کتاب قضا

شرایط شنیدن دعوا

‏‏شرایط شنیدن دعوا‏

‏‏[سؤال 11290]‏‏ ‏ ‏ 6483‏

‏‏ ‏ ‏ بسمه تعالی‏

‏‏شخصی در گذشته بهره داده است، و تنها مدرک او چک و سفته است که نزد‏‎ ‎‏بانک ها است ولی آن ها (به استناد این که ده سال از واگذاری چک یا سفته می گذرد) از‏‎ ‎‏ارائۀ مدرک خودداری می نمایند، به همین علّت حقّ بهره دهنده ضایع می شود. آیا‏‎ ‎‏شخصی که بهره داده است می تواند با قسم خوردن به حقّ خود برسد؟ یا قسم خوردن‏
‏
‎

استفتائات امام خمینی (س)ج. 10صفحه 14
‎‏منحصر به رباخوار و مدّعی علیه می باشد؟‏

‏‏بسمه تعالی، کسی که ادّعاء دادن بهره می کند مدّعی است، و باید دعوای‏‎ ‎‏خود را با بیّنۀ شرعیه اثبات کند.‏

‏‏[سؤال 11291]‏‏ ‏ ‏  ‏‏---->‏‏ ‏‏ 3478‏

‏‏4. در صورتی که طرفین در مدت خیار فسخ اختلاف کنند ـ با توجه به نوشتۀ‏‎ ‎‏آن ها  ـ وظیفۀ قاضی چیست؟‏

‏‏بسمه تعالی، کسی که دعوای زیادۀ زمان خیار را می کند، مدّعی شناخته‏‎ ‎‏می شود.‏

‏‏[سؤال 11292]‏‏ ‏ ‏  ‏‏---->‏‏ ‏‏ 3508‏

‏‏9. مرور زمان که در یک روایت وارد است آیا به نظر حضرت عالی معمول به‏‎ ‎‏است  یا نه؟ ‏

‏‏بسمه تعالی، مرور زمان اثری ندارد. ‏

‏‏[سؤال 11293]‏‏ ‏ ‏ 6484‏

‏‏ ‏ ‏ بسمه تعالی ‏ ‏ 27 / 10 / 1361‏

‏‏پیشگاه زعیم عالی قدر حضرت آیت الله‌ العظمی امام خمینی، مرجع عالی مقام دین‏‎ ‎‏اسلام روحی فداک، بعد از حمد خداوند عالم، طول عمر برای آن زعیم بزرگوار‏‎ ‎‏خواهانم. در ضمن یک مسألۀ شرعی هست که به حضور آن مقام والا عرض می کنم.‏

‏‏دو سال پیش یک مرد پیر در قلعه هرسم زندگی و دهقانی می کرده، یک نفر از‏‎ ‎‏پسرهای او عازم کویت بوده، رفته برای تهران که پاسپورت تحویل اداره گذرنامه‏‎ ‎‏بدهد، تا این پسرش از تهران برگشته خانه خودش در قلعه هرسم 12 روز طول‏‎ ‎‏کشیده، پسر که وارد خانه شده به او گفتند که پدرت تصادف کرده با ماشین، دو نفر او‏‎ ‎‏را برده اند مریض خانه اسلام آباد غرب و ماشین هم در رفته است. پسر گفته که به‏‎ ‎‏پاسگاه اطلاع داده اید، گفتند نه او را برده ایم مریض خانه، حالش خوب است. بعد از‏
‏
‎

استفتائات امام خمینی (س)ج. 10صفحه 15
‎‏بیست روز مرد فوت کرده، پسرش به خیال این که ماشین به پدرش زده و رفته دیگر‏‎ ‎‏هیچ نگفته تا الآن مردم دهکده می گویند پدرت را ماشین نزده است، یک نفر پدرت را‏‎ ‎‏زیر سم اسب انداخته است. ما به تو نگفتیم برای این که گفتیم شاید خوب شود. الآن‏‎ ‎‏دو سال از این حادثه می گذرد، آیا حق خون پدر دارد طبق دستور دین اسلام، یا ندارد؟‏‎ ‎‏امید است طبق دستور قرآن کریم زیر این نامه امضا شود.‏

‏‏بسمه تعالی، تا ثابت نشود که مردن او مستند به چه کسی است، کسی را‏‎ ‎‏نمی توانند متهم کنند.‏

‏‏[سؤال 11294]‏‏ ‏ ‏  ‏‏---->‏‏ ‏‏ 6631‏

‏‏2. آیا در انشای لفظی حکم، حضور مدعی یا مدعی علیه پس از محاکمۀ حضوری‏‎ ‎‏یا غیابی لازم هست یا خیر؟‏

‏‏بسمه تعالی، بعد از مطالبۀ حکم، حضور طرفین در وقت انشای حکم لازم‏‎ ‎‏نیست. ‏

‏‏[سؤال 11295]‏‏ ‏ ‏ 6485‏

‏‏ ‏ ‏ بسمه تعالی ‏ ‏ 7 / 4 / 1363‏

‏‏محضر مبارک حضرت آیت الله‌ العظمی امام خمینی‏

‏‏رهبر کبیر انقلاب و بنیان گذار جمهوری اسلامی ایران، دام ظله العالی، موارد‏‎ ‎‏تخلفات قانونی، مانند: تخلف قوانین رانندگی، قوانین گمرک، مقررات اداری و غیره،‏‎ ‎‏آیا جزو تخلف در حقوق الله‌ است و باید شرعاً در حین محاکمه متهم در محکمه‏‎ ‎‏حاضر شود یا نه؟ لطفاً نظر مبارک را بیان فرمایید. ‏ ‏ عبدالکریم موسوی اردبیلی‏

‏‏بسمه تعالی، مواردی که مرقوم شده است از حقوق الله‌ نیست. ‏

‏‏[سؤال 11296]‏‏ ‏ ‏  ‏‏---->‏‏ ‏‏ 6006‏

‏‏2. اگر مدعی در جلساتی حضور پیدا کرد و اقامۀ بیّنه نمود، ولی منکر حضور پیدا‏‎ ‎‏نکرد که دلایل خود را اقامه کند و حرف خود را بزند، آیا قاضی می تواند حکم غیابی‏
‏
‎

استفتائات امام خمینی (س)ج. 10صفحه 16
‎‏صادر کند؟ و اشاره بفرمایید که موارد حکم غیابی کجا است؟‏

‏‏بسمه تعالی، بعد از اعلام به منکر مانع ندارد.‏

‏‏[سؤال 11297]‏‏ ‏ ‏ 6486‏

‏‏ ‏ ‏ بسمه تعالی‏

‏‏1. در مواردی که مدعی به، مال معیّن یا غیر معیّن باشد و مدعی بترسد در طول‏‎ ‎‏محاکمه مدعی علیه مال مدعی به را اتلاف کرده و از بین ببرد یا خود را به صورت‏‎ ‎‏مفلس دربیاورد، آیا می تواند از محکمه درخواست توقیف آن مال معیّن یا مال دیگر‏‎ ‎‏مدعی علیه را بنماید یا خیر؟‏

‏‏بسمه تعالی، در هر دو فرض، اگر شواهد و قراینی بر محق بودن مدعی‏‎ ‎‏است و نیز قراینی است بر این که مدعی علیه در صدد اتلاف عین یا افلاس‏‎ ‎‏خود است، تأمین مذکور مانع ندارد. لکن با شرط بر مدعی که اگر از ناحیۀ‏‎ ‎‏تأمین ضرری بر مدعی علیه وارد شد، جبران نماید.‏

‏‏[سؤال 11298]‏

‏‏2. آیا شخصی که در محکمه، حاکم شده، ولی در راه احقاق حقش خساراتی و‏‎ ‎‏هزینه هایی را متحمل شده می تواند از محکوم که سبب خسارت او شده بگیرد یا خیر؟‏

‏‏بسمه تعالی، حق ندارد بگیرد.‏

‏‏[سؤال 11299]‏‏ ‏ ‏ 6487‏

‏‏ ‏ ‏ بسمه تعالی ‏ ‏ 13 / 3 / 1363‏

‏‏محضر مبارک حضرت آیت الله‌ العظمی امام خمینی، دام ظله العالی‏

‏‏بعد التحیّه، نظر به این که حسب مقررات و ضوابط موجود، توقیف اموال مجرم یا‏‎ ‎‏مالی که در رابطه با جرم است، توسط دادستان و بازپرس انجام می گیرد ـ و در عرف‏‎ ‎‏قضایی به آن قرار تأمین می گویند ـ تا در نهایت، تعیین تکلیف توسط قاضی محکمه‏‎ ‎‏صورت پذیرد. با توجه به این که حضرت عالی در فرمان هشت ماده ای سال 1361،‏
‏
‎

استفتائات امام خمینی (س)ج. 10صفحه 17
‎‏توقیف اموال را منوط به حکم حاکم شرع فرموده اید. و با توجه به این که فرمان، بعد از‏‎ ‎‏مصوباتی است که در این رابطه است. این مصوبات یا توسط مجلس شورای اسلامی‏‎ ‎‏تصویب شده و یا مقررات سابق است که خلاف شرع بودن آن ها توسط شورای‏‎ ‎‏نگهبان اعلام نشده است.‏

‏‏آیا نظر حضرت عالی بر این است که الزاماً توقیف اموال که قرار تأمین است و قرار‏‎ ‎‏نهایی نیست؛ باید توسط حاکم شرع انجام شود یا حسب موازین قضایی جاری عمل‏‎ ‎‏شود؟ ‏ ‏ دادستان کل کشور: یوسف صانعی‏

‏‏بسمه تعالی، مقصود آن است که بدون مقررات شرعی نباشد اگر شورای‏‎ ‎‏نگهبان یا شورای عالی قضایی چیزی را مخالف شرع نمی دانند عمل به آن‏‎ ‎‏مانع ندارد.‏

‏‏[سؤال 11300]‏‏ ‏ ‏  ‏‏---->‏‏ ‏‏ 6548‏

‏‏2. در جرایم عمومی یا خصوصی، گاهی وقوع جرم از طریق مقامات رسمی یا غیر‏‎ ‎‏رسمی گزارش می شود، ولی کیفیت جرم و شخص مجرم معین نیست و گاهی‏‎ ‎‏گزارشاتی می رسد، ولی حتی خود جرم هم محقق نیست. آیا برای قاضی و محکمه،‏‎ ‎‏لازم است موضوع را پی گیری نموده و مشغول تعقیب و تحقیق شود یا نه؟ مثلاً اگر‏‎ ‎‏گزارش برسد یا شاکی بگوید: قتلی، حریقی، تخریبی، سرقتی اتفاق افتاده و می خواهد‏‎ ‎‏دستگاه قضایی مسأله را تعقیب و تحقیق کند، آیا برای محکمه لازم است چنین کاری‏‎ ‎‏بکند یا نه ؟‏

‏‏بسمه تعالی، لازم نیست، مگر در صورتی که در معرض توطئه برای به هم‏‎ ‎‏زدن نظم یا براندازی جمهوری اسلامی باشد.‏

‏‏[سؤال 11301]‏‏ ‏ ‏ 6488‏

‏‏ ‏ ‏ بسمه تعالی ‏ ‏ 13 / 10 / 1361‏

‏‏از قائدی که از قادات افضل است و نایب بر حق حضرت قائم است، از فقیهی که‏
‏
‎

استفتائات امام خمینی (س)ج. 10صفحه 18
‎‏والاتر از فقها و حامی فقرا است، از خلف مرد غدیر خم، از خمینی، خم کنند‏‏ۀ‏‏ قامت‏‎ ‎‏ستمگران (خدایش خمیده ننماید و خاموش نگرداند تا حضرت مهدی علیه السلام را زیارت‏‎ ‎‏نماید)، از خلیل مستضعفان جهان، از خلیفه ای که خود را طلبه ای بیش نمی داند،‏‎ ‎‏استفتا می نمایم.‏

‏‏آیا دولت جمهوری اسلامی ایران مسئولیتی برای پرداخت حقوقی که به ناحق در‏‎ ‎‏رژیم ستم شاهی در سال 1354 از اشخاص حقیقی و یا حقوقی در ادارۀ بنادر و‏‎ ‎‏کشتیرانی خرمشهر و امثالهم تضییع گردیده است (پس از اثبات آن ها در دادگاه های‏‎ ‎‏صالحه) به عهده دارد یا خیر؟ و آیا آن بزرگوار اجازه طرح این گونه دعاوی را در‏‎ ‎‏دادگاه های کنونی خواهند فرمود؟ حاشا که من غیر از فتوای آن رهبر کاری انجام دهم. ‏

‏‏بسمه تعالی، اگر کسانی که حقوق را تضییع کرده اند موجود باشند،‏‎ ‎‏می توانند بر علیه آن ها ادعا کنند و حقوق را از ایشان مطالبه نمایند.‏

‏‎ ‎

‏‎

استفتائات امام خمینی (س)ج. 10صفحه 19
‎