دولت قانونی به عنوان دولت یعنی از دیدگاه امام خمینی(ره)

‏‏دولت قانونی به عنوان دولت یعنی از دیدگاه امام خمینی(ره) ‏

‏‏محمد پزشکی‏

‏‏ ‏

‏‏مقاله به بررسی نظریه دولت به مفهوم قانون «دولت قانونی» به عنوان الگوی‏‎ ‎

‏
‏‎

‏حکومت دینی از دیدگاه حضرت امام می پردازد.‏

‏‏نویسنده دیدگاه حضرت امام از دولت دینی را دولت قانون الهی بر مردم و اجراکننده‏‎ ‎‏احکام اسلام می داند و به این نتیجه می رسد که معیار مقایسه بین دولت دینی با سیار‏‎ ‎‏دولتها عنصر قانون است.‏

‏‏وی در ادامه به ابعاد دولت دینی از دیدگاه حضرت امام می پردازد که دولت دینی را بر‏‎ ‎‏دو بخش قانون دانان و دیگران تقسیم می کند و معتقد است که شرایط قانون دانان برای‏‎ ‎‏اعمال قدرت سیاسی پر از شرایط عمومی علم به قانون و عدالت و کفایت می باشد و‏‎ ‎‏تشکیل دولت یعنی را با فقیهان (قانون دانان) می داند که حق نظارت بر رفتار حکومت‏‎ ‎‏را دارند ولی در قسمت دیگران که قانون دان نیستند حضرت امام معتقد است می توانند‏‎ ‎‏در پاره ای از امور اجتماعی ضروری بنام «امور حسبیه» دخالت کنند.‏

‏‏نگارنده، قانون را از دیدگاه حضرت امام، بنیادی ترین ارزش دولت که ارزش ذاتی‏‎ ‎‏است می داند.‏

‏‏وی همچنین به ضرورت دولت بر اساس قانون الهی از دیدگاه حضرت امام می پردازد‏‎ ‎‏و عواملی را که در ضرورت پیدایش دولت دخیل هستند را اشاره می کند.‏

‏‏نویسنده، ابزار دولت را قواعدی می داند که بر اساس آن تصمیمات گرفته می شود و‏‎ ‎‏غالباً در نظریه عمومی دولت مهم ترین این قواعد «نمایندگی» و «اکثریت» می باشند که‏‎ ‎‏علمای شیعه از آن بهره گرفته اند.‏

‏‏وی در بخش دیگر مقاله مهم ترین ساز و کار حمایتی دولت را از دیدگاه حضرت امام‏‎ ‎‏مردمی بودن آن و پشت گرمی دولت به حمایت عمومی می داند.‏

‏‏نویسنده هم چنین شکل دولت (طبقه بندی دولت) را با دو معیار: 1) چگونگی اعمال‏‎ ‎‏قدرت حکومتی بر جامعه دولت های اقتدارطلب و دموکراتیک. 2) میزان اعمال قدرت‏‎ ‎‏حکومتی بر جامعه دولت های چپ گرا و راست گرا، تقسیم می کند و ضمن توصیف هر‏‎ ‎‏کدام به این نتیجه می رسد که دیدگاه امام از الگوی قانونی دولت دینی، دولتی نیمه‏‎ ‎

‏
‏‎

دموکراتیک، چپ گرا است.‏

‏‏وی در پایان، الگوی قانونی از حکومت دینی را در قالب اصل توجیه گر، خصوصیات‏‎ ‎‏عمده و شرایط زمینه ساز، دیدگاه حضرت امام را از دولت دینی با نام دولت قانونی‏‎ ‎‏می داند.‏

‏‏ ‏

‏‎ ‎

‏‎