تقلید اعلم و موارد رجوع و عدول به مجتهد دیگر

‏‏تقلید اعلم و موارد رجوع و عدول به مجتهد دیگر‏

‏‏[سؤال 21]‏ ‏10‏

‏ ‏بسمه تعالی‏

‏‏حضرة نائب الإمام آیة الله‌ العظمی السیّد روح الله‌ الخمینی، دام ظله الشریف، بعد،‏‎ ‎‏السلام علیکم ورحمة الله‌ وبرکاته‏

‏‏هل یعتبر حجّة شرعیة أن یقول ذو خبرة: «قلّدوا فلاناً» إذا لم یکن یعتقد بوجوب‏
‏‎

‎‏تقلید الأعلم، مع العلم أنّ الذی قیل فیه أنّه الأعلم، یوجب تقلید الأعلم؟ و هل یعتدّ‏‎ ‎‏بالعبارة الآتیة من قول أحدهم فتُعتبر حجّة: «فلان هو المتعیّن للتقلید» بدون ذکر‏‎ ‎‏الأعلمیة؟ نرجو الإجابة دام ظلّکم والسلام علیکم ورحمة الله‌ وبرکاته‏

‏‏بسمه تعالی، یجب تقلید الأعلم علی الأحوط الوجوبی ولا بدّ لمعرفة الأعلم‏‎ ‎‏ـ  کمعرفة أصل الاجتهاد ـ من الرجوع إلی الطرق المذکورة فی الرسالة‏‎ ‎‏العملیة.‏

‏‏[سؤال 22]‏ ‏----> 2068‏

‏‏7. تقلید اغلب مؤمنین بدون تحقیق و تشخیص اعلم است مثلاً در ماه مبارک یک‏‎ ‎‏مبلّغی وارد دهی می شود و به مردم فتوای مرجعی را می گوید و یا رسماً او را بین‏‎ ‎‏جامعه معرفی می کند مردم هم به واسطه حسن نیّت از او قبول نموده از آن مرجع تقلید‏‎ ‎‏می کنند، آیا این گونه تقلیدها ثمری دارد یا خیر؟ و آیا لازم است بیدار نمودن آن ها که‏‎ ‎‏وظیفه چیست یا چون تقلید از غیر اعلم می کند و معلوم نیست مخالف با فتوای اعلم‏‎ ‎‏باشد اشکالی ندارد؟‏

‏‏بسمه تعالی، حکم شرعی باید بیان شود لیکن آگاه کردن اشخاص‏‎ ‎‏بالخصوص لازم نیست و تقلید اگر از روی موازین شرعیه نباشد صحیح‏‎ ‎‏نیست.‏

‏‏[سؤال 23]‏ ‏----> 727‏

‏‏9. زید مدتی مرجع خود را آن مرجعی قرار داده بود که بر حسب اعلمیت وی را‏‎ ‎‏انتخاب نکرده بود بلکه به عللی دیگر همچون در دسترس بودن رساله وی او را‏‎ ‎‏انتخاب کرده بود آیا دستوراتی را که مطابق با فتوای آن حضرت انجام داده صحیح‏‎ ‎‏است. مثلاً نمازهای خود را طوری خوانده که به فتوای مرجع قبل صحیح و بر فتوای‏‎ ‎‏مرجع فعلی لازم است قضا کند آیا قضا کردن لازم است؟‏

‏‏بسمه تعالی، در فرض سؤال تقلید باطل است.‏

‏
‏‎

‎‏[سؤال 24]‏ ‏11‏

‏ ‏بسمه تعالی‏ ‏5 /10 / 1358‏

‏‏حضور محترم رهبر انقلاب امام خمینی، پس از عرض سلام موفقیت و سلامتی‏‎ ‎‏شما را از خداوند تبارک و تعالی خواستارم.‏

‏‏امام عزیز! ما می خواستیم سؤالاتی از شما بکنیم و چون می دانیم وقت شما کم‏‎ ‎‏است به همین دلیل سؤالات خود را مختصر می گوییم. ‏

‏‏1. در موردی که ما خودمان مرجع تقلیدی انتخاب نکردیم و چون پدر و مادرمان‏‎ ‎‏شخصی را انتخاب کرده و او را مرجع تقلید خود قرار داده بودند، ما نیز آن را قبول‏‎ ‎‏کردیم، ولی امروزه می خواهیم مرجع خود را عوض کنیم و با شناخت کافی شخصی‏‎ ‎‏را بپذیریم؛ آیا می شود این کار را انجام داد یا نه؟‏

‏‏بسمه تعالی، باید تحقیق کنید و از مجتهد اعلم تقلید کنید احتیاطاً.‏

‏‏2. آیا امروزه ما در این محیط می توانیم از حجاب اسلامی، البته حجابی که کامل باشد و تمام‏‎ ‎‏برجستگی های بدن را بپوشاند، استفاده نماییم یا نه؟ و شما که همیشه مهر و محبتتان برای خلق های‏‎ ‎‏مستضعف بوده از حضور محترمتان تقاضا می کنیم که جواب این نامه را نیز بدهید. امیدواریم که سایۀ‏‎ ‎‏شما از سر ما خلق مسلمان و مستضعف کم نشود. ‏

‏‏والسلام علیکم ورحمة الله‌ وبرکاته‏

‏‏بسمه تعالی، مانع ندارد و از لباس هایی که جلب توجه کند، احتراز نمایید.‏

‏‏[سؤال 25]‏ ‏12‏

‏ ‏بسمه تعالی‏

‏‏محضر مبارک رهبر عظیم الشأن انقلاب، مرجع عالی قدر، امام خمینی، پس از‏‎ ‎‏عرض سلام و درخواست طول عمر آن مرجع از خداوند قادر متعال؛ دو مسأله را‏‎ ‎‏سؤال و خواستار پاسخ از آن بزرگ مرجع می باشم: ‏

‏‏1. اگر شخصی ده سال از یک مرجع تقلید کرده باشد و الآن یک مرجع دیگر را‏‎ ‎‏عالم تر (اعلم) بداند و مرجع قبلی، هم اکنون در حیات باشد و خلع مرجعیت هم نشده‏
‏‎

‎‏باشد، آیا می تواند مرجع قبلی را ترک و به مرجعی که اعلم می داند رجوع کند؟‏

‏‏بسمه تعالی، بنابر احتیاط واجب باید از مجتهدی که اعلم می داند تقلید‏‎ ‎‏کند.‏

‏‏2. پولی که انسان در بانک می گذارد آیا خمس به آن تعلق می گیرد یا نه؟ در بانک قرض الحسنه چطور؟‏

‏‏بسمه تعالی، اگر از درآمد کسب و حقوق پس انداز کرده، باید خمس آن را بدهد.‏

‏‏[سؤال 26]‏ ‏13‏

‏ ‏بسمه تعالی‏

‏‏دفتر محترم امام خمینی، احتراماً؛ ضمن قدردانی از زحمات شبانه روزی کارکنان‏‎ ‎‏آن دفتر محترم امیدوارم به‏‎ ‎‏سؤالات زیر پاسخ مقتضی داده شود:‏

‏‏1. با توجه به خط آخر مسأله 2 رساله امام، آیا می توان از مرجع دیگری تقلید کرد؟‏‎ ‎‏زیرا مدتی است در مورد مرجع تقلیدی که از وی پیروی می کردم دچار شک و‏‎ ‎‏تردیدم؛ لطفاً راه حل آن را نیز بازگو فرمایید.‏

‏‏بسمه تعالی، باید تحقیق کنید و از مجتهد جامع الشرایط تقلید نمایید.‏

‏‏2. با توجه به مسأله 1390 رساله امام، اگر پدر یا مادری در تمام عمر نماز نخوانده و دلیلش بر‏‎ ‎‏فرزندانش معلوم نباشد، باز هم قضای نماز و روزه والدین به عهده فرزند پسر بزرگ است یا نه و پسر‏‎ ‎‏می تواند اجرا نکند یا خیر؟ با تشکر فراوان‏

‏‏بسمه تعالی، در فرض مذکور قضای نماز و روزه پدر بر عهدۀ پسر بزرگ تر است و قضای نماز‏‎ ‎‏و روزه مادر بر عهدۀ او نیست؛ اگرچه احوط است.‏

‏‏[سؤال 27]‏ ‏14‏

‏ ‏بسمه تعالی‏

‏‏با درود فراوان به رهبر کبیر انقلاب و رزمندگان اسلام در جبهه های حق علیه باطل‏

‏‏لطفاً جواب این سؤال شرعی را مرقوم فرمایید.‏

‏‏به فرض این که این جانب مقلد یک مجتهدی هستم و بعد از یک یا دو سال طبق‏‎ ‎‏مسأله صفحه اول توضیح المسائل اعلمیت یک مجتهد دیگر برای من محرز شده‏
‏‎

‎‏است، آیا با توجه به ثابت شدن اعلمیت یک مجتهد دیگر می توانم عدول از مجتهد‏‎ ‎‏کنم و از مجتهد دیگر که اعلم است تقلید کنم یا نه؟ و اگر می توان به مجتهد اعلم تر‏‎ ‎‏عدول کرد، پس آن افرادی که می گویند نمی شود عدول کرد چه فرقه مسلمانی‏‎ ‎‏هستند؟ لطفاً با تشریح کامل مسأله فوق جواب نامه را ارسال فرمایید.‏

‏‏بسمه تعالی، عدول به مجتهدی که اعلمیت او را احراز کرده اید لازم است‏‎ ‎‏علی الاحوط.‏

‏‏[سؤال 28]‏ ‏----> 2524‏

‏‏4. فردی حدود پنجاه سال بدون تحقیقات کافی از مجتهدی تقلید نموده است.‏‎ ‎‏اکنون اگر از میان مجتهدین یکی را اعلم از دیگران بیابد می تواند از مجتهدی که قبلاً‏‎ ‎‏تقلید می کرده به مجتهد اعلم رجوع نماید؟‏

‏‏بسمه تعالی، باید رجوع کند علی الاحوط.‏

‏‏[سؤال 29]‏ ‏15‏

‏ ‏بسمه تعالی‏ ‏27 / 10 / 1361‏

‏‏محضر مبارک رهبر انقلاب و بنیان گذار جمهوری اسلامی ایران حضرت آیت الله‌‏‎ ‎‏العظمی امام خمینی مدّ ظله العالی، پس از عرض سلام، سلامتی آن جناب و سایر‏‎ ‎‏خدمتگزاران به اسلام و مسلمین را از خداوند بزرگ خواستارم. ‏

‏‏1. شخصی از مجتهدی زنده تقلید می کرده، در صورتی که شخص به این نتیجه‏‎ ‎‏رسیده که یک مجتهد زنده دیگر از مجتهد قبلی اعلم است آیا می تواند از مجتهد اول‏‎ ‎‏به مجتهد دوم که اعلم است و هر دو زنده هستند عدول نماید؟‏

‏‏بسمه تعالی، در فرض مرقوم عدول به اعلم لازم است علی الاحوط.‏

‏‏2. این جانب در ذوب آهن اصفهان کار می کنم و قبل از شما از آیت الله‌ العظمی بروجردی رحمه الله تقلید‏‎ ‎‏می کرده ام. مدت کمی هم از آیت الله‌ شیرازی رحمه الله که در نجف بوده تقلید می کردم، سپس از آن موقع تا‏‎ ‎‏حال از جناب عالی تقلید می نمایم و در مدت پنج سال که ذوب آهن کار می کنم ـ از خمینی شهر‏
‏‎

‎‏فاصله اش 95 کیلومتر می باشد ـ نمازم را تمام خوانده و روزه را گرفته ام و اول هم که ذوب آهن رفتم از‏‎ ‎‏یک روحانی پرسیدم ایشان گفتند می توانی نماز و روزه را از مجتهد دیگری تقلید نمایی. از آن جناب‏‎ ‎‏تقاضامندم این حقیر را راهنمایی فرمایید.‏

‏‏بسمه تعالی، در ذوب آهن حکم مسافر دارید.‏

‏‏[سؤال 30]‏ ‏----> 670‏

‏‏2. درباره تقلید می گویند که نمی شود کسی که از مجتهدی تقلید می کند او را رها‏‎ ‎‏کند و از مجتهد دیگر تقلید کند، لطفاً تکلیف را روشن کنید.‏

‏‏بسمه تعالی، باید از مجتهد اعلم تقلید کنند و به او عدول نمایند علی‏‎ ‎‏الاحوط.‏

‏‏[سؤال 31]‏ ‏16‏

‏ ‏بسمه تعالی‏

‏‏محضر مبارک رهبر عظیم الشأن، مرجع عالی قدر، حضرت آیت الله‌ العظمی امام‏‎ ‎‏خمینی، دام ظله العالی‏

‏‏محترماً به شرف عرض عالی می رساند: اخیراً شایع شده که حضرت عالی‏‎ ‎‏فرموده اید مقلدین آقایان دیگر حق ندارند به جناب عالی عدول کنند و عدول از تقلید‏‎ ‎‏خودتان را اجازه فرموده اید. آیا این مطلب صحت دارد یا خیر؟‏

‏‏بسمه تعالی، مطلب مذکور صحت ندارد و من چنین چیزی نگفته ام و این‏‎ ‎‏شایعات از منافقین و مغرضین است.‏

‏‏[سؤال 32]‏ ‏----> 1647‏

‏‏6. افرادی که تقلید سایر آقایان مراجع تا حال نموده اند، اجازه می فرمایید رجوع به‏‎ ‎‏سرکار عالی نموده و تقلید کنند؟‏

‏‏بسمه تعالی، با احراز یا احتمال اعلمیت مجتهد دوم، عدول لازم است‏‎ ‎‏علی الاحوط.‏

‏
‏‎

‎‏[سؤال 33]‏ ‏17‏

‏ ‏بسمه تعالی‏ ‏2 / 11 / 1358‏

‏‏حضور محترم رهبر بزرگوار حضرت آیت الله‌ العظمی امام خمینی، مدّ ظله العالی‏

‏‏با نهایت احترام؛ به استحضار آن رهبر عالی قدر می رساند. استدعا می شود جواب‏‎ ‎‏عرایض ذیل را مرحمت فرمایید:‏

‏‏1. تغییر مرجع تقلید به مرجع تقلید دیگر میسّر است یا خیر؟‏

‏‏بسمه تعالی، با احراز یا احتمال اعلمیت مجتهد دوم عدول لازم است‏‎ ‎‏احتیاطاً.‏

‏‏2. از سال های قبل تعداد 15 رأس گوسفند نذر حضرت ابوالفضل علیه السلام داشتم که تا کنون به علت عدم‏‎ ‎‏وضع مالی قادر به ادای دین خود نبوده ام؛ اجازه می فرمایند پول آن ها را به حساب شماره 100 تقدیم‏‎ ‎‏نمایم؟‏

‏‏بسمه تعالی، اگر با صیغه شرعیه نذر کرده اید باید بر طبق نذر عمل کنید و در غیر این صورت،‏‎ ‎‏اختیار با خود شما است.‏

‏‏3. مبالغی به عنوان رد مظالم و زکات فطره بر ذمه ام می باشد؛ اجازه بفرمایند تدریجاً به حساب 100‏‎ ‎‏تقدیم نمایم.‏

‏‏بسمه تعالی، مانع ندارد.‏

‏‏4. چنانچه زیدی به علت استیصال و عدم تکافوی مخارج زندگی و عدم اطلاع، مبلغی از بیت المال‏‎ ‎‏استفاده کرده که در بین آن مبلغ مقداری هم متعلق به اشخاص مختلف بوده و در نتیجه حلال به حرام‏‎ ‎‏مخلوط شده است و اکنون می خواهد طوری عمل نماید که خسارات را جبران کند و در آخرت گناهی‏‎ ‎‏متوجه وی نگردد و حقی از حق الناس به گردن نداشته باشد. ضمناً از اشخاصی که به آن ها مدیون‏‎ ‎‏است هیچ گونه نشانه و اطلاعی ندارد.‏

‏‏بسمه تعالی، اگر مبلغی که به غیر وجه شرعی گرفته خرج شده و مدیون آن است، باید دین خود‏‎ ‎‏را ادا کند و مورد تحلیل به خمس نیست، و اگر مأیوس از پیدا شدن صاحبان آن ها است از‏‎ ‎‏طرف ایشان صدقه بدهد. و اگر عین مال مخلوط به حرام دارد، تفصیل آن در رساله ذکر شده‏‎ ‎‏است.‏

‏‏خدایا، خدایا، تا انقلاب مهدی، خمینی را نگهدار، از عمر ما بکاه و بر عمر او بیفزا‏

‏
‏‎

‎‏[سؤال 34]‏ ‏18‏

‏ ‏بسمه تعالی‏ ‏16 / 9 / 1358‏

‏‏حضور محترم حضرت آیت الله‌ العظمی امام خمینی، رهبر انقلاب اسلامی ایران،‏‎ ‎‏پس از عرض سلام مسائلی داشتم که می خواهم به عرض آن وجود گرامی رسیده و‏‎ ‎‏جواب دریافت دارم.‏

‏‏1. این جانب ساکن مشهد هستم و تا سال گذشته مقلد یکی از مراجع بودم؛ ولی در‏‎ ‎‏زمان انقلاب با دلایلی که برایم روشن گردید، تصمیم گرفتم از رهبر عالی قدر حضرت‏‎ ‎‏آیت الله‌ خمینی تقلید نمایم. آیا از نظر شرعی اشکال ندارد؟‏

‏‏بسمه تعالی، اشکال ندارد.‏

‏‏2. مبلغ 14000 تومان از سهم مبارک امام علیه السلام از سال قبل که مقلد مرجع دیگری بودم و مبلغ 25000‏‎ ‎‏تومان از تاریخ 20 / 4 / 1358 که به حضرت عالی رجوع نمودم بدهکار می باشم که تا کنون پرداخت‏‎ ‎‏آن مقدور نبوده است. لذا خواهشمند است اولاً: طریقه پرداخت وجوهات فوق را روشن فرمایید.‏

‏‏ثانیاً: نمایندۀ آن حضرت را در مشهد معرفی کنید تا در صورت موافقت آن زعیم عالی قدر وجوهات را‏‎ ‎‏به طور اقساط بپردازم.‏

‏‏بسمه تعالی، می توانید به حساب شمارۀ هزار بانک تعاون اسلامی قم حواله کنید.‏

‏‏3. این جانب خانواده ای را در مشهد می شناسم که سال قبل سرپرست خود را از دست داده و هم اکنون‏‎ ‎‏خانمی است با هفت بچه صغیر که نان آور آن ها تنها پسری 16 ساله می باشد که در کارخانه نان رضوی‏‎ ‎‏ارفاقاً به جای پدرش با حقوق 1700 تومان به کار گمارده شده و از این مبلغ، 600 تومان بابت اجاره‏‎ ‎‏چهاردیواری در بدترین و دور افتاده ترین جای شهر مشهد می پردازند. با توجه به این که این خانواده با‏‎ ‎‏هفت بچه صغیر و دختر دم بخت و بدون هیچ گونه درآمد دیگری، از هر جهت مستضعف محسوب‏‎ ‎‏می شوند و نمی توانند مسکنی برای خود تهیه نمایند و با آبروداری زندگی دشواری را سپری می نمایند‏‎ ‎‏و از هر جهت در مضیقه می باشند، تقاضا دارم دستور فرمایید تا در صورت امکان از سهم مبارک‏‎ ‎‏امام علیه السلام با کمک سایر اشخاص خیّر برای تأمین مسکن آن ها اقدام نمایم.‏

‏‏بسمه تعالی، مجازید؛ موفق باشید.‏

‏‏4. این جانب شغلم زرگری می باشد. هم اکنون مدت یک سال است که کسب ما به کلی راکد بوده و از‏‎ ‎‏سرمایه مصرف شده و نسبت به سال قبل وزن طلای موجود کمتر شده، ولی ارزش آن بیشتر گردیده و‏
‏‎

‎‏مرتباً هم در حال نوسان می باشد و قیمت ثابتی ندارد. من باب مثال، هفته قبل قیمت طلا مثقالی 120‏‎ ‎‏تومان تنزل کرده است. لذا تقاضا دارم که‏‎ ‎‏روشن فرمایید از نظر وجوهات در موقع حساب سال، وزن‏‎ ‎‏طلا یا ارزش طلا را نسبت به سال قبل مبنا قرار دهیم. والسلام علیکم ورحمة الله‌ وبرکاته‏

‏‏بسمه تعالی، در فرض مذکور میزان ارزش طلا است.‏

‏‏[سؤال 35]‏ ‏19‏

‏ ‏بسمه تعالی‏ ‏16 / 8 / 1358‏

‏‏دفتر حضرت آیت الله‌ العظمی امام خمینی، رهبر کبیر انقلاب اسلامی ایران‏

‏‏احتراماً؛ با آرزوی توفیق برای تمام پویندگان راه خدا به استحضار می رساند:‏

‏‏در روزنامۀ شمارۀ 1426 دنیا، مورخۀ 16 آبان ماه 1358 تحت عنوان: «فتوای‏‎ ‎‏جدید امام خمینی دربارۀ کسانی که می خواهند مقلد ایشان بشوند» می نویسد که امام‏‎ ‎‏در پاسخ به استفتای حاج آقا مجتبی صادقی فرموده اند: «هر کس از مرجع دیگری‏‎ ‎‏تقلید می کند و بخواهد از تقلید آن مرجع دست بکشد و از من تقلید کند، من مقلد‏‎ ‎‏بودن آن شخص را قبول ندارم و از نظر من حرام است و اما اگر کسی مقلد من باشد و‏‎ ‎‏بخواهد دیگر از من تقلید نکند و مقلد مرجع جدیدی برای خود شود، از نظر من‏‎ ‎‏خالی از هرگونه اشکال بوده و رضایت کامل در این باره داشته و دارم».‏

‏‏نظر به این که نسبت به مندرجات روزنامۀ فوق الذکر اعتمادی نیست، استدعا دارد‏‎ ‎‏در اسرع وقت صریحاً در مورد سه سؤال زیر نظر امام را جویا شوید و کتباً ابلاغ‏‎ ‎‏فرمایید تا رفع هرگونه شبهه ای به عمل آید؛ ان شاء الله‌ تعالی.‏

‏‏1. آیا مطلب فوق صحت دارد یا خیر؟ اگر صحت دارد آیا این فتوا عطف به سابق‏‎ ‎‏هم می شود. یعنی کسی که 4 یا 5 یا... ماه قبل مرجع تقلید خودش را تغییر داده و از‏‎ ‎‏امام تقلید می کند؛ آیا از نظر امام مقلد بودن این شخص از ایشان نیز اشکال دارد یا‏‎ ‎‏این که این فتوا از این به بعد (آینده) می باشد؟‏

‏‏2. آیا شخصی که قبلاً (پس از ورود امام) از تقلید مرجع دیگری دست کشیده و‏‎ ‎‏مقلد امام شده است، باید مجدداً از مرجع قبلی خود تقلید نماید؟‏

‏
‏‎

‎‏3. آیا تغییر مرجع تقلید نیاز به اطلاع یا اجازۀ کتبی یا شفاهی از آن مرجع قبلی دارد‏‎ ‎‏یا خیر؟‏

‏‏بسمه تعالی، بنابر احتیاط واجب، مرجع تقلید باید اعلم باشد و اگر بر مقلد‏‎ ‎‏اعلمیت غیر مجتهدی که از او تقلید می کند ثابت شود، بنابر احتیاط‏‎ ‎‏واجب باید به او عدول کند و نیازی به اجازۀ مجتهد نیست و مطلبی که به‏‎ ‎‏این جانب نسبت داده شده صحت ندارد و چنین چیزی نگفته ام.‏

‏‏[سؤال 36]‏ ‏20‏

‏ ‏بسمه تعالی‏

‏‏محضر مبارک زعیم عالی قدر، حضرت آیت الله‌ العظمی امام خمینی، دامت برکاته‏‎ ‎‏پس از عرض سلام و آرزوی سلامتی و طول عمر برای آن حضرت، استدعا می نمایم‏‎ ‎‏به چند مسأله شرعی این جانب ـ در صورت امکان ـ پاسخ فرمایید.‏

‏‏1. در مورد مسأله تقلید، مخالفین شما عنوان می کنند که حضرت عالی برگرداندن‏‎ ‎‏تقلید را از مجتهدی به مجتهد دیگر (از جمله خودتان) جایز نمی دانید و در روزنامۀ‏‎ ‎‏دنیا اعلام فرموده اید که نباید کسی که از مجتهدی تقلید می کند، تقلیدش را به شما‏‎ ‎‏برگرداند. آیا این صحت دارد یا خیر؟ و عدّه ای هم می گویند طبق فتوای خود شما‏‎ ‎‏کسانی که تقلیدشان از مجتهدهای دیگر به شما انتقال پیدا کرده، تقلیدشان باطل است‏‎ ‎‏و حق چنین کاری را ندارند و ظرف سه سالی که آن ها از شما تقلید می کنند، نمازها و‏‎ ‎‏اعمالشان باطل بوده و باید دوباره از مجتهد اولیه تقلید کنند. آیا این موضوع از نظر‏‎ ‎‏جناب عالی درست است یا خیر؟‏

‏‏بسمه تعالی، آنچه نقل شده دروغ و افترا است و از شایعات منحرفین و‏‎ ‎‏مغرضین است.‏

‏‏2. در مورد عادل بودن امام جماعت که گفته می شود حضرت عالی در فتوای جدیدی صادر فرموده اید‏‎ ‎‏و تأکید فراوانی روی این موضوع کرده اید، حال اگر انسان امام جماعت مسجد محلش را نشناسد و‏‎ ‎‏فقط به صرف این که عدّه ای از افراد مسلمان محل، پشت سر وی نماز می خوانند، در نمازها به او اقتدا‏
‏‎

‎‏کند؛ آیا نمازش صحیح است یا خیر؟ (با توجه به این که شما فرموده اید مسجد سنگر است، سنگرها را‏‎ ‎‏حفظ کنید)‏

‏‏و در صورتی که جواب شما منفی است، آیا در جایی که نماز جماعت برپا می شود می توان به صورت‏‎ ‎‏فرادا و لیکن هماهنگ با صف جماعت نماز گزارد؟‏

‏‏و اگر کسی تا به حال به عادل بودن امام جماعت یقین نداشته و نمازهایی را با وی خوانده، آیا آن‏‎ ‎‏نمازها صحیح است یا این که باید قضای آن ها را به جا آورد؟‏

‏‏بسمه تعالی، از هر طریق اطمینان به عدالت پیدا شود، اقتدا مانع ندارد و بدون احراز عدالت‏‎ ‎‏اگر بی توجه اقتدا کرده و رکن نماز، کم یا زیاد نشده قضا لازم نیست.‏

‏‏3. مسأله مهم دیگری که از حضرت عالی انتظار پاسخ آن را دارم این است که اگر پدری معتقد به این‏‎ ‎‏انقلاب نباشد و با آن انقلاب و چهره های سرشناس روحانی آن، مخالفت صریح نماید و آنان را توهین‏‎ ‎‏و مسخره کند و هنوز هم مرجعیت کسی را که جامعۀ مدرسین حوزه علمیۀ قم، آن را از او سلب‏‎ ‎‏کرده اند قبول داشته باشد و همسر و دخترانش را از رفتن به نماز جمعه باز دارد و بگوید راضی نیستم؛‏‎ ‎‏با توجه به این که این مسأله، از روی عناد است و جنبۀ به اصطلاح سیاسی دارد نه مذهبی و این‏‎ ‎‏شخص با رفتن همسر و دخترانش به هیچ جا مخالفت نمی کند و فقط با نماز جمعه بد است، آیا رفتن به‏‎ ‎‏نماز جمعه ـ آن هم در این شرایط انقلاب که لازم است زنان و مردان مسلمان و مؤمن طبق آیۀ شریفۀ‏‎ ‎‏قرآن در این نماز عبادی سیاسی شرکت فعالانه نمایند ـ برای همسر این مرد یا دخترانش گناه دارد؟‏

‏‏بسمه تعالی، اذن و رضایت پدر لازم نیست ولی از کاری که موجب اذیت او می شود باید‏‎ ‎‏اجتناب نمود.‏

‏‏4. آیا طبق فتوای جدید شما این موضوع درست است که کسی که شغل او غیر مسافرت است، مثل‏‎ ‎‏سپاهی، بازاری و ... اگر جهت مراجعه به محل کار خود از منزل حرکت کند، و مسیر رفت و برگشت او‏‎ ‎‏بیشتر از 5‏‎ ‎‏/‏‎ ‎‏22 کیلومتر باشد، اگر چه این حرکت داخل شهر باشد می تواند روزۀ خود را بشکند‏‎ ‎‏ونمازهایش را شکسته بخواند؟ و در صورت انتخاب محل کار به عنوان موطن موقت جهت روزه‏‎ ‎‏گرفتن و تمام خواندن نمازهای یومیه، حق ندارد محل موطن خود را ترک کند، حتی محله به محله؟‏

‏‏و اگر کسی به شهری مثلاً مشهد مسافرت نماید و در آن جا قصد اقامت ده روز یا بیشتر را نماید، آیا با‏‎ ‎‏رفتن او به حرم، به صرف این که از محله ای به محلۀ دیگر می رود، روزه و نمازش می شکند و قصد‏‎ ‎‏اقامت او به هم می خورد یا نه؟‏

‏‏بسمه تعالی، حکم مذکور مربوط به شهر بزرگ خارق العاده، مثل تهران است و مشهد حکم‏‎ ‎‏سایر شهرها را دارد.‏

‏
‏‎

‎‏[سؤال 37]‏ ‏21‏

‏ ‏بسمه تعالی‏ ‏27 / 9 / 1358‏

‏‏پیشگاه مبارک رهبر عالی قدر و زعیم عظیم الشأن، حضرت آیت الله‌ امام خمینی‏‎ ‎‏دام ظله العالی، با عرض سلام و تقدیم ارادت خالصانه، با نهایت تأسف از این که در‏‎ ‎‏چنین موقع حساس و بحرانی مملکت بار دیگر مزاحم وقت مبارکتان می شوم. جوانی‏‎ ‎‏هستم 24 ساله که تا سال 1353 از یکی از مراجع محترم تقلید می نمودم و چون خودم‏‎ ‎‏در این باره کاملاً تحقیق نموده ام شما را انتخاب نموده و از رسالۀ شریفه شما تقلید و از‏‎ ‎‏دستورات شما پیروی می کنم. چون در محافل دوستانه این مسأله مورد بحث قرار‏‎ ‎‏گرفت و در رساله شریفه کاملاً بیان نشده، مرا مورد تحقیر قرار داده و گفته اند که اگر‏‎ ‎‏خواسته باشید مرجع خود را عوض نمایید، باید به هر جهتی از خود ایشان موافقت‏‎ ‎‏نامه دریافت دارید. خواهشمند است در این باره راهنمایی نمایید.‏

‏‏خدایا، خدایا، تا انقلاب مهدی خمینی را نگهدار؛ از عمر ما بکاه و بر عمر او‏‎ ‎‏بیفزای‏

‏‏بسمه تعالی، تحصیل موافقت نامه لازم نیست و باید از مجتهدی که جامع‏‎ ‎‏شرایط تشخیص داده اید تقلید کنید.‏

‏‏[سؤال 38]‏ ‏22‏

‏ ‏بسمه تعالی‏ ‏25 / 10 / 1358‏

‏‏سماحة الحجّة الخمینی الموقر، بعد السلام علیکم یرجی أفتاءنا مأجورین: هل‏‎ ‎‏یمکن العدول إلی تقلید أحد المجتهدین فی إیران بدلاً من المجتهد المقلد سلفاً‏‎ ‎‏والکائن فی العراق؟ دمتم مؤیّدین بنصر الله‌ تعالی والسلام علیکم .‏

‏‏والسلام علیکم ورحمة الله‌ وبرکاته‏

‏‏بسمه تعالی، مع الإحراز أو احتمال اعلمیة المجتهد المعدول إلیه یجب‏‎ ‎‏العدول علی الأحوط ولا خصوصیة للمکان.‏

‏
‏‎

‎‏[سؤال 39]‏ ‏23‏

‏ ‏بسمه تعالی‏

‏‏1. من مقلد یکی از مراجع هستم. آیا می شود که برگردم و از امام خمینی تقلید‏‎ ‎‏نمایم؟‏

‏‏بسمه تعالی، با احراز یا احتمال اعلمیت مجتهد دوم، عدول لازم است‏‎ ‎‏احتیاطاً.‏

‏‏[سؤال 40]‏

‏‏2. منظور از احراز اعلمیت چیست؟ آیا اگر یک مجتهد فقط اعلم باشد، باید از او‏‎ ‎‏تقلید نمود و هیچ دلیل دیگری برتر از این وجود ندارد؟‏

‏‏بسمه تعالی، در مرجع تقلید غیر از اعلمیت شرایط دیگری هست که در‏‎ ‎‏رساله ذکر شده است.‏

‏‏3. برای ما خانم ها دیدن مردان در تلویزیون یا جاهای دیگر اگر با قصد سوء همراه نباشد، آیا اشکال‏‎ ‎‏دارد یا نه؟‏

‏‏بسمه تعالی، در فرض مذکور مانع ندارد.‏

‏‏[سؤال 41]‏ ‏----> 1161‏

‏‏2. آیا کسانی که قبلاً از مرجع دیگری تقلید می کرده اند می توانند در این مسأله به‏‎ ‎‏فتوای آن مرجع گذشتۀ حی یا میت عمل کنند؟‏

‏‏بسمه تعالی، چنانچه تا حال، عدول از مرجع تقلید سابق نکرده باشند، با‏‎ ‎‏مراعات شرایط مقرّره می توانند باقی بمانند.‏

‏‏[سؤال 42]‏ ‏----> 160‏

‏‏3. مسلمانی که از یک مجتهد واجد الشرایط تقلید می کند، آیا می تواند در صورت‏‎ ‎‏امکان و تشخیص و یا بر طبق میل و خواستۀ خود، از مجتهد دیگری تقلید نماید؟‏

‏‏بسمه تعالی، اگر اعلمیت مجتهد دوم بر او ثابت شود، بنابر احتیاط باید‏‎ ‎‏عدول کند.‏

‏
‏‎

‎‏[سؤال 43]‏ ‏----> 1518‏

‏‏5. اگر کسی مجتهد اعلم را طبق رساله عملیه شناخت، فوراً می تواند مرجعش را‏‎ ‎‏تغییر دهد و از مسائل توضیح المسائل مجتهد اعلم تقلید نماید؟ روش انتقال از‏‎ ‎‏مجتهدی به مجتهد اعلم را کاملاً توضیح دهید. زیرا این مسأله زیاد مورد ابتلا است.‏

‏‏بسمه تعالی، باید از مجتهد اعلم تقلید نماید علی الاحوط. ‏

‏‏[سؤال 44]‏ ‏----> 2095‏

‏‏8. در تقلید اعلم که شرط شده «در صورت تعدّد اعلم، اورع و اتقی را مقدم بدارد»‏‎ ‎‏آیا این شرط برای اولین بار است یا چنانچه پس از تعیین مقلَّد و تقلید از او برای‏‎ ‎‏چندی، تشخیص داد که اعلم دیگری از او اتقی و اورع است، آیا واجب است به دومی‏‎ ‎‏عدول کند؟‏

‏‏بسمه تعالی، در فرض مذکور، عدول لازم است علی الاحوط.‏

‏‏[سؤال 45]‏ ‏24‏

‏ ‏بسمه تعالی‏ ‏31 / 3 / 1361‏

‏‏محضر شریف رهبر انقلاب اسلامی ایران، امام خمینی سلام عرض می کنم.‏

‏‏1. اگر شخصی با فتوای عالمی مثل آیت الله‌ خویی که در عراق می باشد عمل نماید‏‎ ‎‏ولی تقلیدکننده نداند که آن عالم زنده است یا مرده فعلاً می تواند به فتوای عالم دیگری‏‎ ‎‏عمل نماید یا خیر؟‏

‏‏بسمه تعالی، مکلف اگر احراز کند یا احتمال دهد که مجتهد دوم اعلم است‏‎ ‎‏واجب است ـ علی الاحوط ـ به مجتهد دوم عدول کند و نسبت به مرده یا‏‎ ‎‏زنده بودن مرجع تقلید باید به وجه شرعی احراز کند.‏

‏‏2. اگر امام جماعتی بگوید من عادلم و انسان نداند که عادل است یا خیر و بعضی از مردم او را عادل و‏‎ ‎‏بعضی دیگر عادل ندانند، می شود در نماز به او اقتدا کرد یا خیر؟‏

‏‏بسمه تعالی، اگر موجب اطمینان نشود و دو شاهد عادل عدالت او را گواهی نکنند اعتبار ‏‎ ‎‏ندارد.‏

‏
‏‎

‎‏3. عادل بودن امام جماعت را چگونه می توان شناخت؟ جواب را مرقوم فرمایید که محل حاجت‏‎ ‎‏است.‏

‏‏بسمه تعالی، راه احراز عدالت امام جماعت در رساله مذکور است.‏

‏‏[سؤال 46]‏ ‏----> 1338‏

‏‏5. کسانی که از مراجع دیگر تقلید می کنند می توانند تقلید خود را عوض نمایند؟‏

‏‏بسمه تعالی، اگر مجتهد دوم، اعلم یا محتمل الاعلمیه باشد، عدول به او‏‎ ‎‏واجب است علی الاحوط.‏

‏‏[سؤال 47]‏ ‏----> 2871‏

‏‏2. آیا احراز تساوی علم دو مرجع برای عدول کافی است؟‏

‏‏بسمه تعالی، کافی نیست.‏

‏‏[سؤال 48]‏ ‏25‏

‏ ‏بسمه تعالی‏

‏‏به خدمت دفتر امام خمینی، مدّ ظله العالی، پس از سلام و درود به رهبر کبیر‏‎ ‎‏انقلاب اسلامی ایران، حضرت آیت الله‌ العظمی امام خمینی و پیروزی رزمندگان‏‎ ‎‏اسلام در جبهه های حق علیه باطل .‏

‏‏محترماً معروض می دارد که این جانب از آیت الله‌ . . . تقلید می کرده ام. پس از‏‎ ‎‏تحقیق پی بردم که دیگر نمی توانم مقلد او باشم (پس از روشن شدن مواضع ایشان‏‎ ‎‏نسبت به انقلاب). از یک روحانی عالم نیز پرسیدم، جواب مثبت دادند و گفتند مانعی‏‎ ‎‏ندارد و مدت یک سال است که مقلد حضرت امام خمینی شده ام. اولاً تقاضامندم‏‎ ‎‏برایم روشن بفرمایید که آیا برگشتن این جانب و تغییردادن تقلیدم شرعی است یا‏‎ ‎‏خیر؟ لطفاً توضیح دهید.‏

‏‏والسلام علیکم ورحمة الله‌ وبرکاته‏

‏‏بسمه تعالی، تقلید فعلی شما صحیح است.‏

‏
‏‎

‎‏[سؤال 49]‏ ‏26‏

‏ ‏بسمه تعالی‏

‏‏محضر مبارک آیت الله‌ العظمی امام خمینی، دام ظله العالی ‏

‏‏1. در مسأله 4 تحریر فرموده اید: «یجوز العدول بعد تحقّق التقلید (أی بعد العمل)‏‎ ‎‏من الحیّ إلی الحیّ المساوی»؛ و در مسأله 13 در همین کتاب می فرمایید: «ولا إلی حیّ‏‎ ‎‏آخر کذلک». این دو مسأله در ظاهر، منافی به نظر می رسند. مقصود را بیان فرمایید. ‏

‏‏و در مسأله 4 رسالۀ قدیمی فارسی هم مرقوم فرموده اید: «عدول به مساوی جایز‏‎ ‎‏نیست مگر در مسأله ای که عمل نکرده باشد». آیا مراد در این جا که فرموده اید جایز‏‎ ‎‏است عدول ـ در مسأله 4 تحریر ـ مسائلی است که عمل نکرده است و در 13 تحریر‏‎ ‎‏که فرموده اید جایز نیست، مراد آن است که عمل کرده باشد یا مقصود چیز دیگر‏‎ ‎‏است؟ بیان فرمایید. ‏

‏‏خلاصۀ کلام: از مسأله 4 در تحریر استفاده می شود: در مسأله ای که عمل هم کرده‏‎ ‎‏باشد می تواند به مساوی حی عدول کند، چون که مطلق است؛ اما از مسأله 13 تحریر‏‎ ‎‏استفاده می شود که بعد از تحقّق تقلید مطلقاً به مساوی حی جایز نیست إلاّ أن یکون‏‎ ‎‏الثانی أعلم.‏

‏‏بسمه تعالی، عدول به مساوی جایز نیست علی الاحوط. ‏

‏‏[سؤال 50]‏

‏‏2. در مسأله 8 تحریر که تبعیض در تقلید را جایز دانسته اید، او را هم نمی فهمیم؛‏‎ ‎‏آیا مراد در ابتدای تقلید است که بدواً بگوید الآن در صلاة به این مقلد می شوم و در‏‎ ‎‏زکات به آن یا این است که بعد از تحقّق تقلید (یعنی عمل) در بعض مسائل، باز مسائل‏‎ ‎‏دیگر را که عمل نکرده است می تواند به فتوای دیگری عمل نماید؟ با این که اگر مراد،‏‎ ‎‏این هم باشد، عدول خواهد بود نه تبعیض؛ برای این که به محض عمل کردن به یک‏‎ ‎‏مسأله، یتحقّق التقلید؛ پس این عدول خواهد بود نه تبعیض؛ إلاّ أن یقال: در هر فرعی‏
‏‎

‎‏که عمل کرده است، یتحقّق فیه التقلید، و در مسأله دیگر که عمل نکرده است فعلاً‏‎ ‎‏مقلد نیست؛ این هم بنظرم بعید می رسد. مستدعی است مقصود را بیان فرمایید. أدام‏‎ ‎‏الله‌ ظلّکم علی رؤوس المستضعفین والعلماء والمتعلّمین، بیّن لنا اقبِّل أناملکم الشریفه.‏

‏‏بسمه تعالی، مقصود، ابتدای تقلید است؛ و اگر به مجتهدی که جامع‏‎ ‎‏شرایط است عدول کرده، مورد تبعیض نیست.‏

‏‏[سؤال 51]‏ ‏27‏

‏ ‏بسمه تعالی‏

‏‏خدمت وجود نازنین امام خمینی سلام‏

‏‏1. آیا با بودن وجود مبارک شما، جایز است از مرجع دیگر تقلید نمود یا خیر؟ آیا‏‎ ‎‏در صورتی که قبلاً از مرجع دیگر تقلید می نمودیم، حالا می توان از شما تقلید کرد؟‏

‏‏بسمه تعالی، بنابر احتیاط باید از مجتهدی تقلید کرد که اعلم باشد و اگر از‏‎ ‎‏دیگری تقلید می کند باید به اعلم عدول کند.‏

‏‏2. آیا هدیه ای که برای انسان می آورند، اگر سال از آن بگذرد، خمس دارد یا نه؟‏

‏‏بسمه تعالی، خمس ندارد.‏

‏‏3. پولی که برای جهیزیۀ دختر کم کم کنار می گذارند، باید خمس آن را داد یا خیر؟ ‏

‏‏بسمه تعالی، اگر از ارباح مکاسب است، خمس دارد.‏

‏‏[سؤال 52]‏ ‏28‏

‏ ‏بسمه تعالی‏ ‏2 / 9 / 1358‏

‏‏حضور محترم جناب مستطاب حضرت آیت الله‌ العظمی امام خمینی، دام توفیقه‏

‏‏1. عدول نمودن از مرجعی به مرجع دیگر چه صورت دارد؟‏

‏‏بسمه تعالی، با احراز یا احتمال اعلمیت مجتهد دوم، بنابر احتیاط باید از‏‎ ‎‏او تقلید کنید.‏

‏‏2. در کشورهای خارج یعنی اروپا اگر احتیاج به معانقه جنسی باشد، چنانچه طرفین هیچ کدام نتوانند‏‎ ‎‏زبان یکدیگر را بفهمند، لیکن با علم و اشاره و دادن پول، طرف مؤنث حاضر شود به درخواست مذکر،‏
‏‎

‎‏لطفاً بفرمایید چه صورت دارد؟ خداوند متعال وجود شریف را از جمیع بلاهای ارضی و سمایی‏‎ ‎‏مصون و محفوظ بدارد و وجود حضرت عالی را در این انقلاب کبیر موفق و پیروز بدارد، ان شاء الله‌.‏

‏‏بسمه تعالی، مجرد دادن پول و علم و اشاره کافی نیست و باید عقد خوانده شود و در صورت‏‎ ‎‏عذر می توانند به غیر عربی بخوانند.‏

‏‏[سؤال 53]‏ ‏----> 494‏

‏‏8. آیا اعلمیت که در انتخاب مرجع باید رعایت شود فقط مربوط به احکام می باشد‏‎ ‎‏و یا در تمام شئونات و مسائل دینی؟‏

‏‏بسمه تعالی، مرجع تقلید باید در مسائلی که از او می خواهند تقلید کنند‏‎ ‎‏اعلم از دیگران باشد.‏

‏‏[سؤال 54]‏ ‏----> 1890‏

‏‏14. در ابتدای تقلید از مرجع جامع الشرایط مظنون الاعلمیه یا محتمل الاعلمیه‏‎ ‎‏مقدم است به جهت فتوا، اگر پس از تقلید از زیدی دیگری مظنون یا محتمل الاعلمیه‏‎ ‎‏شد آیا می تواند عدول کند یا نه؟‏

‏‏بسمه تعالی، لازم است عدول کند بنابر احتیاط.‏

‏‏[سؤال 55]‏ ‏29‏

‏ ‏بسمه تعالی‏ ‏5 / 12 / 1361‏

‏‏محضر مقدس رهبر عظیم الشأن انقلاب مرجع تقلید شیعیان جهان، خار چشم‏‎ ‎‏دشمنان اسلام دامت برکاته‏

‏‏در رسالۀ عملیه فرموده اید که انسان باید از روی دلیل و برهان به اصول دین عقیده‏‎ ‎‏داشته باشد و نمی تواند از گفتۀ کسی ـ به جز افرادی که شایسته و صلاحیت معرفی‏‎ ‎‏مرجع تقلید را دارا باشند ـ مرجع تقلید انتخاب نماید. این جانب متولد 1342 ساکن‏‎ ‎‏اراک، بدون دلیل از یکی از مراجع، تقلید می کنم و علت تقلیدم به شرح زیر است:‏

‏‏شبی قبل از به حد تکلیف رسیدن، پدرم که سواد ندارد و صلاحیت معرفی مرجع‏
‏‎

‎‏تقلید را ندارد، فلان مرجع را به من معرفی کرد تا اکنون من از این مرجع تقلید می کنم.‏‎ ‎‏حال از شما رهبر عزیز تقاضا می کنم که مرا راهنمایی فرمایید که آیا می توانم مرجع‏‎ ‎‏تقلیدم را عوض کنم یا نه؟ جواب را لطفاً مرقوم فرمایید.‏

‏‏به امید سرافرازی اسلام و مسلمین و پیروزی نهایی رزمندگان اسلام و طول عمر‏‎ ‎‏آن رهبر عزیز و ظهور مهدی موعود (عج)‏

‏‏بسمه تعالی، اگر احتمال اعلمیت مجتهد دوم را بدهید، باید به او عدول‏‎ ‎‏کنید علی الاحوط.‏

‏‏[سؤال 56]‏ ‏----> 3553‏

‏‏2. اول که من مقلد شدم تحقیقی نبود. مدت دو سال است که از شما تقلید می کنم؛‏‎ ‎‏آیا درست است؟‏

‏‏بسمه تعالی، احکام تقلید در رساله مذکور است.‏

‏‏[سؤال 57]‏ ‏----> 3369‏

‏‏2. آیا یک فرد مسلمان می تواند از مجتهد خاصی تقلید نکند و جواب مشکلات‏‎ ‎‏مذهبی خود را از رساله ها و مجتهدهای مختلف جویا شود.‏

‏‏بسمه تعالی، باید از مجتهد اعلم تقلید کند.‏

‏‏[سؤال 58]‏ ‏30‏

‏ ‏بسمه تعالی‏ ‏یازدهم رجب 1402 ق‏

‏‏محضر مبارک رهبر عالی قدر و پیشوای ارجمند، حضرت امام خمینی، مدّ ظله‏‎ ‎‏العالی، پس از سلام خدمت آن بزرگوار، سلامتی و عزّت شما را از پیشگاه ربوبی‏‎ ‎‏مسألت و دست نیاز به درگاه بی نیاز دراز نموده و دوام عمر و بقای آن وجود را‏‎ ‎‏خواستارم. استدعا دارم دستور فرمایید سؤالات زیر را پاسخ فرمایند.‏

‏‏1. در گذشته، حقیر از یکی از مراجع نجف تقلید می نمودم، حال از آن بزرگوار‏‎ ‎‏تقلید می نمایم. آیا می توانستم یا خیر؟‏

‏
‏‎

‎‏بسمه تعالی، در تقلید اجازه معتبر نیست و باید از مجتهد اعلم تقلید کرد‏‎ ‎‏علی الاحوط.‏

‏‏2. همه ساله دهه آخر ماه رجب، مجلس تذکری در یکی از مساجد بر پا می نمایم که نذر می باشد و‏‎ ‎‏شب بیست و پنجم که مصادف با شهادت حضرت موسی بن جعفر علیه السلام می باشد، اطعام می نمایم. آیا‏‎ ‎‏می توانم ‏‏هزینۀ‏‏ اطعام را به جنگ و جبهه کمک کنم یا همان برنامه همه ساله را تعقیب نمایم؟‏

‏‏بسمه تعالی، اگر نذر با صیغۀ شرعیه بوده، باید بر طبق آن عمل شود. و در غیر این صورت،‏‎ ‎‏اختیار با خود شما است.‏

‏‏3. از بابت سهم مبارک امام علیه السلام اجازه می فرمایید به ‏‏جبهۀ‏‏ جنگ و یا جنگ زده ها کمک شود یا خیر؟‏

‏‏بسمه تعالی، عجالتاً، اجازه نمی دهم. ‏

‏‏4. همچنین از سهم سادات اجازه فوق را می فرمایید یا خیر؟‏

‏‏بسمه تعالی، مجازید سهم سادات خودتان را به سادات فقیر و متدین بدهید.‏

‏‏[سؤال 59]‏ ‏----> 474‏

‏‏8. آیا از کسی که از نظر علم برتری ندارد ولی از نظر تقوا برتری دارد می تواند‏‎ ‎‏تقلید کند؟‏

‏‏بسمه تعالی، تقلید اعلم لازم است علی الاحوط. ‏

‏‏[سؤال 60]‏ ‏31‏

‏ ‏بسمه تعالی‏

‏‏محضر مبارک حضرت آیت الله‌ العظمی نایب الامام، امام خمینی، پس از عرض‏‎ ‎‏سلام و ارادت و آرزوی قلبی سلامتی و طول عمر حضرت عالی، این جانب کارمند‏‎ ‎‏ادارۀ پست مشهد به استحضار می رسانم: بنده به جهت این که دسترسی به توضیح‏‎ ‎‏المسائل شما و امکان رساندن خمس و وجوهات به حضرت عالی را نداشتم سابقاً از‏‎ ‎‏یکی از مراجع محترم، تقلید می نمودم حال که این دو ناممکن ممکن شد، و با توجه به‏‎ ‎‏این که با استدلال شخصی خودم، جناب عالی را فقیه تر از آن آقا می دانم، خواهشمندم‏‎ ‎‏به سؤالات فقهی زیر پاسخ فرمایید:‏

‏
‏‎

‎‏1. آیا استدلال شخصی خودم را برای تغییر تقلید کافی می دانید؟‏

‏‏بسمه تعالی، بنابر احتیاط باید از مجتهدی که او را اعلم می دانید تقلید‏‎ ‎‏کنید.‏

‏‏2. در صورت پذیرفته شدن سؤال یک، آیا ممکن است به علت مستأجر بودن این جانب، تا زمانی که‏‎ ‎‏واجد مسکن شوم، خمس و وجوهات را به بنده ببخشید و به عبارت دیگر، از پرداخت معاف نمایید؟‏

‏‏بسمه تعالی، بخشیده نمی شود و هر وقت تمکن دارید بپردازید.‏

‏‏3. سال گذشته شش هزار تومان (بابت سی هزار تومان مازاد) خمس و وجوهات پرداخت نموده بودم؛‏‎ ‎‏آیا مازاد موجودی فعلی بنده باید نسبت به سی هزار تومان حساب شود یا نسبت به 24000 تومان؟‏

‏‏بسمه تعالی، هر مقدار که بعد از تخمیس باقی مانده و سر سال موجود است، استثنا می شود و‏‎ ‎‏مازاد بر آن خمس دارد.‏

‏‏4. مبلغ ششصد تومان به حساب 100 مسکن مستضعفان و سیصد تومان به حساب دویست جبران‏‎ ‎‏خسارات دوران انقلاب و دویست تومان برای زلزله زدگان قائن هزار تومان به بانک اسلامی در شرف‏‎ ‎‏تأسیس (که دیگر هیچ معلوم نشد چه شد) پرداخت نموده ام و برای زلزله زدگان منطقۀ گناباد پرداخت‏‎ ‎‏خواهد شد. آیا بابت خمس و وجوهات حساب می فرمایید؟‏

‏‏بسمه تعالی، قبول است و بعد از این سهمین را به حساب صد و دویست ندهید.‏

‏‏[سؤال 61]‏ ‏32‏

‏ ‏بسمه تعالی‏

‏‏محضر مبارک نایب الامام، حضرت آیت الله‌ امام خمینی، متّع الله‌ المسلمین بطول‏‎ ‎‏بقائه، مستدعی است نظر مبارک خویش را دربارۀ سؤالات ذیل مرقوم بفرمایید:‏

‏‏1. در آغاز انقلاب حدود سه سال بود که مکلف شده بودم و در آن زمان 16 سال‏‎ ‎‏داشتم و به تبعیت از پدرم، از شخصی تقلید می کردم که پدرم تقلید می کرد، و مسائل‏‎ ‎‏تقلید را درست نمی دانستم. با شروع تظاهرات و راهپیمایی ها، با رهبری آن نایب‏‎ ‎‏الامام عزیز بدون در نظر گرفتن دو عادل و مسائلی که در مورد عدول است، رسالۀ‏‎ ‎‏شریف را تهیه کرده و از شما تقلید نمودم و اکنون که تا حدی با مسائل فقاهت و عدول‏‎ ‎‏آشنا گردیده ام، دچار این مشکل شده ام که وضع تقلیدم چگونه است؟ و نماز و‏
‏‎

‎‏روزه هایم در دوران قبل از انقلاب و بعد از آن چگونه بوده است؟ البته حدود یک سال‏‎ ‎‏است که تحقیق می کنم، بعضی از علما نظرشان به حضرت عالی است و بعضی از علما‏‎ ‎‏نظرشان به بعضی دیگر از مراجع عظام ـ حفظهم الله‌ تعالی ـ می باشد. خواهشمندم‏‎ ‎‏مشخص بفرمایید، تا ان شاء الله‌ تکلیفم روشن گردد. ‏

‏‏بسمه تعالی، باید از مجتهدی که اعلمیت او را احراز کرده اید یا احتمال‏‎ ‎‏اعلمیت او را می دهید، تقلید کنید و اعمال سابقه، اگر مطابق فتوای‏‎ ‎‏مجتهدی است که تقلید از او لازم است، صحیح است. ‏

‏‏2. اشیایی از قبیل لباس و کتاب و کاغذ و دفترچه که مقداری از آن ها استفاده شده، اگر یک سال بدون‏‎ ‎‏استفاده بماند، آیا خمس به آن ها تعلق می گیرد؟ ‏

‏‏بسمه تعالی، اگر چیزهایی است که مورد حاجت و جزو شؤون شخص است، خمس ندارد‏‎ ‎‏وگرنه باید خمس آن داده شود. ‏

‏‏3. در جمعی که روحانی در میانشان وجود ندارد، مثلاً در مسافرت یا میهمانی، آیا شخصی را که واجد‏‎ ‎‏شرایط باشد، می توان به عنوان امام جماعت انتخاب کرد و به ایشان اقتدا نمود؟ ‏

‏‏بسمه تعالی، با دسترسی نداشتن به روحانی و عدالت امام جماعت، مانع ندارد. ‏

‏‏4. اگر فردی را بشناسیم که قبلاً گناه کبیره ای مرتکب شده و اکنون واقعاً نادم و متدیّن و به‏‎ ‎‏مسائل  شرعی پایبند است، و گناه کبیره و... انجام نمی دهد، آیا به چنین شخصی می توان برای نماز‏‎ ‎‏اقتدا نمود؟‏

‏‏بسمه تعالی، اگر احراز کنید که عادل شده است، اشکال ندارد.‏

‏‏خداوند ان شاء الله‌ حضرت عالی را تا قیام موفور السرور حضرت بقیة الله‌ الاعظم امام زمان علیه السلام‏‎ ‎‏ـ  روحی و ارواح العالمین لتراب مقدمه الفداء ـ زنده و سلامت باقی بدارد. ‏

‏‏[سؤال 62]‏ ‏33‏

‏ ‏بسمه تعالی‏

‏‏حضور محترم رهبر عالی قدر اسلام، حضرت امام خمینی، دام ظله العالی، سپاس‏‎ ‎‏خداوند جهان را که به ما توفیق داد که در عصری که ظلّ جناب عالی بر سر ما گسترده‏‎ ‎‏است زندگی می کنیم و از خداوند منان طول عمر و صحت و عافیت کامل شما را‏
‏‎

‎‏خواهان و خواستارم و امید است که ان شاء الله‌ جناب عالی تا ظهور حضرت مهدی‏‎ ‎‏ارواحنا له الفداء بمانید و از توجّهات آن حضرت بهره مند گردید. و بعد، این جانب‏‎ ‎‏سؤالی شرعی دارم و آن این است که بنده مقلد یکی از آقایان علمای دینی هستم و‏‎ ‎‏الآن می خواهم از ایشان تقلید نکنم. خواهشمند است از آن مرجع عالی قدر اسلام، که‏‎ ‎‏این جانب را ارشاد کنید. با آرزوی موفقیت برای تمام برادران دینی در سراسر جهان،‏‎ ‎‏والسلام علیکم و علی عبادالله‌ الصالحین‏

‏‏بسمه تعالی، مقلد اگر احراز کند یا احتمال دهد که مجتهد دوم اعلم است‏‎ ‎‏واجب است ـ علی الاحوط ـ به مجتهد دوم عدول نماید.‏

‏‏[سؤال 63]‏ ‏34‏

‏ ‏بسمه تعالی‏

‏‏1. محترماً عرض می شود شخصی، بلکه اشخاص زیادی از مجتهدی تقلید‏‎ ‎‏می کردند و اکنون بدون رجوع به خبره یا عدلین از مشاهدات خود، احتمال برایش‏‎ ‎‏پیدا می شود که مجتهدی دیگر اعلم است؛ می تواند با همین احتمال رجوع کند؟‏

‏‏بسمه تعالی، در صورت اعلمیت مجتهد دوم یا احتمال اعلمیت، عدول‏‎ ‎‏واجب است علی الاحوط.‏

‏‏[سؤال 64]‏

‏‏2. شخصی از مرجعی تقلید می کند و آنچه که از اوضاع زمان و سخنان مبلغین‏‎ ‎‏می شنود یا فرمایش آیت الله‌ منتظری که در مجله پیام انقلاب چاپ شده که بر مردم‏‎ ‎‏لازم است به امام بپیوندند، یقین یا احتمال برایش حاصل می شود اعلم بودن امام؛ آیا‏‎ ‎‏می تواند از مرجع قبلی رجوع کند؟‏

‏‏بسمه تعالی، حکم در مسأله قبل ذکر شد.‏

‏‏3. بعضی از طلاب و ائمه جماعت از مرحمتی امام و شهریه، سر سالشان زیاد می آید؛ آیا خمس زیادی‏‎ ‎‏لازم است؟‏

‏
‏‎

‎‏بسمه تعالی، خمس ندارد.‏

‏‏4. جبیره تمام یک دست مصلی را گرفته جز سر انگشتان، وظیفۀ او را بیان فرمایید؟‏

‏‏بسمه تعالی، واجب است وضوی جبیره بگیرد.‏

‏‏5. اگر چند غسل واجب به گردن انسان باشد یا یک غسل واجب، بقیۀ غسل ها ساقط می شود؟‏

‏‏بسمه تعالی، اگر غسل جنابت کرده و قصد همۀ غسل ها را نموده کفایت می کند.‏

‏‏6. ماشین های لباسشویی که لباس های متنجس را با پودر رخت شویی می ریزند از آب لوله به ماشین‏‎ ‎‏وصل می شود. بعد از این که آب گرفت آب لوله قطع و ماشین مشغول به گردش می شود بعد از اندک‏‎ ‎‏زمانی آب ها را خالی می کند و سه مرتبۀ دیگر آب وصل و قطع و سپس لباس ها را خشک بیرون‏‎ ‎‏می دهد. حکم لباس و خود ماشین را بیان فرمایید.‏

‏‏بسمه تعالی، چنانچه بعد از زوال عین نجاست یک مرتبه با آب لوله یا دو مرتبه با آب قلیل‏‎ ‎‏بشوید پاک می کند.‏

‏‏7. قالی یا موکت که چسبیده به زمین است، بچه بر روی آن بول می کند و خشک می شود؛ آب لوله به‏‎ ‎‏وسیلۀ شلنگ می گیرند و با دست یا پا می مالند؛ کفایت می کند؟‏

‏‏بسمه تعالی، اگر آب به تمام موضع نجس جاری شود و آب داخل آن از او جدا شود پاک‏‎ ‎‏می شود.‏

‏‏8. بهره هایی که به حساب های پس انداز اضافه می کنند را چگونه مصرف کنیم؟‏

‏‏بسمه تعالی، بهره را نباید بگیرید و اگر گرفته اید با یأس از پیدا شدن صاحبش، باید از طرف او‏‎ ‎‏به فقیر صدقه دهید.‏

‏‏[سؤال 65]‏ ‏----> 7014‏

‏‏2. من شنیده ام می گویند آن ها که از فلان شخص، تقلید می کنند، هم تلویزیون برای‏‎ ‎‏آن ها حرام است و هم نماز جمعه که می خوانند جای نماز ظهر را نمی گیرد و باید نماز‏‎ ‎‏ظهر را هم بخوانند. ولی پدرم می گوید می شود این دو مسأله را به امام خمینی رجوع‏‎ ‎‏کرد، آیا می شود یا خیر؟ و آیا اگر به امام خمینی رجوع کردم نماز ظهر را هم باید‏‎ ‎‏بخوانم یا خیر؟‏

‏‏بسمه تعالی، رجوع جایز است و نماز جمعه کفایت از ظهر می کند.‏

‏
‏‎

‎‏[سؤال 66]‏ ‏35‏

‏ ‏بسمه تعالی‏ ‏13 / 10 / 1358‏

‏‏حضور محترم مدیریت دفتر آیت الله‌ العظمی حضرت امام خمینی، تقاضا دارم‏‎ ‎‏جواب مسائل زیر را طبق فرمودۀ امام مرقوم فرمایید:‏

‏‏1. هرگاه دو نفر مجتهد با هم برابر باشند و انسان تا به حال از یکی از آن ها تقلید‏‎ ‎‏می کرده، آیا می تواند مسائل آینده خود را از دیگری تقلید کند.‏

‏‏بسمه تعالی، خلاف احتیاط است.‏

‏‏[سؤال 67]‏

‏‏2. هرگاه مجتهدی اعلم شناخته شد، آیا واجب است که از او تقلید کرد یا خیر؟‏

‏‏بسمه تعالی، تقلید اعلم واجب است علی الاحوط.‏

‏‏3. کسانی که در جماعت نماز جمعه شرکت می کنند، آیا نماز ظهر را کفایت می کند یا باید بعداً نماز ظهر‏‎ ‎‏را خودشان بخوانند؟ ‏

‏‏بسمه تعالی، کفایت می کند.‏

‏‏[سؤال 68]‏ ‏----> 6521‏

‏‏2. آیا تبعیض در تقلید را جایز می دانید یا خیر؟ ‏

‏‏بسمه تعالی، اگر اعلمیت ثابت یا محتمل نباشد، جایز است. ‏

‏‏[سؤال 69]‏ ‏----> 3387‏

‏‏7. آیا این مسأله صحت دارد که فقط در یک مسألۀ شرعی می توان از مجتهد‏‎ ‎‏دیگری، غیر از مرجع تقلید اصلی خود شخص، تقلید کرد؟‏

‏‏بسمه تعالی، صحت ندارد.‏

‏‏[سؤال 70]‏ ‏----> 2311‏

‏‏4. آیا می تواند انسان در نماز و روزه مقلد دو نفر بوده باشد؛ به این معنا که نمازش‏‎ ‎‏را در محل کار شکسته بخواند و روزه اش را به فتوای مرجع دیگر بگیرد؟‏

‏
‏‎

‎‏بسمه تعالی، با علم به این که یکی از دو فتوا صحیح نیست نمی تواند به این‏‎ ‎‏دو فتوا عمل کند و باید تقلید از اعلم یا محتمل الاعلمیه نماید و اگر ممکن‏‎ ‎‏نیست، به فتوای یکی عمل کند.‏

‏‏[سؤال 71]‏ ‏36‏

‏ ‏بسمه تعالی‏ ‏11 / 5 / 1361‏

‏‏آیا می شود در تمام مسائل از یک مرجع تقلید، و در یک یا دو مسأله از مرجع دیگر‏‎ ‎‏تقلید کرد یا خیر؟ خواهشمند است جواب را بنویسید و برای ما ارسال کنید. ‏

‏‏بسمه تعالی، اگر از اول از مرجعی که واجد تمام شرایط بوده تقلید کرده،‏‎ ‎‏نمی تواند در بعض مسائل از مجتهد دیگر تقلید کند. ‏

‏‏[سؤال 72]‏ ‏----> 1080‏

‏‏3. آیا مسائل بالا را می توانند از مرجع دیگر تقلید نمایند؟‏

‏‏بسمه تعالی، در مسائل مورد فتوا عدول جایز نیست.‏

‏‏[سؤال 73]‏ ‏37‏

‏ ‏بسمه تعالی‏ ‏16 / 3 / 1361‏

‏‏دفتر امام خمینی، سلام علیکم‏

‏‏ضمن تقدیم عرض سلام به استحضارتان می رسانم که بنده یکی از کارکنان دولت‏‎ ‎‏در تهران می باشم و در کرج مسکن دارم و در سال هم 24 روز مرخصی دارم و آن را‏‎ ‎‏هم یک بار می توانم بروم و یک سوم آن را صرف کشاورزی در روستا می نمایم و بقیه‏‎ ‎‏را صرف کارهای ضروری در عرض سال می نمایم و با توجه به فرمودۀ امام خمینی در‏‎ ‎‏توضیح المسائل که روزه از کرج به تهران باطل محسوب می شود.‏

‏‏1. آیا می توانم در این موضوع به سایر مراجع عظام تقلید رجوع کنم و روزه ام را‏‎ ‎‏بگیرم و نماز را تمام بخوانم و یا یک دوم ماه رمضان را در تهران و بقیه را در کرج‏‎ ‎‏بگذرانم طوری که یک روز در تهران و روز دیگر در کرج باشم و روزه ام را بگیرم در‏
‏‎

‎‏خاتمه بنده مدت ده سال است که مسیر را طی می نمایم.‏

‏‏بسمه تعالی، مورد رجوع به غیر نیست و در غیر وطن نمی توانید روزه‏‎ ‎‏بگیرید.‏

‏‏2. مبلغی که به عنوان کمک به جبهه ها (جنگ زده ها) تقدیم می شود آیا می توانم مال خمس حساب‏‎ ‎‏نمود یا نه؟‏

‏‏بسمه تعالی، عجالتاً اجازه نمی دهم.‏

‏‏[سؤال 74]‏ ‏38‏

‏ ‏بسمه تعالی‏ ‏13 / 3 / 1361‏

‏‏حضور محترم حضرت آیت الله‌ العظمی امام خمینی، دامت برکاته‏

‏‏بنا به سؤالاتی که جدیداً در مورد حد ترخص از حضرت عالی به عمل آمده است و‏‎ ‎‏پاسخ آن ها نیز به روشنی داده شده است. در همین رابطه به دلیل تقلید قسمت اعظم‏‎ ‎‏قشر کارگر از فتاوای آن حضرت و باز به دلیل این که تعداد زیادی از این برادران و‏‎ ‎‏خواهران، برای حاضر شدن در محلّ کار خود مجبور به طی مسافتی بیش از مقدار‏‎ ‎‏شرعی ذکر شده می باشند و حکم مسافر پیدا می کنند. لذا تقاضا می شود بفرمایید‏‎ ‎‏عدول در یک مسأله (مسألۀ روزه فقط در ماه مبارک رمضان) از فتاوای معظم له به‏‎ ‎‏فتوای یکی از مراجع تقلید که در قید حیات هستند، اشکال دارد یا خیر؟‏

‏‏خدایا، خدایا، تا انقلاب مهدی خمینی را نگهدار‏

‏‏بسمه تعالی، مورد رجوع به غیر نیست.‏

‏‏[سؤال 75]‏ ‏----> 1307‏

‏‏2. مسأله دیگر این که چون در این رابطه اخبار ضد و نقیض می رسد و در صورت‏‎ ‎‏حکم مسافرداشتن مشکلاتی به وجود می آید، آیا مقلدین امام می توانند فقط در این‏‎ ‎‏مسأله از مراجع دیگر ـ که فتوای مغایر با امام را دارند ـ تقلید نمایند؟‏

‏‏بسمه تعالی، از موارد رجوع به غیر نیست.‏

‏
‏‎

‎‏[سؤال 76]‏ ‏39‏

‏ ‏بسمه تعالی‏ ‏25 / 2 / 1361‏

‏‏دفتر استفتای امام خمینی‏

‏‏کارمندی هستم که برای انجام کارم هر روز بیش از مسافت شرعی رفت و برگشت‏‎ ‎‏می کنم و حدود دو سال است که مرجع تقلید خود را تغییر داده و از امام خمینی تقلید‏‎ ‎‏می نمایم، ولی برای این که بتوانم روزه بگیرم در این مسأله به تقلید مقلد اول (که در‏‎ ‎‏حیات است) باقی مانده ام. خواهشمندم بفرمایید آیا می توانسته ام یا خیر؟ اگر نه حالا‏‎ ‎‏وظیفه ام چیست؟‏

‏‏بسمه تعالی، مورد بقای بر تقلید و رجوع به غیر نیست.‏

‏‏[سؤال 77]‏ ‏40‏

‏ ‏بسمه تعالی‏ ‏25 / 2 / 1361‏

‏‏محضر مبارک حضرت آیت الله‌ العظمی امام خمینی ‏

‏‏این جانب از جناب عالی تقلید می کنم. ساکن کرج هستم و در تهران کار می کنم.‏‎ ‎‏می توانم در مسأله بلاد کبیره از مراجع دیگر تقلید کنم؟ ‏

‏‏بسمه تعالی، مورد رجوع به غیر نیست.‏

‏‏[سؤال 78]‏ ‏41‏

‏ ‏بسمه تعالی‏ ‏13 / 3 / 1361‏

‏‏دفتر حضرت آیت الله‌ العظمی امام خمینی‏

‏‏محترماً به عرض می رسانم این جانب کارمند ذوب آهن که طبق فتوای آن جناب‏‎ ‎‏نماز و روزه شکسته است و من هم چندین سال روزه های شکسته را بعداً می گرفتم اما‏‎ ‎‏حالا به عللی نمی توانم روزه های شکسته را بگیرم آیا می توانم حالا روزه ها را کامل و‏‎ ‎‏نماز را هم کامل بخوانم یا باید از مرجع دیگری تقلید کنم تکلیف من چیست؟‏‎ ‎‏خواهشمندم این جانب را راهنمایی کنید. قبلاً تشکر می کنم.‏

‏
‏‎

‎‏بسمه تعالی، مورد رجوع به غیر نیست و با فرض این که مسافر هستید‏‎ ‎‏نمی توانید روزه بگیرید و نماز شما قصر است و قضای روزه ها را از سال‏‎ ‎‏بعد نباید تأخیر بیندازید.‏

‏‏[سؤال 79]‏ ‏42‏

‏ ‏بسمه تعالی‏ ‏24 / 12 / 1360‏

‏‏محضر مبارک حضرت مستطاب، حجت الاسلام والمسلمین، آیت الله‌ العظمی‏‎ ‎‏خمینی، مدّ ظله العالی، تقاضا دارد که نظر خود را در خصوص مسائل ذیل بیان‏‎ ‎‏فرمایید.‏

‏‏1. این جانب مقلد آن جناب بوده و ساکن شهر کرج می باشم، شغلم در تهران بوده‏‎ ‎‏و هر روز باید بروم و برگردم. در خصوص نماز و روزه ام حضرت عالی فرموده اید که‏‎ ‎‏باید نماز را شکسته و روزه را افطار کنید؛ در صورتی که در رسالۀ توضیح المسائل‏‎ ‎‏نوشته است که هرگاه چند مجتهد باشند و اعلمیت هیچ یک از آن ها ثابت نشده باشد،‏‎ ‎‏شخص مکلف بعد از جست وجو و عدم ثبوت اعلمیت، مخیر است در مسائل، بعضی‏‎ ‎‏را از یک مجتهد و بعضی را از مجتهد دیگر تقلید نماید. حال راجع به این جانب اجازه‏‎ ‎‏می فرمایید که در این مسأله از مجتهد دیگری تقلید نمایم یا خیر؟‏

‏‏بسمه تعالی، از موارد رجوع به غیر نیست.‏

‏‏2. زنی اهل شهر کرج می باشد، و شوهرش اهل قم؛ هر زمان که زن بدون قصد ده روز به منزل پدر خود‏‎ ‎‏بیاید، آیا می تواند نماز خود را شکسته بخواند یا خیر؟‏

‏‏بسمه تعالی، تا از وطن اصلی اعراض نکرده، به حکم وطن باقی است.‏

‏‏3. بنده منزل مسکونی خود را فروختم که منزل دیگری بخرم و در صدد خریدن منزل بودم که اول‏‎ ‎‏سالم شد و منزل خریده نشد. آیا این وجه منزل خمس دارد یا خیر؟ در صورتی که وجوه منزل اولم را‏‎ ‎‏داده بودم.‏

‏‏بسمه تعالی، خمس ندارد.‏

‏
‏‎

‎‏[سؤال 80]‏ ‏----> 2068‏

‏‏26. افرادی که کارشان در سفر واقع شده مانند معلمین که مرتباً مثلاً از تهران به‏‎ ‎‏کرج می روند تدریس می کنند و شب به تهران بر می گردند می فرمایید هر روز مسافرند‏‎ ‎‏چون در تمام خواندن نماز و گرفتن روزه شغل سفری مناط است نه کثیرالسفر بودن‏‎ ‎‏استدعا دارند اگر می شود اجازه بفرمایید در این مسأله رجوع به غیر کنند که کثیرالسفر‏‎ ‎‏را کافی می دانند برای اتمام.‏

‏‏بسمه تعالی، مورد سؤال از موارد رجوع به غیر نیست.‏

‏‏[سؤال 81]‏ ‏----> 1203‏

‏‏6. در بعضی جاها شایع است که امام اجازه داده در نماز و روزه در ماه مبارک‏‎ ‎‏رمضان یا بعد، هر کس بخواهد می تواند از دیگر مراجع پیروی کند، آیا این حرف‏‎ ‎‏صحت دارد؟ و آیا در مسائلی که احتیاط شده است، می شود از دیگر مراجع پیروی‏‎ ‎‏کرد؟‏

‏‏بسمه تعالی، این شایعه، اصل ندارد.‏

‏‏[سؤال 82]‏ ‏----> 1161‏

‏‏3. پرسنلی که از ابتدا مقلد حضرت امام ـ مدّ ظله العالی ـ بوده اند و در این مسأله به‏‎ ‎‏فتوای ایشان یا عمل کرده و یا هنوز عمل نکرده اند، آیا می توانند برای گرفتن روزه در‏‎ ‎‏این مسأله به طور خاص از مجتهد دیگری تقلید نمایند؟‏

‏‏بسمه تعالی، مسأله از موارد رجوع به غیر نیست.‏

‏‏[سؤال 83]‏ ‏43‏

‏ ‏بسمه تعالی‏ ‏17 / 1 / 1361‏

‏‏محضر مبارک حضرت آیت الله‌ العظمی امام خمینی، مدّ ظله العالی، سلام علیکم‏

‏‏احتراماً؛ اشخاصی هستند که به لحاظ شغل کارمندی ـ اداری مسافت بین وطنشان‏‎ ‎‏و آن اداره از حد شرعی که چهار فرسخ است، بیشتر می باشد و هر روز این مسافت را‏
‏‎

‎‏طی می نمایند و به فتوای حضرت مستطاب عالی مسافر شناخته می شوند و نماز و‏‎ ‎‏روزه آن ها شکسته است، تقاضا می شود: اجازه فرموده در این مسأله بتوانند از فتوای‏‎ ‎‏علمای دیگر که در این مسأله شخص را مسافر نمی دانند، تقلید نمایند.‏

‏‏بسمه تعالی، مسأله از موارد رجوع به غیر نیست. ‏

‏‏[سؤال 84]‏ ‏44‏

‏ ‏بسمه تعالی‏ ‏5 / 3 / 1361‏

‏‏پیشگاه مقدس امام خمینی، رهبر کبیر انقلاب، متّع الله‌ المسلمین بطول بقاء وجوده‏‎ ‎‏الشریف، پس از عرض سلام و تهنیت به مناسبت پیروزی های اخیر برادران جان‏‎ ‎‏برکف و رزمندگان اسلام علیه کافران صدامی، از محضر مبارک استدعای پاسخ و‏‎ ‎‏ارشاد نسبت به سؤالات ذیل داریم:‏

‏‏1. مراجعه به مراجع تقلید دیگر در بعضی از مسائل احکام تقلید، جایز است یا‏‎ ‎‏خیر؟‏

‏‏بسمه تعالی، در مسائلی که مرجع تقلید فتوا دارد، رجوع به غیر صحیح‏‎ ‎‏نیست. ‏

‏‏2. آیا پدر خانواده می تواند همسر و بچه هایش را که مرتکب خلاف های جزیی و کلّی دینی و اجتماعی‏‎ ‎‏و خانوادگی می شوند، تنبیه نماید؟ در غیر این صورت اگر به هیچ وجه نتواند آن ها را متنبه نماید، ترک و‏‎ ‎‏یا طرد آن ها جایز است یا خیر؟ از نظر شرع و قانون چه صورتی دارد؟‏

‏‏بسمه تعالی، قطع رحم جایز نیست و تنبیه اولاد به مقداری که موجب دیه نشود و متعارف‏‎ ‎‏باشد، مانع ندارد، ولی زدن زن جایز نیست.‏

‏‏3. آیا شخصی در روستا و یا شهری به شرط این که: تا زمانی که شغل دولتی و یا غیر  اختیاری دارد؛ و یا‏‎ ‎‏در صورتی که خانه ای جهت سکونت خریداری کند؛ آیا می تواند آن جا را وطن خود اختیار نماید، تا‏‎ ‎‏نماز و روزه هایش را کامل به جا بیاورد؟ و در مواقع مراجعه به محل سکونت قبلی، نماز و روزه هایش‏‎ ‎‏چه صورتی دارد؟ ‏

‏‏بسمه تعالی، با قصد توطّن مشروط، وطن نمی شود و محل سکونت قبلی اگر وطن بوده، بدون‏‎ ‎‏اعراض به حکم وطن باقی است. ‏

‏
‏‎

‎‏4. در صورت تشخیص اعلمیت مرجع تقلیدی نسبت به مرجع تقلید دیگر، آیا ترک فتاوای اولی و‏‎ ‎‏تبعیت از فتاوای دومی ممکن است یا خیر؟ ‏

‏‏بسمه تعالی، در فرض مرقوم، عدول به مجتهد دوم لازم است علی الاحوط. ‏

‏‏[سؤال 85]‏ ‏45‏

‏ ‏بسمه تعالی‏ ‏28 / 1 / 1361‏

‏‏پیشگاه محترم رهبر کبیر انقلاب، حضرت آیت الله‌ العظمی امام خمینی مدّ ظله‏‎ ‎‏العالی، سلام علیکم .‏

‏‏محترماً؛ این جانب کارگر ذوب آهن منطقه شاهرود طزره هستم، با معیّت دیگر‏‎ ‎‏کارگران بالغ بر سیصد نفر می باشیم در این مسیر ـ که از چهار فرسخ بیشتر است ـ همه‏‎ ‎‏روزه جهت کسب معاش به محل کار رفته و بر می گردیم و قبلاً از مرجع دیگر تقلید‏‎ ‎‏می کردیم و اینک به دستورات حضرت عالی عمل می کنیم. چون مسأله مسافر برای ما‏‎ ‎‏بسیار مشکل است و با نگرفتن روزه در ماه مبارک هیچ وقت سال فرصت قضای آن را‏‎ ‎‏نداریم، فقط مسأله مسافر و احکام آن را به رساله مرجع قبلی که در حال حیات است،‏‎ ‎‏باقی هستم. استدعا دارم چنانچه اشکالاتی در مورد رجوع این جانب در احکام مسافر‏‎ ‎‏به رساله مرجع قبلی پیش می آید، دستورات لازم را مبذول فرمایید.‏

‏‏بسمه تعالی، این مسأله از موارد رجوع به غیر نیست.‏

‏‏[سؤال 86]‏ ‏46‏

‏ ‏بسمه تعالی‏ ‏27 / 8 / 1361‏

‏‏محضر مبارک حضرت آیت الله‌ العظمی امام خمینی، مدّ ظله العالی‏

‏‏خاطر شریف را مستحضر می دارد: این جانب یکی از مقلدین حضرت عالی هستم‏‎ ‎‏و محل کارم در بیست و هشت کیلومتری محل سکونت و وطنم قرار دارد و بر اساس‏‎ ‎‏تقلید از جناب عالی باید نمازم را قصر و روزه ام را هم افطار کنم. البتّه وظیفه است و‏‎ ‎‏باید به فتوا عمل نمایم و چون مستخدم دولت هستم ناچارم دائم و هر روز مسافرت‏
‏‎

‎‏نمایم و برای روزه و قضای آن در مضیقه و تکلّف هستم و فرصت های مناسبی پیدا‏‎ ‎‏نمی شود. آیا اجازه می فرمایید در این مسأله خاص از حضرت آیت الله‌ العظمی‏‎ ‎‏گلپایگانی تقلید نمایم یا خیر؟ و آیا به طور کلّی اجازه می فرمایید کسانی که چنین‏‎ ‎‏وضعی دارند، در این مورد خاصّ از ایشان تقلید نمایند؟‏

‏‏بسمه تعالی، مسأله از موارد رجوع به غیر نیست.‏

‏‏[سؤال 87]‏ ‏----> 3051‏

‏‏2. إذا کان الإمام الخمینی ـ أعزّه الله‌ سبحانه ـ یفتی بعدم الجواز [أی: جواز الذهاب‏‎ ‎‏إلی الجبهة] بدون رضی الوالدین فی الوقت الحاضر، فهل یجوز العدول إلی مجتهد‏‎ ‎‏آخر ـ أقلّ علمیةً ـ یقول بالجواز فی هذه الحالة؟ و هل یجوز الرجوع إلیه فی مسألة‏‎ ‎‏اُخری؟‏

‏‏بسمه تعالی، لیست المسألة من موارد الرجوع إلی الغیر.‏

‏‏[سؤال 88]‏ ‏47‏

‏ ‏بسمه تعالی‏

‏‏به امید توجّهات ولی عصر، امام زمان (عج) و با هزاران سلام و درود بر شما، برای‏‎ ‎‏این جانب اشکالی پیش آمده که امیدوارم در حل آن مرا یاری دهید.‏

‏‏1. فتوای جدید امام دربارۀ این که هر کس، از منزلش باید حد ترخص را حساب‏‎ ‎‏کند یعنی اگر از محل سکونت به مقدار چهار فرسخ بیشتر دور شود، باید نماز را‏‎ ‎‏شکسته بخواند و روزه هم نمی تواند بگیرد. بنده منزلمان در شمیران ـ دربند است و‏‎ ‎‏محل کارم در جاده آرامگاه می باشد و با این حساب، نمازهای ظهر من که در آن محل‏‎ ‎‏هستم شکسته می شود و در ماه رمضان موفق به گرفتن روزه نمی باشم.‏

‏‏از چند پیشنماز پرسیدم؛ گفتند که در این موضوعِ به خصوص، می توان از شخص‏‎ ‎‏دیگری تقلید کرد. می خواهم ببینم می شود یا نه؟‏

‏‏بسمه تعالی، مورد رجوع به غیر نیست.‏

‏
‏‎

‎‏2. منزل مادر بزرگم در نزدیکی بازار در سه راه سیروس است. آیا می توانم در آن جا بمانم و قصد ده روز‏‎ ‎‏بکنم یا نه؟ اگر می توانم این کار را بکنم، آیا می شود مسافتی تا قبل از آن که از حد ترخص خارج شوم را‏‎ ‎‏بپیمایم؟ و اگر این طور باشد، پس می توانم فقط قصد کنم و از آن جا تا منزل خودمان که کمتر از حد‏‎ ‎‏ترخص است بیایم و بروم؟ خواهشمندم هرچه زودتر مرا یاری کنید تا از این امر مهم سر باز نزنم و‏‎ ‎‏کوتاهی نکنم. به امید حکومت اسلامی به رهبری امام زمان (عج) .‏

‏‏بسمه تعالی، اگر محلی که می خواهید قصد کنید با محلی که می خواهید بروید، در دو محله‏‎ ‎‏است و قصد دارید هر روز به آن جا بروید نمی توانید قصد کنید و حکم مسافر دارید.‏

‏‏[سؤال 89]‏ ‏48‏

‏ ‏بسمه تعالی‏ ‏15 / 4 / 1361‏

‏‏دفتر امام خمینی، مدّ ظله العالی‏

‏‏محترماً به استحضار می رساند: این جانب رانندۀ جرثقیل هستم، منزل ما در‏‎ ‎‏حصارک کرج است و فاصله تا شرکت ـ محل کار ـ مسافت شرعی است و طبق فتوای‏‎ ‎‏امام، من باید نماز را شکسته بخوانم و روزه ام را افطار نمایم و چون قضای روزه نباید‏‎ ‎‏از رمضان سال بعد باقی بماند و این جانب نیز چندان مرخصی ندارم که در منزل بمانم‏‎ ‎‏و روزه بگیرم و فقط می ماند جمعه ها که باید در منزل بمانم و روزه بگیرم و این کار نیز‏‎ ‎‏برای من و خانواده ام خیلی مشکل است، زیرا روزهای جمعه می خواهیم جایی برویم‏‎ ‎‏و یا میهمانی به منزل می آید که از این لحاظ خیلی رنج می کشم. حال از شما تقاضا‏‎ ‎‏دارم از امام استفسار فرمایید که آیا من می توانم مرجع تقلیدم را عوض نمایم و یا در‏‎ ‎‏این یک مسأله ـ روزه ـ از مرجع دیگر، تقلید نمایم؟ و یا کفارۀ یک مد طعام برای هر‏‎ ‎‏روز قضا به فقیر بدهم؟ و یا هر راهی که شماها صلاح می دانید و می تواند به من کمک‏‎ ‎‏نماید مرقوم فرمایید. خواهشمندم جواب را کتباً در ذیل همین نامه مرقوم فرمایید.‏

‏‏بسمه تعالی، مسأله، از موارد رجوع به غیر نیست.‏

‏‏[سؤال 90]‏ ‏----> 180‏

‏‏2. کسانی که هر روز برای انجام کارشان بیش از مسافت شرعی می روند و بر‏
‏‎

‎‏می گردند و به فتوای جناب عالی نمازشان شکسته است و نباید روزه بگیرند، می توانند‏‎ ‎‏در این مسأله از مرجع دیگری تقلید نمایند؟‏

‏‏بسمه تعالی، این مسأله و نظیر آن که در آن فتوا هست، مورد رجوع به غیر‏‎ ‎‏نیست.‏

‏‏[سؤال 91]‏ ‏----> 494‏

‏‏7. آیا انسان می تواند مرجع تقلید خود را تغییر دهد یا نه؟‏

‏‏بسمه تعالی، اگر احراز کند یا احتمال دهد که مجتهد دوم اعلم است‏‎ ‎‏واجب است علی الاحوط به مجتهد دوم عدول نماید.‏

‏‏[سؤال 92]‏ ‏49‏

‏ ‏بسمه تعالی‏ ‏دوازدهم محرم 1402 ق‏

‏‏آیا اکنون که به اعلمیت امام به عنوان مرجع تقلیدی میان تمام مراجع تقلید و آگاه‏‎ ‎‏بودن ایشان نسبت به زمان پی برده ام با توجه به این که قبلاً از مرجع دیگری تقلید‏‎ ‎‏می نمودم می توانم تغییر مرجع داده و از ایشان تقلید نمایم؟ و آیا وظیفۀ اسلامیم را‏‎ ‎‏انجام داده ام؟ همچنین آیا برای تغییر مرجع احتیاج به اصول خاصی است یا خیر؟‏

‏‏بسمه تعالی، با یقین به اعلمیت مرجع دیگر واجب است عدول کنید و‏‎ ‎‏عدول نیاز به اصول دیگری ندارد.‏

‏‏[سؤال 93]‏ ‏50‏

‏ ‏بسمه تعالی‏ ‏16 / 10 / 1358‏

‏‏حضور محترم حجت الاسلام والمسلمین و رهبر عظیم الشأن جمهوری اسلامی،‏‎ ‎‏زید عمره، با تقدیم سلام معروض می داریم: این جانبان اهل و ساکن لار مقلد حضرت‏‎ ‎‏حجت الاسلام آقای حاجی سید عبدالمحمد فرزند مرحوم حاجی سید عبدالحسین‏‎ ‎‏لاری بودیم و بدون کسب تکلیف از مرجع، به تقلید باقی ماندیم. ایشان مدتی است‏‎ ‎‏دار فانی را بدرود گفته اند و در زمان خود نماز جمعه را واجب می دانستند که در‏
‏‎

‎‏حیات ایشان به ایشان اقتدا کردیم. حال اجازه می فرمایید که به تقلید ایشان که میت‏‎ ‎‏می باشند باقی بمانیم یا این که عدول به حی اعلم کنیم؟ در پایان سلامتی و عزت و‏‎ ‎‏شرف شما را از خداوند متعال خواستاریم و از درگاه حضرت آفریدگار و از حضور‏‎ ‎‏حجة بن الحسن عجل الله‌ تعالی خواهانیم که این انقلاب اسلامی به ثمر برسد.‏

‏‏بسمه تعالی، اگر در زمان حیات کسی که از او تقلید شده اعلمیت غیر او‏‎ ‎‏ثابت بوده، یا بدون تحقیق لازم تقلید شده، تقلید مذکور باطل است و باید‏‎ ‎‏از مجتهد حیّ اعلم تقلید نمایید علی الاحوط.‏

‏‏[سؤال 94]‏ ‏----> 1295‏

‏‏2. آیا می شود مرجع تقلید را که در قید حیات است عوض نمود؟ در صورتی که‏‎ ‎‏جایز است در چه شرایطی جایز است؟ و در صورت جایز بودن وضع نماز و روزه و‏‎ ‎‏دیگر مسائل شرعی، در طول تقلید نمودن از مرجع قبلی چه صورتی پیدا خواهد کرد؟‏

‏‏بسمه تعالی، اگر مجتهد دوم اعلم یا محتمل الاعلمیه باشد واجب است‏‎ ‎‏عدول به او، علی الاحوط و چنانچه اعمال گذشته از روی تقلید صحیح‏‎ ‎‏بوده، اعاده لازم ندارد.‏

‏‏[سؤال 95]‏ ‏----> 44‏

‏‏4. در صورت تشخیص اعلمیت مرجع تقلیدی نسبت به مرجع تقلید دیگر، آیا‏‎ ‎‏ترک فتاوای اولی و تبعیت از فتاوای دومی ممکن است یا خیر؟ ‏

‏‏بسمه تعالی، در فرض مرقوم، عدول به مجتهد دوم لازم است علی‏‎ ‎‏الاحوط. ‏

‏‏[سؤال 96]‏ ‏51‏

‏ ‏بسمه تعالی‏ ‏18 / 8 / 1360‏

‏‏1. دو سال پیش، روز قدس در دانشگاه در سر نماز، خانمی به من گفت که شما‏‎ ‎‏می توانی تقلید خود را از مرجع تقلیدت برگردانی و من که از سکوت مرجع تقلیدم در‏
‏‎

‎‏بعض قضایا ناراحت بودم، تقلید خود را برگرداندم؛ ولی پس از آمدن به منزل، بعضی‏‎ ‎‏از آقایان روضه خوان که به منزل فامیل می آمدند، گفتند که صحیح نیست. من دو دل‏‎ ‎‏بودم، تا این که در این اواخر تصمیم گرفتم که تقلید خود را برگردانم و فعلاً هم تقلید‏‎ ‎‏خود را به رهبر کبیر انقلاب، امام خمینی بسته ام؛ ولی مردم می گویند که گناه کرده ام.‏‎ ‎‏حالا از شما می خواهم که مرا راهنمایی کنید.‏

‏‏بسمه تعالی، تقلید فعلی شما صحیح است.‏

‏‏2. دامادهای شوهرم آیا به من محرم هستند یا نه؟‏

‏‏بسمه تعالی، محرم نیستند.‏

‏‏[سؤال 97]‏ ‏----> 4028‏

‏‏7. در چه شرایطی مقلِّد می تواند از مقلَّد خود به مقلَّد دیگر رجوع کند؟‏

‏‏بسمه تعالی، در صورت احتمال یا احراز اعلمیت مجتهد دوم، عدول لازم‏‎ ‎‏است علی الاحوط و همچنین در صورت سلب بعض شرایط تقلید لازم‏‎ ‎‏است عدول.‏

‏‏[سؤال 98]‏ ‏----> 5519‏

‏‏2. عدول از مجتهد را در چه صورت اجازه می فرمایید؟‏

‏‏بسمه تعالی، در رساله ذکر شده است.‏

‏‏[سؤال 99]‏ ‏52‏

‏ ‏بسمه تعالی‏ ‏25 / 7 / 1361‏

‏‏دفتر حضرت امام، محترماً به اطلاع می رساند نظر به این که مسأله تقلید بر هر فرد‏‎ ‎‏ـ زن و مرد مسلمان ـ واجب است، خواهشمند است به سؤال ذیل که مربوط به تقلید‏‎ ‎‏می باشد کتباً ـ که ممهور به مهر امام امت باشد ـ پاسخ دهید:‏

‏‏زمانی که تقلید کردن احکام دین بر این حقیر واجب گردید، طبق یکی از‏‎ ‎‏روش های شناخت مجتهد (آن که دو نفر عادل که می توانند مجتهد و اعلم را تشخیص‏
‏‎

‎‏دهند، مجتهد بودن یا اعلم بودن کسی را تصدیق کنند، به شرط آن که دو نفر عالم عادل‏‎ ‎‏دیگر با گفتۀ آنان مخالفت ننمایند) عمل کرده؛ لذا پس از پیروزی انقلاب اسلامی با‏‎ ‎‏یکی از دو نفر عادل برخورد نموده و پس از کمی گفت وگو متوجه گردیدم که ایشان از‏‎ ‎‏آن مجتهدی که معرفی نموده بودند تقلید نکرده و موقعی که علت را از ایشان پرسیدم،‏‎ ‎‏فرمودند: در آن زمان با جوّی که موجود بود تقیّه نمودم و شما می توانید از همین‏‎ ‎‏الساعة، از مجتهدی که این جانب تقلید می نمایم تقلید کنید. لطفاً راهنمایی بفرمایید‏‎ ‎‏تکلیف این حقیر چیست؟‏

‏‏بسمه تعالی، اگر اعلمیت مجتهد دوم را احراز یا احتمال می دهید، عدول به‏‎ ‎‏او لازم است علی الاحوط.‏

‏‏[سؤال 100]‏ ‏53‏

‏ ‏بسمه تعالی‏

‏‏اگر کسی تقلید از مرجعی بکند و تصمیم بگیرد که مرجع را تغییر دهد ـ یعنی‏‎ ‎‏تشخیص بدهد که مرجع فعلی اعلم از قبلی است ـ جایز است یا خیر؟‏

‏‏بسمه تعالی، در فرض سؤال، عدول لازم است علی الاحوط.‏

‏‏[سؤال 101]‏ ‏54‏

‏ ‏بسمه تعالی‏ ‏23 / 10 / 1361‏

‏‏حضور مبارک رهبر کبیر انقلاب و بنیان گذار جمهوری اسلامی ایران، حضرت امام‏‎ ‎‏خمینی، مدّ ظله العالی، سلام عرض می نمایم. پس از تقدیم عرض سلام، این جانب‏‎ ‎‏مقلد یکی از مراجع تقلید زنده که فسقش ظاهر نشده است می باشم، در صورتی که‏‎ ‎‏مرجع تقلید دیگری را از هر حیث اعلم به مقَلَّدِ خود می دانم، آیا می توانم از مجتهد‏‎ ‎‏اوّلی به مجتهد بعدی که آن را اعلم می دانم عدول نمایم؟‏

‏‏در خاتمه، طول عمر با صحت آن جناب را و پیروزی نهایی رزمندگان اسلام را از‏‎ ‎‏خداوند بزرگ خواستارم والسلام علی عباد الله‌ الصالحین .‏

‏
‏‎

‎‏بسمه تعالی، با فرض اعلمیت مجتهد دوم، عدول به او لازم است علی‏‎ ‎‏الاحوط.‏

‏‏[سؤال 102]‏ ‏55‏

‏ ‏بسمه تعالی‏ ‏30 / 8 / 1361‏

‏‏محضر مبارک امام خمینی، رهبر کبیر انقلاب اسلامی ایران؛ سلامٌ علیکم‏

‏‏اگر کسی از مجتهدی تقلید می کند و بفهمد که مجتهد دیگری اعلم است:‏

‏‏1. آیا لازم است از مجتهد اول به دوم رجوع کند؟‏

‏‏2. آیا می تواند از مجتهد زنده به مجتهد اعلم زندۀ ثانی رجوع کند؟ چگونه؟‏

‏‏با آرزوی پیروزی اسلام و طولانی شدن عمر امام امت، من الله‌ التوفیق .‏

‏‏بسمه تعالی، در فرض مرقوم، لازم است به مجتهد دوم عدول کند، علی‏‎ ‎‏الاحوط.‏

‏‏[سؤال 103]‏ ‏56‏

‏ ‏بسمه تعالی‏

‏‏دفتر حضرت آیت الله‌ العظمی امام خمینی، مدّ ظله العالی ‏

‏‏عده ای مدت بیست سال است که از مرجعی تقلید کرده و امروز برایشان روشن‏‎ ‎‏گردیده که مرجع دیگری از او اعلم است، آیا عدول جایز است یا خیر؟‏

‏‏امید است که این مسأله را جواب و عده ای را از سرگردانی نجات دهید.‏

‏‏بسمه تعالی، در فرض سؤال، عدول واجب است، علی الاحوط.‏

‏‏[سؤال 104]‏ ‏----> 187‏

‏‏3. من ابتدا، از نُه سالگی به گفتۀ پدر و مادرم ـ که البته آن ها نیز بر اساس گفتۀ‏‎ ‎‏جمعی ـ از یکی از مراجع عظام تقلید را شروع کردم؛ اما سه سال پیش به خاطر‏‎ ‎‏روشن  شدن مسائلی در این زمینه برای خودم و تحقیق دوباره ای که کردم و با اجازۀ‏‎ ‎‏آقایی که نزدشان درس می خواندم تقلیدم را به شما برگردانده ام؛ حال آیا عمل من‏
‏‎

‎‏صحیح است یا خیر؟ تکلیفم چیست؟‏

‏‏مادر بنده نیز ابتدا از آقای حکیم تقلید می کرده اند، بعد از فوت ایشان با سؤال از‏‎ ‎‏چند عالم خبره، از آقای دیگری تقلید کرده اند، منتها ایشان نیز حدود یک سال است که‏‎ ‎‏تقلیدشان را به شما برگردانده اند، آیا حکمشان چیست و اعمالشان چگونه است؟‏

‏‏بسمه تعالی، مکلف اگر احراز کند یا احتمال دهد مجتهد دوم اعلم است،‏‎ ‎‏به احتیاط واجب باید عدول کند.‏

‏‏[سؤال 105]‏ ‏57‏

‏ ‏بسمه تعالی‏

‏‏این جانب سرباز وظیفه احتیاط، ساکن شهر مقدس مشهد که در بیرجند مشغول‏‎ ‎‏خدمت مقدس سربازی می باشم خدمت امام امت و بنیان گذار جمهوری اسلامی ایران‏‎ ‎‏سلام عرض می کنم و بعد از عرض سلام، دست آن بزرگ مرد تاریخ اسلام را از راه‏‎ ‎‏دور می بوسم. ای امام، ای بزرگ ترین افتخار ایران، این جانب سرباز یاد شده مدت‏‎ ‎‏نوزده سال که در خانه پدرم زندگی می کرده ام، پدرم از یکی از مراجع محترم، تقلید‏‎ ‎‏می نمودند و من هم خواستۀ ایشان را تأیید می کردم ولی حال خودم زندگی تشکیل‏‎ ‎‏داده ام و پدر دو بچۀ خردسال می باشم. آیا می توانم از این به بعد از رسالۀ شما تقلید‏‎ ‎‏کنم یا خیر؟ ناگفته نماند که من از بعضی از روحانیون این سؤال را کرده ام و هر کدام‏‎ ‎‏یک جور جواب داده اند و لذا بهتر دانستم که از محضر خود شما بهره مند گردم.‏

‏‏خدا نگهدارتان باد. دیگر عرضی ندارم به جز سلامتی شما امام عزیز امت ایران‏

‏‏خدایا، خدایا، تا انقلاب مهدی، خمینی را نگهدار، از عمر ما بکاه و بر عمر او بیفزا‏

‏‏جواب فوری؛ چون امکان دارد ما را به همین زودی ها حرکت بدهند.‏

‏‏بسمه تعالی، مکلف، در انتخاب مرجع تقلید تابع کسی نیست و اگر احراز‏‎ ‎‏کند یا احتمال دهد که مجتهد دوم اعلم است ـ به احتیاط واجب ـ باید به‏‎ ‎‏مجتهد دوم عدول کند.‏

‏
‏‎

‎‏[سؤال 106]‏ ‏58‏

‏ ‏بسمه تعالی‏ ‏6 / 3 / 1361‏

‏‏سلام و دعای خیر برای امام امت، خمینی کبیر و رزمندگان اسلام و سلام بر‏‎ ‎‏شهدای حق و حقیقت و درود فراوان به امت حزب الله‌، از برادران راهنما، مستقر در‏‎ ‎‏دفتر امام خمینی خواهشمند است مرا در این امر مهم ـ  که مدتی است فکر مرا مشغول‏‎ ‎‏خود ساخته  ـ ارشاد و راهنمایی بفرمایید. باشد تا با راهنمایی شبانه روز، شما مردم‏‎ ‎‏مسلمان ایران را از جهل و نادانی بیرون بیاورید.‏

‏‏سؤال من در رابطه با انصراف از مرجع تقلید می باشد، لازم به تذکر است: موقعی‏‎ ‎‏که امام چه در عراق تشریف داشتند و چه در پاریس، هرگونه فتوایی را به ایران صادر‏‎ ‎‏می نمودند، با دل و جان انجام می دادیم؛ تا این که امام وارد ایران شدند و پس از گذشت‏‎ ‎‏چند ماهی از انقلاب متوجه شدیم که باید از امام تقلید کنیم (با دلیل) و مقلد امام‏‎ ‎‏شدیم؛ تا این که چند وقت پیش، امام جماعت ما بعد از نماز ظهر و عصر رسالۀ مرجع‏‎ ‎‏قبلی را باز کرد و مسأله گفت. بعد از اتمام صحبت با او حرف زدیم که چگونه شما‏‎ ‎‏رسالۀ فلان شخصی را تدریس می کنید قبل از این که برای شما مشخص شود ما‏‎ ‎‏برادران، مقلد چه شخصی هستیم؟ فقط در جواب گفت: شما نمی توانید مقلد شخصی‏‎ ‎‏دیگر باشید؛ چرا که قبلاً مقلد فلان آقا بوده اید و هنوز زنده است و از مرجعیت نیفتاده‏‎ ‎‏است. لازم به توضیح است که امام جماعت ما روحانی می باشد و دلایلی غیر قابل‏‎ ‎‏قبول عنوان می کرد که از گفتن آن اجتناب می نمایم و بیش از این وقت گرانبهایتان را‏‎ ‎‏نمی گیرم و همگی شما را به خدا می سپارم.‏

‏‏به امید پیروزی اسلام علیه کفر جهانی درود بر رهبر مکتبی و سیاسی جهان امام‏‎ ‎‏خمینی با تقدیم احترام و سپاسگزاری از آن برادران .‏

‏‏بسمه تعالی، مکلف اگر احراز کند یا احتمال دهد که مجتهد دوم اعلم‏‎ ‎‏است، واجب است علی الاحوط عدول نماید.‏

‏
‏‎

‎‏[سؤال 107]‏ ‏59‏

‏ ‏بسمه تعالی‏

‏‏سلام به امام عزیز و سلام به شهیدان اسلام و سلام به همۀ شما که خدمتگزار‏‎ ‎‏انقلاب اسلامی هستید، با عرض پوزش که وقت گرامیتان را می گیرم، چند سؤالی‏‎ ‎‏داشتم که خدمتتان عرض می کنم:‏

‏‏1. راجع به مقلَّد خواستم سؤال کنم که ما مقلد مرجعی هستیم. آیا می توانیم به امام‏‎ ‎‏برگردیم یا نه؟ البته ما این سؤال را از امام جمعۀ خود کردیم؛ به ما گفتند: نمی شود‏‎ ‎‏بدون دلیل از این مجتهد برگشت به مجتهد دیگر؛ ما هم قبول کردیم، ولی الآن در حال‏‎ ‎‏جنگ هستیم و می بینیم اسمی از آیت الله‌ . . .  نیست، که آیا ایشان را زندانی کرده باشند‏‎ ‎‏یا چیز دیگر ـ که هرکس، یک چیزی دربارۀ او می گوید ـ و من در شک قرار گرفتم که‏‎ ‎‏ما که الآن مقلد ایشان هستیم، اشکال دارد یا نه، یا این که می شود از او برگردیم و مقلد‏‎ ‎‏امام خمینی بشویم یا نه، وظیفه چیست؟‏

‏‏بسمه تعالی، احکام تقلید و موارد عدول، در رساله مذکور است؛ و مکلف‏‎ ‎‏اگر احراز کند یا احتمال دهد که مجتهد دوم اعلم است، واجب است‏‎ ‎‏علی الاحوط به مجتهد دوم عدول کند.‏

‏‏2. اگر کسی برایش مشکلی پیشامد و یا کسالتی پیدا کرد که نتوانست در نماز جمعه شرکت کند و‏‎ ‎‏خواست در منزل نماز بخواند، آیا باید تا ساعت 1 یا 5 / 1 بعد از ظهر صبر کند تا امام، نماز جمعه را‏‎ ‎‏شروع کند و بعد ما نماز بخوانیم و یا می شود در اول وقت، نماز خود را بخوانیم؟‏

‏‏بسمه تعالی، نماز جمعه، واجب تخییری است و خواندن نماز ظهر در وقت نماز جمعه ـ در‏‎ ‎‏منزل یا جای دیگر ـ مانع ندارد.‏

‏‏[سؤال 108]‏ ‏60‏

‏ ‏بسمه تعالی‏

‏‏محضر مبارک رهبر انقلاب و بنیان گذار جمهوری اسلامی ایران امام خمینی، مدّ‏‎ ‎‏ظله العالی، امید از خالق سبحان دارم که وجود امام عزیزمان را از جمیع حوادث و‏
‏‎

‎‏بلیات محفوظ و مصون بدارد.‏

‏‏1. کسی که ده سال است از مجتهدی تقلید می کند، عملی که سلب عدالت از آن‏‎ ‎‏مجتهد کند سرنزده است؛ آیا می تواند از آن مجتهد دست بردارد و به مجتهد اعلم‏‎ ‎‏مراجعه کند؟ جواب مرقوم بفرمایید.‏

‏‏بسمه تعالی، با فرض اعلمیت مجتهد دوم، عدول به او لازم است،‏‎ ‎‏علی الاحوط.‏

‏‏2. شما در (مسأله 76) رساله فرمودید: «اگر انسان بعد از بول استبراء کند و وضو بگیرد، چنانچه بعد از‏‎ ‎‏وضو رطوبتی ببیند که بداند یا بول است یا منی، واجب است احتیاطاً غسل کند، وضو هم بگیرد. ولی‏‎ ‎‏اگر وضو نگرفته باشد فقط گرفتن وضو کافی است». اگر منی شد وضو کفایت می کند. آیا اگر علم به‏‎ ‎‏منی بودن دارد غسل لازم ندارد یا دارد؟ مرقوم بفرمایید.‏

‏‏بسمه تعالی، اگر می داند منی است باید غسل کند و مسأله مربوط به موردی است که نمی داند‏‎ ‎‏بول است یا منی.‏

‏‏[سؤال 109]‏ ‏61‏

‏ ‏بسمه تعالی‏

‏‏حضور محترم و با سعادت مسئول دفتر امام خمینی، مدّ ظله العالی، این جانب اهل‏‎ ‎‏بندر انزلی پرسشی در رابطه با عدول از مرجع تقلیدی به مرجع تقلید دیگری که به‏‎ ‎‏اعلمیت آن پی برده ام دارم، حالا شرایط عدول به چه صورت باید باشد؟ آیا همین که‏‎ ‎‏به اعلمیت مرجع جدید پی بردم، می توانم تقلیدم را عوض کنم یا این که باید از مرجع‏‎ ‎‏قدیمی خودم در رابطه با این موضوع سؤال نمایم؟ ‏

‏‏بسمه تعالی، اگر اعلم را تشخیص داده اید، عدول به او لازم است‏‎ ‎‏علی الاحوط و سؤال از مرجع قدیمی لازم نیست.‏

‏‏[سؤال 110]‏ ‏----> 801‏

‏‏2. اگر شخصی قبلاً در مورد انتخاب مرجع تقلید اعلم تحقیق کرده و بنا به شرایط‏‎ ‎‏زمانی اعلمیت شخصی بر او ثابت گردیده است و بعداً متوجه شود که آن شخص اعلم‏
‏‎

‎‏نیست و اعلم از او نیز وجود دارد، تکلیفش چیست؟‏

‏‏بسمه تعالی، باید از مجتهدی که فعلاً او را اعلم می داند تقلید کند،‏‎ ‎‏علی الاحوط.‏

‏‏[سؤال 111]‏ ‏62‏

‏ ‏بسمه تعالی‏ ‏18 / 9 / 1361‏

‏‏محضر رهبر انقلاب، حضرت امام خمینی، بنیان گذار جمهوری اسلامی ایران،‏‎ ‎‏سلامٌ علیکم محترماً به عرض می رساند که این جانب تا قبل از انقلاب، بنای تقلید خود‏‎ ‎‏را بر مرجعی گذاشتم که خانواده ام از او تقلید می کرد؛ من هم بدون هیچ تحقیق و‏‎ ‎‏آگاهی از وی تقلید می کردم تا این که بعد از انقلاب بنای تقلید خودم را عوض کرده و‏‎ ‎‏از روی آگاهی و شناخت از مرجعی دیگر تقلید می کردم؛ حال سؤالی که برایم پیش‏‎ ‎‏آمده این است که آیا می شود مرجع تقلید را در صورتی که زنده باشد عوض کرد؟ و‏‎ ‎‏آیا تا کنون اعمالم صحیح بوده است؟ از راهنمایی های شما سپاس گزارم؛‏‎ ‎‏همسنگری هایم سلام می رسانند. والسلام علیکم ورحمة الله‌ وبرکاته‏

‏‏خدایا، خدایا، تا انقلاب مهدی خمینی را نگهدار؛ از عمر ما بکاه و بر عمر او‏‎ ‎‏بیفزای‏

‏‏بسمه تعالی، مقلد اگر احراز کند یا احتمال دهد که مجتهد دوم اعلم است،‏‎ ‎‏واجب است علی الاحوط به مجتهد دوم عدول نماید.‏

‏‏[سؤال 112]‏ ‏63‏

‏ ‏بسمه تعالی‏

‏‏نسبت داده شده است که حضرت عالی عدول از مجتهد حی را به مجتهد دیگر‏‎ ‎‏جایز نمی دانید. آیا این مطلب صحت دارد؟ و حکم شرعی آن چیست؟‏

‏‏بسمه تعالی، نسبت مذکور اصل ندارد و در صورت احراز یا احتمال‏‎ ‎‏اعلمیتِ مجتهد دوم عدول لازم است، احتیاطاً.‏

‏
‏‎

‎‏[سؤال 113]‏ ‏----> 3165‏

‏‏9. اگر کسی از مجتهدی تقلید می کرده و بعد بفهمد که دیگری اعلم است، آیا‏‎ ‎‏می تواند از آن شخصی که تازه متوجه اعلمیت آن شده تقلید کند یا خیر؟ ‏

‏‏بسمه تعالی، در فرض سؤال، واجب است علی الاحوط عدول کند. ‏

‏‏[سؤال 114]‏ ‏64‏

‏ ‏بسمه تعالی‏

‏‏حضور محترم رهبر عظیم الشأن انقلاب اسلامی، دامت برکاته، این جانب طلبه ای‏‎ ‎‏هستم که قبلاً مقلد مرجعی بوده ام؛ حال با توجه به شرایط و مسائل دیگر تصمیم دارم‏‎ ‎‏که از آن مرجع عالی قدر تقلید نمایم. این جانب بر خود لازم می دانم نظر جناب عالی را‏‎ ‎‏در مورد تغییر تقلید از مرجع بدانم؛ زیرا در آن موقع من با پرسش از چند نفر از علما از‏‎ ‎‏دیگری تقلید می کردم. منتظر جواب شما هستم.‏

‏‏بسمه تعالی، با احراز یا احتمال اعلمیت مجتهد دوم، عدول لازم است‏‎ ‎‏علی الاحوط.‏

‏‏[سؤال 115]‏ ‏----> 3012‏

‏‏2. تقلید بعضی از مردم و دوستان من قبلاً کورکورانه بود و مرجع اعلم را‏‎ ‎‏نشناختند، آیا می توانند تقلید خود را برگردانند یا نمی توانند؟‏

‏‏بسمه تعالی، باید تحقیق کنند و از مجتهد اعلم تقلید نمایند علی الاحوط.‏

‏‏[سؤال 116]‏ ‏65‏

‏ ‏بسمه تعالی‏ ‏12 /10 / 1358‏

‏‏قم، دفتر امام خمینی‏

‏‏محترماً؛ بدین وسیله به اطلاع می رساند: این جانب قبلاً مقلد یکی از مراجع بوده‏‎ ‎‏و  اکنون که اعلمیت امام بر من روشن شده، می خواهم از ایشان تقلید کنم. با چند نفر‏‎ ‎‏از  علمای مشهد تماس گرفته ام و آقایان اظهار می دارند: «در اعلمیت امام شکی‏
‏‎

‎‏نیست،  ولی رجوع به ایشان باید با اجازه مجتهد باشد». لذا بدین وسیله تقاضا‏‎ ‎‏می شود:‏

‏‏اولاً: این مسأله را برای بنده روشن فرمایید که آیا رجوع به غیر بایستی با اجازه‏‎ ‎‏مجتهد باشد یا خیر؟ چنانچه احتیاج به اجازه دارد، با کسب اجازه از مقام محترم امام‏‎ ‎‏نسبت به پاسخ اقدام فرمایید. ‏

‏‏بسمه تعالی، اجازه مجتهد لازم نیست و عدول به مجتهد اعلم لازم است‏‎ ‎‏علی الاحوط.‏

‏‏[سؤال 117]‏ ‏----> 3387‏

‏‏8. آیا اجازه می فرمایید چنانچه قبلاً مسأله ای را از مجتهد دیگری تقلید کرده ایم، با‏‎ ‎‏توجه به این که الآن از جناب عالی تقلید می کنیم، بر آن تقلید باقی باشیم؟‏

‏‏بسمه تعالی، جایز نیست.‏

‏‏[سؤال 118]‏ ‏66‏

‏ ‏بسمه تعالی‏

‏‏محضر محترم حجت الاسلام والمسلمین آیت الله‌ العظمی نایب الامام حاج سید‏‎ ‎‏روح الله‌ الموسوی الخمینی مدّ ظله العالی. بعد التحیة والسلام معروض می دارد عده ای‏‎ ‎‏از مؤمنین دامغان از جناب عالی تقلید می نمایند مسائل و مشکلاتی برای ایشان پیش‏‎ ‎‏آمده نظر شما را از ما خواسته اند هرچه زودتر نظر خود را در مسائل ذیل بیان فرمایید‏‎ ‎‏امید است مشکلات آن ها رفع گردد.‏

‏‏بعضی از مؤمنین کار آن ها طوری است که هر روز یا یک روز در میان یا هفته ای‏‎ ‎‏دوبار برای شغل و کارشان مسافرت می کنند. در ماه رمضان گذشته چون مقلد یکی از‏‎ ‎‏مراجع بودند روزه را می گرفتند. بعد در مسائلشان رجوع به جناب عالی نمودند و ماه‏‎ ‎‏رمضان امسال هم طبق نظر همان مرجع روزه ها را گرفتند. آیا شما عمل آن ها را مجزی‏‎ ‎‏می دانید یا خیر؟ بعد هم می توانند به این رویّه عمل نمایند یا خیر؟‏

‏
‏‎

‎‏بسمه تعالی، حکم مسافر را دارید و باید به فتوای مجتهدی که به او عدول‏‎ ‎‏کرده اید عمل کنید.‏

‏‏[سؤال 119]‏ ‏----> 2222‏

‏‏8. همسرم مقداری طلا دارد که مربوط به خودش است. تا 7 ماه پیش از یکی از‏‎ ‎‏مراجع، تقلید می کرده است و در رساله، ایشان نظراتی را مرقوم فرموده اند که با فتوای‏‎ ‎‏حضرت عالی فرق دارد. آیا اکنون که به شما رجوع کرده اند باید طبق رسالۀ شما در این‏‎ ‎‏موضوع عمل کنند یا این که به دستور مجتهد قبلی؟ (با توجه به این که از رسالۀ ایشان‏‎ ‎‏اطلاع داشته اند قبل از مراجعه به شما)‏

‏‏بسمه تعالی، بر طبق رساله عمل نمایند.‏

‏‎ ‎

‏‎

‎