وصیت نامه

‏‏ ‏

‏‏5‏ ‏وصیت نامه سیاسی - الهی امام خمینی. ‏

‏‏این وصیت نامه در تاریخ 26 بهمن ماه 1361 توسط حضرت امام نگاشته شده و‏‎ ‎‏یک نسخه آن طی پیامی که در تاریخ 22 / 4 / 1362 نزد خبرگان مردم به امانت‏‎ ‎‏گذارده شد. بار دیگر پس از انجام تغییراتی در آن در تاریخ 19 / 9 / 1366 در دو‏‎ ‎‏نسخه جهت نگهداری در مجلس خبرگان و آستان قدس رضوی تحویل گروهی‏‎ ‎‏از مسئولین نظام گردید. ‏

‏‏این وصیت نامه چکیده ای از اندیشه های سیاسی - الهی ایشان در جامعیت و‏‎ ‎‏امتزاج دین و سیاست در اسلام، رهبری در نظام اسلامی و جایگاه مردم در این‏‎ ‎‏نظام، موضوعات مربوط به قوای سه گانه، سیاست خارجی و مشکلات مسلمانان‏‎ ‎‏و جهان اسلام و مباحث فرهنگی، اجتماعی، تربیتی، اقتصادی، دفاعی و‏‎ ‎‏موضوعات مربوط به قوای مسلح در قالب باید و نبایدهای حکومتی و راه کارها‏‎ ‎‏می‏‏‎باشد‏‏. این اثر از سوی مراکز مختلفی به چاپ رسیده است و بارها از سوی‏‎ ‎‏مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام نیز به چاپ رسیده و تاکنون به بیش از 14 زبان‏‎ ‎‏ترجمه شده است. ‏

‏‏این وصیت نامه با یک مقدمه 6 صفحه ای که شرح مختصری بر معارف حقه و‏‎ ‎‏عقیده الهی می باشد آغاز می گردد در این مقدمه با تکیه بر تعامل دین و سیاست با‏‎ ‎‏ذکر نمونه های عینی به بیان حقانیت این طرز تفکر پرداخته و با مشخص نمودن‏‎ ‎‏چهره واقعی اسلام به انحرافات ایجاد شده در دنیای امروز اشاره کرده و ارائه‏‎ ‎‏طریق می نماید. ‏

‏‏بدنبال این مقدمه به بیان دو تذکر اساسی در «لزوم توجه به پیدایش و کیفیت‏‎ ‎‏مبارزه و انگیزه انقلاب» و «قدرت و توانمندی اسلام و حکومت اسلامی در به‏‎ ‎‏سعادت رسانیدن جوامع انسانی و اداره امور و مقدرات آن و تحقق عدالت‏‎ ‎‏اجتماعی و نفی مظاهر ظلم و فساد که از موانع کمال انسان ها به حساب می آید»‏‎ ‎‏می پردازد. ‏

‏‏موضوعاتی که در این قسمت از وصیتنامه به آنها پرداخته شده به اختصار عبارتند‏‎ ‎‏از: ‏

‏‏انقلاب اسلامی: ‏

‏‏الف) رمز پیروزی و بقای انقلاب و لزوم وحدت امت اسلامی در تداوم آن. ‏

‏‏ب) معرفی توطئۀ دشمنان در تبلیغ اینکه اسلام توانایی اداره جامعه را نداشته و‏‎ ‎

‏
‏
‎

کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 26
‎‏اسلام از حکومت و سیاست جدا است و ارائه دلایلی بر ردّ این ادعا. ‏

‏‏ج) بیان توطئۀ دشمنان در تبلیغ این نکته که جمهوری اسلامی برای مردم کاری‏‎ ‎‏انجام نداده و ارائه دلایل و پاسخهای مناسب بر نفی چنین نظری. ‏

‏‏د) معرفی توطئۀ دشمنان در به انزوا کشیدن روحانیت و سرکوبی آنان و ایجاد ‏‎ ‎‏اختلاف بین روحانیت و دانشگاهیان و بیان ضرورت ایستادگی روحانیون در‏‎ ‎‏مقابل این توطئه ها. ‏

‏‏ه) معرفی توطئه دیگر دشمنان در ترویج بیگانگی از خویش در کشورهای‏‎ ‎‏استعمارزده و القاء روحیۀ غربزدگی یا شرق زدگی در میان ملتها و نتیجتاً‏‎ ‎‏خود باختگی در مقابل سلطه گران. ‏

‏‏و) بیان توطئۀ دشمنان در ایجاد انحراف در مراکز تعلیم و تربیت خصوصاً‏‎ ‎‏دانشگاهها و جداسازی آنها از فرهنگ اسلامی. ‏

‏‏مهمات امور: ‏

‏‏ز)تعهد و کلای مجلس و ارائۀ رهنمودهایی بد وکلا و نویسندگان مجلس، وصیت‏‎ ‎‏به رئیس جمهور و رهبری و توصیه به مردم جهت شرکت در انتخابات و انتخاب‏‎ ‎‏افراد متعهد به اسلام. ‏

‏‏ح) اهمیت قضاوت و ارائه توصیه های لازم به مقامات قضائی و قضات و نحوۀ‏‎ ‎‏عملکرد آنان. ‏

‏‏ط) حوزه های علمیه و وصیت در مورد نحوه اداره و آموزشهای لازم در حوزه ها. ‏

‏‏ی) اصلاح و تصفیۀ قوه اجرائیه و ارائه توصیه هایی جهت هدایت آنها به سمت‏‎ ‎‏حذف کاغذبازیها و خدمتگزاری به مردم محروم و نحوه عملکرد مسئولین و‏‎ ‎‏دولتمردان در انجام امور مردم و استفاده از پشتیبانی آنان، توصیه و تأکید بر توجه‏‎ ‎‏به مسائل اساسی در وزارت امور خارجه و وصیت به ملتها و کشورهای اسلامی در‏‎ ‎‏قطع ریشه های وابستگی، وصیت به وزارت ارشاد اسلامی و نحوه عملکرد آن در‏‎ ‎‏تبلیغ حق در مقابل باطل و تلاش در جهت ارائه چهره حقیقی جمهوری اسلامی به‏‎ ‎‏جهانیان. ‏

‏‏ک) اهمیت مراکز تعلیم و تربیت از کودکستانها تا دانشگاه ها و توجه به تعلیم‏‎ ‎‏و تهذیب و تربیت کودکان و نوجوانان و جوانان با برنامه های اسلامی و توصیه هایی‏‎ ‎‏جهت تنظیم برنامه های دانشگاهها براساس اصول اسلامی. ‏

‏‏ل) قوای مسلح و نقش آنان در حفظ انقلاب و ارائه توصیه هایی به قوای مسلح در‏‎ ‎‏خصوص حفظ اسلام و جلوگیری از ورود نیروهای مسلح در احزاب و گروههای‏‎ ‎‏سیاسی و لزوم تلاش در جهت رسیدن به خودکفایی صنعتی و نظامی. ‏

‏‏م) ارائه توصیه هایی در جهت هدایت رادیو تلویزیون، مطبوعات، سینماها،‏‎ ‎‏تئاترها و... برای جلوگیری از تباهی و تخدیر مردم خصوصاً نسل جوان و لزوم ‏‎ ‎

‏
‏
‎

کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 27
‎‏دقت مسئولین و مردم در نحوۀ استفاده از این وسایل مهم در جهت مصالح اسلام. ‏

‏‏نصایح و مواعظ: ‏

‏‏ن) ارائه توصیه هایی به گروهکها و مخالفین جمهوری اسلامی و فریب خوردگان‏‎ ‎‏دول استعمارگر و نصیحت مشفقانه آنان برای بازگشت از خطاهای گذشته و‏‎ ‎‏خدمت به محرومین و مستضعفین. وصیت به نویسندگان و گویندگان و‏‎ ‎‏روشنفکران و اشکال تراشان و صاحبان عقده در جهت بازگشت از راه غلط گذشته‏‎ ‎‏و خدمت به مردم و نظام جمهوری  اسلامی. ‏

‏‏س) ارائه توضیحاتی پیرامون مشی معتدل اقتصاد اسلامی، حدود و شرایط‏‎ ‎‏مالکیت و سرمایه و نحوۀ بهره گیری از آن. ‏

‏‏ع) وصیت و نصیحت به روحانی نمادهایی که با انگیزه های مختلف با نظام جمهوری‏‎ ‎‏اسلامی و نهادهای آن مخالفت می کنند و توصیه به آنان جهت تفکر و قضاوت‏‎ ‎‏صحیح و هشدار نسبت به تفسیر غلط شرایط ظهور امام زمان (عج). ‏

‏‏ف) وصیت به ملتها و مسلمانان و مستضعفان جهان برای قیام، با اعتماد به‏‎ ‎‏خویشتن و عدم اتکاء به حکام و دست اندرکاران کشورها یا قدرتهای خارجی. و‏‎ ‎‏توصیه جهت حرکتی جهانی بسوی تشکیل دولت اسلامی از طریق ایجاد‏‎ ‎‏جمهوری های آزاد و مستقل. ‏

‏‏ص) وصیت به مردم در مقاومت و ایستادگی و تحمل سختیها و رنجها برای رسیدن‏‎ ‎‏به اهداف بزرگ، چرا که رنجها و محرومیتها مناسب با بزرگی مقصد و ارزش و‏‎ ‎‏رتبۀ آن هستند و اینکه در این راه می بایست مردم به خودشناسی و خودکفایی و‏‎ ‎‏استقلال با همۀ ابعادش توجه نموده و اهتمام ورزند. ‏

‏‏درقسمت آخر به چهار نکتۀ مهم زیر اشاره می کنند: ‏

‏‏1 - رد نسبت هایی که به ایشان داده شده است و تعیین ملاکِ انتساب نوشته ها و‏‎ ‎‏گفته های امام. ‏

‏‏2 - رد ادعای کسانی که می گویند اعلامیه های امام را نوشته اند. ‏

‏‏3 - رد ادعای کسانی که معتقدند رفتن امام به پاریس با مشورت و نظر آنها‏

‏‏بوده است. ‏

‏‏4 - تذکر این نکته که میزان وضعیت هر فردی " حال فعلی" اوست. ‏

‏‏مشخصات چاپ ها‏

‏‏پرتو خورشید، وصیت نامه سیاسی - الهی رهبر کبیر انقلاب اسلامی‏‏. قم. دفتر‏‎ ‎‏تبلیغات اسلامی، بی تا، 63ص. ‏

‏‏ره توشه های امت: وصیت نامه سیاسی - الهی رهبر کبیر انقلاب اسلامی و‏‎ ‎‏بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران‏‏. تهران، ژاندارمری جمهوری اسلامی‏‎ ‎

‏
‏
‎

کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 28
‎‏ایران، سازمان عقیدتی سیاسی، 1368. 110 ص. ‏

‏‏ُ‏‏وصیتنامه سیاسی - الهی امام خمینی‏‏، چاپ اول: تهران، مؤسسه فرهنگی‏‎ ‎‏صراط، 1369. 127‏‎ ‎‏ص. ‏

‏‏وصیت نامه الهی - سیاسی حضرت امام خمینی(قدس سره)‏‏. تهران، سازمان‏‎ ‎‏تبلیغات اسلامی، بی تا. 64+30 ص. (شامل وصیت نامه امام همراه‏‎ ‎‏با دستخط ایشان است). ‏

‏‏مقدمۀ آیت الله جوادی آملی، تهران، رجاء، 1369. 137 ص. ‏

‏‏ترجمه عربی‏

‏‏صحیفة الثورة الاسلامیة: نص الوصیة السیاسیة و الهیة للامام الخمینی‏‏، ع.‏‎ ‎‏بیروت، المستشاریة الثقافیة للجمهوریة الاسلامیة ایرانیة فی بیروت، 1989 م.‏‎ ‎‏89ص. ‏

‏‏نص الوصیة الالهیة السیاسیة للامام القائد روح الله الموسوی الخمینی‏‏، آمریکا و‏‎ ‎‏کانادا، انجمن اسلامی دانشجویان آمریکا و کانادا، بی تا. 49 ص. ‏

‏‏الوصیة الخالدة: الترجمة العربیة للوصیة السیاسیة الالهیة‏‏. ع. بی جا، بی نا‏‎ ‎‏ 1980. ‏

‏‏ترجمه پشتو‏

‏‏د‏‏ اسلامی انقلاب دسترلاربنود او د ایران د اسلامی جمهوریت د بنست ایتیو‏‎ ‎‏دونکی حضرت آیت الله العظمی امام خمینی‏‏. [پاکستان]، 1994 م. 217 ص. ‏‎ ‎‏ترجمه اردو‏

‏‏آخرین پیغام رهبر انقلاب اسلامی اور اسلامی جمهوریه ایران کی بانی حضرت‏‎ ‎‏آیت الله العظمی امام خمینی‏‏. [پاکستان]. 1991م. 189ص. ‏

‏‏ترجمه ترکی آذری‏

‏‏سون سوز‏‏. [بی جا، بی نا]، 1992 م. 164ص. ‏

‏‏ترجمه ترکی استانبولی‏

son mesaj siyasl – ilahl vasiyetnamesi, No Palise, 1996. 141P.    Vasiyetname imam humeyni.  Istanbul , Temmuz, 1991. 120P.

‏‏ترجمه آلمانی‏

Letzte Botschaft. 1997. 270P

‏‏ترجمه اسپانیولی ‏


‎

کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 29
En EI Npmere De Dios . Clemente y Misericordioso, 1996.   115P

‏‏ترجمه روسی‏

‏‏تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی. 1991م. ‏

‏‏ترجمه انگلیسی ‏

Imam Khomeini’s  last  will and testament . English. Tran. Dara   I1zad, Washington, D. C. Embassy of the Democratic and   Popular Republic of Algeria, internets section of the   Islamic, 1989. 66P. Internet. 

‏‏ترجمه عنوان: ‏‏تداوم خواست امام خمینی و  وصیت نامه‏

Imams Final discourse . English.  Tehran ‏ ‏ ,Ministry of    Guidance and Islamic Culture, 1983. 68P. Internet. 

‏‏متن سیاسی و مذهبی وصیتنامۀ رهبر انقلاب اسلامی و بنیانگذار جمهوری اسلامی‏‎ ‎‏ایران.‏

The Political – religious testament of His Eminence Ayatullah   al - Uzma Imam Khomeini (may Allah descend His grace   upon his tomp), the great leader of the  Islamic Revolution   and the founder of the Islamic  Republic  of  Iran .  English. 

Mashad, The Central Library of Astan - I Quds Razavi,   1989. Internet. 

‏‏ترجمه عنوان: ‏‏وصیتنامه سیاسی الهی حضرت آیت الله العظمی امام خمینی‏

‏‏شرح و توصیف ها‏

‏‏«افشای قدرتهای شیطانی در وصیتنامه سیاسی - الهی امام خمینی»‏‏. ناصر‏‎ ‎‏بهرامی راد. روزنامه کیهان، 12 خرداد 1370 (ش 14200). ص 15. ‏

‏‏در این نوشته آنچه مسلمانان را در شناسائی دشمن کمک می کند با استفاده از‏‎ ‎‏وصیتنامه امام مورد اشاره قرار گرفته شده است. ‏

‏‏انقلاب اسلامی و ریشه های آن، برمحور وصیتنامه سیاسی الهی حضرت امام‏‎ ‎‏خمینی‏‏. علی اصغر باغانی. تهران، مؤلف، دفتر نمایندگی مقام معظم رهبری‏‎ ‎‏در دانشگاه شهید بهشتی، بی تا، 250 ص. ‏

‏‏نویسنده در فصل اول کتاب به ریشه های تاریخی انقلاب اسلامی اشاره نموده و در‏‎ ‎

‏
‏
‎

کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 30
‎‏فصل دوم در بحث پیرامون اهمیت انقلاب و فصل و فصل سوم پیرامون عوامل‏‎ ‎‏گسترش و صدور انقلاب با استناد به سخنان و نوشته های امام به تحلیل موضوعات‏‎ ‎‏می پردازد. ‏

‏‏«با جاری کوثر، شرحی به وصیت نامه سیاسی - الهی حضرت امام خمینی». ‏

‏‏محمود لطیفی. ‏‏روزنامه جمهوری اسلامی‏‏، 5 تیر 1378 (ش 5802). ‏

‏‏ص 15. و 12 / 4 و 19 / 4 و 21 / 4 و 9 / 5 و 16 / 5 و 23 / 5 و 6 / 6. ‏

‏‏این مقاله به بررسی و تجزیه و تحلیل وصیت نامه امام پرداخته است. ‏

‏‏جاوید نامه‏‏. قادر فاضلی. کرج، مؤلف، 1374. 97 ص. ‏

‏‏این کتاب متن کامل وصیت نامه حضرت امام خمینی همراه با مقدمه و فهرست‏‎ ‎‏بندی و شرح و تفسیر آن می باشد. ‏

‏‏«خط امام در وصیت نامه امام»‏‏. محمد تقی رضایی محلاتی. ‏‏روزنامه رسالت‏‎ ‎‏ 17 مرادد 1378. ص 11. و 24 / 5 و 31 / 5‏

‏‏نویسنده به ویژگیهای خط امام در سیاست نه شرقی و نه غربی اشاره نموده،‏‎ ‎‏سیاست و اقتصاد از این منظر را به طور مختصر بررسی می نماید. ‏

‏‏درآمدی بر وصیتنامه سیاسی - الهی حضرت امام خمینی(ره)‏‏. محسن آشتیانی‏‎ ‎‏و علی فایضی با همکاری جمعی از اساتید دانشگاه. شهرری. مؤسسه‏‎ ‎‏انتشارات فطرت، 1376. 128 ص. ‏

‏‏نوشتار فوق به شرح و تفسیر درباره وصیت نامۀ سیاسی - الهی امام خمینی‏‎ ‎‏پرداخته است. ‏

‏‏دروس فقهیه، استدلالیه لمسئلة الالتزام [ الوصیة السیاسیة للامام الخمینی]. ‏

‏‏محمد مصطفی توحینی. بیروت، دارالبلاغ، 1990 م. 208 ص. ‏

‏‏ترجمه عنوان: ‏‏درسهای فقهی استدلالی درباره لزوم و تعهد: وصیتنامه سیاسی الهی امام خمینی. ‏

‏‏«الدین و السیاسة؛ نظرة تحلیلیة الی بعض تجلیات الوصیة السیاسیة الالهیة‏‎ ‎‏للامام الخمینی». ع. یحیی خلف البکاء الموسوی. ‏‏مقاله ارائه شده به کنگره‏‎ ‎‏تبیین انقلاب اسلامی‏‏، تهران، 1378‏

‏‏از دیدگاه نویسنده  حکومتهای خودکامه، علت اصلی عقب ماندگی و انحرافات‏‎ ‎‏جوامع بشری می باشند و از دیدگاه امام خمینی، آزادی و رهایی این جوامع از قید‏‎ ‎‏و بند استبداد و رسیدن به عدالت اجتماعی در گرو مبارزه با استبداد و عدم‏‎ ‎‏وابستگی به ظالمان است. و بی عدالتی  اجتماعی از دیدگاه امام عامل اصلی از‏‎ ‎‏هم گسیختگی جوامع و فقر موجود در آن ها است. ‏

‏‏ ‏

‏
‏
‎

کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 31
‎‏«سیری در وصیتنامه سیاسی الهی حضرت امام خمینی (امامت و ولایت)». ‏

‏‏محمد شفیعی. ‏‏روزنامه جمهوری اسلامی‏‏، 11 مرداد 1368،‏‎ ‎‏(ش 2947 - 2950 ). ص 11. ‏

‏‏نویسنده به تحلیل دیدگاه امام در اهمیت ولایت و امامت پرداخته و تأکید امام بر‏‎ ‎‏حدیث ثقلین را مورد تحلیل قرار می دهد. ‏

‏‏«سیری در وصیتنامه سیاسی الهی حضرت امام خمینی(حضور در صحنه)». ‏

‏‏محمد شفیعی. ‏‏روزنامه جمهوری اسلامی‏‏، 31 مرداد 1386، ش 2962.‏‎ ‎‏ص 11. ‏

‏‏در این نوشته به وصیتنامه امام که در آن بر حضور در صحنه تأکید شده و عزلت و‏‎ ‎‏گوشه نشینی و عدم توجه به مسائل جامعه مذهب گردیده اشاره گردیده و مبانی‏‎ ‎‏عقیدتی چنین بیانی مورد بررسی قرار گرفته است. ‏

‏‏«سیری در وصیتنامه سیاسی الهی حضرت امام خمینی (مبارزه با استضعاف و‏‎ ‎‏حمایت از مستضعفان)». محمد شفیعی. ‏‏روزنامه جمهوری اسلامی‏‏،‏‎ ‎‏25 مرداد 1368 (ش 2957 – 2960). ص 10. ‏

‏‏در این نوشتار نویسنده در موضوع استضعاف زدائی و حمایت از مستضعفان که در‏‎ ‎‏وصیتنامه امام برآنها تأکید شده را به عنوان یکی از مبانی نظری امام درباره‏‎ ‎‏حکومت از دیدگاه کتاب و سنت مورد بررسی قرار می دهد. ‏

‏‏«سیری در وصیتنامه سیاسی الهی حضرت امام خمینی( مبارزه با استکبار)».‏

‏‏محمد شفیعی. ‏‏روزنامه جمهوری اسلامی‏‏، 30 مرداد 1368، ش 2961.‏‎ ‎‏ص 9. ‏

‏‏در این مقاله روش و نظرات امام در نفی استکبار و سازش با قدرتهای مستکبر‏‎ ‎‏جهانی و در نهایت عدم وابستگی و حفظ استقلال کشور که در وصیتنامه بر آن‏‎ ‎‏تأکید شده مورد تحلیل قرار می گیرد و مبانی آن بررسی می گردد. ‏

‏‏شرحی بر وصیت نامه سیاسی الهی امام خمینی (جلد اول)‏‏. احمدی آذری قمی.‏‎ ‎‏قم، مؤسسه مطبوعاتی دارالعلم. 1372. 414 ص. ‏

‏‏شرح مبسوطی بر وصیتنامه و تبیین مبانی قرآنی و روائی و سیاسی آن و ضمناً‏‎ ‎‏توضیح آرای حکومتی امام خمینی است. ‏

‏‏صحیفه انقلاب: تکفیک موضوعی وصیت نامه سیاسی الهی حضرت امام‏‎ ‎‏خمینی(س)‏‏. تهران، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، معاونت تبلیغات و‏‎ ‎‏انتشارات نیروی مقاومت بسیج، 1370. 79 ص. ‏

‏‏مطالب طرح شده در وصیت نامه امام را برحسب موضوع تنظیم کرده است. ‏

‏
‏
‎

کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 32
‎‏«قراءة فی وصیة الامام الخمینی»‏‏. ع. ‏‏العهد‏‏، 5 شعبان تا 27 ذوالحجة 1410 ق.‏‎ ‎‏«مروری بر وصیتنامه الهی - سیاسی امام خمینی(ره): اداره حکومت و‏‎ ‎‏اجتهاد مصطلح». ‏‏روزنامه رسالت‏‏، مهر 1368 (ش 1089). ص 3. ‏

‏‏ نویسنده به بررسی نظرات امام در دو بعد تئوری حکومت که آن را در فقه متجلی‏‎ ‎‏می دانند و مسائلی که در بُعد اجرای فقه با توجه به نیازهای زمان و مکان باید در‏‎ ‎‏نظرگرفت می پردازد. ‏

‏‏«مروری بر وصیتنامه الهی - سیاسی امام خمینی(ره): تبیین اسلام امریکائی».‏‎ ‎‏روزنامه رسالت‏‏، 19 شهریور 1368 (ش 1061 - 1070 ). ص 3‏

‏‏نویسنده با تمسک به وصیتنامه و سخنان دیگر امام به بررسی مشخصات اسلام‏‎ ‎‏آمریکائی از نظر ایشان پرداخته و آن را در مقولاتی همچون تمسک به ظاهر دین‏‎ ‎‏و قرآن، مخالفت با جهاد و مبارزه، اتکا به سرمایه داری، رفاه‏‏ ‏‏طلبی و بی تفاوتی و‏‎ ‎‏تحجرگرائی و غیره و مصادیق آن، بررسی می نماید. ‏

‏‏«معرفی کتاب مخاطبین در وصیت نامه سیاسی الهی حضرت امام خمینی(ره)». ‏

‏‏مهدی بلوری. ‏‏کتاب ماه (ویژه نامه)‏‏، فروردین 1378. ص 45 - 47. ‏

‏‏«نگاهی دوباره به وصیتنامه سیاسی الهی، امام خمینی». محسن نصری. ‏‏ندا‏‏،‏‎ ‎‏ش 9، (بهار 1371). ص 30 - 34. ‏

‏‏نگرشی موضوعی بر وصیت نامه سیاسی الهی امام خمینی‏‏. چاپ اول: تهران،‏‎ ‎‏مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، 1372. 209 ص. ‏

‏‏تنظیم وصیتنامه در شش بخش است. بخش دوم به آراء و اندیشه های سیاسی و‏‎ ‎‏حکومتی ایشان پرداخته است. ‏

‏‏مع الوصیة: دراسة فقهیة استدلالیة لمسائلات الالتزام به الوصیة السیاسیة‏‎ ‎‏الالهیة الامام الخمینی‏‏. ع. محمد مصطفی تهینی. بی جا، بی نا، 1990 م. ‏

‏‏وصیتنامه امام با توضیحات و 218 پرسش و پاسخ ویژه دانشجویان دانشگاهها‏‎ ‎‏و مراکز آموزش عالی‏‏. علیرضا اسماعیلی جمکرانی. بی جا، مؤسسه چاپ و‏‎ ‎‏نشر عروج، 1375. 192 ص. ‏

‏‏نویسنده متن وصیتنامه را همراه با توضیحات و مستندات قرآنی و روایی و فقهی‏‎ ‎‏آورده است. سپس 218 پرسش از متن وصیتنامه در آورده و جوابهای آن را نیز‏‎ ‎‏ذکر نموده است. ‏

‏‏«وصیتنامه امام خمینی زبور و حکومت اسلامی»‏‏ محمد جواد عنایتی، ‏‏زائر‏‏،‏‎ ‎‏سال اول، ش 3 (خرداد 1373). ص 15 - 18 و ش 4 (تیر 1373). ص 13 - 18. ‏

‏‏«الوصیة». ع حمد السعیدان. ‏‏السیاسة‏‏، 20 / 12 / 1987 م. ‏

‏
‏
‎

کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 33
‎‏نقد آراء وصیت نامه سیاسی امام خمینی است.‏

‏‏وصیة الخمینی، ایران، بعد الامام‏‏. ع. سید احمد رفعت. قاهره.‏

‏‏ترجمه عنوان: ‏‏وصیت امام خمینی(ره)، ایران پس از امام‏

‏‎ ‎

‏‎

کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 34
‎