مصاحبه
زمان: 20 دی 1357 / 11 صفر 1399
مکان: پاریس، نوفل لوشاتو
موضوع: نقش و ماهیت بازار
مصاحبه کننده: خبرنگار آژانس سیگما
سؤال: [آیا توده هایی که در بازارند و پیروان شمایند پشتیبانی شان از شما به علت عقاید مذهبی شان است؟ به علت اعتقادشان به شماست؟ و یا به علت این است که شما شانس تظاهرات علیه شاه را برای ایشان فراهم آورده اید؟]
جواب: بله به دلیل عقاید مذهبی شان است که آنها را وادار می کند علیه ظلم و دیکتاتوری قیام کنند. و اساساً اسلام مذهبی است که هم به آنان مبارزه با ظلم و نابرابریها را می آموزد و هم اینکه چگونه باید یک جامعۀ سالم مترقی و پیشرو بنا کنند. و چون ما را بیان کنندۀ عقاید و خواسته های خود می دانند از ما پشتیبانی می کنند.
ــ [مردمی که در بازار کار می کنند چه کسانی هستند؟]
ــ مسلمانانی هستند که واسطۀ انتقال اجناس و کالاهای مورد نیاز مردم به دست آنان هستند که البته بسیار هم اتفاق افتاده که به علت نظام فاسد و غیر اسلامی، رژیم در همۀ زمینه ها از جمله زمینۀ اقتصادی، شکل روابط تجارتی را هم از حدود اسلامی آن بیرون برده است. ولی به هر حال علاقه به اسلام و کشور اسلامی ایران را با فداکاریهای بیدریغ خویش ثابت کرده اند.
ــ [موقعیت بازاریان در جامعۀ ایرانی چگونه است؟]
ــ بازار و بازاریان همیشه از احترام خاصی در جامعۀ ایرانی برخوردارند و تصمیمات آنان در مبارزات سیاسی نقش بسیار مؤثر و گاهی تعیین کننده ای داشته است. و نیز همیشه منشأ خدمات اجتماعی فراوان بوده است و در حوادث همیشه از بهترین کمک کنندگان مردم ضعیف و محروم بوده اند.
[[page 421]]ــ [آیا بازار همیشه منشأ مخالفت با شاه بوده است؟]
ــ بازار هیچ گاه تا به حال حمایت از شاه نکرده است و اگر گاهی چنین چیزی به آن نسبت داده شده است، صرفاً تهمت است.
ــ [آیا فکر نمی کنید که فرمانهای مکرر شما برای اعتصابات منجر به خرابتر شدن اوضاع اقتصادی در ایران گشته و مشکلات مالی برای مردم فقیر تولید کند؟]
ــ بدیهی است که جنایات شاه ضربه های هولناکی به مردم ایران وارد آورده است. چه در زمان قدرت او و چه امروز که ملت می خواهد او را کنار بزند ولی ملت ایران پایداری خود را در مقابل این مشکلات ثابت کرده است. بازاریان خوب دریافته اند که ضررهای ناشی از اعتصابات به مراتب بهتر است از زیر یوغ استعمار و رژیم کنونی بودن.
ــ [آیا شما یک برنامۀ سیاسی مشخص دارید که پس از بازگشتتان به ایران اعمال شود؟]
ــ مسلّم است که ما همیشه راهنماییهای خود را می کنیم و برنامه برای آینده هم داریم که در اختیار حکومت آزاد و اسلامی آینده قرار می دهیم و آنها هستند که تصمیم می گیرند و ملت هم همیشه بر کارهای خود نظارت می کند.
[[page 422]]