بسمه تعالی

با سلام و تحیت

وسواس نوعی بیماری است که گاه برخی افراد در رفتار و فکر به آن دچار می شوند و در صورت حاد بودن این اختلال، زندگی خود و خانواده را با مشکل روبه رو می کنند.

بر همین اساس در فقه اسلامی برای آدم های وسواسی احکام خاصی ذکر شده و شک ناشی از وسواس در اعمال عبادی چون وضو، نماز و طهارت و نجاست، بی اساس تلقی و اعتنای به آن حرام شده است.

وسواس نیاز به تعریف ندارد و در عرف رفتار وسواسی معلوم است. از این رو امام خمینی(س) هم در استفتایی در پاسخ به این سوال که: وسواس شرعی چه کسی است وبا کثیرالشک چه فرقی دارد و در چه مواردی نباید اعتنا کند؟ می فرمایند:«وسواس شرعی نداریم و کسی که از متعارف خارج شود، وسواسی است و حرام است.»

براساس این فتوا، رفتار وسواسی حرام و گناه تلقی می شود و باید از آن اجتناب کرد و حتی در مواردی موجب باطل شدن اعمال می شود؛چنانکه شخص وسواسی هر گاه دست چپش را در وضو زیاد بشوید، صحت وضوی او مشکل است، از جهت این که در برخی از وقت ها لازم می آید که مسح او با آب جدید باشد.

امام خمینی(س) در پاسخ به چند استفتا اعتنا به شک ناشی از وسوسه در نماز را جایز ندانسته اند. متن این استفتائات بدین گونه است:

س : نسبت به نمازهایی که می خوانم زیاد شک می کنم، البته نه شک در رکعات و یا رکن های نماز، بلکه شک در این که آیا تمام قسمت های نماز را صحیح ادا کرده ام یا نه، آیا باید به این شک ها اعتنا کنم؟

بسمه تعالی؛ شک اگر ناشی از وسوسه باشد، نباید اعتنا کنند.

س:آیا نمازی را که انسان به قصد احتیاط خوانده، می تواند دوباره بخواند؟

بسمه تعالی؛ اشکال ندارد، ولی اگر از روی وسوسه باشد اعتنا نکند.

س: اگر انسان در عدد سجده ها زیاد شک کند حتی در جماعت، آیا باید به شک خود اعتنا کند یا نکند؟

بسمه تعالی؛ اعتنا به شک خود نکند.

س: شخصی موقع تکبیرةالاحرام، بیشتر اوقات دچار تردید می شود که آیا این را صحیح ادا کرده یا نه، و به این علت ، آن را چند بار تکرار می کند، آیا نمازش صحیح است؟

بسمه تعالی؛ اعتنا به شک نکند و در تکبیرة الاحرام اگر دو مرتبه بگوید، اشکال پیدا می شود.

س: من وقتی نماز می خوانم بدون این که شک داشته باشم، دوباره وضو می گیرم و باز همان نماز را می خوانم، فقط به خاطر این که این کار را دوست دارم، آیا اشکال دارد؟

بسمه تعالی؛ اشکال دارد.

س: آیا اعاده نماز به خاطر به دل نچسبیدن نماز خوانده شده جایز است؟ و اصل اعاده مشروع است یا نه؟

بسمه تعالی؛ در صورت شک، اعاده مطلوب است، مگر این که منجر به وسواس شود.

ایشان هم چنین درباره تکرار کلمه ای در نماز می فرماید: «اگر در صحت قرائت آیه یا کلمه ای شک نماید... و از محل آن گذشته باشد، اعاده آن به قصد احتیاط جایز است و اگر مرتبه دوم و سوم شک نماید، تکرار اشکالی ندارد، به شرط این که شک او به خاطر وسوسه نباشد، و گرنه نباید اعتنا کند.» (ترجمه تحریر الوسیله، ج1، ص190، م 23)

و درباره تکرار قرائت از روی وسواسی می فرماید: «... اما اگر به وسواس برسد و باز هم بگوید، بنابر احتیاط واجب باید نمازش را دوباره بخواند.( رساله توضیح المسائل، م 1016)

پس در برخی از موارد صحت عمل شخص وسواسی اشکال پیدا میکند.

والسلام علیکم و رحمه الله

. انتهای پیام /*