2ـ ضمان دیه بر سبب در قتل

‏‏2ـ ضمان دیه بر سبب در قتل‏

‏‏[سؤال 11511]‏‏ ‏ ‏ 6613‏

‏‏ ‏ ‏ بسمه تعالی‏

‏‏محضر حضرت آیت الله‌ العظمی خمینی، مدّ ظله العالی‏

‏‏1. چند نفر جمع می شوند زیر درخت توت یک نفر را می فرستند بالای درخت‏‎ ‎‏توت تا که توت را تکان بدهد توت بریزد این ها بخورند اگر این نفر از بالای درخت‏‎ ‎‏توت افتاد به زمین مرد یا جایی از بدن آن شکست اشخاصی که او را بالا فرستاده اند‏‎ ‎‏ضامن هستند یا نه؟ شما بیان فرمایید.‏

‏‏بسمه تعالی، ضامن نیست.‏

‏‏2. بچه که میت را مسّ کرده اگر بالغ شد کسی به او گفت غسل مسّ میت بر تو واجب است در بچگی‏‎ ‎‏تو میت را مسّ کرده بودی اگر بچه گفت من برای آن زمان غسل نمی کنم نماز این بچه باطل است؟ شما‏‎ ‎‏بیان فرمایید.‏

‏‏بسمه تعالی، اگر به حجّت شرعی بر او ثابت باشد که غسل بر ذمه او است بدون غسل نماز او‏‎ ‎‏صحیح نیست.‏

‏‏[سؤال 11512]‏

‏‏3. چند تا بچه می روند به دریا آب بازی می کنند، یکی از بچه ها را آب می برد‏‎ ‎‏می کشد، بقیه بچه ها ضامن هستند یا چند تا مرد رفتند به دریا آب بازی کردند یکی از‏‎ ‎‏آن را آب کشت بقیه مردها ضامن هستند؟ شما بیان فرمایید.‏

‏‏بسمه تعالی، ضامن نیستند.‏

‏‏[سؤال 11513]‏

‏‏4. چند تا دختر یا چند تا زن می روند به دریا آب بازی می کنند، یکی از آن ها را آب‏‎ ‎‏می کشد، بقیه از آن ها ضامن هستند؟ شما بیان فرمایید.‏

‏‏بسمه تعالی، ضامن نیستند.‏

‏
‏‎

‏‏ ‏ ‏ بسمه تعالی ‏ ‏ 1 / 12 / 1361‏

‏‏دفتر استفتای امام امت در قم‏

‏‏رانند‏‏ۀ‏‏ لودری در مؤسس‏‏ۀ‏‏ راه سازی مکرر به مسئول مؤسسه گزارش می دهد که‏‎ ‎‏لودر خراب است و ترمز ندارد؛ مسئول می گوید: آن قدر کار کن که گیر پاچ کند و از‏‎ ‎‏طرفی اگر راننده، لودر را می خوابانید منجر به اخراجش می شد؛ لذا با همان وضع به‏‎ ‎‏کار ادامه داد، تا این که لودر منحرف شده و راننده کشته می شود. آیا مسئول مؤسسه را‏‎ ‎‏می شود سبب قتل دانست یا خیر؟‏

‏‏بسمه تعالی، سبب قتل محسوب نمی شود. ‏

‏‏[سؤال 11515]‏‏ ‏ ‏ 6615‏

‏‏ ‏ ‏ بسمه تعالی‏

‏‏محضر حضرت آیت الله‌ العظمی خمینی، مدّ ظله العالی‏

‏‏1. دو تا بچه نادان نزدیک خرمن با آتش بازی می کنند یک دفعه باد می زند خرمن‏‎ ‎‏آتش می گیرد و می سوزد. صاحب خرمن می تواند از پدران بچه ها قیمت خرمن خود‏‎ ‎‏را بگیرد، خرمن گندم یا جو یا هیزم یا چلمه یا خاشه یا علف؟ شما امر بفرمایید.‏

‏‏بسمه تعالی، ولی ضامن نیست.‏

‏‏2. کسی خوراک حلال ندارد به حرام مخلوط است، نمی تواند از هم سوا کند، در ماه مبارک رمضان‏‎ ‎‏روزه می گیرد، روزه اش صحیح است یا باطل است؟ شما امر بفرمایید.‏

‏‏بسمه تعالی، به صحت روزه ضرر ندارد.‏

‏‏[سؤال 11516]‏‏ ‏ ‏ 6616‏

‏‏ ‏ ‏ بسمه تعالی‏

‏‏استفتا از محضر مبارک حضرت آیت الله‌ العظمی امام خمینی، روحی له الفداء‏

‏‏کسی مادۀ منفجره حمل می کرد و نمی دانسته این ماده منفجره است؛ شخص بالغ و‏
‏‎

‏‏بسمه تعالی، اگر تسبیبی از دیگری در بین نبوده، کسی ضامن نیست.‏

‏‏[سؤال 11517]‏‏ ‏ ‏ 6617‏

‏‏ ‏ ‏ بسمه تعالی‏

‏‏عده ای دامدار و مالکین حیوانات از قبیل شتر و گاو و گوسفند تعمّداً حیوانات خود‏‎ ‎‏را آزاد گذاشته و موجب تعدّی به کشت و زرع دیگران شده و صاحبان کشت هم به‏‎ ‎‏آن ها اعلام کرده که حیوانات آن ها به زرع های آن ها خسارت وارد می کند، اگر‏‎ ‎‏صاحبان حیوانات اعتنایی نکرده و آن ها را آزاد گذاشتند و داخل کشت یا باغ مردم‏‎ ‎‏شده و خسارت وارد آوردند، آیا صاحبان باغ حق دارند آن ها را با تیر یا سنگ یا آلت‏‎ ‎‏دیگری به قتل رسانند. و اگر چنانچه رساندند ضامن قیمت آن ها هستند یا خیر؟‏

‏‏از درگاه خدای تبارک و تعالی، طول عمر آن رهبر عظیم الشأن اسلام و مسلمین را‏‎ ‎‏خواستارم.‏

‏‏بسمه تعالی، حق ندارند و اگر حیوانات را بکشند ضامنند لکن صاحب‏‎ ‎‏حیوانات ضامن خسارات هستند.‏

‏‏[سؤال 11518]‏‏ ‏ ‏ 6618‏

‏‏ ‏ ‏ بسمه تعالی‏

‏‏اگر چنانچه صاحبان باغ کشت و زرع خود را سمّ پاشی نموده یا در باغ، خرمای‏‎ ‎‏مسموم گذاشتند و به صاحبان حیوانات هم ابلاغ نمودند، ولی آن ها اعتنایی نکرده و‏‎ ‎‏حیوانات خود را آزاد گذاشتند تا در نتیجه وارد باغ شده و از خرما یا زرع مسموم‏‎ ‎‏خوردند و مردند، آیا در این صورت صاحبان باغ یا زرع ضامن قیمت آن حیوانات‏‎ ‎‏می باشند یا خیر؟‏

‏‏بسمه تعالی، در این صورت ضامن نیست.‏

‏
‏‎

‏‏ ‏ ‏ بسمه تعالی‏

‏‏محضر حضرت آیت الله‌ العظمی خمینی، مدّ ظله العالی‏

‏‏مسافر از کنار دهی عبور و شب در کنار آن ده می ماند و حیوان خود را محکم به‏‎ ‎‏طناب می بندد، این حیوان شب طناب را پاره می کند یا میخ کنده می شود می رود‏‎ ‎‏زراعت را خراب می کند، به صاحب زراعت جایز است خسارت را از صاحب حیوان‏‎ ‎‏بگیرد یا نگیرد؟ شما امر بفرمایید.‏

‏‏بسمه تعالی، اگر کوتاهی در حفظ حیوان خود نکرده ضامن نیست.‏

‏‏[سؤال 11520]‏‏ ‏ ‏ 6620‏

‏‏ ‏ ‏ بسمه تعالی ‏ ‏ 27 / 4 / 1361‏

‏‏سرپرست محترم دفتر امام خمینی، مدّ ظله العالی، احتراماً؛ در این مسأله شرعی‏‎ ‎‏چه امری می فرمایید:‏

‏‏فردی در چند ماه قبل، قاطر خود را جهت چرا به صحرا روانه می کند. سپس برای‏‎ ‎‏این که قاطر مزبور از گزند درنده محفوظ بماند، دو خواهر خود را به منظور بازپس‏‎ ‎‏آوردن قاطر، روان‏‏ۀ‏‏ صحرا می نماید، ولی چون می داند خواهرانش قادر به کشانیدن‏‎ ‎‏افسار قاطر نیستند، بلافاصله فرزندم، را اجباراً به کمک دختران گسیل می دارد و‏‎ ‎‏هنگامی که پسرم به نزدیک قاطر می رسد، یکی از دختران ریسمان یا طناب افسار‏‎ ‎‏قاطر را به دور کمر پسرم می بندد. در نتیجه این حیوان آن قدر بچ‏‏ۀ‏‏ بیچاره ام را روی‏‎ ‎‏زمین می کشاند، تا فوت می نماید. آیا شخص مزبور که فرزندم را اجباراً دنبال قاطر‏‎ ‎‏روانه نموده، شرعاً موظف است خون بها را پرداخت نماید یا خیر؟ ذیلاً حکم شرعی‏‎ ‎‏اعلام دارید، که مورد حاجت است. ‏

‏‏السلام علیکم ورحمة الله‌ وبرکاته‏

‏‏بسمه تعالی، بر شخص نامبرده، دیه و خون بها واجب نیست.‏

‏
‏‎

‏‏ ‏ ‏ بسمه تعالی‏

‏‏محضر حضرت آیت الله‌ العظمی خمینی مدّ ظله العالی‏

‏‏یک مسافر وارد می شود به یک دیار یک حیوان دارد و این حیوان را در آن جایی که‏‎ ‎‏معمول است می بندد و خودش می رود برای خود یا حیوان خود خوراک تهیه کند،‏‎ ‎‏یک کسی از عقب این عبور کرد این حیوان زد یک آدم را کشت، تاوان این آدم به‏‎ ‎‏صاحب حیوان است یا به خودش است و این حیوان عادت نداشت کسی را بزند؟‏‎ ‎‏شما امر بفرمایید.‏

‏‏بسمه تعالی، در فرض مذکور صاحب حیوان ضامن است.‏

‏‏[سؤال 11522]‏‏ ‏ ‏ 6622‏

‏‏ ‏ ‏ بسمه تعالی‏

‏‏محضر حضرت آیت الله‌ العظمی خمینی، مدّ ظله العالی‏

‏‏یک مسافر از کنار یک دیار عبور می کند، از میان این ده یک سگ بیرون می آید این‏‎ ‎‏مسافر را گاز می گیرد و زخمی می کند، این مسافر می تواند چیزی از صاحب سگ‏‎ ‎‏بگیرد زخم بدن خود را مداوا کند یا نه؟ شما امر بفرمایید.‏

‏‏بسمه تعالی، اگر باز بودن سگ متعارف بوده یا آن که صاحب سگ در حفظ‏‎ ‎‏آن کوتاهی نکرده ضامن نیست.‏

‏‏[سؤال 11523]‏‏ ‏ ‏ 6623‏

‏‏ ‏ ‏ بسمه تعالی‏

‏‏محضر حضرت آیت الله‌ العظمی خمینی، مدّ ظله العالی‏

‏‏یک زن از کنار یک دیار می گذرد، این دیار سگ دارد، این سگ می دود زن را گاز‏‎ ‎‏بگیرد و صاحب سگ جلوی سگ را می گیرد نمی گذارد سگ زن را گاز بگیرد و این‏‎ ‎‏زن از سگ می ترسد، حامله است بچه سقط می کند و پدر بچه از صاحب سگ ادعای‏
‏‎

‏‏بسمه تعالی، اگر در حفظ سگ کوتاهی نکرده ضامن نیست.‏

‏‏[سؤال 11524]‏‏ ‏ ‏  ‏‏---->‏‏ ‏‏ 2593‏

‏‏2. اسب کسی در زمینش بسته بود و اسب شخص دیگری آمد و ضربه ای به آن‏‎ ‎‏وارد کرد، به طوری که دست حیوان شکست و صاحب اسب مضروب با توجه به‏‎ ‎‏ناامید بودن بهبودی، اسب را از بین برد. در این مسأله اولاً، بفرمایید می تواند عوض‏‎ ‎‏حیوان را بگیرد یا خیر؟ ثانیاً، اگر می تواند؛ عوض نقص عضو را تنها باید بگیرد یا کل‏‎ ‎‏اسب را؟ ثالثاً، عوض اسب یا به عبارت دیگر دی‏‏ۀ‏‏ آن، مقدارش معیّن است یا همان‏‎ ‎‏قیمت خود اسب می باشد؟ ‏

‏‏بسمه تعالی، اگر صاحب اسب دوم که ضربه وارد کرده، در نگهداری اسب‏‎ ‎‏خود کوتاهی کرده باشد، ضامن خسارت وارده بر اسب اول است و ضمان‏‎ ‎‏در فرض مسأله، نسبت به عضو است نه کل و مقدار مضمون، تفاوت دو‏‎ ‎‏قیمت صحیح و دست شکستۀ اسب است. ‏

‏‏[سؤال 11525]‏‏ ‏ ‏ 6624‏

‏‏ ‏ ‏ بسمه تعالی‏

‏‏محضر حضرت آیت الله‌ العظمی خمینی، مدّ ظله العالی‏

‏‏یک حیوان، حیوان دیگر را خفه می کند و می کشد یا در آبادی یا در صحرا مثل گاو‏‎ ‎‏و شتر و اسب و قاطر و خر و سگ و مرغ ولی در آن جا کسی نیست که آن ها را از‏‎ ‎‏همدیگر جدا کند و حیوان ها ما بین خود جنگ می کنند، این ها تاوان دارد که‏‎ ‎‏صاحب هایشان از همدیگر می گیرند؟ شما امر بفرمایید.‏

‏‏بسمه تعالی، اگر صاحب حیوان در حفظ آن کوتاهی نکرده ضامن نیست‏‎ ‎‏وگرنه ضامن است مگر آن که حیوانی که بر آن هجمه شده حیوانی را که بر‏‎ ‎‏آن هجمه کرده از بین ببرد.‏

‏
‏‎

‏‏ ‏ ‏ بسمه تعالی‏

‏‏محضر حضرت آیت الله‌ العظمی خمینی، مدّ ظله العالی‏

‏‏یک کسی سگ دارد به خانه خود ولی این سگ عادت ندارد که حیوان را بخورد‏‎ ‎‏مثل گوسفند بره و بزغاله و مرغ ولی یک روز ناگهان یک حیوان را خورد. صاحب‏‎ ‎‏حیوان می تواند از صاحب سگ تاوان بگیرد، جایز است؟ شما امر بفرمایید.‏

‏‏بسمه تعالی، اگر صاحب آن در حفظ آن کوتاهی نکرده ضامن نیست.‏

‏‏[سؤال 11527]‏‏ ‏ ‏  ‏‏---->‏‏ ‏‏ 5452‏

‏‏4. شخص فرماندهی در یک موقعیت قرار می گیرد و تصمیم می گیرد که عده ای از‏‎ ‎‏افراد زیردست خود را به منطقه ای بفرستد، ولی بعد از شهید شدن عده ای از آن ها،‏‎ ‎‏می فهمد که دستور غلطی داده. آیا از نظر شرعی آن فرمانده مقصر است در صورتی که‏‎ ‎‏در آن موقع که دستور داده، به نظرش درست می آمده؟‏

‏‏بسمه تعالی، تابع مقررات نظامی است.‏

‏‏[سؤال 11528]‏‏ ‏ ‏  ‏‏---->‏‏ ‏‏ 6635‏

‏‏3. جوانی در استخر شنا غرق گردیده؛ اولیای دم مسئول استخر را که در هنگام‏‎ ‎‏وقوع حادثه در محوط‏‏ۀ‏‏ استخر نبوده، قاتل معرفی می کنند. مسئول استخر می گوید:‏‎ ‎‏استخر نجات غریق داشته، اگر مسئولیتی هم باشد با آن ها است، نه با من. نجات‏‎ ‎‏غریق ها هم اظهار می دارند: ما در ساعت وقوع حادثه مسئولیتی نداشته ایم،‏‎ ‎‏مقتول  بدون اجازه در ساعت تعطیلی وارد استخر شده و خودش مسئول است. آیا در‏‎ ‎‏فرض مذکور می توان مسئول استخر و یا نجات غریق ها را قاتل شناخت و یا‏‎ ‎‏نمی توان؟‏

‏‏بسمه تعالی، اگر غریق، بالغ عاقل بوده و به اختیار خود رفته در استخر شنا‏‎ ‎‏کرده، کسی ضامن دیۀ او نیست. ‏

‏‎ ‎

‏‎