میزان در گرفتن غرامت
[سؤال 9382] 5192
بسمه تعالی 28 / 2 / 1361
تهران، دفتر امام خمینی دامت برکاته
احتراماً پاسخ سؤالات زیر را بفرمایید:
1. بر فرض، پدر این جانب در 20 تا 30 سال پیش گاوی را از فردی غصب کرده، اکنون بخواهیم با صاحب گاو مصالحه نماییم، آیا قیمت امروز یا یوم التلف را بدهکاریم؟ آیا صاحب گاو می تواند ادعای محصول گذشته گاو را بنماید؟
بسمه تعالی، قیمت یوم التلف را ضامن هستید و می تواند صاحب گاو محصول آن را هم مطالبه نماید.
[[page 211]]2. در حدود 36 سال پیش زمینی از پدر به من انتقال داده شده است که در این مدت بلامعارض بوده و نسبت به عمران و آبادی و احیا آن اقدام کرده ام. حالیه شخصی قباله ای عادی به دستخط بعضی از طلبه های منطقه که هیچ کدام از آن ها در حیات نیستند ارائه داده و ادعای زمین مزبور را می نماید. حکم الله را بیان نمایید.
بسمه تعالی، سند عادی دلیل شرعی نیست و تا به طریق شرعی ادعای خود را ثابت نکرده حقی ندارد.
3. پدربزرگ یا پدرم در 60 تا 80 سال پیش زمین خود را فروخته است. زمین فوق دست به دست شده و به وسیلۀ متصرف احیا و آباد گردیده است و ما وراث فروشنده هم از زمان فروش تاکنون هیچ گونه تصرف در زمین مزبور را نداریم. آیا ما وراث می توانیم ادعایی نماییم؟
بسمه تعالی، حق ندارید.
[سؤال 9383] ----> 6506
2. در مورد شخصی که شتر را دزدیده است، خواهشمند است بفرمایید وظیفه اش چیست؟ آیا وجه شتر مسروقه را، به پول زمان سرقت، یا به پول حالا حساب نماید؟ و اگر قادر به پرداخت فوری نیست، آیا می تواند هر وقت برایش ممکن شد، بدهد؟ یا این که در صورت عدم قدرت، باید به موارد دیگر، از قبیل صدقه به هر مقدار که می تواند، و یا اگر نمی تواند، به استغفار اکتفا نماید؟ امید است از این که مزاحم اوقات شریف می شوم، مرا ببخشید، چون شخص مزبور، مکرراً به این جانب مراجعه می نماید و لازم است که جوابش داده شود.
بسمه تعالی، در فرض سؤال، می تواند به هر نحو که مقدور است، تدریجاً وجه آن را ـ به عنوان صدقه ـ به قیمت امروز به فقرا بپردازد.
[سؤال 9384] 5193
بسمه تعالی 28 / 12 / 1361
شخصی سال ها درخت انگوری کشت نموده که در موقع اثمار، از او بهره برداری نماید؛ زیدی با ارّه او را از بیخ قطع نموده؛ صاحب درخت حق گرفتن غرامت از زید
[[page 212]]را دارد یا خیر؟ ثمر او هر سال، یک صد و پنجاه کیلو می باشد؛ بهای غرامت او را بفرمایید. بیّنوا تؤجروا
بسمه تعالی، حق دارد و میزان، قیمت فعلی درختی است که قطع شده است.
[سؤال 9385] ----> 5180
2. در ضمن این مال در حال حاضر به ارزش سه هزار تومان شده است. شخص کدام یک را باید رد کند؟
بسمه تعالی، قیمت یوم التلف را بدهد؛ مگر این که خود مال موجود باشد که باید خود آن را رد کند.
[سؤال 9386] ----> 975
2. زمان پیروزی انقلاب و فتح پادگان ها توسط مردم، خطایی از حقیر سر زد و مقداری از وسایل داخل پادگان از جمله سه جفت پوتین و دو عدد چراغ قوه را خارج نمودم که مقداری از این وسایل را مجاناً به دیگری داده و وی از آن ها استفاده نموده و از بین رفته است و یا در حال استفاده می باشد که به استفاده کننده گفتم: تو مسئولی و باید ثمن آن را به بیت المال پرداخت نمایی که احتمال پرداخت ثمن آن از طرف وی کم است و در این زمینه چند مسأله پیش می آید:
الف. تکلیف وسایلی که شخصاً استفاده نموده و یا در حال استفاده هستم چیست؟ آیا باید ثمن آن را پرداخت نمایم و در صورتی که این طور است، قیمت آن موقع را پرداخت نمایم یا قیمت کنونی را؟
ب. تکلیف وسایلی که به دیگری دادم که استفاده کرده و یا در حال استفاده می باشد چیست؟ و در صورتی که طرف، حاضر به دادن ثمن آن نباشد، تکلیف من چیست؟ و تکلیف آن شخص چیست؟
بسمه تعالی، وسایل مزبوره را ضامن هستید، اگر موجود است باید
[[page 213]]برگردانید و اگر تلف شده یا ناقص شده، قیمت زمان تلف یا ارش نقص را باید بپردازید. و کسی که وسایل مزبوره به دست او رسیده، او نیز ضامن است.
[سؤال 9387]
ج. مقداری از آن وسایل ـ بدون استفاده ـ در اختیار خودم می باشد که شامل چند ملحفه و غیره است. آیا می توانم آن ها را نزد خود نگه داشته و بهای آن را بپردازم؟ و در این صورت، قیمت چه زمانی را؟
بسمه تعالی، گذشت که ضامن هستید. باید به مسئولین مربوطه برگردانید.
[سؤال 9388] ----> 1787
4. کسی که فرضاً چندین سال پیش مالی را که پارچه بوده غصب کرد و آن را لباس دوخته و حال از کار خود پشیمان شده و می خواهد مالی را که غصب کرده به اندازۀ آن پولش را بپردازد اولاً، این پول را به کی بدهد؟ ثانیاً، آیا باید این نرخ پارچه ها را به نرخ روز بدهد یا به نرخ همان سالی که آن را غصب کرده چون آن سال فرضاً چهار سال پیش قیمت پارچه ارزان تر از حال بوده؟
بسمه تعالی، با وجود عین لباس باید عین آن را و با تلف آن قیمت روز تلف آن را به صاحبش رد کند و اگر او را نمی شناسد و مأیوس از شناسایی او است از طرف او به فقیر صدقه بدهد.
[سؤال 9389] 5194
بسمه تعالی
حضرت آیت الله العظمی الامام الخمینی دامت برکاته، بعد السلام و التحیّات
حضرت عالی در کتاب تحریر کتاب الغصب مسألۀ (30) در ارتفاع قیمت سوقیه مغصوب فرموده اید قیمت یوم الدفع به مالک پرداخته شود.
ولی در ضمن استفتائات توضیح المسائل (سؤال 32) در خمس عین غیر مخمس
[[page 214]]که چند سال مانده و ارتفاع قیمت هر ساله داشته بعد از فروش عین فرموده اید خمس قیمت فروش کافی نیست بلکه ارباب خمس در ربح هر ساله، حکم شریک را دارند.
آیا این دو فتوا با هم سازگار است؟ و در صورت تفاوت هر کدام صحیح است معلوم بفرمایید.
بسمه تعالی، هر دو مسأله صحیح است و منافاتی با هم ندارند.
[[page 215]]