کتاب تقلید

کیفیت به دست آوردن فتوای مجتهد

‏‏کیفیت به دست آوردن فتوای مجتهد‏

‏‏[سؤال 160]‏ ‏----> 4679‏

‏‏4. فقیهی در رساله اش مسأله را یک نوع نوشته است مثلاً نوشته تسبیحات اربعه را‏‎ ‎‏سه بار واجب است در نماز بخوانند ولی موقعی که از خودش سؤال شد فرمودند‏‎ ‎‏مستحب است، مقلد موظف است به کدام یکی از این ها عمل بنماید.‏

‏‏بسمه تعالی، می تواند دو مرتبه استفتا کند.‏

‏‏[سؤال 161]‏ ‏91‏

‏ ‏بسمه تعالی‏

‏‏محضر مقدس حضرت مستطاب حجت الاسلام والمسلمین آیت الله‌ العظمی امام‏‎ ‎‏خمینی دامت برکاته، پس از عرض ارادت تقاضا می شود پاسخ هر یک از سؤالات‏‎ ‎‏ذیل را مشروحاً مرقوم فرمایید. سپاسگزارم.‏

‏
‏
‎

استفتائات امام خمینی (س)ج. ۱صفحه 78
‎‏1. آیا حاشیۀ عروه که به صورت مستقل سال ها پیش طبع شده با فتاوای فعلی‏‎ ‎‏حضرت عالی موافق است؟ ‏

‏‏بسمه تعالی، در موارد اختلاف با تحریر الوسیله، تحریر مقدم است.‏

‏‏2. آیا می توان شهریه را در مستحبات مالی مثل عقیقه برای فرزند و یا کمک مالی به ارحام و یا قرض‏‎ ‎‏دادن و یا رفتن به زیارت معصومین علیهم السلام مصرف کرد و به طور کلی مصارف شهریه چه چیزهایی‏‎ ‎‏می تواند باشد؟‏

‏‏بسمه تعالی، آنچه که به حسب متعارف از شئون زندگی طالب علوم دینی شمرده می شود در‏‎ ‎‏صرف شهریه در آن مجاز است.‏

‏‏3. عده ای از طلاب صندوقی تأسیس می کنند تا بتوانند هر وقت پولی خواستند از این صندوق قرض‏‎ ‎‏بگیرند و یا به رفقایشان قرض بدهند و برای این کار هر یک در هر ماه مقدار معینی به صندوق‏‎ ‎‏می پردازند آیا می توان این مقدار را از شهریه پرداخت؟‏

‏‏بسمه تعالی، آقایان طلاب علوم دینی أیدهم الله‌ تعالی نباید از سهم مبارک امام علیه السلام زاید بر‏‎ ‎‏احتیاجات روزمره دریافت کنند و پس انداز نمایند.‏

‏‏4. پارک کردن وسائط نقلیه در کوچه و خیابان و نیز کاه گل درست کردن و یا ریختن مصالح بنایی در‏‎ ‎‏آن ها چه حکمی دارد؟‏

‏‏بسمه تعالی، اگر موجب سد معبر یا مزاحمت عابرین نباشد اشکال ندارد وگرنه جایز نیست.‏

‏‏5. اگر پدر فرزندش را از عملی نهی کند آیا ارتکاب آن عمل در صورتی که پدر از انجام آن مطلع‏‎ ‎‏نمی شود، حرام است؟‏

‏‏بسمه تعالی، در عمل غیر واجب اگر موجب اذیت پدر باشد جایز نیست.‏

‏‏6. آیا بر زن ستر وجه و کفین در جایی که ریبه و تلذّذ نیست یا مشکوک است، واجب است؟ ‏

‏‏بسمه تعالی، به احتیاط واجب باید وجه و کفین را نیز بپوشاند.‏

‏‏7. شخصی نصف مشاع منزلی را برای سکونت خود می خرد و سپس با شریکش تصالح می کند و سهم‏‎ ‎‏خود را جدا می کند و دیواری در میان خانه می کشند و هر نیمه به صورت منزلی مستقل درمی آید. بعد‏‎ ‎‏از مدتی نیمۀ دوم را هم می خرد و داشتن چنین خانه ای ـ مجموع دو نیمه ـ زاید بر شأن او هم نیست‏‎ ‎‏ولی از نیمۀ دوم استفاده نمی کند و پس از مدتی آن را اجاره می دهد آیا باید خمس منزل را بدهد و حج‏‎ ‎‏هم بر او واجب می شود؟ و آیا در حکم فرقی هست بین این که احتیاج به مال الاجاره آن داشته باشد و‏‎ ‎‏بدین جهت خودش آن را مورد استفاده قرار ندهد و یا فرقی نیست؟‏

‏
‏
‎

استفتائات امام خمینی (س)ج. ۱صفحه 79
‎‏بسمه تعالی، قسمتی که برای سکونت نیست متعلّق خمس است ولو این که برای احتیاج به‏‎ ‎‏وجه الاجاره آن را اجاره بدهد لیکن در صورت احتیاج به وجه اجارۀ آن در معیشت استطاعت‏‎ ‎‏با آن متحقق نمی شود.‏

‏‏[سؤال 162]‏ ‏----> 128‏

‏‏2. در مواردی بین مسائل مندرجه در کتاب شریف تحریر الوسیله با رساله های‏‎ ‎‏عملیۀ فارسی اختلاف هست. در چنین مواردی عمل به کدام یک مجزی است؟ ‏

‏‏بسمه تعالی، تحریر الوسیله مقدم است. ‏

‏‏[سؤال 163]‏ ‏----> 2351‏

‏‏3. هل کتابکم (تحریر الوسیلة) یجوز العمل به؟ وما قولکم فی الاختلافات بوجوده‏‎ ‎‏فی تحریر الوسیلة وفی توضیح المسائل؟‏

‏‏بسم الله‌ الرحمن الرحیم، فی موارد الاختلاف یکون المحکّم هو کتابنا‏‎ ‎‏تحریر الوسیلة.‏

‏‏[سؤال 164]‏ ‏92‏

‏ ‏بسمه تعالی‏

‏‏حضور محترم حضرت آیت الله‌ امام خمینی ادام الله‌ ظله، استدعا دارد به مسائل‏‎ ‎‏ذیل پاسخ فرمایید که موجب حاجت است.‏

‏‏1. در توضیح المسائل مسأله 2566 مرقوم شده: «در اشیایی که کسی پیدا می کند‏‎ ‎‏اگر نشانه ای دارد که می تواند صاحبش را پیدا کند، اگرچه بداند صاحبش سنی یا کافر‏‎ ‎‏است». آیا در این مسأله، سنی کافر محسوب نشده و این خود یک نوع سوء تعبیر‏‎ ‎‏نسبت به برادران اهل سنت نیست؟ با آن همه تأکیدات که آن امام عظیم الشأن در اتحاد‏‎ ‎‏و اتفاق بین شیعه و سنی می فرمایند؟‏

‏‏بسمه تعالی، عبارات توضیح المسائل از من نیست و فقط از جهت فتاوی‏‎ ‎‏مورد تأیید است.‏

‏
‏
‎

استفتائات امام خمینی (س)ج. ۱صفحه 80
‎‏2. آیا فرزندان معدومین (منافقین) از جد و جده میراث می برند؟ در صورتی که پدر و مادر فرد اعدام‏‎ ‎‏شده مخالف عمل فرزند اعدامی خود باشند.‏

‏‏بسمه تعالی، اگر نوبت ارث به آنان برسد ارث می برند.‏

‏‏3. هرگاه پدری دارای فرزند یا فرزندانی باشد که مخالف دستورات اسلام و تارک صوم و صلاة و سایر‏‎ ‎‏وظایف شرعیه بوده و از هیچ عمل خلاف شرع مقدس ابا نداشته باشند، آیا پدر یا مادر می توانند آن ها‏‎ ‎‏را از ارث ماترک محروم و دارایی خود را وقف امور خیریه بنمایند؟ با عرض تشکر‏

‏‏بسمه تعالی، اختیار اموال شخص با خود او است و در حال حیات اگر اموال را وقف کند و‏‎ ‎‏تحویل جهت وقف دهد از ترکه او نمی شود و به ارث نمی رسد.‏

‏‏[سؤال 165]‏ ‏93‏

‏ ‏بسمه تعالی‏ ‏6 / 3 / 1361‏

‏‏محضر مبارک رهبر کبیر انقلاب امام امت، سلام علیکم ورحمة الله‌ ‏

‏‏پس از عرض سلام و آرزوی سلامتی و تعجیل در فرج امام زمان عجّل الله‌ تعالی‏‎ ‎‏فرجه الشریف این جانبان معروض می داریم که از محضر مبارکتان چند سؤالی داشتیم.‏

‏‏1. آیا رساله نوین که چاپ شده و در دسترس عموم مردم می باشد مورد تأیید‏‎ ‎‏حضرت عالی می باشد یا نه؟‏

‏‏بسمه تعالی، در موارد مشکوک با رساله های دیگر این جانب تطبیق شود.‏

‏‏2. کسی که از یک طرف تهران به طرف دیگر می رود و این کار هر روز تکرار می شود و این مسافت‏‎ ‎‏بیش از مسافت شرعی است روزه و نماز این شخص چگونه می باشد؟ ‏

‏‏بسمه تعالی، در فرض سؤال حکم مسافر مترتب است.‏

‏‏[سؤال 166]‏ ‏94‏

‏ ‏بسمه تعالی‏ ‏28 / 7 / 1361‏

‏‏نظر به این که بعضی انتشار داده اند که استفتائات، در دفتر امام، به نظر حضرت امام‏‎ ‎‏نمی رسد و خود آقایان جواب می دهند، لطفاً پیرامون صحت و سقم این موضوع،‏‎ ‎‏هرچه هست مرقوم فرمایید.‏

‏
‏
‎

استفتائات امام خمینی (س)ج. ۱صفحه 81
‎‏بسمه تعالی، شایعۀ مزبوره صحت ندارد و شاید از مغرضین باشد و تمام‏‎ ‎‏جواب استفتائات که دارای مهر این جانب در ذیل است، به نظر این جانب‏‎ ‎‏می رسد.‏

‏‏[سؤال 167]‏ ‏----> 987‏

‏‏5. آیا این رهنمودهای 16 گانه منتشره، از امام امت است (نماز را در پنج وقت‏‎ ‎‏بخوانید؛ کم بخوابید...).‏

‏‏بسمه تعالی، اگر مهر یا امضای معتبر ندارد، نباید اسناد بدهند؛ و آنچه‏‎ ‎‏نسبت داده شده است که نمازها را در پنج وقت بخوانید، دروغ و افترا‏‎ ‎‏است.‏

‏‏[سؤال 168]‏ ‏----> 4‏

‏‏3. در جلد چهارم رسالۀ نوین، صفحه 280 در مقدار دیۀ قتل خطایی آمده است:‏‎ ‎‏1.  (30 شتر واردِ در 4 سال و 20 ماده و 20 نر واردِ در سومین سال و 20 عدد داخلِ در‏‎ ‎‏دومین سال) و به نظر می رسد از آن جا که تعداد شترها، 90 شتر می شود و حال آن که‏‎ ‎‏باید 100 شتر باشد، اشتباهی رخ داده است!‏

‏‏بسمه تعالی، در به دست آوردن مسائل، تحریر الوسیله را میزان قرار دهید.‏

‏‏[سؤال 169]‏ ‏----> 727‏

‏‏8. آیا کنار هم قرار دادن چند مسألۀ شرعیه (از رساله یا غیر آن) و حاکم کردن‏‎ ‎‏روابط صحیح میان آن ها و مسأله ای جدید را نتیجه گرفتن صحیح است؟‏

‏‏بسمه تعالی، بدون علم به فتوای مجتهد، حق ندارد چیزی را به مجتهد‏‎ ‎‏نسبت بدهد.‏

‏‏[سؤال 170]‏ ‏95‏

‏ ‏بسمه تعالی‏ ‏17 / 8 / 1360‏

‏‏خدمت رهبر عظیم الشأن انقلاب اسلامی ایران، یاور مستضعفین زمین و نایب بر‏
‏
‎

استفتائات امام خمینی (س)ج. ۱صفحه 82
‎‏حق حضرت مهدی (عج)، پس از عرض سلام؛ سلامتی و موفقیت آن حضرت را از‏‎ ‎‏خداوند تبارک و تعالی خواستارم. ‏

‏‏سؤالاتی پیش آمده است که از آن مقام والا تقاضای جواب دارم. امیدوارم از این که‏‎ ‎‏وقت گرامی شما و امت عزیز اسلام را می گیرم مرا ببخشید. ‏

‏‏1. آیا کتاب «رساله نوین» نوشته آقای بی آزار شیرازی مورد تأیید شما هست یا‏‎ ‎‏خیر؟ آیا توضیحات خود نویسنده مورد تأیید نیست یا قسمت ترجمه شده از تحریر‏‎ ‎‏الوسیله غلط است و بالطبع مورد تأیید نیست؟‏

‏‏بسمه تعالی، باید با رساله های دیگر این جانب تطبیق شود.‏

‏‏2. رفت و آمد به خانۀ افرادی که علیه امام خمینی یا علیه انقلاب اسلامی حرف می زنند و دولت را‏‎ ‎‏قبول ندارند صحیح است یا خیر؟ به خانه کمونیست ها چطور؟‏

‏‏بسمه تعالی، اگر موجب تأیید آن ها شود جایز نیست و باید آن ها را نهی از منکر و ارشاد نمود،‏‎ ‎‏و کمونیست ها کافرند و از مراوده با آنان اجتناب کنند.‏

‏‏3. رفت و آمد به خانه مسلمانانی که نماز نمی خوانند و اعضایی از خانواده آن ها بی حجابند، صحیح‏‎ ‎‏است یا خیر؟‏

‏‏بسمه تعالی، واجب است آن ها را امر به معروف و نهی از منکر نمود و چنانچه ترک رفت و آمد‏‎ ‎‏موجب اصلاح آن ها است ترک، واجب است.‏

‏‏4. آیا شمع نذر کردن صحیح است؟ آیا حدی دارد؟ به طور مثال روز عاشورای امسال در یک حسینیه‏‎ ‎‏حدود 1000 شمع سوزانده شد، نظر شما در این باره چیست؟‏

‏‏بسمه تعالی، موارد مختلف است.‏

‏‏خدایا، خدایا، تا انقلاب مهدی خمینی را نگهدار؛ از عمر ما بکاه و بر عمر او بیفزای‏

‏‏[سؤال 171]‏ ‏----> 2593‏

‏‏4. اگر چنانچه انسان اجمالاً بداند در بعضی مسائل رساله ای اشتباهاتی شده است،‏‎ ‎‏ولی نمی داند کدام مسائل، آیا صِرف این اجمال مانع از استفادۀ آن رساله می شود یا نه؟‏

‏‏بسمه تعالی، باید رساله ای که از او فتوای مرجع تقلید اخذ می شود، مورد‏‎ ‎‏اعتماد و اطمینان باشد.‏

‏
‏
‎

استفتائات امام خمینی (س)ج. ۱صفحه 83
‎‏[سؤال 172]‏ ‏----> 5792‏

‏‏2. ما فتواهای جدید امام را که از یک سال پیش فتوا داده اند، از کجا باید به دست‏‎ ‎‏بیاوریم به طور کامل؟‏

‏‏بسمه تعالی، اگر در رساله ها نیست استفتا نمایید.‏

‏‏[سؤال 173]‏ ‏96‏

‏ ‏بسمه تعالی‏ ‏1 / 2 / 1362‏

‏‏محضر مقدس بنیان گذار جمهوری اسلامی ایران، حضرت حجت الاسلام‏‎ ‎‏والمسلمین، آیت الله‌ العظمی امام خمینی، متّع الله‌ المسلمین بطول بقائکم الشریف،‏‎ ‎‏پس از اهدای افضل سلام و تحیات وافره، محترماً معروض می دارد: ‏

‏‏1. در صورتی که حواشی حضرت عالی بر عروة الوثقی احیاناً با متن تحریر الوسیله‏‎ ‎‏اختلافی داشته باشند، کدام را مقدم بداریم؟‏

‏‏بسمه تعالی، تحریر الوسیله مقدم است. ‏

‏‏[سؤال 174]‏

‏‏2. اگر احیاناً فتوایی را فقط حاشیۀ بر عروه متعرض بود، ملاک عمل قرار گیرد‏‎ ‎‏یا  خیر؟‏

‏‏بسمه تعالی، اگر در تحریر نبود معتبر است و باید عمل شود. ‏

‏‏[سؤال 175]‏ ‏97‏

‏ ‏بسمه تعالی‏

‏‏خواهشمند است به سؤالات فقهی زیر پاسخ فرمایید.‏

‏‏1. در بعضی مسائل بین عروة الوثقی، تحریر الوسیله و رسالۀ فارسی اختلاف‏‎ ‎‏هست. لطفاً بیان فرمایید که به ترتیب، کدام یک مقدم است؟‏

‏‏بسمه تعالی، اگر اختلاف دیده شد استفتا شود.‏

‏‏2. آیا صلۀ ارحام با خویشاوندی که کافر یا مرتد محسوب می شود نیز واجب است؟‏

‏
‏
‎

استفتائات امام خمینی (س)ج. ۱صفحه 84
‎‏بسمه تعالی، صلۀ رحم مطلقاً واجب است.‏

‏‏3. اگر ارحام انسان مرتکب فسق علنی می شوند، به طوری که معاشرت با آن ها انسان را نیز در معرض‏‎ ‎‏گناه قرار می دهد، آیا بازهم معاشرت با آنان واجب است؟‏

‏‏بسمه تعالی، باید سعی کند در گناه واقع نشود؛ بلکه آنان را ارشاد نماید.‏

‏‏4. از نظر شرعی، چه نوع صحبتی غیبت محسوب می شود؟‏

‏‏بسمه تعالی، اگر به قصد تنقیص و عیب جویی کلامی پشت سر مؤمنی بگوید که مطابق واقع هم‏‎ ‎‏باشد غیبت است.‏

‏‏5. در تحریر الوسیله، در قسمت شرایط امام جماعت نوشته شده که علی الاقوی صفت عدالت با‏‎ ‎‏ارتکاب گناه صغیره زایل می شود؛ در حالی که در قسمت شرایط مفتی و قاضی احتیاط واجب شده‏‎ ‎‏است. کدام یک صحیح است؟‏

‏‏بسمه تعالی، احتیاط است.‏

‏‏[سؤال 176]‏ ‏----> 6986‏

‏‏2. جزوه ای که با نام بعض الاحکام منتشر شده؛ آیا عمل به مقتضای آنچه در آن‏‎ ‎‏است؛ اگرچه مخالف با رسالۀ عملیه فارسی یا تحریر الوسیله و غیره باشد؛ مجزی‏‎ ‎‏است؟‏

‏‏بسمه تعالی، موارد اختلاف را استفتا کنند.‏

‏‎ ‎

‏‎

استفتائات امام خمینی (س)ج. ۱صفحه 85
‎