کنگره بررسی اندیشه های اقتصادی امام خمینی (س)

اندیشه های حضرت امام خمینی (ره) در مورد بانکداری، ربا، معاملات اسلامی و قرض الحسنه

اندیشه های حضرت امام خمینی(ره) در مورد بانکداری، ربا، معاملات اسلامی و قرض الحسنه

 

 اسدالله امیر اصلانی

‏ ‏

مقدمه: 

‏با پیروزی انقلاب اسلامی در سال 1357، مسلم بود که تحقق حکومت اسلامی تنها‏‎ ‎‏با پیاده شدن و تحقق ارزشها و معیارهای اسلامی، در کلیه شئون زندگی و جامعه میسر‏‎ ‎‏خواهد بود و نظام بانکی و اعتباری، که یکی از حساسترین و مهمترین شریانهای اقتصادی‏‎ ‎‏کشور بود، می بایست هماهنگ با روح و تعالیم اقتصادی اسلامی تنظیم و به مرحلۀ اجرا‏‎ ‎‏درآید. در این مورد حضرت امام فرمودند: «باید این بانکهایی که در ایران هست متحول‏‎ ‎‏بشوند، از صورت طاغوتی که رباگیری و رباخواری است به صورت اسلامی، ان شاءالله.»‏‎[1]‎‎ ‎‏ایشان همچنین فرمودند: «راجع به بانکها باید یک تحولی در آن پیدا بشود؛ و ان شاءالله‏‎ ‎‏با تدریج خواهد شد». ‏‎[2]‎

‏در این گزارش ابتدا اندیشۀ امام در مورد حرمت ربا، سپس تغییر نظام بانکداری در‏‎ ‎‏ایران، آثار تصویب قانون عملیات بانکی بدون ربا در مورد نحوۀ سپرده گیری و چگونگی‏‎ ‎‏اعطای تسهیلات بر اساس عقود اسلامی، و نحوۀ اعمال سیاستهای پولی مورد بررسی قرار‏‎ ‎‏گرفته است و بالاخره در قسمت پایانی، گزارش اندیشه های حضرت امام در مورد‏‎ ‎‏قرض الحسنه آورده شده است. ‏

‏ ‏

‏حرمت ربا‏

‏در رابطه با سیستم بانکداری جاری در ایران، در سالهای قبل از انقلاب و سالهای‏‎ ‎


کتابمنتخبی از: مقالات اولین کنگره بررسی اندیشه های اقتصادی امام خمینی (س)صفحه 49
‏اولیۀ بعد از انقلاب، حضرت امام فرمودند: «سیستم بانکداری به این وضعی که الان در‏‎ ‎‏ایران هست این وضع، وضع طاغوتی است. ربا در اسلام حرام است، در قرآن اعلام به‏‎ ‎‏حرمت شده است. کسی که ربا بخورد، ربا بگیرد، در اسلام، در قرآن گفته شده است که‏‎ ‎‏جنگ با خدا می کند. این سیستم باید متحول بشود. سیستم بانکی باید عوض شود.»‏‎[3]‎‎ ‎‏ایشان همچنین فرمودند: «اگر چنانچه ربا در یک کشوری مثل کشور ما – خدای‏‎ ‎‏نخواسته - باز در بانکش، در تجارتش، در بین مردمش باشد، ما نمی توانیم بگوییم که ما‏‎ ‎‏جمهوریمان جمهوری اسلامی است، محتوای جمهوری، اسلامی است. از این جهت باید‏‎ ‎‏کارشناسان، علما در این مسأله بسیار فعالیت کنند؛ دقت کنند که ما را از این گرفتاری‏‎ ‎‏نجات بدهند و ملت هم باید توجه بکنند به این که مواجه هستند با یک همچو چیزی که‏‎ ‎‏قرآن کریم می فرماید: «‏فأذنوا بحرب من الله و رسوله»‏<