‏‏پژوهش راهی برای گسترش مرزهای دانش و گشودن افق‌های تازه برای آیندگان است. در دین مبین اسلام نیز، تحقیق و پژوهش علمی از اهمیت بسیار فراوانی برخوردار است و پرواضح است که افکار، اندیشه‌ها و آثار محققان و پژوهشگران هر جامعه زیر ساخت‌های علمی آن جامعه را تشکیل داده، بناهای علمی و نتایج عملی و تجربی فراوانی به همراه دارد. از منظری دیگر،‏‎ ‎‏پژوهش یکی از محورهای مهمی است که ضامن پیشرفت و توسعه پایدار در هر کشور به شمار می‌آید. رهبر کبیر و معمار نظام جمهوری اسلامی، حضرت امام خمینی(ره) نیز در طول سالها تکیه زدن بر کرسی استادی، هماره بر تحصیل و تحقیقی تاکید می کردند که به جوشش چشمه های زلال علم و معرفت از درون دانش پژوهان و محققین بیانجامد.‏
‏‏با غور و تتبع در سیره علمی و معنوی آن یگانه روزگار به ویژگی های ممتاز و برجسته ای برخورد می کنیم که هر کدام می تواند چراغ و مشعلی برای هدایت جویندگان فضیلت و کمال و اهالی عرصه تحقیق و پژوهش باشد. صفاتی همچون ارائه منطقی و منظم درس، فروتنی و پوزش طلبی از بزرگان به هنگام رد نظریاتشان، اجتناب از جدال و خودنمایی، تقدیر از شاگردان اشکال کننده و پرسشگر، برخورداری از شیوه های ابتکاری در درس و بحث و در نظر گرفتن حقوق و شهریه مساوی برای همه دانش پژوهان، کلاس درس امام(ره) را جلوه ای خاص و ملکوتی بخشیده بود. ‏

‏ ‏

‏ ‏

C:\Users\e.taghizadeh\Desktop\emam. dars.21.jpeg

‎ ‎

‏‎ما نیز برآنیم به مناسبت واپسین روزهای پاییز که روزهای سپاس و بزرگداشت مقام پژوهش و پژوهشگر است چند خاطره از شاگردان و وارثان اجتهاد و فقاهت آن امام فرزانه برای علاقمندان بازگو نماییم:‏
‏‏مرحوم آیت الله ابوالقاسم خزئلی : ‎
‏‎[‏امام خمینی]در همان حال که با بزرگان علمی مبارزۀ علمی داشتند و پنجه می افکندند، برای ‏‎‎‎‎‎‎‎‏ ایجاد شجاعت در شاگردان، می فرمودند: «حرف مرا که می شنوید، تعبدی نپذیرید. ‎‎‎فکر بکنید، استدلال بکنید». مثال لطیفی از استادشان مرحوم آیت اللّه حائری یزدی ‏‎‎‎نقل می کردند که استاد می فرمود: «وقتی بحث مرا نوشتید، پایین ورقه یک‎‎ ‎‎‎‎‏اظهارنظری بکنید، ولو یک فحش، که من بدانم شما اظهارنظر کرده اید». امام می فرمودند: «در مقام بحث، فکرتان را آزاد نگهدارید و نگویید استاد گفته است.‎‎‎‎‎‎‏ استاد گفته باشد خودتان فکرتان را به کار بیندازید‏‎«.‎

‎ ‎‏ ‏‏کتاب سلسلۀ موی دوست. صفحه86‏


‏ ‏

‏ ‏

C:\Users\e.taghizadeh\Desktop\emam. dars.1.jpeg


‏‎‎‏مرحوم آیت الله محمد فاضل لنکرانی:‎
‏‏حضرت امام خمینی(ره) به مباحث علمی و درس و بحث و نوشتن، تقید خاصی‏‎‎‎‎ ‎‎‎‎‏ داشتند. ایشان برای سالهای زیادی شاید تمام شبانه روز را ـ مواقع استراحت ـ ‏‎‎‎‎ صرف‏‎ ‎‏مطالعه‏‎ ‎‏و بحث و نوشتن می کردند. کتابهای زیادی که در فقه و اصول از ایشان ‎‎‎‎‏باقی مانده است، مربوط به همان سالهاست. امام قبل از آغاز مبارزه هیچ مشغله ای ‏‎‎‎‎غیر از مسألۀ‏‎ مطالعه‏‎ ‎‏‎‏و تدریس و نوشتن نداشتند و تمام وقت خود را در این رابطه صرف می کردند. دقتها و تحقیقات و نکاتی را که ذهن مستقیم و صاف ایشان آنها را ‏‎‎‎‎‎‎‎‏ اقتضا و توجه کرده بود به قدری شیرین و قابل قبول بود که شاید برای انسان هیچ‏‎‎‎‎ نقطۀ ابهامی باقی نمی ماند. مخصوصاً در روش بحث ایشان یک نکته ای وجود‏‎‎‎‎ ‎‎‎‎‏ داشت و آن این بود که مسائل را، خصوصاً مسائل علم اصول را ریشه ای بحث ‏‎‎‎‎‎‎‎‎‏ می کردند و از اساس این مباحث را مورد بررسی و نظر قرار می دادند. اغلب اوقات برای ما روشن می شد که این راهی که دیگران رفته اند و این پایه ای را که دیگران ‏‎‎‎روی او بنا گذاشته اند غیرصحیح بوده و حق مطلب همان بود که امام ‏‎می فرمودند‏‎.‎

‎ ‎‎ ‎کتاب سلسلۀ موی دوست، صفحه 168

‎ ‎

آیت الله سید محمد موسوی بجنوردی‎:‎
‏‏درس‏‏ امام ‏‏خیلی تحقیقی بود و تشریفاتی نبود. به حق می توانم بگویم که مدرسی مجتهدپرور بود. چون‏‏ درس ‏‏ایشان امتیازی بر درسهای دیگر داشت.‏‏ روش ‏‏تدریس‏‎‎‎‎‎‎‎‏ امام اینگونه بود که اضافه بر طرح آراء فقهای قدما و روایات و آراء فقهای عامه، با ‏‎‎‎‎ ‎‎‎‎‏ آن دقت نظری که خودشان می کردند در همه چیز خدشه می کردند. سپس ‏‎‎‎‎‎‎‎‏ احتمالاتی می داد و آن احتمالات را تقویت می کرد. دیگر یقین داشتیم ایشان ‏‎‎‎‎ ‎‎‎‎‏ می خواهد این احتمال را قبول بکند. وقتی که مطلب را خوب سر کرسی می نشاند ‏‎‎‎‎ ‎‎‎‎‏ یک مرتبه این احتمال را رد می کرد. سپس باز احتمال را رد می کرد. خلاصه یک حالت عجیب به ما دست می داد.‏‏ درس ‏‏ایشان به قول دانشگاهیها درست یک روش ‏‎‎ تحقیق بود. یعنی شاگرد را محقق بارمی آورد. شاگرد را طوری تربیت می کرد که هر ‏حرفی را از هر کسی قبول نکند. به عبارتی به هر بحثی یک چرا وارد کند که این ‏‎‎‎‎ ‎‎‎‎‏حالت بهترین صفت برای دانش پژوه است. لهذا این حالت در شاگردان ‏‏امام ‏‏هست ‏‎‎‎‎‎‏و آنان محقق و اهل اشکال تربیت شده اند.‏

‏ ‏‏کتاب سلسلۀ موی دوست، صفحه 226‏


C:\Users\e.taghizadeh\Desktop\emam. dars.6.jpeg

‎ ‎

 

. انتهای پیام /*