پرتال امام خمینی(س):یادداشت/ مرتضی عمرانی*
ولادت حضرت زینب کبری(س)، فرصتی ارزشمند برای بازخوانی سیره بانویی است که زندگی پربرکت ایشان، جلوه‌ای روشن از ایمان، معرفت، شجاعت، صبر و مسئولیت‌پذیری در تاریخ اسلام به شمار می‌رود.
حضرت زینب(س) در مکتب اهل‌بیت(ع) پرورش یافت و از سرچشمه زلال معارف علوی و فاطمی بهره مند شد؛ ازاین‌رو، شخصیت ایشان را می‌توان الگویی جامع برای پیوند میان معنویت، آگاهی، اخلاق و حضور مؤثر در عرصه‌های اجتماعی دانست.
ولادت آن بانوی بزرگوار، نه‌تنها یادآور یک مناسبت مذهبی، بلکه فرصتی برای اندیشیدن به نقش انسان‌های آگاه و مسئول در ساختن جامعه‌ای اخلاق‌مدار، پویا و برخوردار از همبستگی است.
یکی از برجسته‌ترین ابعاد شخصیت حضرت زینب(س)، جایگاه علمی و معرفتی ایشان است. آن حضرت در محیطی رشد یافت که علم، عدالت، حقیقت‌جویی و کرامت انسانی از بنیادی‌ترین ارزش‌های آن بود.
برخورداری از دانش دینی و قدرت تبیین معارف، موجب شد که حضرت زینب(س) در موقعیت‌های گوناگون، با سخن و رفتار خود، پیام حق را روشن و استوار بیان کند. این ویژگی برای جامعه امروز نیز پیامی مهم دارد: پیشرفت پایدار، به مردان و زنانی نیازمند است که در کنار ایمان و تعهد، از آگاهی، قدرت تحلیل و توانایی گفت‌وگو برخوردار باشند. جامعه‌ای که دانش را با اخلاق و مسئولیت اجتماعی همراه سازد، زمینه مناسبی برای رشد نسل‌های آینده فراهم می‌کند.
در سیره حضرت زینب(س)، صبر و استقامت با آگاهی و اقدام مسئولانه همراه است. صبر در مکتب ایشان، به معنای کناره‌گیری از مسئولیت‌ها نیست؛ بلکه ظرفیتی برای حفظ آرامش، تشخیص درست و انجام وظیفه در شرایط دشوار است. زندگی آن حضرت نشان می‌دهد که انسان مؤمن می‌تواند در مواجهه با رویدادهای بزرگ، اصول اخلاقی و اعتقادی خود را حفظ کند و در همان حال، برای روشن ماندن مسیر حقیقت و آگاهی جامعه نقش‌آفرین باشد.
چنین برداشتی از صبر، در زندگی فردی و اجتماعی امروز نیز راهگشاست؛ زیرا خانواده‌ها، جوانان و فعالان فرهنگی و اجتماعی برای عبور سازنده از مسائل، به امید، تدبیر، همدلی و احساس مسئولیت نیاز دارند.
شجاعت در بیان حقیقت و پاسداری از ارزش‌های انسانی است. ایشان با تکیه بر ایمان و شناخت عمیق خود، در موقعیت‌های حساس تاریخی، مسئولیت تبیین و روشنگری را بر عهده گرفت. این رویکرد یادآور آن است که سخن گفتن سنجیده، دفاع اخلاقی از حقیقت و پرهیز از تحریف واقعیت، از ارکان سلامت فرهنگی جامعه محسوب می‌شود.
در روزگار ما نیز گسترش آگاهی عمومی، تقویت فرهنگ گفت‌وگو، مسئولیت‌پذیری در انتقال اطلاعات و احترام به کرامت انسان‌ها، می‌تواند به تحکیم اعتماد اجتماعی و افزایش همبستگی میان مردم کمک کند.
بازخوانی شخصیت حضرت زینب کبری(س) می‌تواند زمینه‌ای برای تبیین پیوند میان ارزش‌های اسلامی، اخلاق اجتماعی و مسئولیت فرهنگی فراهم آورد. اندیشه و سیره امام خمینی(س) نیز بر اهمیت ایمان، آگاهی مردم، کرامت انسانی، نقش تربیت و حضور مسئولانه جامعه در مسیر تعالی تأکید دارد. از این منظر، معرفی الگوهایی همچون حضرت زینب(س)، فرصتی برای تقویت فرهنگ خودباوری، خد مت به مردم، همبستگی اجتماعی و مشارکت آگاهانه در ساختن آینده‌ای بهتر است.
این حقیقت است که بزرگی انسان در پیوند میان باورهای عمیق، منش اخلاقی و مسئولیت‌پذیری او جلوه می‌یابد. جامعه امروز برای دستیابی به پیشرفت و آرامش پایدار، بیش از هر چیز به تقویت سرمایه انسانی، گسترش فرهنگ امید و همکاری، احترام متقابل و توجه به ارزش‌های مشترک نیاز دارد. سیره آن بانوی بزرگوار می‌تواند چراغ راهی برای خانواده‌ها، جوانان، زنان و همه کسانی باشد که در پی ایفای نقشی سازنده در زندگی اجتماعی‌اند.
گرامیداشت این میلاد فرخنده، هنگامی معنای عمیق‌تری می‌یابد که شناخت فضایل حضرت زینب(س) به رفتار روزمره، خدمت صادقانه، گفتار مسئولانه و تلاش جمعی برای اعتلای جامعه تبدیل شود؛ مسیری که در آن ایمان و آگاهی، اخلاق و عمل، و معنویت و مسئولیت اجتماعی در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند.
*دکتری علوم سیاسی