فصل اول: منابع فارسی و عربی
نسخه چاپی | ارسال به دوستان
برو به صفحه: برو

نوع ماده: کتاب فارسی

محل نشر : تهران

ناشر: موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره)

زمان (شمسی) : 1378

زبان اثر : فارسی

فصل اول: منابع فارسی و عربی

فصل اوّل: منابع فارسی و عربی


کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 61


کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 62

60 «آب دریا را اگر نتوان کشید. هم بقدر تشنگی بتوان چشید (دیدگاههای امام‎ ‎خمینی)». روزنامه رسالت‏، 13 خرداد 1371، (ش 1846). ص 4 - 5. ‏

‏نویسنده پس از ذکر تاریخ مبارزاتی امام خمینی و مواضع امام در مقاطع مختلف با‏‎ ‎‏تأکید بر وصیتنامه ایشان به بررسی نظر ایشان در حفظ وحدت ملت، درک صحیح‏‎ ‎‏از حکومت اسلامی، رابطه دولت و مردم می پردازد. ‏

 

آبی زاده، بهرام

61 «تحلیل دینی و دینداری در نسبت با سیاست در اندیشۀ امام خمینی». روزنامه‎ ‎اطلاعات‏، 20 بهمن 1375 (ش 20986). ص 6. ‏

‏نویسنده با بررسی اندیشه و عمل امام خمینی رابطه تکلیف اسلامی و عمل سیاسی‏‎ ‎‏را از نظر ایشان تحلیل نموده و تلازم دین و سیاست و علل جدا انگاری ایندو را از‏‎ ‎‏دیدگاه تاریخی و نظرات امام بررسی کرده و نقش ایشان را در بهره برداری از‏‎ ‎‏اقتدار مردم در جهت تحقق و حفظ انقلاب بیان می دارد. ‏

آجودانی، ماشاءالله

62 مشروطه ایرانی و پیش زمینه های نظریه "ولایت فقیه". ‏چاپ اول: لندن.‏‎ ‎‏انتشارات فصل کتاب، 1367. 560 ص. ‏

‏نویسنده در اواخر بخش چهارم کتاب تحت عنوان «ولایت فقیه در دوره قاجار» و‏‎ ‎‏بخش پنجم تحت عنوان «مجتهدان طرفدار نظریه ولایت فقیه» به دیدگاه امام‏‎ ‎‏خمینی در این زمینه پرداخته و انتقادات آقای مهدی حائری را برنظریه ولایت‏‎ ‎‏فقیه ذکر نموده است. ‏

‏ ‏

آخوندی، مسلم


کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 63

63 ‏«مردم در نظام ولایت فقیه از دیدگاه امام(ره)». ‏مقاله ارائه شده به کنگره امام‎ ‎خمینی و اندیشه حکومت اسلامی. 

‏در این مقاله نویسنده سعی در حل تعارض جمهوریت و اسلامیت در نظام ولایت‏‎ ‎‏فقیه نموده و به بررسی این موضوع تحت سه عنوان جایگاه مردم، گسترۀ ولایت‏‎ ‎‏فقیه و نهایتاً تبیین مشروعیت این نظام از دیدگاه امام خمینی پرداخته است. ‏

 

آذری قمی، احمد

64 «حکم حکومتی». رسالت. ‏16 تا 30 دی 1366 و 1 تا 29 بهمن 1366 و 1تا‏‎ ‎‏4 اسفتند 1366. ‏

65 قرآن و ولایت فقیه، ‏چاپ اول: قم، دارالعلم، 1370، 272 ص. ‏

‏این کتاب قسمت اوّل سلسله بحثهای پیرامون ولایت فقیه و عنوان روی جلد آن‏‎ ‎‏ولایت فقیه از دیدگاه قرآن کریم است.  دارای دو بخش است. در بخش اوّل‏‎ ‎‏ادله قرآنی مخالفان ولایت فقیه را نقادی کرده است و در واقع نقد آراء نهضت‏‎ ‎‏آزادی در این‏‏ ‏‏باره است. در بخش دوّم به اثبات ولایت فقیه از دیدگاه قرآن‏‎ ‎‏اختصاص دارد و با استناد و استشهاد به آیات مختلف به اثبات ولایت فقیه‏‎ ‎‏پرداخته است. ‏

66 ولایت فقیه از دیدگاه فقهای اسلام. ‏چاپ اول: قم، مؤسسه مطبوعاتی دارالعلم،‏‎ ‎‏1372. 303ص. ‏

‏این اثر به منظور دفاع از نظریه ولایت فقیه و تحلیل آرای امام خمینی نگارش‏‎ ‎‏یافته و دارای این مباحث است: اشکالات اصل ولایت فقیه و اطلاق آن و پاسخ‏‎ ‎‏آنها، ولایت فقیه در کلمات مشایخ ثلثه و نقد آنها، ولایت فقیه در قرون و اعصار. ‏

67 ولایت فقیه از دیدگاه قرآن کریم‏. قم، مؤسسه مطبوعاتی دارالعلم،‏‎ ‎‏فروردین 1373. 272 ص. ‏

‏این کتاب دومین شماره از سلسله بحثهای پیرامون ولایت فقیه است. ‏

‏نویسنده به منظور نقد کتاب ‏تحلیل ولایت مطلقه فقیه‏ از نهضت آزادی ایران به‏‎ ‎‏تدوین این کتاب اقدام کرده است. و ضمن اشاره به ادلۀ قرآنی که فی نفسه ولایت‏‎ ‎‏فقیه ذکر کرده اند به ردّ شواهدی قرآنی آنان پرداخته و ضمن بررسی مبانی عقلی‏‎ ‎‏حکومت به اثبات ولایت فقیه و دیدگاه امام خمینی پایه گذار نظام ولایی ایران در‏‎ ‎‏این زمینه و با استناد به آیات قرآن پرداخته است. ‏

68 «ولایت فقیه و پاره ای از مسائل اقتصادی». پاسدار اسلام‏، ش 35.‏‎ ‎‏ص 24 - 29. ‏

69 «ولایت مطلقه و پاسخ به اشکالات». رسالت، ‏15 آبان 1367 (ش 819 تا‏‎ ‎


کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 64

‏ش 867). ‏

‏نویسنده در 46 قسمت به دفاع از ولایت مطلقه فقیه و تحلیل دیدگاه امام خمینی‏‎ ‎‏پرداخته است. ‏

70 «ولایت فقیه و حضور در موضوعات اجتماعی». رسالت، ‏28 بهمن 1366.‏‎ ‎‏ص 4. ‏

71 «ولایت مطلقه فقیه». رسالت، ‏15 تا 30 آبان 1367 و 1 تا 30 آذر 1367 و 1‏‎ ‎‏تا 29 دی 1367 و 1تا 16 بهمن 1367. ‏

 

آرزومند، محمدرضا

72 «انتخابات و مجلس در کلام امام». روزنامه اطلاعات، ‏14اردیبهشت 1371،‏‎ ‎‏ش 19606. ص 6 و ش 19607. ص 6 و ش 19608. ص 6. ‏

‏رابطه مردم و دولت اسلامی که یکی ازمصادیق آن انتخابات مجلس شورای‏‎ ‎‏اسلامی است به عنوان مقوم دولت اسلامی از دیدگاه امام خمینی بررسی‏‎ ‎‏شده است. ‏

 

آرمان مستضعفین

73 ولایت فقیه، رسالت پیشگام اسلام شناسی که با به امامت رساندن مستضعفین،‎ ‎آن ها را برای برپایی قسط به قیام وامی دارد‏. چاپ دوّم: [تهران]، انتشارات‏‎ ‎‏مستضعفین، 1358. 140 ص. ‏

‏دارای چهار فصل رسالت نبوت و رسالت امامت، دیدگاه علی در مورد نبوت و‏‎ ‎‏امامت پیامبر، ولایت وفقاهت و مسئولیت پیشگامان مردمی، سرگذشت تاریخی‏‎ ‎‏فقه اسلامی است و به انگیزه نقد نظریه ولایت فقیه و دیدگاه امام خمینی نگارش‏‎ ‎‏یافته است. ‏

 

آرمین، محسن

74 ‏«فتاوی امام، تئوری سیاسی اسلام». ‏کیهان‏، 24 تا 27 دی 1366. ‏

 

آشوری، اشرف

75 ‏«حکومت اسلامی در اندیشه روح الله». ‏کوثر، ‏ش 29. ص 23 - 26‏

‏این نوشتار با ذکر 40 گزیده از سخنان امام در صدد بیان  ویژگیهای حکومت‏‎ ‎‏اسلامی از منظر امام خمینی می باشد.‏


کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 65

الآصفی، محمد مهدی

76 «خط الامام»‏. ع. ‏الرصد، ‏ش 51، 1995م. ص 30 - 38. ‏

‏نویسنده خصائص و ممیزات خط امام در ابعاد مختلف و از جمله اندیشه حکومتی‏‎ ‎‏ایشان مورد بررسی قرار داده است. ‏

77 دروس من الثورة الاسلامیة. ‏ع. قم، انتشارات جامعه مدرسین، 1410ق. ‏

‏مجموعه سه سخنرانی از نویسنده و دارای این مباحث است: رابطه انقلاب اسلامی‏‎ ‎‏ایران با خداوند عالم، ریشه های فرهنگی و تاریخی انقلاب اسلامی، رابطه انقلاب‏‎ ‎‏اسلامی ایران و امت اسلامی، خط امام خمینی. ‏

‏وی در هر مورد به تحلیل اندیشه های سیاسی و حکومتی امام خمینی‏‎ ‎‏پرداخته است. ‏

78 ‏«دو قرائت از اندیشۀ سیاسی اسلام» ترجمۀ سرور دانش. ‏سراج، ‏سال دوم،‏‎ ‎‏ش 8 (تابستان 1375). ص 139. ‏

‏نویسنده پس از طرح سه قرائت از مفهوم امامت به نقد نظریۀ جمهور فقهای اهل‏‎ ‎‏سنت پرداخته و سپس نظریه ولایت انتخابی و ولایت انتصابی را مورد بررسی و‏‎ ‎‏تجزیه و تحلیل قرار می دهد که ناظر به دیدگاه امام خمینی است. ‏

79 ‏«الفصل الثانی خط الامام الخمینی». ‏کتاب توحید، ش 3، دراسات فی الفکر‎ ‎السیاسی للامام الخمینی‎[1]‎‏ قم، [مؤسسة التوحید للنشر الثقافی]، 1416 ق.‏‎ ‎‏ص 25 - 68. ‏

‏نویسنده پس از ذکر مقدماتی در باب وضعیت سیاسی مسلمان از ویژگیهای خط‏‎ ‎‏امام را بدست آوردن روش سیاسی از خلال مجاهدات علمی و  معنوی و عمل به‏‎ ‎‏ارکان اسلام، ادامه حرکت انبیاء، حرکت برمبنای احکام شرعی، صلابت فکری‏‎ ‎‏امام الهی و اخلاقی بودن آن و دفاع از مظلومین و محرومین دانسته و به توضیح آن‏‎ ‎‏پرداخته است و درسهائی که از آن می توان آموخت را بیان نموده است. ‏

‏80‏ «مدخل الی توحید الرأی الفقهی فی المسألة الولایة»‏. ‏الفکر الاسلامی، ‏ش 9،‏‎ ‎‏محرم و ربیع الاول 1416. ص 91 - 96. ‏

‏نویسنده بطور مختصر به دیدگاههای فقهای شیعه در مورد ولایت اشاره کرده و‏‎ ‎‏دیدگاههای سلبی و ایجابی در این مورد را تشریح نموده که نظر امام خمینی نیز در‏‎ ‎‏این مورد ذکر شده است. ‏


کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 66

81 ‏«آفت تحزب و سیاست گرانی در قوای مسلح (بررسی دیدگاههای امام خمینی‏‎ ‎‏درباره عدم وابستگی نیروهای نظامی به احزاب و پرهیز از دخالت در امور‏‎ ‎‏سیاسی)». ‏روزنامه جمهوری اسلامی، ‏23 مهر 1375، ش 5028. ص 15. ‏

‏ در این مقاله  به آثار و تبعات گروه گرائی در نیروهای نظامی و گسیختن یگانگی‏‎ ‎‏وحدت که ستون و مبنای یک ارتش قوی و کارآمد است از دیدگاه امام مورد‏‎ ‎‏بررسی قرار گرفته است. ‏

 

آقایف 

82 نشریه مسائل تاریخی‏ (روسی)، ش 6 (1989 م). ‏

‏نویسنده مراحل مختلف زندگی و مبارزات امام را بطور مبسوط توضیح داده و‏‎ ‎‏معتقد است که امام در قبل از پیروزی انقلاب دارای دو برنامه و هدف بوده است 1 -‏‎ ‎‏ایجاد دولت اسلامی، 2 - از بین بردن نفوذ فرهنگ بورژوائی غرب؛ سپس به‏‎ ‎‏بررسی دیدگاههای امام بعداز پیروزی انقلاب اسلامی اشاره کرده است. ‏

 

آکوچکیان، عبدالحمید

83 ‏«نسبت فضائی سپهرهای حق و تکلیف در دیدگاه برگزیدۀ امام خمینی» ‏مقاله‎ ‎ارائه شده به کنگره امام خمینی و اندیشه حکومت اسلامی. 

‏مقاله فوق در یک مقدمه و سه فصل تبویب گردیده و شامل: فصل اول:‏‎ ‎‏مفهوم شناسی کلامی حق و تکلیف در نگاه دانشوران امروز، فصل دوم: مبانی‏‎ ‎‏برگزیده شامل انسان، جریان آزادی و الگوی تاریخی و فصل سوم: نسبت‏‎ ‎‏سپهرهای حق و تکلیف و شامل تحلیل تاریخی گفتمان و سپهر دینداری می شود.‏‎ ‎‏در مباحث فوق دیدگاههای سیاسی امام خمینی مورد بحث و بررسی قرار‏‎ ‎‏گرفته است. ‏

 

آل ابراهیم، صالح محمد 

84 المرجع و الامة، دراسة فی طبیعة العلاقات و المهمات‏. بیروت، دارالبیان العربی،‏‎ ‎‏1414 ق. 198 ص. ‏

‏مطالب کتاب در چهار فصل تبویب گردیده که فصل اول شامل ‏طبیعة العلاقة بین‎ ‎المرجع و الامة و فصل دوم شئون المرجع الدینی و مکانة المرجع و صلاحیته‏ و‏‎ ‎‏فصل سوم شامل ‏نظریات فی قیادة الفقهاء و المراجع‏ و فصل چهارم ‏وظایف المرجع‎ ‎و وظایف الامة‏ آمده است. در فصل سوم  نظریات مختلف درباره ولایت فقیه و از‏‎ ‎‏جمله نظر امام بیان شده است. ‏


کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 67

آل حیدر، حیدر

85 ولایت الفقیه، الشوری و ولایةالفقیه‏. بی جا، مجمع الفکر الاسلامی، 1409 ق.‏‎ ‎‏189 ص. ‏

‏این کتاب در دو بخش مجزا تدوین شده است: بخش اوّل قبلاً به صورت مستقل با‏‎ ‎‏این مشخصات چاپ شده است: ‏نظریة ولایة الفقیه، دراسة و تحلیلیة‏، تهران،‏‎ ‎‏سروش، 1403 ق. 75ص. ‏

‏این بخش مشتمل بر سه بخش ‏العوامل الذاتیة فی المواقف من ولایة الفقیه، و لایة‎ ‎الفقیه من التصور و الدلیل، منهج فی تحدید الموقف من ولایة الفقیه‏ است. ‏

‏بخش دوّم زیر عنوان «شوری و ولایت فقیه» به رابطه شورا و ولایت فقیه، میزان‏‎ ‎‏رأی مردم و رأی اهل حلّ و عقد می پردازد. به نظر نویسنده تزاحم و تعارضی بین‏‎ ‎‏آن دو مفهوم در نظریه و اجراء نیست و هر دو در راستای تکامل یکدیگر‏‎ ‎‏می باشند. ‏

 

آل سید غفور، محمد تقی

86 نقش فرهنگ سیاسی بر ساختار سیاسی ایران معاصر. ‏کارشناسی ارشد،‏‎ ‎‏دانشگاه تربیت مدرس تهران، 1373. 115 ص. ‏

‏این تحقیق به منظور درک اثر فرهنگ سیاسی بر ساختار سیاسی ایران با استفاده از‏‎ ‎‏نظر آلموند می باشد که نویسنده در فصل سوم به بررسی ساختار سیاسی نظام‏‎ ‎‏جمهوری اسلامی ایران که مبتنی بر تئوری ولایت فقیه است پرداخته و‏‎ ‎‏دیدگاههای امام را نیز بررسی کرده است. ‏

 

آل عصفور، محسن

87 موسوعة ولایة الفقیه و اسس الدولة الاسلامیة، ‏ج 1، ع. قم، مکتبة سیدالشهداء.‏‎ ‎‏1406 ق. 608 ص. ‏

 

آل غفور(جزایی )، محمد علی

88 ‏«تأثیرات اندیشه امام خمینی رضوان الله تعالی علیه بر اندیشه دینی و‏‎ ‎‏روحانیت». ‏مقاله ارائه شده به کنگره امام خمینی و اندیشه حکومت‎ ‎اسلامی. 

‏نویسنده تأثیرات اندیشه امام خمینی براندیشه دینی و روحانیت را در قالب‏‎ ‎‏تأثیرات فکری، سیاسی، اجتماعی مورد بررسی قرار داده و نمونه هائی از آن را‏‎ ‎‏ذکر نموده است. ‏


کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 68

آیت اللهی، سید مصطفی

89 ولایت و زعامت از پیامبر تا فقیه، ‏بی جا، مؤلف، 1362. 230 ص. ‏

‏بر اساس آموزه ها و عقاید شیعه به تبیین رهبری پرداخته است و رهبری فقیه را‏‎ ‎‏تداوم و استمرار رهبری معصوم دانسته است. ‏

 

ابراهیم زاده آملی، نبی الله

90 حاکمیت دینی‏، بی جا، اداره آموزشهای عقیددتی - سیاسی نمایندگی ولی فقیه در‏‎ ‎‏سپاه، 1377. 200 ص. ‏

‏نویسنده پس از بررسی رابطه دو مفهوم دین و سیاست به بیان حقوق و آزادیهای‏‎ ‎‏فردی در حکومت دینی و ماهیت ولایت فقیه پرداخته، ویژگیهای فقیه بعنوان‏‎ ‎‏حاکم اسلامی و اختیارات او را با استناد به قانون اساسی و نظرات امام و مبانی‏‎ ‎‏روائی و قرآنی بیان می کند و توضیح و تشریح رابطه ولایت  و مرجعیت و دو مفهوم‏‎ ‎‏حکم و فتوا از منظر امام می پردازد. ‏

 

ابراهیم، فؤاد

91 الفقیه و الدولة: الفکر السیاسی الشیعی‏. ع. چاپ اول، بیروت، دارالکنوز‏‎ ‎‏الادبیة، 1998 م. 462 ص. ‏

‏دارای نه فصل و چند ضمیمه است: عناوین فصلها عبارتند از: ‏التکوین السیاسی‎ ‎الشیعی، الفقیه و فتنة الدولة، الدولة و نیابة الفقیه، التجاذب بین الفقیهو الدولة،‎ ‎ولایة الفقیه فی العصر القاجاری، المواجهة بین الفقیه و الدولة، اتجاهات التغییر‎ ‎السیاسی و انتصار الفقیه علی الدولة، الفقیه و الدولة فی العراق، الحزبیة الشیعیة‎ ‎وسعیاً الی الدولة الدینیة. ‏در جاهای مختلف از جمله در فصل هفتم مفصلاً به‏‎ ‎‏بررسی آرای حکومتی امام خمینی پرداخته است. ‏

‏دربخش ضمائم چند رساله و نامه از فقیهان مشهور شیعه از جمله نامه امام خمینی‏

‏به آیت‏‏ ‏‏الله خامنه ای در زمینه ولایت مطلقه فقیه را با ترجمه عربی آورده است. ‏

 

ابراهیمی، عبدالجواد

92 امام خمینی و احیاء حکومت اسلامی‏. تهران، نهمین کنفرانس اندیشه اسلامی،‏‎ ‎‏1370. 31ص. ‏

‏روش امام خمینی در احیاء حقایق دینی و حکومت اسلامی، نیاز فطری و‏‎ ‎‏ضرورت حکومت، فلسفه اعتقادی حکومت در اسلام، فلسفه سیاسی اسلام،‏‎ ‎‏دیدگاه از امام خمینی دربارۀ خلافت ظاهری (ولایت امری)، دلائل اطاعت از‏‎ ‎


کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 69

‏اولوالامر، جایگاه حکومت در فقه، امام و احیاء حکومت اسلامی. ‏

93 «امام خمینی(س) احیاگر حکومت دینی». روزنامه رسالت، ‏7 بهمن 1375،‏‎ ‎‏ش 3199. ص 4 و ش 3205. ‏

‏نویسنده به دیدگاههای حضرت امام در خصوص ولایت فقیه و اشتراکات آن با‏‎ ‎‏ولایت پیامبر و ائمه پرداخته است. ‏

94 بحثی در فلسفه سیاست وقانون در اسلام‏. قم، انتشارات رحیق، 1377. 190‏

‏این کتاب شامل مباحث مختلفی در زمینه اندیشه های سیاسی اسلام بوده و در‏‎ ‎‏بخش اول آن که به مبانی حکومت در اسلام پرداخته دیدگاههای امام خمینی‏‎ ‎‏درباره ولایت فقیه، سامان بخشی روابط اجتماعی، جایگاه حکومت در فقه‏‎ ‎‏اسلامی و روش امام در احیاء حقایق دینی و حکومت اسلامی را مورد بررسی قرار‏‎ ‎‏داده است. ‏

95 «تبیین اندیشه سیاسی امام خمینی(ره)». روزنامه رسالت، ‏6 خرداد 1377‏‎ ‎‏(ش 3581). ص 4. ‏

‏این مقاله پس از بررسی مفاهیم سیاست، اندیشه سیاسی و نظریه سیاسی، امام‏‎ ‎‏خمینی را یک اندیشمند سیاسی دانسته و به بررسی نظرات ایشان در ارتباط دین با‏‎ ‎‏سیاست و تفاوت آن با تفکر حاکم بر غرب پرداخته و مشروعیت حکومت از نظر‏‎ ‎‏امام را مورد بررسی قرار می دهد. ‏

96 «تبیین کلامی و فقهی ولایت مطلقه». رسالت، ‏2آذر. ‏

‏نویسنده پس از بررسی مفهوم ولایت و طرح دیدگاههای فقهای شیعه به بررسی‏‎ ‎‏ولایت مطلقه از منظر روایات و اخبار می پردازد که ناظر به دیدگاه امام خمینی‏‎ ‎‏می باشد. ‏

97 «منشأ مشروعیت». مقاله ارائه شده به کنگره امام خمینی و اندیشه حکومت اسلامی. 

‏این مقاله پس از بررسی مفهوم مشروعیت به اشکالات وارد بر مشروعیت مبتنی بر‏‎ ‎‏خواست مردم پرداخته و مشروعیت تلفیقی و دو گانه الهی - مردمی را منتفی‏‎ ‎‏می داند و دیدگاه امام در این زمینه را مورد بررسی قرار می دهد. ‏

 

الابراهیمی، قاسم

98 «ولایة الفقیه و مشروعیة الانتخاب». ع. مقاله ارائه شده به کنگره امام خمینی و اندیشه حکومت اسلامی. 


کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 70

‏نویسنده به بررسی ادله انتخاب و انتصاب ولایت فقیه پرداخته و ادله انتخاب را‏‎ ‎‏ترجیح داده است. البته ادله نظریه نصب را نه به دلیل ضعف سندی یا قصور دلالی‏‎ ‎‏بلکه به دلیل تخصیص آن ها به ادله اعمال اراده امت ناکافی می داند. سپس‏‎ ‎‏اختیارات ولی فقیه را مورد بررسی قرار داده و در آخر متعرض ادله شوری و نقش‏‎ ‎‏مردم در نظام حکومت اسلامی می شود. ‏

 

ابطحی اصفهانی، سید محمد علی

99 بررسی  و تحلیل و نقد پیش نویس قانون اساسی ج. ا. ا‏ اصفهان، صندوق‏‎ ‎‏پس انداز  قرض الحسنه امام حسین(ع)، 1358. 135 ص. ‏

 

ابولحسنی (منذر)، علی

100 تحلیل سیاسی - اجتماعی از فلسفه و ضرورت ولایت فقیه و دمکراسی ارشاد‎ ‎شده. ‏شهر ری، سپا پاسداران انقلاب اسلامی، 1359. 144 ص. ‏

‏دارای هفت بخش و این مباحث است: ‏

‏منظور از دمکراسی ارشاد شده، تز سیاسی دکتر سوکارنو، دمکراسی غربی و‏‎ ‎‏دمکراسی ارشاد شده، امامت معصوم و ولایت فقیه، مشروطیت و مشروعیت،‏‎ ‎‏ولایت فقیه ضامن منحرف نشدن شوراها و جامعه. ‏

 

ابومنصور، فؤاد

101 «ایران بعد الخمینی: الاحتمالات الخمسة فی جمهوریة الرؤوس»‏. ع. ‏الاسبوع‎ ‎العربی، ‏ش 1548 (12 / 6 / 1989). ‏

‏بررسی تداوم اندیشه سیاسی امام خمینی است. ‏

 

ابیسن، ویلیام

102 «ده سالی که جهان را به لرزه انداخت». روزنامه جمهوری اسلامی، ‏14 آذر‏‎ ‎‏1372، ش 4206. ص 12. ‏

‏مقاله در ‏پاسیفیک نیوز سروایس‏ تحت همین عنوان به چاپ رسیده که نویسنده‏‎ ‎‏استاد رشته انسان شناسی دانشگاه براون آمریکا می باشد. در این مقاله به مبارزه‏‎ ‎‏سیاسی امام با دو قدرت جهانی وقت و شیوه های خلاق وی در رهبری اشاره کرده‏‎ ‎‏و معتقد است غرب تحلیل درستی از شخصیت امام خمینی ندارد. ‏

 

احدی، ابوالقاسم 

‏ ‏


کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 71

103 بررسی فلسفه تشکیل مجمع تشخیص مصلحت نظام و نقش آن در جمهوری‎ ‎اسلامی ایران. ‏کارشناسی ارشد فلسفه و حکمت دانشگاه آزاد اسلامی واحد‏‎ ‎‏تهران، 1368. ‏

 

احمد، رفعت سید

104 الثائرون‏. ع. چاپ اول: لندن و بیروت، ریاض الریس للکتب و النشر، 1991م. ‏

‏این کتاب در واقع ادامه مباحث کتاب ‏الرافضون‏ است. نویسنده بر اساس مدارک و‏‎ ‎‏اسناد مختلف به بررسی حرکت های دینی در مصر پرداخته و نقش آموزه های‏‎ ‎‏انقلاب اسلامی ایران از جمله امام خمینی را در تأسیس و تداوم آن ها تحلیل‏‎ ‎‏کرده است. روش نویسنده عمدتاً نقادی می باشد. ‏

105 الرافضون‏. ع. چاپ اول: لندن، ریاض الریس للکتب و النشر، 1991م. 263 ص‏‎ ‎‏حرکت های اسلامی به ویژه بنیادگرایی در مصر تحلیل شده و نقش اندیشه های‏‎ ‎‏امام خمینی در آن ها بررسی شده است. ‏

106 «رویة الامام الخمینی لشروط البعث الاسلامی و للمنظومة الاسلامیة‎ ‎الاساسیة». ع. مقاله ارائه شده به کنگره بین المللی تبیین انقلاب اسلامی،‎ ‎‏تهران، 1378. ‏

‏نویسنده به تفصیل به رابطه اسلام با انقلاب، وظایف علما، دیدگاه امام نسبت به‏‎ ‎‏مشکلات اقتصادی جهان اسلام، ستیزه غرب با اسلام و مسئله فلسطین‏‎ ‎‏پرداخته است. ‏

107 وصیة الخمینی: ایران مبدء الامام: الدراسة و التحقیق‏. ع. بی جا، بی نا،‏‎ ‎‏1989 م. ‏

 

احمدی، حسین علی

108 ‏«جایگاه قانون در نظام ولایت مطلقه فقیه». ‏مقاله ارائه شده به کنگره امام‎ ‎خمینی و اندیشه حکومت اسلامی. 

‏نویسنده ضمن بیان مفهوم قانون و انواع آن، رابطه رهبری و قانون را در قالب رابطه‏‎ ‎‏با قوانین شرع، قانون اساسی و قوانین عادی مورد بررسی قرار داده و جایگاه رهبر‏‎ ‎‏و ولی فقیه را در قوانین فوق بیان می نماید. ‏

 

احمدی قاسم آبادی، یوسف

109 «بررسی شرایط و فرآیند تکوین نظریۀ ولایت فقیه حضرت امام خمینی». 


کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 72

بصائر، ‏ش 23 (بهمن و اسفند 1375). ص 27 - 39. ‏

‏نویسنده پس از طرح پرسشهائی پیرامون ضرورت حکومت و پاسخگوئی اسلام‏‎ ‎‏در مقابل نیازهای اساسی شریعت در امر حکومت به دیدگاه امام در زمینه شرایط‏‎ ‎‏حاکم اسلامی اشاره نموده و به پرسشهای مطرح شده از دیدگاه حضرت امام پاسخ‏‎ ‎‏می دهد. ‏

 

احمدی، یوسف

110 ‏«بررسی شرایط در فرایند تکوین نظریه ولایت فقیه حضرت امام خمینی». ‏

حکومت از دیدگاه مذاهب اسلامی، گزیده مقالات فارسی دهمین کنفرانس‎ ‎بین المللی وحدت اسلامی تیرماه 1376، ‏گردآوری و تنظیم سید جلال‏‎ ‎‏میرآقائی، به اهتمام عبدالحمید طالبی. تهران، مجمع جهانی تقریب مذاهب‏‎ ‎‏اسلامی. ص 399 - 423. ‏

‏نویسنده ضمن بیان پرسشهائی پیرامون حکومت اسلامی و بیان فرضیات تحقیق به‏‎ ‎‏بیان موضوع ضرورت تشکیل حکومت، پرداخته و زیرمجموعه آن به احکام مالی، احکام‏‎ ‎‏دفاع ملی، قوانین حقوقی و جزائی و قوانین اجتماعی و با استناد به‏‎ ‎‏مکتوبات سخنرانی های امام به تحلیل آن می پردازد. ‏

 

اخوان کاظمی، بهرام

111 قدمت و تداوم نظریه ولایت مطلقه فقیه از دیدگاه امام خمینی. [‏تهران]؛‏‎ ‎‏سازمان تبلیغات اسلامی، 1377. 253ص. ‏

‏این کتاب در معاونت آموزش و پژوهش سازمان  سازمان تبلیغات اسلامی مورد‏‎ ‎‏تحقیق قرار گرفته و در سال 1373 تألیف آن پایان یافته است. کتاب در بردارنده‏‎ ‎‏هفت بخش بوده و هر بخش از چند فصل تشکیل شده است. بخش اول آن به‏‎ ‎‏گفتاری درباره ولایت مطلقه فقیه پرداخته و پس از بحث مفاهیم محدودیتهای‏‎ ‎‏ولایت مطلقه از دیدگاه امام خمینی مورد بررسی قرار گرفته است. بخش دوّم تحت‏‎ ‎‏عنوان برخی برداشتها در مورد گسست نظریه ولایت مطلقه فقیه آورده شده و به‏‎ ‎‏دیدگاه نهضت آزادی و آراء چند نفر دیگر از مخالفین در این باره اشاره نموده و به‏‎ ‎‏بررسی 9 علت  در نور ظهور خواندن نظریه ولایت فقیه نزد مخالفین آن‏‎ ‎‏پرداخته است. بخش سوم: موضوع ولایت مطلقه فقیه در سیره نظری و عملی امام‏‎ ‎‏خمینی در کتابهای ‏کشف الاسرار، الرسائل، ولایت فقیه و کتاب البیع‏ و بیانات‏‎ ‎‏ایشان قبل و بعد از پیروزی انقلاب مورد تحلیل قرار گرفته است. اجتهاد و نظریه‏‎ ‎‏ولایت مطلقه فقیه و ویژگیهای اجتهاد لازم در این دوره موضوع بخش چهارم‏‎ ‎‏کتاب را تشکیل می دهد. در بخش پنجم جایگاه مردم در نظریه ولایت مطلقه فقیه‏‎ ‎


کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 73

‏در دو فصل و تحت عناوین نقش مردم در تحقق ولایت فقیه و مردم در اندیشه امام‏‎ ‎‏خمینی بازشناسی شده است. بخش ششم در برگیرنده مباحث مربوط به حوزه،‏‎ ‎‏روحانیت و ارتباط تفکرات موجود در آن با نظریه و لایت مطلقه می باشد. بخش‏‎ ‎‏هفتم تحت عنوان جایگاه برخی سیاستها و اصول در ارائه تدریجی نظریه ولایت‏‎ ‎‏مطلقه فقیه و پاسخ به پاره ای شبهات در این زمینه آورده شده است. ‏

112 «قدمت و ثبات نظریه ولایت مطلقه فقیه در سیره امام خمینی». مقاله ارائه شده‎ ‎به کنگره بین المللی تبیین انقلاب اسلامی، ‏تهران، 1378. ‏

‏نویسنده در صدد پاسخگویی به کسانی است که معتقدند ولایت مطلقه فقیه که امام‏‎ ‎‏خمینی مطرح نموده اند دارای انسجام و ثبات نبوده، بلکه نظریه ای پرگسست و‏‎ ‎‏افتراق می باشد به نظر نویسنده ولایت مطلقه فقیه در سیره نظری و عملی امام‏‎ ‎‏خمینی دارای قدمت، ثبات و انسجام قطعی است ولی اعلام آن بخاطر مصالح‏‎ ‎‏اسلام و مردم به شکل تدریجی بوده است. ‏

113 «مردم در اندیشه امام(ره) و نقش آنها در تحقق ولایت فقیه». مقاله ارائه شده به کنگره امام خمینی و اندیشه حکومت اسلامی. 

‏این مقاله کوششی در جهت تبیین جایگاه مردم در اندیشه و نظام ولایت فقیه از‏‎ ‎‏منظر امام خمینی می باشد خوشبینی به مردم و توان عظیم آنها و اهمیت به پذیرش‏‎ ‎‏و خواست عمومی و بلوغ فکری، سیاسی ملت و تکریم آنها را در سیره عملی و‏‎ ‎‏نظری امام متبلور دانسته و مردم را پس از رکن الهی رکن دوم اندیشه و نهضت‏‎ ‎‏دانسته است، البته بعد الهی این تفکر را بر بُعد مردمی آن غالب می دانند. نویسنده‏‎ ‎‏معتقد است امام با علاقه مفرط به مردم و چشم پوشی از حق شرعی خویش، ضمن‏‎ ‎‏رعایت احتیاطهای شرعی در امر زعامت به مردم نقش بیشتری داده و بدین وسیله‏‎ ‎‏بنا به قاعده الزام، حجت را بر همگان تمام نموده است. و با این کار "نظریه‏‎ ‎‏احتیاطی" که در بردارندۀ هر دو نظریه ولایت انتصابی و انتخابی است را مبنای‏‎ ‎‏رأی و عمل خویش قرار داده است. ‏

114 «نقد و تفسیر دموکراسی و آزادی از دیدگاه امام خمینی». مقاله ارائه شده به‎ ‎کنگره بین المللی تبیین انقلاب اسلامی، ‏تهران، 1378. ‏

‏به نظر نویسنده امام هم منتقد اصل و اساس دمکراسی غربی بوده و هم رژیمهای‏‎ ‎‏دموکراتیک غربی  را از واقعیت دمکراسی اصیلی بیگانه می دانسته و آن ها را با‏‎ ‎‏آرمانهای مورد ادعای فلسفه دمکراسی منطبق نمی دانسته است. نقد دموکراسی و‏‎ ‎‏انتقاد امام به آن به معنای نفی صددرصد دمکراسی نبوده و به نظر امام موارد مثبت‏‎ ‎‏دموکراسی و دیگر رژیمهای سیاسی قابل گزینش می باشد. ‏

 

اداره سیاسی ستاد نمایندگی ولی فقیه در سپاه


کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 74

115 از جدایی تا رویاروئی، بررسی غائله 23 آبان و ریشه های آن‏. بی جا،‏‎ ‎‏اداره سیاسی ستاد نمایندگی ولی فقیه در سپاه؛ 1377. 335 ص. ‏

‏نویسنده روند جدائی آیت الله منتظری از امام و موضعگیری های امام را در مقابل‏‎ ‎‏وی بررسی نموده و دیدگاه ولایت انتخابی ایشان را که در مقابل ولایت مطلقه‏‎ ‎‏انتصابی امام قرار دارد نقادی کرده و تفاوت های عملی دو دیدگاه انتخابی و‏‎ ‎‏انتصابی مورد بررسی قرار داده، شبهاتی را که در مورد ولایت مطلقه انتصابی‏‎ ‎‏مطرح شده را پاسخ می دهد. ‏

 

اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان تهران

116 حکومت از دیدگاه امام خمینی. ‏تهران، انتشارات اداره کل فرهنگ و ارشاد‏‎ ‎‏اسلامی، 1373. 440ص. ‏

‏کتاب فوق در هشت فصل به تنظیم سخنان امام خمینی پرداخته است و هر فصل به‏‎ ‎‏قسمتهای مختلف تقسیم شده و عین کلام امام در این فصول و قسمتها در ارتباط با‏‎ ‎‏موضوعات حکومتی ذکر گردیده است این فصول بدین شرح است: رابطه دین و‏‎ ‎‏سیاست، ضرورت حکومت، اهداف حکومت، مشروعیت حکومت، اصول و‏‎ ‎‏مبانی حکومت در اسلام، شرایط رهبری، شئون و اختیارات ولی فقیه در جامعه‏‎ ‎‏اسلامی، نقش مردم در نظام الهی. ‏

 

ادیبی سده

117 «احیاء اندیشه اعتقاد به حکومت اسلامی و رهبری دینی». حضور، ‏ش 23،‏‎ ‎‏بهار 1377. ص 42 - 65. ‏

‏نویسنده ضمن بیان تاریخچه ای از تشکیل دولت از نظریات مختلف درباره آن،‏‎ ‎‏مطالبی در خصوص تشکیل حکومت اسلامی در زمان پیامبر و پس از ایشان را‏‎ ‎‏بیان می نماید. سپس با اشاره به دیدگاههای امام درباره ولایت فقیه و ضرورت‏‎ ‎‏تشکیل حکومت در اسلام، کوشش ایشان در تفهیم این ضرورت مورد بررسی‏‎ ‎‏قرار می دهد. ‏

 

اراکی، محسن

118 «جایگاه مردم در نظام حکومتی اسلام از دیدگاه امام خمینی». حضور، ‏تابستان‏‎ ‎‏1378 (ش 28). ص 133 - 147. ‏

‏نویسنده ابتدا به بررسی ارکان عقلی حکومت پرداخته و آن را به دو پایۀ قدرت و‏‎ ‎‏مشروعیت استوار می داند سپس منبع قدرت و حکومت در اسلام را از دیدگاه‏‎ ‎


کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 75

‏کتاب و سنت و نظر امام در این باره بررسی کرده و منبع مشروعیت در حکومت را ‏‎ ‎‏یز از همین دیدگاه مورد بحث قرار می دهد. نویسنده در حکومت اسلامی اراده ‏‎ ‎‏ردم را منبع قدرت و اراده خداوند را منبع مشروعیت دانسته است. ‏

 

اردکانی، جواد

119 «مروری بر دیدگاههای امام درباره مطبوعات». روزنامه جمهوری اسلامی،‎ ‎‏17 خرداد 1372، ش 4056. ص 10 و ش 4062، ص 12 و ش 4065،‏‎ ‎‏ص 12 و ش 4067، ص 12. ‏

‏نویسنده به دیدگاههای امام در اهمیت مطبوعات و در هدایت جامعه و نظام سیاسی‏‎ ‎‏و مفهوم آزادی مطبوعات و رسالت آنها را در مطرح کردن انتقادات بطوری که موجب‏‎ ‎‏تشویش افکار نشده و فرهنگ جامعه را به سوی تعالی سوق دهد. ‏

 

ارسطا، محمد جواد

120 «حاکم اسلام؛ نصب یا انتخاب». علوم سیاسی‏( ویژه یکصدمین سال میلاد امام‏‎ ‎‏خمینی)، ش پنجم (تابستان 1378). ص 442 - 470. ‏

‏این مقاله در صدد اثبات ولایت انتصابی فقیه می باشد که ناظر به دیدگاه امام‏‎ ‎‏خمینی است. بدین لحاظ به نقد نظریه انتخاب و ادلۀ عقلی و نقلی طراح این نظریه‏‎ ‎‏یعنی آیت الله منتظری پرداخته است. ‏

121 «حدود و اختیارات ولی فقیه». مقاله ارائه شده به کنگره امام خمینی و اندیشه‎ ‎حکومت اسلامی. 

‏نویسنده در ابتدا به بررسی ولایت در لغت و اصطلاح پرداخته و اقسام آن را بیان‏‎ ‎‏نموده است. سپس به بررسی ولایت مطلقه در تألیفات امام خمینی پیش از پیروزی‏‎ ‎‏انقلاب و پس از آن پرداخته است. سپس بحث ولایت مطلقه فقیه در قانون اساسی‏‎ ‎‏ج. ا. ا را مورد بررسی قرار داده و نکاتی درباره ولایت مطلقه فقیه را یادآور‏‎ ‎‏شده است. ‏

122ذکری 4‏. بی جا، مرکز فرهنگی نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری، بی تا. 112 ص. ‏

‏نویسنده ابعاد مختلف ولایت مطلقه فقیه و ادله عقلی و نقلی آن، حدود و اختیارات ‏‎ ‎‏آن، نقش مردم در نظام ولایت فقیه را از دیدگاه امام خمینی مورد بررسی قرار‏‎ ‎‏می دهد. ‏

123 قدرت سیاسی در حقوق اسلامی جمهوری اسلامی ایران. ‏تهران، مرکز تحقیقات‏‎ ‎‏استراتژیک، 1373. 432 ص. ‏

‏نویسنده پس از طرح سؤالاتی پیرامون قدرت و بررسی مفهوم آن به مفاسد قدرت‏‎ ‎


کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 76

‏مهار نشده اشاره کرده و سپس ولایت مطلقه فقیه از دیدگاه حضرت امام(ره) و‏‎ ‎‏قانون اساسی را مطرح کرده و راههای کنترل و نظارت درونی و بیرونی قدرت در‏‎ ‎‏حقوق اساسی ج. ا. ا. را مورد بررسی قرار می دهد. ‏

‏به نظر نویسنده راههای پیش بینی برای کنترل ولی فقیه در حقوق اساسی ج.‏‎ ‎‏ا. اعم از راههای کنترل درونی و بیرونی کامل نبوده و طرقی از جمله لزوم رجوع‏‎ ‎‏به خبرگان، لزوم مشورت در کارهای مهم و پیروی از رأی اکثریت، محدود بودن‏‎ ‎‏زمان رهبری را نویسنده پیشنهاد می کند که می تواند نقدی بر دیدگاه امام خمینی‏‎ ‎‏در ولایت فقیه تلقی گردد. ‏

‏در اصل پایان نامه نویسنده با مشخصات ذیل بوده است: ‏

‏مهار قدرت سیاسی در حقوق اساسی ایران و اسلام. کارشناسی ارشد علوم انسانی‏‎ ‎‏دانشگاه تهران، 1373. 452 ص. ‏

124 «ولایت و محجوریت». کتاب نقد، ‏ش 8، پائیز 77. ص 66 - 102. ‏

‏نویسنده به دفاع از نظریه ولایت مطلقه فقیه پرداخته و شبهاتی که پیرامون آن‏‎ ‎‏مطرح شده را پاسخ می دهد که ناظر به دیدگاه امام خمینی می باشد. ‏

‏نویسنده در صدد پاسخگوئی به دو شبه درباره ولایت مطلقه فقیه می باشد1 -‏‎ ‎‏مسئله حدود اختیارات در ولایت مطلقه فقیه 2 - جایگاه مردم در نظام ولایت فقیه ‏‎ ‎‏و مسئله محجوریت یا رشید بودن مردم که این مباحث ناظر به دیدگاه امام خمینی‏‎ ‎‏بوده و از مبانی ایشان در این  موضوع استفاده شده است. ‏

‏ ‏

ارشدی، سمیر

125 الامام الخمینی(قده) سیاسة اللاشرقیة و اللاغربیة‏، تعریب ریاض سلیمان‏‎ ‎‏عواد. [دمشق]، دار عوّاد. 1992 م. 151ص. ‏

‏نویسنده سیاست نه شرقی و نه غربی امام را با استفاده از سخنان ایشان به‏‏ ‏‏عنوان‏‎ ‎‏یکی از ویژگی های حکومت اسلامی بررسی کرده است. ‏

126 «ازمة ولایة الفقیه فی ایران لماذا؟ التیار المتشدد یسعی الاستغلال موقف منتظری‎ ‎للنیل من سیاسة الانفتاح الثقافی لخاتمی‏». ع. [الحیاة، 1997م]. ‏

‏تحلیل تداوم و کارکرد ولایت فقیه در ایران است. ‏

‏ ‏

استادی، رضا

127 «عرفان امام در مدیریت حکومت اسلامی». کیهان فرهنگی، ‏سال هفتم، ش ‏‎ ‎‏ (خرداد ماه 1369). ص 4 - 5. ‏


کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 77

‏مصاحبه شونده با توجه به تفکر فلسفی و عرفانی امام نقش آن را در اداره حکومت‏‎ ‎‏متبلور دانسته و به مبانی فقهی و اصولی امام اشاره کرده و به نقش آن در اداره‏‎ ‎‏حکومت توجه می کند. ‏

 

اسداللهی، مسعود و طاهری، قهرمان

128 ولایت فقیه و دمکراسی. بی جا، مرکز چاپ و نشر سازمان تبلیغات اسلامی، 1373. 182 ص. 

‏نویسنده در صدد رفع اتهام حکومت فردی از حاکمیت ولی فقیه بوده و برای‏‎ ‎‏تبیین آن به مقایسه ای تطبیقی از اختیارات و قدرت و نحوه انتخاب رهبری در‏‎ ‎‏کشورهای آمریکا، فرانسه  و انگلیس که به سمبل دمکراسی مشهورند با رهبری‏‎ ‎‏نظام اسلامی پرداخته است که این نوشته دفاع از ولایت فقیه در قانون اساسی و‏‎ ‎‏اندیشه امام خمینی در حاکمیت ولی فقیه می باشد. ‏

 

الاسعد، نصیر

129 «خاتمی هو الخصم الفعلی لسلطة ولایة الفقیه». ‏ع. ‏النهار، ‏6 / 12 / 1997 م. ‏

‏ابتدا به آراء سیاسی و حکومتی امام خمینی به ویژه دیدگاههای ایشان در زمینه‏‎ ‎‏ولایت فقیه پرداخته سپس تداوم و کارآیی نظریه ولایت فقیه را در ایران تحلیل‏‎ ‎‏کرده است. ‏

130 ‏«‏الموقع الایرانی بعد غیاب الخمینی‏». ع. ‏بیروت المساء، ‏ش 226‏‎ ‎‏(12 - 18 6 / 1989 م). ‏

‏بررسی آراء امام خمینی و تأثیر و تداوم آن ها است. ‏

 

اسکندری، علی

131 «مبانی مشروعیت حکومت از دیدگاه امام خمینی». مقاله ارائه شده به کنگره امام خمینی و اندیشه حکومت اسلامی. 

‏این مقاله از دو بخش تشکیل شده بخش نخست به موضوع بنیاد مشروعیت‏‎ ‎‏حکومت و دیدگاههای مختلف در آن پرداخته و بخش دوم دیدگاههای امام‏‎ ‎‏خمینی در مشروعیت حکومت در قالب مشروعیت الهی و مشروعیت مدنی مورد‏‎ ‎‏بررسی قرار گرفته است. ‏

‏ ‏

اسکندری، مجتبی


کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 78

132 بررسی برخی عوامل افزایش دهنده قدرت صلاحیت رهبر در بیانات امام‎ ‎خمینی(ره) در جریان هدایت بسیج مستضعفین. ‏کارشناسی ارشد، دانشگاه‏‎ ‎‏مدیریت دانشگاه تهران، 1374. 76 ص. ‏

‏نویسنده ضمن بررسی مفهوم قدرت و پایگاههای آن با استفاده از فهرست‏‎ ‎‏موضوعی آثار امام، به مشروعیت و مشروعیت یابی رهبری ولایت فقیه اشاره‏‎ ‎‏دارد. ‏

 

اسکندری، محمد حسین و دارابکلائی، اسماعیل

133 «تفکیک قوا در اندیشه امام خمینی». مقاله ارائه شده به کنگره امام خمینی و اندیشه حکومت اسلامی. 

‏این مقاله پس از بررسی مفهوم تفکیک قوا به مبانی اصل تفکیک قوا در اندیشه‏‎ ‎‏امام خمینی و مظاهر آن اشاره نموده و موضوع تفکیک قوا به شکل امروزی آن را‏‎ ‎‏در قالب، تفکیک و استقلال نسبی قوا، استقلال قضائی در اندیشه امام، تبیین‏‎ ‎‏تفکیک قوا با توجه به اندیشه امام خمینی مورد بررسی قرار می دهد. ‏

134 «اسلام سرمایه داری، تحقیقی پیرامون دیدگاههای حضرت امام خمینی درباره‎ ‎ویژگی های اسلام سرمایه داری». روزنامه جمهوری اسلامی،‎ ‎‏19 خرداد 1375، ش 4921 - 4923. ص 12. ‏

‏در این مقاله نویسنده سرمایه داری را منفورترین واژه از نظر امام می داند و با‏‎ ‎‏استناد به سخنان ایشان اصولی را بعنوان مبانی فکری ایشان درباره سرمایه داری و‏‎ ‎‏به ویژه اسلام سرمایه داری ذکر نموده و به تحلیل هشدارهای وی در مورد نفوذ‏‎ ‎‏سرمایه داران در دولت و همچنین نفوذ بر علماء دین و سلطه بر اقتصاد و تجارت‏‎ ‎‏می پردازد. سپس ویژگیهای اسلام سرمایه داری را از نظر امام مورد بررسی قرار‏‎ ‎‏می دهد. ‏

135 «اسلام، ولایت فقیه استبداد دینی». روزنامه جمهوری اسلامی، ‏29 فروردین‏‎ ‎‏1360، ش 538. ص 5. ‏

‏مقاله با توجه به کتابهای امام از جمله ‏کشف الاسرار‏ و حرکت امام چه در عمل و‏‎ ‎‏چه از جنبه تئوریک چهره ضد استبداد دینی امام را ترسیم کرده و با توجه به مشی‏‎ ‎‏امام، ولایت فقیه را نه تنها چاره اساسی استبداد دینی بلکه راه حل تمامی‏‎ ‎‏مشکلات و نابسامانیها می داند. ‏

 

اصغری، امیرحسین


کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 79

136 «سیاست و دولت در اندیشه امام خمینی». روزنامه کیهان، ‏28مرداد 1377‏‎ ‎‏(ش 16298). ص 7. ‏

‏نویسنده به اصطلاح جدیدی مستضعفین که امام وارد سیاست نمودند اشاره کرده و‏‎ ‎‏سخنان ایشان را در زمینه چگونه بودن دولت مستضعفین که همان حکومت‏‎ ‎‏اسلامی است مورد بررسی قرار می دهد. ‏

 

اصغری، امیرمهدی

137 «تأملی در آراء و اندیشه های سیاسی دولت و نگرشی بر تعبیرات و تفکرات‎ ‎حضرت امام خمینی درباره دولت». روزنامه اطلاعات، ‏6شهریور 1375‏‎ ‎‏(ش 20848). ص 7 و 4. ‏

‏نویسنده پس از ذکر نظرات مختلف اندیشمندان غربی درباره دولت و نگاهی به‏‎ ‎‏تاریخچه آن، دولت در اندیشه اسلامی را مورد بررسی قرار داده و نظریه دولت‏‎ ‎‏مستضعفین را بعنوان دولت مورد نظر امام در جهت حاکمیت دینی معرفی کرده و‏‎ ‎‏در چنین حوزه ای با استناد به سخنان امام به تحلیل آن می پردازد. ‏

138 «اصول انقلاب از دیدگاه امام». پیام انقلاب، ‏ش 260 (خرداد 1369). ص 18 - 24. ‏

‏این مقاله به بررسی اصول کلی اندیشه سیاسی امام در بعد داخلی و سیاست‏‎ ‎‏خارجی نظام اسلامی پرداخته است. ‏

139 الاصول السیاسیة و المذهبیة للظاهرة الخمینیة. ‏آمریکا، واشنطن، مؤسسه ابن رشد،‏‎ ‎‏1987م. ‏

 

الاعظمی، ولید

140 الخمینیة و ریثة الحرکات الحاقدة و الافکار الفاسدة. ‏ع. تقدیم سعید حوی. اردن‏‎ ‎‏(عمان)، دار عمار، 1408ق / 1988م. 175ص. ‏

‏نویسنده از موضوع اهل سنت به نقد کلامی و بعضی آراء سیاسی امام در مکتوبات‏‎ ‎‏ایشان پرداخته است. ‏

141 اعمال المؤتمر الاسلامی الاول حول فلسطین‏. ع. تهران، معهد الدراسات‏‏ ‏‏السیاسة‏‎ ‎‏و الدولیة، 1991م. ‏

‏این کنگره از 15 - 17 جمادی الاول 1411 ق توسط وزارت امور خارجه ایران‏‎ ‎‏برگزار شد و شخصیت های زیادی در آن شرکت داشته و به سخنرانی پرداختند که‏‎ ‎


کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 80

‏مجموعه آن ها در این کتاب گردآوری شده است. آنان مباحث عمده ای در زمینه‏‎ ‎‏تأثیر انقلاب اسلامی ایران و افکار امام خمینی در نهضت جدید فلسطین دارند. ‏

142 «افتتاح حاشد لمؤتمر الجهاد و النهضة فی فکر الخمینی حضور سیاسی و روحی‎ ‎و مشارکة حفید الامام و محتشمی»‏. ع. ‏السفیر، ‏44 / 11 / 1999م. ‏

‏بررسی آراء امام خمینی توسط شخصیت های مختلف است. ‏

‏ ‏

افتخارزاده، محمود

143 امام خمینی اسوه ای جاودانه در تاریخ. قم، آزادی، 1361. 86 ص. 

 

افتخاری، اصغر

144 «آرمانهای انقلاب اسلامی از دیدگاه امام خمینی». ماهنامه پاسدار اسلام»،‎ ‎‏ش 190، مهر 1376. ص 14 - 18 و 41. و ش 191، آبان 76. ص 17 - 22. ‏

‏نویسنده پس از تقسیم بندی انقلابها و قرار دادن انقلاب اسلامی ایران در میان‏‎ ‎‏انقلابهائی که اصل را بر تربیت انسانهای الهی گذاشته اند به شرح آرمانهای انقلاب‏‎ ‎‏در سه حوزه فرهنگی - تربیتی، سیاسی و آرمانهای اقتصادی می پردازد. از جمله‏‎ ‎‏آرمانهای انقلاب اسلامی تأسیس حکومت دینی است. ‏

145 «تأثیرات انقلاب اسلامی ایران در گسترۀ جهانی (دیدگاه نویسندگان و‎ ‎تحلیل گران خارجی)». نامه پژوهش، ‏ش 10 و 11 (پاییز و زمستان 1377).‏‎ ‎‏ص 215 – 267. ‏

‏نویسنده به تأثیرات مختلف انقلاب اسلامی در خاورمیانه، جنوب غربی آسیا،‏‎ ‎‏آسیای مرکزی، جنوبی شرقی آسیا و آفریقا پرداخته است که ناظر به تأثیرات‏‎ ‎‏اندیشه امام در ابعاد مختلف آن را در این مناطق و کشورها می باشد. ‏

146 تئوری انقلاب از دیدگاه حضرت امام خمینی. ‏جزوه. تهران، دفتر بررسیهای‏‎ ‎‏سیاسی سازمان تبلیغات اسلامی. ‏

کتاب ماه ویژه یکصدمین سال تولد امام خمینی(ره)، ‏30 فروردین 1378.‏‎ ‎‏ص 5 - 11. ‏

‏انقلاب در نزد تحلیل گران مسائل سیاسی اسلام به عنوان یکی از زیر پایه های‏‎ ‎‏دولت اسلامی و راه رسیدن به آن مطرح است. نفی یا اثبات نظریه حاکمیت‏‎ ‎‏دینی ارتباط وثیق با پذیرش یا ردّ نظریه مشروعیت یا عدم مشروعیت انقلاب دارد. در‏‎ ‎


کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 81

‏این مقاله آراء امام خمینی در زمینه انقلاب و مشروعیت آن در تطبیق با آراء دیگر‏‎ ‎‏متفکران بررسی شده است. ‏

147 ‏«مصلحت به مثابه روش». ‏مقاله ارائه شده به کنگره امام خمینی و اندیشه‎ ‎حکومت اسلامی. 

‏این مقاله به بحث پیرامون جایگاه مصلحت در حکومت اسلامی از دیدگاه امام‏‎ ‎‏خمینی پرداخته است. به نظر نویسنده مصلحت مورد نظر امام متکی بر سطوح‏‎ ‎‏فقهی، کلامی و فلسفی شیعه در مقام تصمیم گیری مطرح بوده و به مثابه یک روش‏‎ ‎‏برای رفع تزاحم در وضعیتهای ویژه طراحی شده است. در این مقاله طی سه فصل‏‎ ‎‏مطالب فوق مطرح شده است: ‏

‏فصل نخست: ضمن تعریف مصلحت، گونه های مصلحت معرفی شده و از هم‏‎ ‎‏تفکیک گردیده است. سپس ارزشهای سیاسی این سه مصلحت - فقهی، کلامی،‏‎ ‎‏فلسفی - بیان شده و معلوم می گردد که مصلحت مورد نظر امام مصلحت روشی و‏‎ ‎‏استراتژیک است. ‏

‏فصل دوم: " مصلحت به مثابه روش" در مقایسه با دیگر قواعد سیاست عملی اسلام‏‎ ‎‏- یعنی اضطرار، تقیه، اعصار، قاعده اهم و مهم و دفع افسد به فاسد - آمده است و‏‎ ‎‏با اتخاذ یک روش تحلیل درون دینی و ماهیت جویانه، حوزه عمل مصلحت‏‎ ‎‏استراتژیک مشخص شده است. ‏

‏در نهایت ویژگی های مصلحت در بینش امام بیان و با ویژگی های مصلحت‏‎ ‎‏استراتژیک تطبیق داده شده است و نهایتاً امام به عنوان شخصیتی که طراح‏‎ ‎‏مصلحت استراتژیک بوده و راه و عرصه مهمی را به روی شیعه گشوده اند معرفی‏‎ ‎‏شده اند. ‏

 

افخمی اردکانی، مهدی

148 سیری در اندیشه و سیره سیاسی حضرت امام خمینی‏. [کارشناسی ارشد،‏‎ ‎‏دانشگاه آزاد اردکان].‏

‏مشتمل بر دو بخش است: زندگی سیاسی و تألیفات امام خمینی؛ امام و سیاست و‏‎ ‎‏حکومت و در بخش دوم به تحلیل نظریه ولایت فقیه و اندیشه های امام خمینی‏‎ ‎‏پرداخته است. ‏

 

افروغ، عماد

149 ‏«آزادی و دمکراسی در اندیشه سیاسی امام خمینی». ‏مقاله ارائه شده به کنگره‎ ‎امامخمینی و اندیشه حکومت اسلامی. 


کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 82

‏نویسنده با بررسی مفهوم آزادی و مفاهیم مرتبط با آن به تفسیر و ارزیابی امام از‏‎ ‎‏این مفاهیم پرداخته، سپس مفهوم دمکراسی و انتقادات وارد بر آن مطرح شده و‏‎ ‎‏نگاه امام نسبت به این موضوع مورد بررسی قرار گرفته است. ‏

 

افش، فاضل

150 الزمن علیه الیهود: تاریخ فی روایة، صفحات من حیاة زعیم الثورةالایرانیة‎ ‎الامام الخمینی فی حیاة العربی. ‏ع. [بی جا، بی نا]، 1990م. اینترنت. ‏

 

الافغانی، احمد

151 سراب فی ایران:  کلمات سریعة حول الخمینی و دین الشیعة‏. ع. چاپ دوّم:‏‎ ‎‏1402 ق. ‏

 

اکبری، منوچهر

152 «امام خمینی و انقلاب اسلامی در ذهن و زبان جهان معاصر». حضور، ‏ش 27،‏‎ ‎‏بهار 1378. ص 62 - 93. ‏

‏نویسنده به بررسی گفته ها و نوشته های شخصیتهای سیاسی و فرهنگی جهان در‏‎ ‎‏مورد امام پرداخته و به بررسی موردی آن می پردازد که در عین حال دیدگاههای‏‎ ‎‏سیاسی و حکومتی امام نیز بیان گردیده است. ‏

153 «تحلیلی از جایگاه مردم در اندیشه امام خمینی(ره‏)». ‏روزنامه همشهری‎ ‎‏(ویژنامه ارتحال حضرت امام خمینی(ره))، 13 خرداد 1376 (ش 1271).‏‎ ‎‏ص 10 - 11. ‏

حضور، ‏ش 18، زمستان 1375. ص 27 - 56. ‏

‏نویسنده پس از توضیح جایگاه مردم و رهبری  و رابطه آنها با یکدیگر و همچنین‏‎ ‎‏نقش این رابطه در پیروزی و تداوم انقلاب به ذکر ویژگیها و چگونگی نگرش امام‏‎ ‎‏به مردم و جایگاه آنان در حکومت اسلامی و تصمیم گیری های سیاسی می پردازد. ‏

154 «فرهنگ بیداری، تلحیل پیامها و سخنان حضرت امام خمینی(ره) از آغاز‎ ‎نهضت تا تبعید خورشید». حضور‏، ش 23، بهار 1377. ص 136 - 180. ‏

‏نویسنده به تحلیل سخنان امام و برخوردهای امام با رژیم شاه از زمان قیام تا تبعید‏‎ ‎‏ایشان پرداخته و تأکیدش بر چگونگی برخورد امام در شرایط مختلف و خنثی‏‎ ‎‏کردن توطئه رژیم ستم شاهی بود و هدفش نشان دادن تحلیل واقع بینانه امام از‏‎ ‎‏اوضاع و شرایط اجتماعی در برخورد با رژیم و تأسیس حکومت اسلامی می باشد. ‏


کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 83

اکرمی، سیدرضا

155 «امام خمینی، معمار نهضت اسلامی». روزنامه اطلاعات‏، 17خرداد 1376‏‎ ‎‏(ش 21067). ص 6. ‏

‏نویسنده ویژگیهای مختلف امام را در ابعاد مختلف  از جمله رهبری بی نظیر ایشان،‏‎ ‎‏خطرپذیری، زمان شناسی، شجاعت و شناخت مردم و ایمان پیروزی نهضت مورد‏‎ ‎‏بررسی قرار می دهد. ‏

 

الماسیه، محمد رسول

156 «پویائی در رهبری امام خمینی». روزنامه اطلاعات‏، 13بهمن 1375‏‎ ‎‏(ش 20980). ص 7. و ش 20981. ص 7. ‏

‏نویسنده با توجه به سیر تاریخی انقلاب و دیدگاه های نظری و سیرۀ عملی امام‏‎ ‎‏خمینی مهمترین دستاوردهای رهبری امام را در مقولاتی همچون تدوین تئوری‏‎ ‎‏خالص رهبری در تشیع با عنوان ولایت فقیه، تبدیل رهبری سنتی و کاریزمائی‏‎ ‎‏تشیع به رهبری قانونی و نهادینه کردن پاره ای از مفاهم اساسی همچون ولایت‏‎ ‎‏فقیه و احکام ثانوی، حل ابهام رابطه مرجعیت و رهبری و همچنین استفاده کردن‏‎ ‎‏از ساختار نظامهای مدرن سیاسی جهت اقامه حکومت اسلامی مورد بررسی و‏‎ ‎‏تحلیل قرار می دهد. ‏

 

الهام، غلامحسین

157 «حدود اطاعت و عصیان در اندیشه سیاسی اسلام»‏ ‏تأملات سیاسی در تاریخ‎ ‎تفکر اسلامی‏، جلد پنجم. به اهتمام موسی نجفی. تهران، پژوهشگاه علوم‏‎ ‎‏انسانی و مطالعات فرهنگی، 1377. ص 335 - 395. ‏

‏نویسنده پس از بررسی این نکته که چه کسانی به حکم شارع حاکم شناخته‏‎ ‎‏می شوند و ذکر ادلّه مربوط به آن نظرات فقهای عامه در این زمینه را بیان کرده‏‎ ‎‏سپس به بررسی دیدگاه فقهای شیعه و از جمله امام خمینی در مشروعیت حاکمیت‏‎ ‎‏می پردازد. در آخر حدود اختیارات ولی فقیه در این زمینه از دیدگاه ایشان را بیان‏‎ ‎‏می کند. ‏

158 «امام خمینی اسطوره عصر حاضر». انقلاب اسلامی‏، ش دوم، بهار 1378.‏‎ ‎‏ص 2 - 11. ‏

‏نویسنده مقاله به ابعاد مختلف شخصیت امام خمینی اشاره نموده و دیدگاههای امام‏‎ ‎‏خمینی در زمینه حکومت اسلامی و نقش مردم در حکومت، شیوه های مبارزاتی‏‎ ‎

کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 84

‏امام، ویژگیهای شخصیتی ایشان را مورد بررسی قرار داده است. ‏

159 «امام خمینی با تحقیر قدرتهای بزرگ پایه های ظلم را در جهان به لرزه درآورد‎ ‎(اولین سالگشت عروج امام خمینی به ملکوت اعلی)». روزنامه اطلاعات‏،‏‎ ‎‏10 خرداد 1369، ش 19056. ص 5. ‏

‏در این مقاله به نقش رهبری امام در پیروزی انقلاب و خصوصیات امام از قبیل‏‎ ‎‏سازش ناپذیری، مقاومت، جهاد، پارسائی و ناتوانی غرب در شناخت تفکر امام‏‎ ‎‏پرداخته. ‏

160 الامام الخمینی: الفکر و الثورة‏. ع. چاپ اول: بیروت، مجلة المنطلق، 1411ق /‏‎ ‎‏1990م. 200ص. ‏

‏مجموعه نه مقاله با مشخصات ذیل است: ‏

عاشوراء الحسین(ع) و ثورة الامام الخمینی از رئیس تحریر به مجلة، الاجتهاد المتنوع فی الدولة الاسلامیة فی فکر الامام الخمینی از سید محمد حسین فضل الله، الامام الخمینی و النظام الدولی از محمد عبالجبار، الامام الخمینی و مشکلة التبعیة از مصطفی الحاج علی، الحوزات العلمیة فی فکر الامام الخمینی از محسن عطوی، التغییر السیاسی و الفکری فی نهج الامام الخمینی از مهدی نصار، سرالثورة فیخطاب الامام الخمینی از قاسم صفا، دراسة فی حرکة الامام الخمینی التربویة لامة از زینت ابراهیم، الامام الخمینی و القضیة الفلسطینیة از محمد المقداد. 

161 «امام خمینی و انتخابات»‏ ‏ماهنامه پاسدار اسلام‏، ش 121، دی ماه 1370.‏‎ ‎‏ص 26 - 28. ‏

‏این مقاله به اهمیت مشارکت مردمی در نظام اسلامی از طریق انتخابات از نظر امام‏‎ ‎‏اشاره کرده و با توجه به رهنمودهای ایشان اهمیت نظارت ملت و حضورمردم در‏‎ ‎‏صحنه را مورد بررسی قرار می دهد. ‏

162 «امام خمینی و ترسیم استراتژی هدم اسرائیل». ماهنامه پاسدار اسلام‏، ش 115،‏‎ ‎‏تیر 1370. ص 32 - 37. ‏

‏در این نوشتار نظرات امام قبل از انقلاب و پس از آن در مورد رژیم صهیونیستی و‏‎ ‎‏چگونگی برخورد با آن مورد تجزیه و تحلیل قرار می گیرد. ‏

163 امام خمینی و جهان معاصر، سلسله گفتگوهایی با مهمانان شرکت کننده در مراسم‎ ‎

کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 85

سالگرد رحلت امام خمینی. ‏بی جا، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی،‏‎ ‎‏1375. 226 ص. ‏

‏مصاحبه های فوق که با شخصیتهای برجسته از کشورهای دیگر می باشد بعضاً‏‎ ‎‏دربردارنده نکات در خور توجهی درباره اندیشه و سیرۀ عملی امام در مباحث‏‎ ‎‏سیاسی و حکومت است. ‏

164 «امام خمینی و خروش علیه سلطه بیگانگان». روزنامه جمهوری اسلامی، ‏11آبان‏‎ ‎‏1376، ش 5334. ص 15. ‏

‏این مقاله به مناسبت سالروز تبعید امام از ایران به تحلیل مسئله کاپیتولاسیون و‏‎ ‎‏موضعگیری ایشان نسبت به این موضوع که موجب تبعید وی شد می پردازد. ‏

165 «امام خمینی و سه دوره انتخابات مجلس شورای اسلامی». روزنامه جمهوری‎ ‎اسلامی‏، 1 بهمن 1374، ش 4820. ص 15. و ش 4821. ص 15. و‏‎ ‎‏ش 4822. ص 15. ‏

166 «امام خمینی و سیاست خارجی». ماهنامه پاسدار اسلام، ‏ش 116، مرداد ماه 1370.‏‎ ‎‏ص 38 - 40. و ش 117، ص 26 - 28. و ش 118، ص 38 - 40. ‏

‏در این مقاله اصول سیاست خارجی از جمله مسئله صدور انقلابو اصل نه شرقی و‏‎ ‎‏نه غربی و مبارزه با آمریکا به عنوان یکی از اهداف دولت اسلامی و خصیصه های‏‎ ‎‏تئوریک آن مطرح است. ‏

167 «امام خمینی و ضرورت گسترش انقلاب اسلامی در جهان». روزنامه جمهوری‎ ‎اسلامی‏، 9 خرداد 1373، ش 4343. ص 15. و ش 4344، ص 15. و‏‎ ‎‏ش 4345، ص 15. ‏

‏نویسنده به ابعاد جهانی انقلاب اسلامی و حاکمیت اسلام از نظر امام خمینی‏‎ ‎‏پرداخته و مبانی روائی و قرآنی و تاریخی آن را در دوران پیامبر اسلام بررسی‏‎ ‎‏نموده و راههای رسیدن به این هدف را از دیدگاه امام بیداری مردم جهان و آشنائی‏‎ ‎‏با اندیشه اسلامی دانسته و راههای رسیدن به این آرمان از نظر امام را تبیین‏‎ ‎‏می کند. ‏

168 «امام خمینی و وحدت اسلامی». روزنامه جمهوری اسلامی‏، 9 مرداد 1375،‏‎ ‎‏ش 4964. ص 12. ‏


کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 86

روزنامه جمهوری اسلامی، ‏22مهر 1368، ش 3006. ص 11. و‏‎ ‎‏ش 3007. ص 9. ‏

‏دیدگاههای امام در جهت تشکیل امت است واحده اسلامی نمایانگر شکل و محتوای‏‎ ‎‏دولت دینی است همچنین تئوریهای مخالف مانند ملی گرایی اشاره می کند. ‏

169 «امام و احکام ثانویه». بیان، ‏سال اول، ش 7 (آذر 1369). ص 17. ‏

‏احکام ثانویه که دائر مدار ضرورت های اجتماعی و سیاسی است در نظریه ولایت‏‎ ‎‏فقیه امام یکی از روشهای مدیریتی کلان است. ‏

170 «امام و انقلاب در رویاروئی با توطئه ها». روزنامه جمهوری اسلامی‏، 7 آبان‏‎ ‎‏1368، ش 3017. ص 11 و ش 3019، ش 3022، ش 3023، 3025،‏‎ ‎‏ص 11. و ش 3027، ص 10، و ش 3028، ص 11 و ش 3029، ص 11‏‎ ‎‏و ش 3022، ص 10 و ش 3034، ص 9. ‏

‏نویسنده مقاله به برخوردهای امام در زمینه توطئه های محصور ساختن انقلاب‏‎ ‎‏اسلامی: تجزیه کشور و اختلاف بین شیعه و سنی، ترور شخصیتها، تجزیه‏‎ ‎‏رهبری، توطئه های لانه جاسوسی آمریکا در ایرن، تحریم اقتصادی، ماجرای‏‎ ‎‏طبس، کودتای نوژه، القای رابطه ایران با اسرائیل، کودتای هفتم تیر و هشتم‏‎ ‎‏شهریور، تحمیل جنگ، بنی صدر و قطب زاده، صاحبان حق و تو در شورای امنیت‏‎ ‎‏علیه جمهوری اسلامی، توطئه دولتهای اروپائی علیه سفارتخانه های ایران،‏‎ ‎‏توطئه فرهنگی غرب علیه اسلام (سلمان رشدی). ‏

171 «امام و اصول سیاست خارجی نظام اسلامی». روزنامه کیهان (ویژه نامه اولین‎ ‎سالگرد امام)‏، 13خرداد 1369، ش 13918. ص 21 و 29. ‏

‏نویسنده دیدگاههای امام در مورد سیاست خارجی در زمینه ها و ابعاد مختلف از‏‎ ‎‏جمله سیاست نه شرقی و نه غربی و چگونگی رابطه با کشورهای جهان و صدور‏‎ ‎‏انقلاب و موضوع آزادی قدس اشاره می کند. ‏

172 «امام و جوامع اسلامی»‏ روزنامه کیهان، 15 بهمن 1370 (ش 14401). ص 16. ‏

‏در این مقاله علل عقب ماندگی جوامع اسلامی در ابعاد مختلف از جمله خصومت‏‎ ‎‏دشمنان با اسلام، مبارزه با ارکان اساسی اسلام، استعمار نو و تقسیم قدرت‏‎ ‎‏مسلمانان، ایجاد تفرقه و تشدید تعصبات قومی، تأثیر پذیری از غرب  و طرح‏‎ ‎‏جدایی دین از سیاست و غیره از نظرگاه امام خمینی مورد بررسی قرار گرفته است. ‏


کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 87

173 «امام و دیپلماسی تهاجم». روزنامه جمهوری اسلامی‏، 13خرداد 1372،‏‎ ‎‏ش 4054. ص 12. ‏

‏نویسنده با توجه به تاریخ مبارزات امام از سال 42 موضعگیری های ایشان را در‏‎ ‎‏مقابل حوادث مختلف تا سال 1368 بررسی نموده تا نشان دهد امام همواره ابتکار‏‎ ‎‏عمل را در دست داشته و در مقابل وقایع سیاسی منفعلانه عمل ننموده است. ‏

174 «امام و مسئله جنگ». پیام انقلاب‏، ش 41 (شهریور 1360). ص 4 - 9. ‏

‏نویسنده به تحلیل جنگ و تحولات آن از دیدگاه امام خمینی می پردازد. ‏

 

امان الله شادیزلی

175 «ولایت فقیه اور حکومت اسلامی کانظریه‏». ‏مجموعه مقالات کانفرنس افکار‎ ‎و نظریات حضرت امام خمینی. ‏لاهور، خانه فرهنگ ج. ا. ا. لاهور،‏‎ ‎‏1994م. ص 28 - 42. ‏

‏نظریه ولایت فقیه و ضمناً آرای امام خمینی بررسی شده است. ‏

176 «امور مسلمین، امور سیاسی - اجتماعی مسلمین است». پیام انقلاب‏، ش 42‏‎ ‎‏(مهر 1360). ص 4 - 8. ‏

‏نویسنده به تحلیل دیدگاه امام از اعتقاداتی که قائل به تشکیل حکومت از نظر‏‎ ‎‏اسلام نبوده و وظیفه دین را حاکمیت در همه امور جامعه نمی داند، پرداخته است. ‏

 

امیر ارجمند، سعید

177 سایه خدا و امام غایب‏. آمریکا 1984 م. ‏

‏بررسی اعتقادات شیعه مانند غیبت امام زمان و نیابت امام به عنوان زیر‏‎ ‎‏ساخت های تئوریک اندیشۀ سیاسی شیعه و نقادی آن است. وی به آراء علماء‏‎ ‎‏شیعه از جمله امام خمینی در این زمینه پرداخته است. ‏

‏توصیفی از این کتاب در ‏انقلاب اسلامی و ریشه های آن‏، ص 192 – 195‏‎ ‎‏آمده است. ‏

 

امین، سید حسن

178 «امام خمینی و نظم سیاسی بین المللی». مقاله ارائه شده به کنگره بین المللی‎ ‎تبیین انقلاب اسلامی‏، تهران، 1378. ‏


کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 88

‏نویسنده ضمن ارزشی دانستن دیدگاههای امام خمینی به نمونه های از سیاستهای‏‎ ‎‏ایشان که در مواجهه با نظم سیاسی بین المللی بوده اشاره می نماید، ارائه تطور‏‎ ‎‏اندیشه امام در سیاست فرامرزی موضوع بعدی است که مورد بررسی قرار‏‎ ‎‏گرفته است. ‏

 

امین زاده، محمد رضا

179 «دمکراسی و ولایت فقیه از منظر امام خمینی». مقاله ارائه شده به کنگره امام‎ ‎خمینی و اندیشه حکومت اسلامی. 

‏نویسنده پس از بیان اهمیت قانون و دمکراسی در جهان امروز به مبانی مشروعیت‏‎ ‎‏قانون از لحاظ عقل سلیم اشاره نموده و دیدگاههای امام خمینی درباره دمکراسی‏‎ ‎‏درست را مورد بررسی قرار می دهد. ‏

 

امینی، ابراهیم

 180 «الجامعة من وجهة نظر الامام الخمینی». ع. الرصد‏، ش 51 (ویژه نامه)، 1995.‏‎ ‎‏ص 96 - 107. ‏

‏نویسنده به نقش جامعه در سعادت و شقاوت بشر و حرکتهای استعماری برای‏‎ ‎‏انحراف مسلمین و همچنین به اهداف استعمار در کشورهای اسلامی از دیدگاه امام‏‎ ‎‏خمینی پرداخته و هدف از تشکیل حکومت از دیدگاه ایشان را مورد بررسی قرار‏‎ ‎‏می دهد. ‏

181 انتخابات مجلس در کلام و پیام امام خمینی‏. قم، مؤسسه تنظیم و نشر آثار حضرت‏‎ ‎‏امام خمینی(س)، 1370. 263 ص. ‏

‏کتاب فوق مجموعه ای موضوعی از شئون امام در مورد مباحثی نظیر حاکمیت‏‎ ‎‏قانون، اهمیت نقش مردم در انتخابات، تبلیغات انتخاباتی، رفراندم ج. ا.،‏‎ ‎‏انتخابات ریاست جمهوری، شورای نگهبان، مجلس و اهمیت آن، انتخابات و‏‎ ‎‏جناحها معیارهای انتخاب می باشد. ‏

182 الانتفاضة، ‏سه جلد. ع. بیروت، انصار الثورة الاسلامیة فی فلسطین، 1992م. ‏

‏این کتاب به جنبه های مختلف انتفاضه فلسطین از جمله تأثیر آموزه ای انقلاب‏‎ ‎‏اسلامی ایران پرداخته است. ‏

 

انجمن اسلامی دانشجویان مشهد. 


کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 89

183 نگرش بر ولایت فقیه‏. قم، بی نا، بی تا. 68ص. ‏

‏دارای این مباحث است: ضرورت تشکیل حکومت در اسلام، ماهیت و کیفیت‏‎ ‎‏قوانین در اسلام، رابطه توحید با نظام حاکم بر جامعه، بررسی ولایت فقیه از‏‎ ‎‏دیدگاه آیات و روایات، رابطه شوری و ولایت فقیه. ‏

 

انصار، حامد

184 حدیث الانطلاق: نظارة فی الحیاة العلمیة و السیاسیة الامام الخمینی‏. ع.‏‎ ‎‏بیروت، دارالوسیلة، 1995. ‏

 

انصاری، جواد

185 «نگاهی گذرا بر دیدگاههای امام خمینی در سیاست خارجی». روزنامه‎ ‎اطلاعات‏، 19خرداد 1730، ش 19345. ص 6. ‏

‏سیاست خارجی دولت اسلامی که دارای مبانی نظری در اندیشه ولایت فقیه است‏‎ ‎‏در این مقاله بررسی شده است. ‏

 

انصاری، حمید

186 «انتخابات آزمونی الهی و سراسری (انتخابات ریاست جمهوری و معیارهای‎ ‎انتخاب از دیدگاه امام خمینی)». روزنامه اطلاعات‏، 14 اردیبهشت 1376‏‎ ‎‏(ش 21041). ص 6. ‏

‏نویسنده بطور مختصر به اهمیت انتخابات و معیارهای انتخاب و چگونگی‏‎ ‎‏تبلیغات انتخاباتی از نظر امام خمینی اشاره کرده است. ‏

187 «سه اصل بنیادینی انقلاب اسلامی: به انگیزه سومین کنفرانس تبیین‎ ‎اندیشه های سیاسی حضرت امام خمینی». روزنامه جمهوری اسلامی‏،‏‎ ‎‏20 آبان 1374، ش 4762. ص 15. ‏

‏نویسنده مهمترین اصول اندیشه های سیاسی امام خمینی را در سه موضوع تفکیک‏‎ ‎‏ناپذیری دین از سیاست، وجوب تلاش برای تشکیل حکومت اسلامی، اصل‏‎ ‎‏ولایت فقیه مورد بررسی قرار می دهد. ‏

188 مرجعیت و رهبری تفکیک یا وحدت‏. چاپ اول: تهران، نشر عروج، 1374.‏‎ ‎‏151ص. ‏

‏مطالب این کتاب برای نخستین بار در ‏فصلنامه حضور‏ (شماره 9، زمستان 1373)‏‎ ‎‏به چاپ رسید. در بحث صفات ولی فقیه به مرجعیت نیز اشاره شده است. نویسنده‏‎ ‎

کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 90

‏درصدد است دو نظریه متقابل تفکیک یا وحدت در موضوع مرجعیت و رهبری را‏‎ ‎‏در اندیشه و آرای امام خمینی ارزیابی کند. مباحث این کتاب عبارتند از:‏‎ ‎‏اشاره ای به سیر تاریخی مرجعیت و زعامت دینی، پدیدۀ انقلاب اسلامی و تأثیر‏‎ ‎‏متقابل آن در نهاد مرجعیت، مرجعیت و ولایت فقیه: وظایف و تعدد آنها در ادوار‏‎ ‎‏گذشته، مرجعیت و رهبری در قانون اساسی، شرط اجتهاد و اعلمیت و رابطه آن با‏‎ ‎‏وحدت مرجعیت و رهبری؛ متول وجوهات شرعی، پاسخ به شبهات و اشکالات. ‏

 

انصاری، علیرضا

189 «پیوند دین و سیاست از نگاه امام خمینی». کوثر‏، سال دوّم، ش 18 (شهریور‏‎ ‎‏1377). ص 14 - 17، 39. ‏

190 «مشروعیت ولایت فقیه از منظر امام خمینی‏». ‏مقاله ارائه شده به کنگره امام‎ ‎خمینی و اندیشه حکومت اسلامی. 

‏نویسنده پس از توضیحاتی در خصوص منشأ و ملاکهای مشروعیت به بررسی‏‎ ‎‏دلائل مشروعیت الهی و ویژگیهای آن پرداخته و مشروعیت الهی و مردمی و‏‎ ‎‏قرائت های مختلف از آن را مورد بررسی قرار داده به تبیین دیدگاه امام‏‎ ‎‏می پردازد. ‏

 

انصاری، مجید

191 ‏«اخلاق سیاسی حضرت امام خمینی(ره)». ‏مجموعه مقالات، هشتمین سمینار‎ ‎بررسی سیره نظری و عملی حضرت امام خمینی(س)، ‏جمعیت زنان‏‎ ‎‏جمهوری اسلامی ایران. تهران، مؤسسه چاپ و نشر عروج، 1377.‏‎ ‎‏ ص 189 - 197. ‏

‏گوینده پس از تذکر مقدماتی در مورد اخلاق کارگزاران در نظام اسلامی و‏‎ ‎‏شخصیت امام مسائلی را در اخلاق سیاسی امام مورد بررسی قرار می دهد که جمله‏‎ ‎‏آنها، خدامحوری در رعایت ضوابط شرع در امور سیاسی و مردم سالاری، ایمان‏‎ ‎‏به مردم و دفاع از حقوق آنان است. ‏

‏رابطۀ اخلاق و سیاست در تئوری ولایت فقیه مانند تئوریهای دیگر مهّم و اساسی‏‎ ‎‏است و از مقومات هر نظریه حکومتی می باشد. در این مقاله به طور مختصر و نه‏‎ ‎‏چندان عمیق این مسأله بررسی شده است. ‏

192 ‏«انقلاب اسلامی از دیدگاه امام خمینی». ‏یادمان هجدمین سالگرد پیروزی انقلاب‎ ‎اسلامی، اهدایی فصلنامه حضور. ‏ص 2 - 7. ‏


کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 91

‏نویسنده دیدگاه امام خمینی را درباره انقلاب اسلامی با استفاده از جملات و‏‎ ‎‏گفتاری ایشان بررسی کرده و آنرا از منظر امام بعنوان هدیه غیبی و انقلاب الهی که‏‎ ‎‏جوشیده از متن ملت بوده و همراه در ستیز با متکبران و مقدمه رسیدن به‏‎ ‎‏حکومت اسلامی بررسی کرده است. ‏

193 «ایران و شریعة الغاب». ‏ع. ‏الشراع‏، 18 / 7 / 1994م. ‏

‏نقدسیاست های ایران و اندیشه ها و عملکرد امام خمینی است. ‏

 

ایزدپناه، عباس

194 درآمدی بر: مبانی آثار و اندیشه های امام خمینی‏. بی جا، مؤسسه چاپ و نشر‏‎ ‎‏عروج، بهار 1375. 228ص. ‏

‏این کتاب ضمن بررسی شیوه های تحقیق در آثار امام خمینی و ذکر مقالاتی در‏‎ ‎‏خصوص: احیاگری، عرفان، فقه و مباحث اجتماعی از منظر امام خمینی،‏‎ ‎‏موضوع رابطه جهاد با اصل آزادی در نظر ایشان و بررسی ولایت امام خمینی که‏‎ ‎‏تداوم ولایت ائمه است را در بر دارد. ‏

195 ‏«رهبری دمکراتیک و رهبری ربانی». ‏مقاله ارائه شده به کنگره امام خمینی و‎ ‎اندیشه حکومت اسلامی. 

‏این نوشتار به بررسی حقیقت رهبری دینی در نظام سیاسی اسلام پرداخته و‏‎ ‎‏موضوع مورد بررسی را در قالب سه عنوان: جایگاه این گفتمان و تئوری های بنیان‏‎ ‎‏کن، تأملی در نوع شناسی رهبری و نگاهی به نگرش امام خمینی مورد تجزیه و‏‎ ‎‏تحلیل قرار می دهد. ‏

 

ایزدی، بیژن

196 سیاست خارجی ج. ا. ا‏. قم، دفتر تبلیغات اسلامی، 1371. 191ص. ‏

‏سیاست خارجی دولت اسلامی که در اندیشه  ولایت فقیه جایگاه ویژه ای دارد،‏‎ ‎‏بررسی شده است. ‏

 

ایزدی، جهانبخش

197 مطالعۀ تطبیقی کاریزما (به مفهوم و بری) با رهبری انقلاب اسلامی. ‏کارشناسی‏‎ ‎‏ارشد، دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، 1371. 163ص. ‏

‏مبانی کاریزما و باورهای شیعی، امامت و رهبری، روحانیت و مرجعیت: پایگاه‏‎ ‎‏اجتماعی امام خمینی، کاریزما و رهبری انقلاب اسلامی، عدم تطابق کاریزمای‏‎ ‎

کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 92

‏وبری بر رهبری انقلاب اسلامی. ‏

 

ایودنف، یوری

198 «امام خمینی از نگاه یک نویسنده روسی». روزنامه جمهوری اسلامی‏،‏‎ ‎‏31خرداد 1373، ش 4358. ص 11. ‏

‏این مقاله در ‏نشریه القدس‏ چاپ مسکو به تحریر در آمده و نویسنده به دیدگاههای‏‎ ‎‏اصولی امام خمینی در مسائل سیاسی و اجتماعی و تفسیری که از دین اسلام ارائه‏‎ ‎‏داده اشاره می کند و چگونگی رهبری ایشان را در رهبری انقلاب بررسی کرده و‏‎ ‎‏گاه با مسائل موجود در روسیه مقایسه می کند. ‏

 

باباپور، محمد مهدی

199 ‏«روند تاریخی نظریه ولایت فقیه از دیدگاه امام خمینی(بررسی مسئله ثبات و‏‎ ‎‏تحول اندیشه امام)». ‏مقاله ارائه شده به کنگره امام خمینی و اندیشه‎ ‎حکومت اسلامی. 

‏نویسنده این مقاله مراحل طرح اندیشه ولایت فقیه امام را بدین صورت مرحله‏‎ ‎‏بندی نموده است: 1 - طرح بحث ولایت فقیه در ‏کشف الاسرار‏، 2 - طرح بحث‏‎ ‎‏ولایت فقیه ‏در الرسایل، تحریر الوسیله، البیع و حکومت اسلامی‏، 3 - طرح بحث‏‎ ‎‏ولایت فقیه در دوران پیروزی انقلاب اسلامی4 - طرح تفصیلی بحث ولایت فقیه‏‎ ‎‏در اواخر عمر مبارکشان. ‏

‏این نوشته فصل دوم را به بررسی ثبات و تحول نظر امام درباره ولایت فقیه در‏‎ ‎‏قالب مبنای مشروعیت ولی فقیه، شرایط ولی امر و شؤون و اختیارات اختصاص‏‎ ‎‏داده و به تجزیه و تحلیل آن می پردازد. ‏

 

باروت، محمد جمال

200 ‏«النسخة الایرانیةل «المنة السود» هراوة فی وجه عقد اجتماعی جدید». ع.‏‎ ‎روزنامه الحیاة‏، ذی الحجه 1419 (ش 13166). ص 14. ‏

‏نویسنده پس از بررسی تاریخچه اصل ولایت فقیه و دیدگاه امام خمینی درباره آن‏‎ ‎‏به دیدگاههای مخالف ولایت فقیه با قرائت امام و جدلهائی که پیرامون آن مطرح‏‎ ‎‏است پرداخته است. ‏

201 یثرب الجدیدة، الحرکات الاسلامیة الرّاهنة‏. [دمشق]، ریاض الریس للکتب و‏‎ ‎‏النشر، بی تا. 253ص. ‏

‏این کتاب اول زیر عنوان ‏‎The New Yathreb ‎‏ در سال 1994 در لندن به چاپ رسیده و‏‎ ‎

کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 93

‏بخشی از کتاب با عنوان التشیع السیاسی بین نظریتی «ولایت الفقیه» و «ولایة‏‎ ‎‏الامة علی نفسها» به دیدگاه امام و علمای دیگر درباره ولایت فقیه اشاره‏‎ ‎‏نموده است. ‏

 

بازرگان، مهدی 

202 بازیابی ارزشها‏ (جلد 2). تهران، [شرکت سهامی انتشار]، 1361. ‏

‏این اثر، تألیفی از چند از مقاله است که با موضوعات متفاوت در مطبوعات درج‏‎ ‎‏شده بود و بصورت کتاب درآمده است. نویسنده در مقاله اوّل به نقد برخی از‏‎ ‎‏عملکردهای نظام ج. ا. ا. بعد ازانقلاب می پردازد که بعضاً مورد تأیید امام خمینی‏‎ ‎‏بوده است. نویسنده در مقاله پنجم دربارۀ اختلاف نظریه خودش با امام به تبیین این‏‎ ‎‏موضوع می پردازد که قصد امام خدمت به اسلام از طریق ایران و قصد من خدمت‏‎ ‎‏به ایران از طریق اسلام بوده است. از طرفی نویسنده از طریق مفاهیم کلیدی انتظار‏‎ ‎‏از دین در قالب رسالت انبیاء به نقد دیدگاه جامعیت دین امام‏‎ ‎‏پرداخته است. ‏

 

باغانی، علی اصغر

203 انقلاب اسلامی و ریشه های آن، برمحور وصیتنامه سیاسی الهی حضرت امام‎ ‎خمینی‏. تهران، مؤلف، دفتر نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه شهید‏‎ ‎‏بهشتی، بی تا. 250 ص. ‏

‏نویسنده در فصل اول کتاب به ریشه های تاریخی انقلاب اسلامی اشاره نموده و در‏‎ ‎‏فصل دوم در بحث پیرامون اهمیت انقلاب و فصل و فصل سوم پیرامون عوامل‏‎ ‎‏گسترش و صدور انقلاب با استناد به سخنان و نوشته های امام به تحلیل موضوعات‏‎ ‎‏می پردازد. ‏

 

باقری زاده اشعری، فاطمه

204 ‏«فلسفه سیاسی، مفهوم حق و بررسی مسأله حقوق طبیعی و الهی مردم در‏‎ ‎‏حکومت و رابطه حق و تکلیف از منظر امام خمینی‏». مقاله ارائه شده به‎ ‎کنگره امام خمینی و اندیشه حکومت اسلامی. 

‏نوشتار فوق ضمن بیان کلیاتی در باب مباحث حقوقی و آزادی بعنوان یکی‏‎ ‎‏مصادیق حقوق به دیدگاههای امام خمینی در این زمینه می پردازد. ‏

 

باقی، عمادالدین


کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 94

205 «شیوه های رهبری امام خمینی برای بسیج در جنگ ایران و عراق (از دیدگاه‎ ‎نظریه ترکیبی و بر و کارکرد گرائی‏)». ‏حضور‏، ش 25، پائیز 1377.‏‎ ‎‏ص 183 - 218. ‏

‏این رساله (رساله کارشناس ارشد) در پی مطالعه نقش مؤلفۀ مرجعیت در جنگ‏‎ ‎‏تحمیلی با استفاده از تئوری کارکرد گرایی و روش تحقیق محتوا می باشد. نویسنده‏‎ ‎‏پس از توضیحاتی پیرامون شیوه تحقیق خود به طرح پرسش هائی پرداخته و‏‎ ‎‏درصدد یافتن پاسخ آنها با استفاده از جامعه آماری برآمده است و از 914 پیام از‏‎ ‎‏امام در جنگ تحمیلی استفاده شده است. ‏

 

باوند، نعمت الله

206 «تمدن و تفکر اسلامی در اندیشه عرفانی و سیاسی امام خمینی». حضور‏،‏‎ ‎‏ش 20 (تابستان 1376). ص 77 - 92. ‏

‏رابطه افکار سیاسی و دیدگاههای حکومتی امام خمینی با عرفان اسلامی و دیگر‏‎ ‎‏آموزه های اسلامی بررسی شده است. ‏

207 جایگاه عقل و دمکراسی در نظام ولایت‏. چاپ اول: تهران، شورای هماهنگی‏‎ ‎‏ تبلیغات اسلامی، 1374. 209ص. ‏

‏کتاب حاضر شامل مقالاتی زیر عنوان «جایگاه عقل و دمکراسی در نظام ولایت»‏‎ ‎‏و نیز دو مصاحبه «وکالت یا ولایت». و «انقلاب اسلامی و جهان معاصر» می باشد‏‎ ‎‏که در زمستان 1373 و بهار و تابستان 1374 در ‏روزنامه کیهان‏ منتشر گردید و‏‎ ‎‏عمدتاً نقد آراء عبدالکریم سروش در زمینه نظام حکومتی ولایت فقیه و دفاع از‏‎ ‎‏نظریه ولایت فقیه به ویژه افکار امام است. ‏

208 نقش امام خمینی در جهان معاصر (مجموعه مقالات). ‏تهران، نشر مرکز چاپ و‏‎ ‎‏نشر سازمان تبلیغات اسلامی، 1375. 147 ص. ‏

‏کتاب حاضر مجموعه مقالات نویسنده درباره امام خمینی بوده که بمناسبت‏‎ ‎‏هفتمین سال ارتحال امام به چاپ رسیده که یکی دو مقاله از آن قبلاً چاپ شده و‏‎ ‎‏بقیه مقالات جدید می باشد. که در بردارنده مباحثی مربوط به دیدگاههای سیاسی‏‎ ‎‏و حکومتی امام می باشد. ‏

‏نویسنده در این کتاب سعی در تبیین و طرح پاره ای از مواضع فکری و فرهنگی و‏‎ ‎‏سیاس مبتنی بر تفکر امام خمینی، علامه طباطبائی و استاد مطهری دارد‏‎[2]‎‏. ‏

و دولت آبادی، فیروز و حبیبی، نجفقلی و انصاری، حمید (میزگرد)


کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 95

209 «حکم تاریخی امام خمینی دربارۀ سلمان رشد، نظرها، واکنش ها، پیامدها و‎ ‎ریشه ها». فصلنامه حضور‏، ش 12، تابستان 1374. ص 30 - 66. ‏

‏در این گفتگو پس از طرح تاریخچه ای از رخدادهای بوجود آمده در جهان پس از‏‎ ‎‏فتوی امام در مورد سلمان رشدی به بررسی دیپلماسی کشورهای غربی در مقابل‏‎ ‎‏جمهوری اسلامی و ریشه های چنین واکنشی پرداخته و موضوع حکم و یا فتوی‏‎ ‎‏بود قتل سلمان رشدی و تفاوت یا عدم تفاوت آن را مورد بررسی قرار می دهند. ‏

‏مطالب این میزگرد نشانگر نوع برخورد امام خمینی با جریانهای معارض فکر ی و‏‎ ‎‏سیاسی است. ‏

 

باوی، محمد

210 «رویکرد تاریخی در مطالعۀ اندیشه سیاسی امام خمینی». اندیشه حکومت‏،‏‎ ‎‏ش 2، مرداد 1378. ص 31 - 34. ‏

‏نویسنده به دور رویکرد "متن باوری" و "تاریخ باوری" و رویکرد تاریخی در مطالعه‏‎ ‎‏اندیشه سیاسی هر شخصیتی اشاره نموده و ضمن ذکر تفاوت هر کدام مسئله‏‎ ‎‏کارآمدی در اندیشه سیاسی امام را مورد توجه قرار داده و با ذکر نمونه هایی به‏‎ ‎‏بررسی این کارآمدی می پردازد. نویسنده نهایتاً اعتقاد دارد که با رویکرد تاریخی‏‎ ‎‏می توان به لایه های عمیق تر اندیشه سیاسی امام راه برد و خطوط کلی و جهت‏‎ ‎‏تحول آن را شناخت. ‏

211 «عدالت حاکم اسلامی از دیدگاه امام خمینی». حضور‏، ش 27، بهار 1378.‏‎ ‎‏ص 93. ‏

‏نویسنده به بررسی عدالت حاکم اسلامی از منظر امام خمینی پرداخته و این اصل‏‎ ‎‏را بعنوان یکی از دو راه مهار قدرت سیاسی (مهار درونی قدرت سیاسی) مورد‏‎ ‎‏تجزیه و تحلیل قرار می دهد و پس از ارائه تعریفی از عدالت آنرا از شرایط‏‎ ‎‏ ضروری حاکم اسلامی دانسته و اره های تشخیص عدالت و فقدان آن را بررسی‏‎ ‎‏می نماید. در ضمن چگونگی حفظ و تقویت ملکه عدالت و سازکارهای جلوگیری‏‎ ‎‏از اشتباه از دیدگاه امام ذکر می کند. ‏

212 ولایت فقیه، قدرت و نظارت از دیدگاه امام خمینی. ‏کارشناسی ارشد، دانشگاه‏‎ ‎‏شهید بهشتی، 1376. ‏

‏این پایان نامه پاسخی به این پرسش است که امام خمینی برای جلوگیری از سوء‏‎ ‎‏استفاده ولی فقیه از قدرت چه راهی را پیشنهاد کرده است؟ و آیا بر ولایت فقیه‏‎ ‎‏نظارتی قابل اعمال است؟ برای پاسخ گفتن به این پرسش در بخش اول دو دیدگاه‏‎ ‎‏سنت گرایانه و نو گرایانه دربارۀ قدرت و مهار آن از یکدیگر باز شناخته شده است؛‏‎ ‎‏براساس نگرش سنت گرایانه، قدرت به خودی خود خیر است و فسادآور نیست. ‏


کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 96

‏بنابراین برای مهار آن باید ساز و کارهای درونی بهره گرفت. در مقابل نوگرایان‏‎ ‎‏معتقدند که قدرت، فسادآور است و باید از ساز و کارهای بیرونی برای مهار آن بهره‏‎ ‎‏گرفت. بخش دوم بررسی نظریه امام خمینی در این باره است. ایشان بر اساس‏‎ ‎‏نگرش عرفانی - اخلاقی خود، قدرت را ذاتاً خیر و کمال و منشأ فساد را عدم‏‎ ‎‏تهذیب نفس می داند. بنابراین حاکم باید عادل باشد تا از قدرت سوء استفاده‏‎ ‎‏نکند. اما نظارت بر او لازم نیست. در عین حال، چون عدالت با خطا منافاتی‏‎ ‎‏ندارد، ساز و کارهایی برای جلوگیری از خطای ولی فقیه وجود دارد که مهمترین‏‎ ‎‏آنها مشورت است. ویژگی این ساز و کارها این است که برای ولی فقیه الزام آور‏‎ ‎‏نیست. ‏

 

باهنر، محمدجواد

213 مواضع، در ولایت و رهبری، ‏تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، 1373.‏‎ ‎‏131ص. ‏

‏در این کتاب پس از بحث نقش امام در هدایت جامعه و بیان حدود امامت و ولایت‏‎ ‎‏به حاکمیت فقیه و نقش مردم اشاره کرده و به دفاع از جنبه های شرعی ولایت فقیه‏‎ ‎‏در قانون اساسی که ثمرۀ انقلاب و زحمات امام خمینی است می پردازد. ‏

 

بایبس، دانیال

214 «ظاهرة الاصولیة و مدی ارتباطها بالوضع الاقتصادی والفقر». ‏ع. ‏نداء الوطن‏،‏‎ ‎‏20 / 9 / 1995م. ‏

‏ترجمه مقاله ای است که در یکی از نشریه های واشنگتن یعنی مجله ‏میدل ایست‎ ‎کوارترلی‏ در تحلیل رابطه بنیادگرایی و اقتصاد چاپ شده است. کارکرد‏‎ ‎‏بنیادگرایی ایران در زمینه های اجتماعی و اقتصادی رویکرد اصلی نویسنده است. ‏

 

بایمتوف، لقمان

215 «اصول نه شرقی و نه غربی امام خمینی». حضور‏، ش 23، بهار 1377.‏‎ ‎‏ص 122 - 136. ‏

‏وی که تبعه تاجیکستان بوده و در رشته تاریخ صاحب نظر است، در این مقاله‏‎ ‎‏سعی نموده با استناد به سخنان امام سیاست نه شرقی نه غربی بعنوان شعاری که‏‎ ‎‏قلب سیاست خارجی ایران بوده و از موضوعات استراتژیک سیاست خارجی‏‎ ‎‏است را مورد بررسی قرار دهد. ‏

 

بختیاری، بهمان (بهمن)


کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 97

216 «المؤسسات الحاکمة فی الجمهوریة الاسلامیة الایرانیة (المرشد الاعلی‎ ‎و الرئاسة و مجلس الشوری». ‏ع. ‏ایران و الخلیج‏، به کوشش جمال سند السویدی.‏‎ ‎‏چاپ اول ابوظبی مرکز الامارات الدراسات و البحوث الاستراتیجیة، 1996م. ص 73 - 102‏‎ ‎‏نهادهای کلان سیاسی و حکومتی در ایران و رابطه آن ها با ولایت فقیه و بررسی‏‎ ‎‏خود ولایت فقیه به عنوان یک نهاد دولتی در اندیشه های امام خمینی بررسی‏‎ ‎‏شده است. در واقع نویسنده از نگاه ساختار شناسی به نهادهای دولتی ایران و‏‎ ‎‏اندیشه ولایت فقیه پرداخته است. ‏

217 «برزت الاصولیة الاسلامیة بسبب اخفاقات المجتمعات». ‏ع. ‏السیاسة‏،‏‎ ‎‏4 / 12 / 1997م. ‏

 

برزگر، ابراهیم

218 مبانی تصمیم گیری سیاسی از دیدگام امام خمینی. ‏تهران، سازمان تبلیغات‏‎ ‎‏اسلامی، 1373. 372ص. ‏

‏این کتاب از سه بخش و هر بخش از چند فصل تشکیل شده سپس نتیجه گیری‏‎ ‎‏نموده که موضوعات مطروحه در فصول و ابواب آن با توجه به نوشته ها و گفته های‏‎ ‎‏امام مورد بحث و بررسی قرار گرفته است که در اینجا به ذکر مباحث بخشها و‏‎ ‎‏فصول اشاره می کنیم. ‏

‏بخش اول: کلیات و جایگاه تصمیم گیری؛ فصل اول جایگاه معارف در‏‎ ‎‏تصمیم گیری، فصل دوم جایگاه احکام در تصمیم گیری و رابطه دین و سیاست،‏‎ ‎‏فصل سوم جایگاه اخلاق و تصمیم گیری. ‏

‏بخش دوم: گرایشات و روحیات تصمیم گیرنده؛ فصل اول تهذیب و تصمیم گیری،‏‎ ‎‏فصل دوم روحیه و تصمیم گیری، فصل سوم روحیه انسان و پدیده های اسلامی،‏‎ ‎‏فصل چهارم موارد دیگر متغیرات، روحیات و گرایشات. ‏

‏بخش سوم: ارکان و عناصر تصمیم گیری سیاسی؛ فصل اول: نظریه تکلیف در‏‎ ‎‏تصمیم گیری و فصل دوم ارکان تصمیم گیری سیاسی تئوری راهها. ‏

 

برزنونی، محمد علی

219 «منشأ مشروعیت حکومت اسلامی از دیدگاه امام خمینی». مقاله ارائه شده به‎ ‎کنگره امام خمینی و اندیشه حکومت اسلامی. 

‏نویسنده پس از بررسی مفهوم مشروعیت به ملاکهای مشروعیت در دیدگاههای‏‎ ‎‏مختلف اشاره نموده و پس از بیان منشأ مشروعیت حکومت در اسلام به مبنای‏‎ ‎

کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 98

‏امام خمینی در این زمینه اشاره کرده و ابعاد آن را مورد بررسی قرار داده است. ‏

 

بروجردی، علاءالدین

220 «سیاست خارجی در آئینه افکار امام خمینی». روزنامه کیهان‏، 13خرداد‏‎ ‎‏1377، ش 16237. ص 7. ‏

‏این مقاله اصول سیاست خارجی در بینش امام را در اصولی مانند خدا محوری،‏‎ ‎‏استحکام مواضع، فعال و ابتکاری بودن مواضع، مورد تهاجم قرا دادن ابرقدرتها،‏‎ ‎‏هوشیار کردن دولتها، خودباوری ملتها، خطاب امام به ملتها و جدا کردن حساسب‏‎ ‎‏ملتها از دولتها بررسی نموده و استراتژی حضرت امام در سیاست خارجی و‏‎ ‎‏همچنین پیش بینی های ایشان در مورد مسائل جهانی را بیان نموده است. ‏

 

بروجردی، مسیح

221 «اخلاق سیاسی حضرت امام خمینی». مجموعه مقالات هشتمین سمینار بررسی‎ ‎سیره نظری و عملی حضرت امام خمینی(ره)، جمعیت زنان جمهوری‎ ‎اسلامی ایران. ‏تهران، مؤسسه چاپ و نشر عروج، 1377. ص 279 - 287.‏‎ ‎‏در این مقاله به شرح دو نمونه از اخلاق سیاسی حضرت امام در عنوان، پرهیز از‏‎ ‎‏خود محوری و اشداء علی الکفار، رحماء بینهم پرداخته است. ‏

 

بریر، کلرو پیر بلانشه

222 ایران: انقلاب به نام خدا‏. ترجمه قاسم صنعوی. تهران، سحاب کتاب، 1358. ‏

223 ‏«برویسرویکا ایات الله». ع. ‏الازمنة العربیة‏، 25 - 22 / 7 / 1989م. ‏

‏بررسی دیدگاههای سیاسی امام خمینی است. ‏

 

البریفکافی، عبدالقادر

224 «نگاهی به اندیشه های سیاسی، اخلاقی و استراتژیک حضرت امام خمینی».‎ ‎‏ترجمه سرویس خارجی ‏روزنامه اطلاعات‏. روزنامه اطلاعات، 4تیرماه‏‎ ‎‏1369، ش 19075. ص 6‏

‏وی بطور خیلی خلاصه و مختصر به مهمترین اصول فکری و سیاسی و استراتژیک‏‎ ‎‏امام اشاره می کند. ‏

225 «فلسطین در نگاه امام»‏. ترجمۀ مهرداد آزاد. ‏روزنامه کیهان‏، 12خرداد 1370‏‎ ‎

کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 99

‏(ش 14200). ص 15. ‏

‏نویسنده در ضمن بحث از دیدگاههای امام خمینی در قبال اسرائیل و اشغال‏‎ ‎‏بیت المقدس و همچنین حکم اسلام در قبال اسرائیل، کوشید است گوشه ای از‏‎ ‎‏اهتمام و توجه امام را نسبت به فلسطین و نقش ایشان در بازگرداندن اعتماد به‏‎ ‎‏نفس مسلمانان در زمینه آزادسازی قدس و قدرت اسلام در باز پس گیری‏‎ ‎‏سرزمینهای اشغالی را به تصویر بکشد. ‏

 

بزرگی، مهدی

226 «عوامل وحدت و تفرقه در جهان اسلام از دیدگاه امام خمینی‏». ‏مقاله ارائه شده‎ ‎به کنگره امام خمینی و اندیشه حکومت اسلامی. 

‏نویسنده به بررسی ابعاد نظری امام در سیاست بین الملل و دیدگاه وی در زمینه‏‎ ‎‏وحدت اسلامی و فراهم آوردن زمینه های آن در جهان اسلام، همچنین تأثیر افکار‏‎ ‎‏امام بر مردم کشورهای مسلمان پرداخته است. ‏

 

بسطام خانی، حسن

227 رسالة فی ولایت الفقیه‏. رساله سطح سوم مدارج علمی شورای مدیریت حوزه‏‎ ‎‏علمیه قم، 1375. 47ص. ‏

‏نویسنده پس بررسی مفهوم ولایت و اصل اولی در ولایت به طرح مبحث ولایت‏‎ ‎‏فقیه پرداخته و دیدگاه های امام خمینی در این زمینه را تبیین نموده است. ‏

 

بقال، عبدالحسین محمدعلی

228 الامامة حتی ولایت الفقیه‏. ع. تهران، وزارت ارشاد اسلامی، [1374].‏‎ ‎

‏با بررسی امامت به عنوان یکی از اصول اعتقادی تشیع و تداوم آن در ولایت فقیه‏‎ ‎‏به بررسی آراء امام خمینی در این باره پرداخته است. ‏

 

البکاء، محمد

229 خمینی: التجربة المیتة‏. ع. بغداد، وزارة الثقافة، 1404ق. 91ص. ‏

 

البکری، زین العابدین

230 «مفهوم القدرة السیاسیة فی قیادة الامام الخمینی‏». ع. ‏الحوار الفکری و‎ ‎السیاسی‏، ش 40، زمستان 1410. ص 211. ‏

‏نویسنده به بررسی چگونگی قدرت سیاسی در رهبری امام بعنوان الگوئی برای‏‎ ‎

کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 100

‏رهبری حکومت اسلامی اشاره نموده و آن را در چند اصل مهم توضیح و تشریح‏‎ ‎‏می نماید. ‏

 

بلخی، میرزا حسین

231 «امام خمینی و احیای اندیشه جامعیت دین». سراج‏، سال سوم، ش 11‏‎ ‎‏(بهار 1376). ص 206 - 221. ‏

‏نویسنده پس از توضیحاتی پیرامون مفهوم احیاء به چهار اصل عمده در افکار امام‏‎ ‎‏خمینی که از طریق آن به اثبات امتزاج دین وسیاست می توان دست یافت اشاره‏‎ ‎‏نمود و دیدگاه ایشان را در این مورد تجزیه و تحلیل می نماید. ‏

 

بنی فضل، مرتضی (مصاحبه شوند)

232 «[اندیشه حکومتی امام خمینی]». تأملی بر احیاء تفکر دینی (مجموعه‎ ‎مصاحبه ها و میزگردها). کنگره بین المللی امام خمینی و احیاء تفکر دینی،‎ ‎13 - 11 خرداد 1376. ‏تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی،‏‎ ‎‏1376. ص 35 - 48. ‏

‏مصاحبه شونده به نقش اندیشه های امام در احیای سنتهیا سیاسی مذهبی از قبیل‏‎ ‎‏حج ابراهیمی، نماز جمعه و جهاد و همچنین تأثیر این تفکرات در احیای جبهۀ‏‎ ‎‏اسلامی نهضتهای آزادی بخش اشاره نموده و تأثیر این تفکر در احیای حکومت‏‎ ‎‏اسلامی و تشکیل جمهوری اسلامی را مورد بررسی قرار داده است. ‏

233 «حفظ میراث امام». روزنامه جمهوری اسلامی‏، 19 خرداد 1373، ش 4350. ص 14. ‏

‏مصاحبه شونده با ذکر نمونه ای تاریخی، مشی و آراء سیاسی امام در دوران‏‎ ‎‏ستمشاهی و پس از انقلاب را مورد بررسی قرار می دهد. ‏

 

بورجا، فرانسوا Francois Burgat

234 الاسلام السیاسی‏. ع. ترجمه لورین زکری. چاپ اول: القاهرة. دارالعالم الثالث،‏‎ ‎‏1992م. 399ص. ‏

‏بررسی جریان اسلام گرایی در شمال آفریقا مانند کشورهای الجزائر، تونس، لیبی‏‎ ‎‏و مغرب در شش فصل است: ‏التشدد الاسلامی و الاصولیة و الاسلام السیاسی، من‎ ‎الاسلام الی الاسلام السیاسی، من الخطبة الی الانتخاب، غنوشی و عباس مدنی‎ ‎و الآخرون، الجزائر و لیبی و المغرب. 

‏در هرکدام از مباحث فوق مفصلاً گرایشهای علمانی و بنیادگرایی بررسی‏‎ ‎

کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 101

‏شده است. ‏

‏عنوان اصلی کتاب: ‏‎L, Islamisme au moghreb La Voixdu Sud‎

 

بهرامسیری، بهرام

235 «پاسخ امام خمینی به پرسشهائی در باب ولایت فقیه». کتاب نقد، دین و دنیا.‎ ‎‏ش 2و 3 (بهار و تابستان 76). ص 315 - 327. ‏

‏نویسنده با استناد به گفته ها و نوشته های امام خمینی دیدگاههای ایشان در پاسخ به‏‎ ‎‏سئوالاتی که پیرامون ولایت فقیه در حکومت اسلامی وجود دارد را مورد بررسی‏‎ ‎‏قرار داده است. ‏

 

بهشتی سرشت، محسن

236 «امام و انقلاب مشروطیت ایران‏». ‏حضور‏، ش 20، تابستان 1376. ص 137 - 157. ‏

‏نویسنده با توجه به بیانات و نوشته ای امام خمینی به بررسی دیدگاههای ایشان در‏‎ ‎‏مورد نقش علما در پیروزی نهضت مشروط، قانون اساسی مشروط، زمینه های‏‎ ‎‏انحراف مشروطیت و نتیجه و فرجام نهضت مشروطه می پردازد. ‏

237 «به مناسبت روز جهانی قدس، نگاهی گذرا بر فرازهایی از سخنان حضرت امام‎ ‎پیرامون اسرائیل، قدس و راه نجات آن». روزنامه جمهوری اسلامی‏،‏‎ ‎‏23 خرداد 1364، ش 1749. ص 9‏

‏در این مقاله نویسنده با ذکر فرازهائی از سخنان امام موضع امام پس از 24 تا‏‎ ‎‏زمان حاضر در قبال اسرائیل پرداخته و نظرات امام را در چگونگی آزادی قدس‏‎ ‎‏مورد تحلیل قرار می دهد. ‏

بی آزار شیرازی، عبدالکریم

238 «بینش فقهی امام در برخورد با رویدادهای نوین جهان». کیهان اندیشه‏،‏‎ ‎‏ش 29، فروردین و اردیبهشت 1369. ص 45 - 55. ‏

‏نویسنده به فهرست مسائل مستحدثه ای اشاره می کند که امام به بیان آنها‏‎ ‎‏پرداخته اند و در ضمن به مبانی امام در مسائل مستحدثه و تدوین رساله اشاره‏‎ ‎‏کرده و به مسائلی که باید مورد بررسی فقها برای رفع نیازهای جهان امروز قرار‏‎ ‎‏گیرد اشاره می نماید. ‏

‏برای بررسی کارآمدی اندیشه حکومتی ایشان و ج. ا. ا.، مقاله مفیدی است. ‏


کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 102

بیات، اسدالله

239 «امام و شواری نگهبان». ماهنامه پاسدار اسلام‏، ش 116، مرداد ماه 1370.‏‎ ‎‏ص 28 - 32. ‏

‏نویسنده با ذکر جملاتی از امام در گفتارها و وصیت نامه ایشان، جایگاه شورای‏‎ ‎‏نگهبان و اهمیت کار آنان و چگونگی عمل ایشان را از نظر امام مورد بررسی قرار‏‎ ‎‏داده و وظایف شورای نگهبان را از این دیدگاه تجزیه و تحلیل می نماید. ‏

240 «امامت و رهبری در کلام امام». ماهنامه پاسدار اسلام‏، ش 117،‏‎ ‎‏شهریور 1370. ص 36 - 38. ‏

‏نویسنده به توضیح تمهیدات حضرت امام برای حفظ روحیه انقلابی مردم‏‎ ‎‏پرداخته است. ‏

241 «جایگاه و نقش حساس دستگاه اجرائی». ماهنامه پاسدار اسلام‏، ش 126،‏‎ ‎‏خرداد ماه 1371. ص 36 - 38. ‏

‏نویسنده به جایگاه قوه مجریه در نظام اسلامی و خطرات بی اعتنائی به آن از نظر‏‎ ‎‏امام اشاره کرده و توصیه های ایشان را برای سلامت ساختار این بخش مهم از‏‎ ‎‏حکومت مورد بررسی قرار می دهد. ‏

242 «جایگاه و نقش حساس دستگاه اجرائی (وزارت خارجه)». ماهنامه پاسدار‎ ‎اسلام‏، ش 127، تیرماه 1371. ص 38 - 41. ‏

‏در این مقاله سیاست خارجی نظام اسلامی بعنوان بخشی که نمای بیرون نظام را به‏‎ ‎‏تصویر می کشد در موضوعات حفظ استقلال حفظ منافع کشور، رابطه با دولتها و‏‎ ‎‏اولویتها در این نوع روابط، و اصلی مانند دفاع از مستضعفین جهان از دیدگاه امام‏‎ ‎‏مورد بررسی قرار گرفته شده است. ‏

243 «حدود و اختیارات دولت اسلامی». کیهان‏، 1تا 26 بهمن 1366 و 3 تا 24‏‎ ‎‏اسفند 1366 و 7تا 19 و 22 فروردین 1367. ‏

244 «شرایط رهبری و نمایندگان مجلس در کلام امام». ماهنامه پاسدار اسلام‏،‏‎ ‎‏ش 118، مهرماه 1370. ص 30 - 33. ‏

‏نویسنده به بررسی شرایط نمایندگان مجلس و رئیس جمهور می پردازد و با استفاده‏‎ ‎‏از وصیتنامه امام این شرایط را بررسی کرده سپس ویژگیهای رهبر یا شورای‏‎ ‎‏رهبری را از نظر ایشان مورد تجزیه و تحلیل قرار می دهد. ‏

245 «نقش رسانه های گروهی و نظر حضرت امام». ماهنامه پاسدار اسلام‏، ش 130،‏‎ ‎‏مهرماه 1371. ص 28 - 32 و ش 132. ص 32 - 34. ‏

‏نویسنده ضمن طرح اهمیت و جایگاه رسانه های گروهی در قرن حاضر، نقش و‏‎ ‎‏شأن مطبوعات در نظام اسلامی از نظر حضرت امام اشاره می کند. ‏


کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 103

‏این مقاله برای مطالعه جایگاه مطبوعات به عنوان شاخص آزادی و تکثر آراء و‏‎ ‎‏نظریات و مساهمت مردم در اندیشه سیاسی و حکومتی امام خمینی، مفید است. ‏

 

بیرم، ابراهیم

246 «خلفیات الخلاف علی ولایة الفقیه فی ایران اطلقها الخمینی و منتظری قال‎ ‎بتحدیدها ثم التفسیرات». ‏ع. ‏النهار‏، 27 / 11 / 1997م. ‏

‏بررسی نظریه ولایت فقیه امام خمینی، قانون اساسی ایران و عملکرد نظام سیاسی‏‎ ‎‏ایران است. ‏

 

بیضائی، طیبه

247 «تطبیق و تفاوت آراء مدینه فاضله با ویژگی های مدینه اسلامی از دیدگاه امام‎ ‎خمینی(ره)». مقاله ارائه شده به کنگره امام خمینی و اندیشه حکومت‎ ‎اسلامی‏. ‏

‏نویسنده پس از ذکر مصادیقی از آراء مدینه فاضله فارابی به نقد اجمالی آن و بیان‏‎ ‎‏تفاوتها و ویژگی های دیدگاه امام با آن پرداخته و ویژگی های دولت مطلوب از‏‎ ‎‏نظرگاه امام را مورد بررسی قرار می دهد. ‏

 

پازوکی، ناصر

248 «دستاوردهای 8 سال دفاع مقدس از دیدگاه حضرت امام خمینی». روزنامه‎ ‎رسالت‏، 11مهر 1374، ش 2811. ص 4. ‏

‏این مقاله به دستاوردهای 8 سال دفاع مقدس از نظر امام پرداخته وطی موضوعات‏‎ ‎‏ 15گانه آن را بررسی می کند. ‏

‏برای مطالعۀ مسئولیت ها و وظایف فراملی دولت اسلامی، مفید است. ‏

249 «پرتوی از مدیریت امام». حوزه‏، سال نهم، ش 1، فروردین و اردیبهشت 1371‏‎ ‎‏(پیاپی 49). ص 5 - 42. ‏

 

پرهام، سیروس

250 انقلاب: ایران و مبانی رهبری امام خمینی‏. چاپ اول: تهران، امیرکبیر، 1357.‏‎ ‎‏88 ص. ‏

‏اصل این کتاب با نام مستعار سایروس برام و ترجمۀ پ. شیرازی در ‏روزنامه‏ ‏


کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 104

اطلاعات‏ منتشر شد و با همان نام ها بدون ذکر ناشر و به صورت جزوه چاپ‏‎ ‎‏شده است. ‏

‏این اثر به تحلیل و بررسی زندگینامه و آراء سیاسی امام پرداخته است. ‏

 

پزشکی، محمد

251 «شرایط حکومت دینی به قرائت امام خمینی». علوم سیاسی‏ (ویژه یکصدمین‏‎ ‎‏سال میلاد امام خمینی)، ش پنجم( تابستان 1378 ). ص 406 - 442. ‏

‏نویسنده ضمن بیان شرایط مکانیکی، محیطی، اقتصادی، حقوقی، فکری و‏‎ ‎‏حفاظتی حکومت دینی به دیدگاههای امام در این زمینه اشاره می کند. ‏

 

پژوهشکده تحقیقات اسلامی سپاه

252 حاکمیت دینی‏، بی جا، اداره آموزشهای عقیدتی - سیاسی نمایندگی ولی فقیه در‏‎ ‎‏سپاه، 1377. 200ص. ‏

‏این کتاب در چهار فصل به فلسفه سیاسی اسلام و حاکمیت دینی پرداخته که‏‎ ‎‏عبارتند از: دین و دولت، حاکم اسلامی، ولی فقیه، رهبری و مرجعیت و درفصل‏‎ ‎‏آخر ناظر به دیدگاههای امام خمینی می باشد. ‏

253 پیرامون ولایت فقیه خط حاکم برسپاه. ‏بی جا، دفتر سیاسی سپاه پاسداران‏‎ ‎‏انقلاب اسلامی، بی تا. 117 ص. ‏

‏این کتاب سخنرانی یکی از پاسداران در سمینار اتحادیه انجمن های اسلامی‏‎ ‎‏دانشجویان در اروپا بوده و به بررسی ولایت فقیه از دیدگاه امام خمینی می پردازد. ‏

 

پوجاندا، ن. 

254 خمینیسم‏، بی جا، بی نا، 1982. ‏

‏تحلیلی از حاکمیت در ایران و بررسی اندیشه های سیاسی و حکومتی امام خمینی‏‎ ‎‏به عنوان یک گرایش و مکتب خاص در عصر جدید است. ‏

255 «تأثیر امام خمینی در جهان معاصر». حضور (اهدائی فصلنامه حضور)‏،‏‎ ‎‏خرداد 1376. ص 63 - 66. ‏

‏نویسنده به بررسی قرائت جدید امام از مفهوم استکبار و بیرون آوردن آن از‏‎ ‎‏مفاهیم فردی به عرصه سیاست و همچنین تأثیرات تفکرات ضد استکباری امام‏‎ ‎‏در جهان معاصر پرداخته است. ‏


کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 105

256 «تأملی در شأن رهبری و خبرگان از نگاه امام خمینی». روزنامه رسالت‏، 11مهر‏‎ ‎‏1377 (ش 3686). ص 3و 11. ‏

‏نویسنده به شأن رهبری در جایگاه ولایت فقیه و مشروعیت حکومت با حاکمیت‏‎ ‎‏فقیه از نظر امام خمینی اشاره کرده و جایگاه مجلس خبرگان را در کلام ایشان‏‎ ‎‏بررسی می کند. ‏

 

تاجیک، محمدرضا

257 «امام، قدرت و گفتمان». روزنامه ایران‏، ش 1206 (25 فروردین 1378). ص 10. ‏

‏نویسنده به بررسی گفتمان امام خمینی بر اساس مجموعه ای از رهیافتها و‏‎ ‎‏رویکردهای نظری می پردازد که از قالب آن قادر به بسیج توده ها و بنیان گزاری‏‎ ‎‏نظامی اسلامی گردید. ‏

 

تبریزی، ایرج

258 «جدایی دین از سیاست از دیدگاه امام خمینی». مقاله ارائه شده به کنگره‎ ‎بین المللی تبیین انقلاب اسلامی‏، تهران، 1378. ‏

‏نویسنده ضمن بررسی علل گسترش عقیده جدائی دین از سیاست به دیدگاه های‏‎ ‎‏امام خمینی در این زمینه اشاره می کند. ‏

259 «تحلیل یک روحانی نمای وابسته از امام خمینی». فصلنامه پانزده خرداد، ‏ش 25،‏‎ ‎‏بهار 1376. ص 140 - 146. ‏

‏با شروع مبارزات امام خمینی در سال 42 علی نخعی یک از روحانیون وابسته به‏‎ ‎‏دولت به قم اعزام شده و پس از ملاقات با علما و امام گزارش خود را در مورد‏‎ ‎‏شخصیت امام و نظرات ایشان درباره وکالت زنان و مبارزه با دولت را بیان می کند. ‏

 

تراب زمزمی، عبدالمجید

260 قراءات فی الثورة الخمینیة و الجمهوریة الاسلامیة‏: ‏خلیفات و ابعاد. ‏ع.‏‎ ‎‏منشورات صوت المشرق، 1987. ‏

 

ترابی، مجید

261 تأثیر اندیشه های حضرت امام در روابط بین الملل. ‏کارشناسی ارشد روابط‏‎ ‎


کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 106

‏سیاسی دانشکده روابط بین الملل وزارت امور خارجه. ‏

 

ترقی، حمیدرضا

262 «امام خمینی و حفظ نظام جمهوری اسلام». شما‏، ش 122(31تیر 1378).‏‎ ‎‏ص 4. ‏

‏این مقاله به شرح سخنان امام درباره وجوب حفظ نظام جمهوری اسلامی‏‎ ‎‏پرداخته است. ‏

263 «امام خمینی و دولت». شما‏، ش 128 (11شهریور 1378). ص 6. ‏

‏این نوشتار پس از بررسی وظایف دولت از نظر قانون اساسی، سخنان امام در‏‎ ‎‏رابطه دولت و مردم و نقش مردم در نظام اسلامی را ذکر کرده است. ‏

264 «امام خمینی  و قانونگرائی». شما، ‏ش 111 (24تیرماه 1378).‏‎ ‎‏ص 4. ‏

‏نویسنده تأکیدات امام خمینی درباره قانون را در 7 موضوع بررسی می کند. ‏

265 «گروههای سیاسی در منظر امام خمینی». شما‏، ش 123 (7 مرداد 1378).‏‎ ‎‏ص 4. و ش 125. ‏

‏این مقاله به تشریح مختصر دیدگاههای امام درباره ملی گرائی، پان ایرانیسم،‏‎ ‎‏جبهه ملی و جریانهای ضدانقلاب پرداخته است. ‏

 

تسخیری، محمد علی

266 حول الدستور الاسلامی فی موادّه العامة‏. ع. تهران، ‏رابطة الثقافة و العلاقات‎ ‎الاسلامیة‏، 1417. 238ص. ‏

‏نویسنده اصول مهم قانونی اساسی و از جمله مسئله ولایت فقیه را شرح و بررسی‏‎ ‎‏نموده که ناظر به دیدگاه امام خمینی می باشد. ‏

267 «العمل الحکومی و دوره فی تحقیق مسؤولیات الدولة الاسلامیة». مقاله ارائه‎ ‎شده به کنگره امام خمینی و اندیشه حکومت اسلامی. 

‏این مقاله به امکانات قانونی که حاکم اسلامی برای اداره جامعه دارا می باشد اشاره‏‎ ‎‏کرده است و مباحث خود را در پنج فصل به شرح زیر تبویب نموده است: ‏

‏فصل اول: بحث مفاهیم بوده و اصطلاحاتی مانند حکم حکومتی و احکام اولی و‏‎ ‎‏ثانوی و ارتباط آنها را بیان کرده است؛ فصل دوم: به مبانی مشروعیت حکم‏‎ ‎‏حکومتی اشاره نموده؛ فصل سوم: به وظایف و مسؤولیتهای حکومت اسلامی‏‎ ‎‏پرداخته؛ فصل چهارم: موضوع قانون گذاری در منطقة الفراغ را بررسی نموده و‏‎ ‎‏در فصل پنجم: به عوامل دیگری که برای اداره بهتر جامعه در اختیار حاکم و ولی‏‎ ‎‏فقیه قرار دارد اشاره نموده است. این مباحث ناظر به دیدگاه امام خمینی می‏‏ ‏‏باشد. ‏


کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 107

تسلیمی، محمد سعید

268 «جستجوی مبانی هنجاری پیرامون تلفیق تئوکراسی با دمکراسی در سیره امام‎ ‎خمینی». مجموعه مقالات (جلد دوم)، کنگره بین المللی امام خمینی و احیاء‎ ‎تفکر دینی خرداد 76‏، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(س).‏‎ ‎‏1377. ص 51 - 61. ‏

‏نویسنده جمع میان جمهوریت و اسلامیت و تلفیق تئوکراسی و دمکراسی در‏‎ ‎‏چارچوب یک نظام و حکومت اسلامی از جانب امام خمینی را بعنوان تئوری‏‎ ‎‏حکومتی ایشان مورد بررسی و تحلیل قرار داده است. ‏

269 «تشکیل نظام ولایت فقیه حرکت جاودانۀ امام». روزنامه رسالت‏، 19 تیر 1386‏‎ ‎‏(ش 1012). ص 3و ش 1013. ص 3. ‏

‏این مقاله به بررسی دیدگاههای حضرت امام در مورد ولایت فقیه و اختیارات، و‏‎ ‎‏بررسی زمینه های تاریخی آن می پردازد. ‏

 

تشیع، محمد حسن

270 «ولایت فقیه حکومتی در قانون، حکومتی بر قانون». مقاله ارائه شده به کنگره‎ ‎امام خمینی و اندیشه حکومت اسلامی. 

‏نویسنده در صدد تبیین این موضوع است که آیا فقیه در چارچوب قانون اساسی‏‎ ‎‏حق ولایت و حکومت در جامعه اسلامی را دارد یا آنکه حیطه حکومت و‏‎ ‎‏اختیارات وی بسی فراتر از قانون اساسی است و آنچه در این قانون به عنوان‏‎ ‎‏وظایف رهبری ذکر شده تنها نکات برجسته این وظایف است. ‏

 

تقوی، سیدرضا

271 «امام خمینی(س) و استراتژی مبارزه». روزنامه اطلاعات‏، 10 خرداد 1369،‏‎ ‎‏ش 19056. ص 7و ش 19057. ‏

‏در این مقاله پس از بحث مفهوم استراتژی به ارزش مبارزه از دیدگاه امام و ماهیت‏‎ ‎‏مبارزه از این دیدگاه پرداخته و سپس اهداف مبارزه از دیدگاه امام را در5عنوان‏‎ ‎‏توضیح می دهد، سپس مصادیق دشمنان را در 7 عنوان از نظر امام بیان کرده و‏‎ ‎‏شیوه های مبارزه دشمن با اسلام را از این دیدگاه بیان می کند و رموز پیروزی بر‏‎ ‎‏دشمن را از دیدگاه امام عرضه می کند. ‏


کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 108

تقوی، سید صادق

272 حکومت اسلام و مواد اساسی آن. ‏[بی جا، بی نا، بی تا]. 61ص. ‏

 

تقوی، سید محمد ناصر

273 «انقلاب و اندیشه اصلاحی امام خمینی». روزنامه رسالت (ویژنامه فجر‎ ‎سعادت)‏، 14 بهمن 1375. ص 34 - 35. ‏

‏نویسنده با توضیح نقش امام در اصلاحگری جامعه به دو نظریه در انتظار از دین‏‎ ‎‏اشاره کرده و اهتمام دین اسلام به توازن و تعادل در هدایت فردی و اجتماعی بشر‏‎ ‎‏که دیدگاه مورد نظر امام خمینی است را مورد تحلیل و بررسی قرار می دهد. ‏

274 «سیاست مصلحت از منظر امام خمینی». روزنامه رسالت، ‏12 خرداد 1378.‏‎ ‎‏ص 22. ‏

‏نویسنده ضمن بررسی اسلام و سیاست از منظر امام خمینی و تأکید امام بر‏‎ ‎‏جامعیت دین اسلام، تبیین و طرح ولایت فقیه از طرف امام را در سه نوبت یکی‏‎ ‎‏بصورت منطوق در نجف اشرف و دیگری مکتوب در جلد دوّم ‏کتاب البیع‏ و مرحله‏‎ ‎‏سوم پس از پیروزی انقلاب اسلامی می داند، سپس موضوع مصلحت در نظام‏‎ ‎‏سیاسی اسلام و حاکمیت ولی فقیه را مورد بررسی قرار می دهد. ‏

275 «مصلحت بعنوان پارادایم حکومت اسلامی». مقاله ارائه شده به کنگره امام‎ ‎خمینی و اندیشه حکومت اسلامی. 

‏در این مقاله نویسنده با پرداختن به شیوه های مصلحت سنجی، به مکانیسم درونی‏‎ ‎‏تشخیص مصلحت پرداخته و ذیل عنوان مکانیسم بیرونی تشخیص مصلحت‏‎ ‎‏موضوعاتی مانند: تشکیل گروههای کارشناسی و تخصصی، مشورت، نصیحت،‏‎ ‎‏امر به معروف و نهی از منکر و همه پرسی را مورد بررسی قرار می دهد در این‏‎ ‎‏زمینه دیدگاه های امام خمینی مورد استناد قرار گرفته است. ‏

 

توحدی، علی اصغر

276 بررسی رهبری امام خمینی از 15خرداد 1342 تا 22 بهمن 1357. ‏کارشناسی،‏‎ ‎‏دانشکده عقیدتی سیاسی نمایندگی ولی فقیه در سپاه پاسداران - قم، استاد‏‎ ‎‏راهنما لطفعلی لطیفی، خرداد 1372. 209ص. ‏

‏در فصلهایی به تحلیل و بررسی اندیشه های سیاسی و دیدگاههای حکومتی امام‏‎ ‎‏خمینی پرداخته است. ‏

‏ ‏

توحینی، محمد مصطفی


کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 109

277 السیاسة الخفیة الامام الخمینی. ‏ع. بیروت، دارالبلاغ، 1990م. 208ص. ‏

‏آراء و افکار امام خمینی در مسائل سیاسی و حکومتی و تأثیر و کارکرد نظریه‏‎ ‎‏ولایت فقیه بررسی شده است. ‏

 

توسلی فارانی، قدرت الله

278 مبانی فکری حکومت و رهبری در اسلام‏. تهران، عباس صفری، 1369.‏‎ ‎‏402ص. ‏

‏نویسنده به مباحثی درباره حکومت و نقش زمامداران جامعه اسلامی و بحث‏‎ ‎‏درباره دیدگاههای مختلف شیعه درباره نظام حکومت اسلامی پرداخته و‏‎ ‎‏دیدگاههای علمای مختلف از جمله امام خمینی(ره) در مورد شرایط عمومی و‏‎ ‎‏لازم برای حاکم اسلامی را مورد بررسی قرار داده است. ‏

 

توفیق، خالد

279 «الامام الخمینی - حرکة احیائیة شاملة علی الجبهتین». ‏ع. ‏الوحدة‏، ش 203‏‎ ‎‏(1481ق). ‏

‏نویسنده دیدگاههای امام خمینی در احیاء تفکر سیاسی اسلام و موانع آن را بیان‏‎ ‎‏نموده است. ‏

 

توکلی کرمانی، حمید

280 «امام خمینی و دفاع مقدس». روزنامه کیهان‏، 31 شهریور 1370 (ش 14288).‏‎ ‎‏ص 6. ‏

‏در این مقاله سخنان امام در مورد جنگ تحمیل و دفاع از کیان انقلاب و اسلام در‏‎ ‎‏ابعاد مختلف بیان شده و بطور مختصری مورد بررسی قرار گرفته است. ‏

281 «سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران از دیدگاه امام خمینی». حضور‏،‏‎ ‎‏ش 17، پائیز 1375. ص 314 - 315. ‏

‏عنوان فوق پایان نامه ای بوده که با راهنمائی دکتر محمود سریع القلم و مشاورت‏‎ ‎‏دکتر محمدرضا تخشید در سطح کارشناسی ارشد رشتۀ علوم سیاسی دانشگاه‏‎ ‎‏ترتبیت معلم صورت گرفته و مجله به توصیف آن بصورت مختصر پرداخته. در این‏‎ ‎‏پایان نامه اصول و اهداف کلی سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران از دیدگاه‏‎ ‎‏امام خمینی تحت موضوعاتی مورد بررسی قرار گرفته و عوامل و ابزار لازم جهت‏‎ ‎‏تحقق این اصول از دیدگاه امام تجزیه و تحلیل شده است. ‏


کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 110

282 «مشارکت سیاسی از دیدگاه امام خمینی». روزنامه کیهان‏، 14بهمن 1370‏‎ ‎‏(ش 14400). ص 15. ‏

‏نویسنده به جمع آوری و بررسی مختصر بیانات امام پیرامون مشارکت سیاسی‏‎ ‎‏مردم در حکومت اسلامی، زمینه های این مشارکت، اهداف مشارکت و آثار عدم‏‎ ‎‏مشارکت پرداخته است. ‏

 

توکلی، یعقوب

283 «حکومت اسلامی در اندیشه دیرین سیاسی در آراء امام خمینی». روزنامه‎ ‎رسالت (ویژه نامه این شرح بی نهایت)‏، 12خرداد 1373(ش 2136).‏‎ ‎‏ص 4و5و22. ‏

‏نویسنده پیروزی انقلاب اسلامی را همانا اندیشه سیاسی امام خمینی می داند که به‏‎ ‎‏فاصله 33 سال از وجود ذهنی به وجود عینی رسیده و لذا با مراجعه به اندیشه های‏‎ ‎‏امام از سال 1322 در کتاب ‏کشف الاسرار‏ تا سال 43 در سخنرانیها آراء ایشان‏‎ ‎‏را در باب تشکیل حکومت بررسی می کند. ‏

 

تهرانی، جواد

284 «حکومت و سیاسی از نظر اسلام‏» ‏فلسفه بشری و اسلامی‏، تهران، کتابخانه‏‎ ‎‏بزرگ اسلامی، 1355. ص 95 - 98. ‏

 

ثقفی، ع. 

285 «ولایت فقیه، منشاء مشروعیت (بررسی وظایف، اختیارات و شئونات ولی‎ ‎فقیه از دیدگاه امام خمینی)». روزنامه کیهان‏، 21اردیبهشت 1371،‏‎ ‎‏ش 14471 - 14476 و 14478 - 14480 و 14482 و 14483 و 14485 و‏‎ ‎‏14486 و 14489و 14491و 14494 و 14496و 14497 و‏‎ ‎‏14534 - 14536. ‏

‏نویسنده با بررسی آراء و نظرات امام به این نتیجه می رسد که مشروعیت حکومت‏‎ ‎‏اسلامی و قوای آن با وجود ولایت فقیه تحقق می یابد و نقش مردم تنها فعلیت‏‎ ‎‏بخشیدن به حکومت اسلامی بوده و انتخاب ولی فقیه توسط خبرگان به نوعی‏‎ ‎‏تشخیص و معرفی ولی فقیه  و نه نصب و تعیین ولی فقیه می باشد. سپس به نقد‏‎ ‎‏نظراتی می پردازد که به پر رنگ کردن مردم در مشروعیت نظام اسلامی می پردازند‏‎ ‎‏و جریانهای مختلف سیاسی و نظرات آنان را در مقابل تفکر امام بررسی نموده و به‏‎ ‎‏رابطه مرجعیت با ولایت می پردازد. ‏


کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 111

ثواقب، جهانبخش 

286 «حضرت امام خمینی و کارگزاران نظام اسلامی». روزنامه اطلاعات‏، 16خرداد‏‎ ‎‏1369، ش 19059. ص 6 و ش 19061 و 19063 و 19064. ‏

‏نویسنده با بررسی آراء امام در کتابها و سخنان امام به بحث ضرورت حکومت‏‎ ‎‏اسلامی و ویژگیهای حکومت اسلامی پرداخته و خصلتهائی که کارگزاران نظام‏‎ ‎‏اسلامی از نظر امام بایستی دارا بوده و آنچه از نظر ایشان نباید در یک کارگزار‏‎ ‎‏اسلامی باشد را ذکر می کند. ‏

287 «حکومت اسلامی درا ندیشه سیاسی امام خمینی». روزنامه اطلاعات‏، 9 خرداد‏‎ ‎‏1371، ش 19627. ص 7. ‏

‏نویسنده با تکیه بر اصل مهم ضرورت و امکان تشکیل حکومت اسلامی در عصر‏‎ ‎‏غیبت در اندیشه امام خمینی و بیان دلایل عقلی و نقلی آن در کتاب ولایت فقیه به‏‎ ‎‏سیستم حکومت مورد نظر ایشان اشاره کرده که متکی بر قانون الهی بوده و در بُعد‏‎ ‎‏اجتماعی این حکومت بر اراده و حمایت مردم استوار است. سپس به تفاوت‏‎ ‎‏حکومت اسلامی با دیگر حکومتها از دیدگاه امام خمینی پرداخته است. ‏

 

جاوید، محمد مهدی

288 «امام و پیش بینی های حکیمانه سیاسی». روزنامه جمهوری اسلامی‏،‏‎ ‎‏20 خرداد 1370، ش 3477. ص 15 و ش 3479 - 3481، ص 12. ‏

‏نویسنده سخنان امام را در تحلیل وقایع تاریخی مانند هجوم به فیضیه، شهادت‏‎ ‎‏حاج آقا مصطفی خمینی، حزب بعث، اشغال لانه جاسوسی، هجوم شوروی به‏‎ ‎‏افغانستان، مسئله منافقین، دفاع مقدس و... ذکر کرده و تحلیل ایشان را در وقایع‏‎ ‎‏آینده در این خصوص مصاب می داند. ‏

289 «جایگاه "مردم" در اندیشه "امام"». روزنامه جمهوری اسلامی،‎ ‎‏12آبان 1376، ش 5335. ص 15. ‏

‏این مقاله ضمن اشاره به حقوق مردم در ‏نهج البلاغه‏ به دیدگاههای امام خمینی‏‎ ‎‏در مورد حقوق مردم می پردازد. ‏

 

جبور، جورج

290 «حقوق الانسان و الشعب فی الدستور الایرانی‏». ع. ‏مقاله ارائه شده به سمینار‎ ‎سالگرد امام خمینی‏، دمشق، 1999م. ‏


کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 112

جعفر پیشه، مصطفی

291 «بررسی ثبات و تحول اندیشه سیاسی امام خمینی». مقاله ارائه شده به کنگره‎ ‎امام خمینی و اندیشه حکومت اسلامی. 

‏این مقاله شامل یک پیش گفتار و پنج فصل با مباحث مختلف در هر فصل‏‎ ‎‏می باشد. نویسنده ابتدا به بررسی و توضیح ثبات و تحول در یک اندیشه و پیشینه‏‎ ‎‏آن و محدودۀ مورد نظر در مقاله خود پرداخته است. و فصل اول اندیشه سیاسی‏‎ ‎‏امام در قم و کتاب ‏کشف الاسرار‏ ایشان و علت تأیید حکومتهای سلطنتی از‏‎ ‎‏جانب فقها و نظارت عالیه فقها مورد بررسی قرار می گیرد و رساله اجتهاد و تقلید‏‎ ‎‏امام و مسئله ولایت فقیه در آن تبیین می شود. فصل دوم به اندیشه سیاسی امام در‏‎ ‎‏نجف پرداخته و کتاب ‏ولایت فقیه و بیع‏ در موضوع ولایت فقیه مقایسه می شود.‏‎ ‎‏فصل سوم اندیشه سیاسی امام در سالهای 57 - 58 پردازش شده و دموکراسی،‏‎ ‎‏آزادی، جمهوری اسلامی و نقش مردم در حکومت از منظر ایشان مورد بررسی‏‎ ‎‏قرار می گیرد. فصل چهارم ولایت مطلقه فقیه و سیره نظری و عملی امام تبیین‏‎ ‎‏شده و در فصل پنجم آخرین اظهار نظر امام پیرامون ولایت فقیه مورد تجزیه‏‎ ‎‏و تحلیل قرار می گیرد. ‏

292 «تحلیل و بررسی پارادوکس "مشروعیت الهی و نظارت مردم"»‏ ‏مقاله ارائه‎ ‎شده به کنگره امام خمینی و اندیشه حکومت اسلامی. 

‏نوشته حاضر در صدد جستجوی این پاسخ است که آیا از دیدگاه امام خمینی در‏‎ ‎‏نظام ولایت فقیه باید به مهار درونی قدرت بسنده نموده یا خیر؟ نویسنده مباحث‏‎ ‎‏خود را در چهار بخش به شرح زیر تبیین می کند: بخش اول: دیدگاههای انتقادی‏‎ ‎‏و تبیین پارادوکس نظارت. بخش دوم: تحلیل و بررسی پارادوکس نظارت. بخش‏‎ ‎‏سوم: جایگاه نظارت در اندیشه حضرت امام. بخش چهارم: بررسی وظیفه‏‎ ‎‏نظارتی مجلس خبرگان. ‏

293 «مفهوم ولایت فقهی». حکومت اسلامی، ‏سال سوم، ش سوم، پائیز 77.‏‎ ‎‏ص 41 - 63. ‏

‏نویسنده به بررسی ولایت و مفهوم ولایت در فقه اشاره نموده اقسام ولایت را‏‎ ‎‏بررسی نموده و به موضوع ولایت فقیه می پردازد. در این نوشتار دیدگاههای امام‏‎ ‎‏خمینی نیز مطرح گردیده است. ‏

 

جعفریان، رسول

294 «جنبش مشروطیت از دیدگاه امام خمینی». نورعلم‏، ش 35، خرداد 1369.‏‎ ‎‏ص 71 - 90. ‏


کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 113

‏نویسنده با تمسک به گفته های تاریخی امام در زمینه حکومت رضا شاه و نهضت‏‎ ‎‏ملی شدن صنعت نفت به تحلیلهای ایشان در مورد نهضت مشروطه و نقش‏‎ ‎‏روحانیت در نهضتهای سدۀ اخیر پرداخته و موضع ایشان را در قبال روشنفکران‏‎ ‎‏مشروطه و دفاع از شیخ فضل الله نوری و سیاستهای انگلستان در قیام مشروطه‏‎ ‎‏مورد بررسی قرار می دهد. ‏

 

جعفری، سیداصغر

295 «مهمترین آفات تهدید کننده از منظر امام». روزنامه جمهوری اسلامی‏،‏‎ ‎‏19مرداد 1377(ش 5552). ص 15. ‏

‏نگارنده با عنایت به دیدگاههای امام مهمترین آفات نظام را در نفوذ افکار و‏‎ ‎‏اندیشه های انحرافی، عدم حضور روحانیت در صحنه، نفوذ فرصت طلبان،‏‎ ‎‏پیروی از تمایلات نفسانی و گرایش به زندگی اشرافی و به مصدر رسیدن راحت‏‎ ‎‏طلبان و تهاجم فرهنگی و ایجاد تفرقه و اختلاف دانسته و به تبیین آن از نظر امام‏‎ ‎‏پرداخته است. ‏

 

الجعفری، عبدالله

296 پروتکلات خمینی و آیات قوم حول الحرمین المقدسین فی ضوء مذهبهم‎ ‎الجدید فی ولایة الفقیه‏. ع. [بی جا، بی نا، بی تا]. ‏

‏نقد و بررسی دیدگاههای سیاسی به ویژه سیاست خارجی امام خمینی است. ‏

 

جعفری، محمد کاظم

297 تحدید قدرت سیاسی از دیدگاه شیعه‏. کارشناسی ارشد، دانشگاه امام‏‎ ‎‏صادق(ع)، 1375. 352ص. ‏

‏نویسنده در فصل پنجم، نظریه فقهای معاصر در خصوص تحدید قدرت سیاسی و‏‎ ‎‏مهار درونی و بیرونی قدرت ولی فقیه بررسی نموده و در فصل پایانی به بررسی‏‎ ‎‏قانون اساسی ج. ا. ا. از چنین دیدگاه پرداخته است. که خود ناظر به بررسی‏‎ ‎‏دیدگاههای امام می باشد. ‏

 

جعفری، م. 

298 «مطبوعات از نگاه امام». روزنامه اسلام‏، 13 مهر 1374(ش 1258). ص 9 و‏‎ ‎‏ش 1263. ص 8. ‏


کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 114

‏نویسنده با بررسی سخنان امام قبل از انقلاب در مورد ماهیت مطبوعات در رژیم‏‎ ‎‏سابق به ویژگیهای مطبوعات در نظام اسلامی از دیدگاه ایشان پرداخته و مباحثی‏‎ ‎‏نظیر، تفکیک آزادی مطبوعات از توطئه، رعایت اخلاق مطبوعاتی، ویژگی‏‎ ‎‏نظارتی، مطبوعات و اهمیت آن در یک نظام سیاسی می پردازد. ‏

 

جلی، احمد محمد احمد

299 دراسة عن الفرق فی تاریخ المسلمین الخوارج و الشیعة‏. ع. چاپ دوم:‏‎ ‎‏الریاض، ‏مرکز الملک الفیصل للبحوث و الدراسات الاسلامیة‏، 1408ق /‏‎ ‎‏1988م. 393ص. ‏

‏بررسی تاریخی و تحلیل عقاید اثنی عشریه، خوارج، زیدیه، اسماعیلیه، نصیریه‏‎ ‎‏و دروزیه همراه با نقد آنها است. در فصل مربوط به شیعه به بررسی و نقد ولایت‏‎ ‎‏فقیه و آراء امام خمینی پرداخته است. ‏

 

جمشید. 

300 اندیشه سیاسی / امام / خمینی، قدرت جوئی از راه دین‏، کاندا، اوتادا،‏‎ ‎‏1982م. 133ص. ‏

 

جمشیدی، محمد حسین 

301 «احیاء تفکر ظلم ستیزی و عدالتخواهی اسلام در اندیشه سیاسی امام‎ ‎خمینی(س)». مجموعه مقالات (جلد دوم)، کنگره بین المللی امام خمینی و‎ ‎احیاء تفکر دینی، خرداد 76. ‏تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام‏‎ ‎‏خمینی(س)، 1377. ص 63 - 95. ‏

‏نویسنده دیدگاههای امام خمینی(س) را بعنوان شخصیتی که هم در عرصه اندیشه‏‎ ‎‏(با نوشتن کتاب ‏کشف الاسرار‏ و موضوعاتی مانند امر به معروف و نهی از منکر‏‎ ‎‏در ‏تحریر الوسیله‏ و پیامهایشان) و هم در عرصه عمل با احیاء  ولایت و حکومت‏‎ ‎‏اسلامی در صدد محو بی عدالتی اجتماعی و شکافهای طبقاتی و حاکمیت‏‎ ‎‏مستضعفان برجامعه بوده مورد بررسی قرار داده است. ‏

302 «احیای اندیشه ظلم ستیزی دینی در تفکر سیاسی - دینی امام خمینی». فصلنامه 15خرداد‏، ش 26 - 27، تابستان و پائیز 1376. ص 29 - 48. ‏

‏در این مقاله پس از بررسی مفهوم احیاء دین و احیای تفکر دین بزرگترین علل‏‎ ‎‏انحطاط جوامع مسلمین را نوع نگرش به ظلم و ستم و تلقی از عدالت دانسته و‏‎ ‎‏حرکت امام را در جهت احیای تفکر ظلم ستیزی و عدالتخواهی در دو بُعد نظری و‏

‏ ‏


کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 115

‏عملی می داند نویسنده با استناد به کتابها و بیانات ایشان از سال 1322 به بعد در‏‎ ‎‏جهت اثبات این نظریه برآمده است. ‏

 

جناتی، حسین

303 نگاهی به جریان ضد ولایت فقیه‏. قم، نشر روح، 1365. 182ص. ‏

‏دیدگاهها و گروههای مخالف نظام ولایت فقیه شده است. ‏

 

الجناتی، محمد ابراهیم

304 «السمات المطلوبة للمجتهد فی الحکومة الاسلامیة‏». ‏الکفر الاسلامی‏، ش 6،‏‎ ‎‏ربیع الثانی و جمادی الثانیه 1415ق. ص 41 - 56. ‏

‏نویسنده به شرایطی که یک مجتهد باید دارا باشد تا بتواند در حکومت اسلامی‏‎ ‎‏صاحب نظر بوده و نیز رهبری جامعه اسلامی را بر عهدۀ گیرد اشاره نموده و دیدگاه‏‎ ‎‏امام در این زمینه را نیز ذکر کرده است این مقاله در نشریه ‏کیهان اندیشه‏ ش ‏‎ ‎‏2 نیز چاپ شده است. ‏

 

جنتی، احمد

305 «امام خمینی و اصلاح روند قانونگذاری». روزنامه جمهوری اسلامی‏،‏‎ ‎‏28اسفند 1374، ش 4867. ص 12. ‏

‏نویسنده به چگونگی پرشدن خلاء قوانین شرعی پس از انقلاب اسلامی اشاره‏‎ ‎‏کرده و چگونگی حل مشکلات آنها را با کسب نظر از امام خمینی گوشزد می نماید‏‎ ‎‏در این مورد مثالهائی مانند قانون کار و مشکلات و مسائل فقهی آن را آورده و به‏‎ ‎‏چگونگی حل آن توسط امام اشاره می کند. ‏

 

و صانعی، یوسف و گرجی، ابوالقاسم (میزگرد). 

306 «میزگرد ولایت فقیه». سروش‏، ش 147(15خرداد 1361). ص 62 - 65؛‏‎ ‎‏ش 148 (22خرداد 1361). ص 44 - 47. ‏

307 «ولایت فقیه». مجموعه سخنرانیها پیرامون ولایت فقیه‏. قم، دفتر انتشارات‏‎ ‎‏اسلامی، 1363. ص 6 - 55. ‏

‏سخنران طی دو جلسه مباحثی پیرامون ولایت فقیه و اصل تفکیک ناپذیری آن از‏‎ ‎‏احکام الهی را مطرح نموده و به ادله قرآنی آن و همچنین وظایف ولی فقیه نیز اشاره‏‎ ‎‏کرده است که ناظر به دیدگاه امام در ولایت فقیه می باشد. ‏


کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 116

جواد، ابراهیم

308 «الامام الخمینی و حرکة الاسلام فی ایران و العالم». ‏ع. ‏الرصد‏، ش 51،‏‎ ‎‏1995م. ص 23 - 30. ‏

‏نویسنده به بررسی شخصیت امام خمینی و اندیشه های ایشان در تشکیل حکومت‏‎ ‎‏اشاره نموده و ویژگیها و اثرات این تفکر را در ایران و دیگر کشورها بررسی‏‎ ‎‏می نماید. ‏

 

جواد، سعد

309 «الاصولیة الاسلامیة بین التطرف و التفقه». ‏ع. ‏الحیاة‏، 15 / 10 / 1994م. ‏

‏بررسی جریان ‏‎Islamic Fundamentalism ‎‏ در جهان اسلام و نقش ایران در فرایند آن با‏‎ ‎‏توجه به آراء امام خمینی است. ‏

 

جوادی آملی، عبدالله 

310 «بحوث فی بیان ولایت الفقیه». قضایا اسلامیة معاصرة‏، ش 2(1418ق).‏‎ ‎‏ص 259 - 270. ‏

‏نویسنده از موضوع دفاع از ولایت فقیه و اندیشه حکومتی امام خمینی به بررسی‏‎ ‎‏این تئوری انتصاب و دفاع از آن پرداخته ضمناً به نقد آرای مخالفان ولایت فقیه از‏‎ ‎‏جمله آقای مهدی حائری پرداخته است. ‏

311 بنیان مرصوص امام خمینی در بیان و زبان حضرت آیت الله جوادی آملی،‎ ‎‏گردآوری و تنظیم محمد امین شاهجویی. قم، مرکز نشر اسراء، 1375.‏‎ ‎‏454ص. ‏

‏مجموعه فوق گفتارها و نوشتارهای آیت الله جوادی آملی است که در طول سالهای‏‎ ‎‏1359 تا 1375 در ارتباط با معرفی شخصیت امام خمینی جمع آوری شده که ابعاد‏‎ ‎‏مختلف شخصیت و اندیشه امام را در بر می گیرد و در برگیرنده مقالاتی در توضیح‏‎ ‎‏و توصیف اندیشه های سیاسی امام خمینی نیز می باشد. ‏

312 «دور الامام الخمینی فی تجدید نظام الامامة». ‏ع. ‏الرصد‏، ش 43( ایار1994).‏‎ ‎‏ص 22 - 28. ‏

‏کیان الثورة، ولایة الفقیه بحث کلام لا فقهی، تداوم الامامة فی ولایة الفقیه. ‏

313 «سیری در مبانی ولایت فقیه». حکومت اسلامی، ‏سال اوّل، ش اوّل،‏‎ ‎‏پائیز 1375. ص 50 - 81. ‏

‏نویسنده به بررسی مبانی ولایت فقیه پرداخته و مباحثی از قبیل، ولایت بر‏‎ ‎


کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 117

‏فرزانگان، ولایت تکوینی و تشریعی، جایگاه ولایت در مباحث کلامی، نقش‏‎ ‎‏مجلس خبرگان در مسئله ولایت، ضرورت والی از نگاه عقل، ولایت و سیاست،‏‎ ‎‏نقش مردم در انتخاب ولی فقیه را مورد بررسی قرار داده است. سپس در مقام‏‎ ‎‏پاسخگوئی به شبهاتی در این مسئله برآمده، دیدگاه ایشان ناظر به اندیشه  سیاسی‏‎ ‎‏امام خمینی می باشد. ‏

ترجمه عربی

«جولة فی مبانی ولایة الفقیه». قضایا اسلامیة معاصرة، ‏ش اول، 1418 ق.‏‎ ‎‏ص 13 - 43. ‏

نقد و بررسی

‏«نقدی بر مقالۀ "سیری در مبانی ولایت فقیه"» مهدی حائری یزدی. ‏حکومت‎ ‎اسلامی، ‏سال اوّل، ش دوّم،‏‎ ‎‏زمستان 1375. ص 223 - 234. ‏

پاسخ به نقد

‏«نقد نقد». عبدالله جوادی آملی. ‏حکومت اسلامی، ‏سال اوّل، ش دوّم، زمستان 1375. ص 234 - 260. ‏

‏ترجمه عربی‏

«جولة فی مبانی ولایة الفقیه». قضایا اسلامیة معاصرة‏، ش 2، 1418ق.‏‎ ‎‏ص 242 - 254. ‏

 

وصانعی، یوسف و عمید زنجانی، عباسعلی (میزگرد)

314 «میزگرد تلویزیونی پیرامون ولایت مطلقه فقیه». رسالت‏، 29دی ماه 1366،‏‎ ‎‏ش 592. ص 3‏

‏پس از صدور نامه امام به ریاست جمهوری در سال 66 در خصوص دامنه‏‎ ‎‏اختیارات ولی فقیه، مصاحبه شوندگان فوق به توضیح دیدگاههای امام و مبانی‏‎ ‎‏فقهی ولایت مطلقه فقیه پرداخته اند. ‏

315 «نقش امام خمینی در تجدید بنای نظام امامت»‏ ‏کیهان اندیشه‏، ش 24، خرداد‏‎ ‎‏و تیر 1368. ص 8 - 17. ‏

‏نویسنده معتقد است که امام با خارج کردن ولایت  فقیه از دایره فقه و قرار دادن آن‏‎ ‎‏در جایگاه اصلی خود یعنی علم کلام، نهضتی فکری ایجاد نموده پایگاهی کلامی‏‎ ‎‏درست کرده و شرایط حقیقی تشکیل حکومت را با زندان و تبعید و تهمت معاندان‏‎ ‎‏فراهم نمود و رابطه بین مردم و مرجع را  رابطه امام و امت کرده، امامت فقیه را‏‎ ‎‏جانشین امام معصوم نمود. ‏

ترجمه عربی


کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 118

«دور الامام الخمینی فی تجدید نظام الامامة». ع. الرصد الثقافی، ‏ش 43،‏‎ ‎‏1994م. ص 22 - 29. ‏

316 وحی و رهبری، ‏قم، الزهرا، 1409ق. 344ص. ‏

‏این کتاب از یک مقدمه و شش مقاله تشکیل شده که فصل دوم آن به ولایت و‏‎ ‎‏امامت پرداخته و مرکب از هجده فصل می باشد که مباحث مختلف ولایت در آن‏‎ ‎‏مورد بررسی قرار گرفته و در فصل دوازدهم آن به تفاوت بین وکالت و ولایت و‏‎ ‎‏نحوه جعل آنها پرداخته و به محدوده اختیارات مردم در نظام ولایی اشاره می کند‏‎ ‎‏که به نوعی دفاع از دیدگاه امام(ره) در ولایت فقیه می باشد. ‏

317 ولایت فقیه، رهبری در اسلام‏. [تهران]، مرکز نشر فرهنگی رجاء، 1367.‏‎ ‎‏189 ص. ‏

‏کتاب فوق در چهارده درس تبویب گردیده و در آن به موضوعاتی نظیر ضرورت‏‎ ‎‏ولایت و حکومت و برنامه های حکومت اسلامی، ولایت تشریعی و ولایت‏‎ ‎‏به معنای حکومت و سرپرستی، ولایت فقیه و مسائلی که پیرامون آن مطرح‏‎ ‎‏شده است پرداخته که مجموعاً مؤید نظرات امام خمینی در بحث از ولایت فقیه‏‎ ‎‏می باشد. ‏

318 «ولایت فقیه». مجموعه سخنرانیهای پیرامون ولایت فقیه. ‏قم، دفتر انتشارات‏‎ ‎‏اسلامی، 1363. ص 55 - 104. ‏

‏سخنران به موضوع قلمرو ولایت فقیه، حدود اختیارات ولی و ادله آن پرداخته‏‎ ‎‏و مسائل اقتصادی و مالی در این زمینه را مورد بررسی قرار می دهد که ناظر به‏‎ ‎‏دیدگاه امام خمینی می باشد. ‏

 

جها، مصطفی

319 خمینی یقتل زرتشت‏. ع. بیروت، 1980م. 318ص. ‏

‏بررسی ونقادی آراء سیاسی و حکومتی امام خمینی به ویژه عناصر ایرانی در‏‎ ‎‏نظریه ولایت فقیه است. ‏

320 «جهاد دفاعی و تهاجمی در اندیشه و تفکر امام خمینی». روزنامه جمهوری‎ ‎اسلامی، ‏12مهر 1374، ش 4730. ص 15. ‏

‏این مقاله به سمینار تبیین اندیشه های امام خمینی داده شده و در آن به موضوعات‏‎ ‎‏جهاد دفاعی و انگیزه و ضرورت آن و همچنین آثار مخرب تسماح در جنگ‏‎ ‎‏دفاعی از دیدگاه روایات و آیات و بیانات امام خمینی پرداخته و نظرات ایشان را‏‎ ‎‏در جهاد دفاعی مورد بررسی قرار داده است. ‏


کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 119

جهانشاه، ناصر

321 تأملی در معنای ولایت فقیه از نظرگاه اسلام‏. چاپ دوم: تهران، سازمان‏‎ ‎‏آموزش و انتشارات انقلاب اسلامی، 1362. 144ص. ‏

‏نویسنده ابعاد مختلف ولایت را در قرآن مورد بررسی قرار داده و حدود شمول‏‎ ‎‏نفوذ ولی فقیه را مال و جان آحاد مردم نیز می داند که به نوعی ناظر به دیدگاه‏‎ ‎‏ولایت مطلقه فقیه و دیدگاه امام خمینی می باشد. ‏

 

چراغجی، س. 

322 «قوای مسلح در ایران و سایر جوامع اسلامی». روزنامه اسلام، ‏27شهریور‏‎ ‎‏1375 ش 1528 و 1532 و 1547 و 1551 و 1557 و 1563، ص 9. ‏

‏نویسنده ابتدا به ضرورت وجود نیروهای مسلح در جوامع و نظام اسلامی اشاره‏‎ ‎‏کرده و اندیشه های امام را در مسائل نظامی و ویژگیهای آن در حکومت اسلامی را‏‎ ‎‏مورد بررسی قرار داده است. ‏

 

الحائری، السید کاظم 

323 اساس الحکومة الاسلامیة: دراسة استدلالیة مقارنة بین الدیمقراطیة و الشوری‎ ‎و ولایة الفقیه‏. ع. چاپ اول: بیروت، مطبعة النیل، 1399 ق / 1979م.‏‎ ‎‏268ص. ‏

‏سه دیدگاه دمکراسی، شورا و ولایت فقیه بررسی تطبیقی شده است. نظریه شوری‏‎ ‎‏از جمله آراء سید محمدباقر صدر و نظریه ولایت فقیه از امام خمینی است. ‏

324 بنیان حکومت در اسلامی‏. بی جا، وزارت ارشاد اسلامی، 1364. 303ص. ‏

‏نویسنده پس از بررسی منشاء و خاستگاه حکومت و نقش شورا در نظام اسلامی به‏‎ ‎‏اثبات ولایت فقیه از منظر امام و با استفاده از ادله عقلی و نقلی پرداخته و شروط و‏‎ ‎‏حدود ولایت فقها و رابطه ولی فقیه با سایر فقها را مورد بررسی قرار می دهد. ‏

325 الکفاح المسلّح فی الاسلام‏. ع. چاپ اول: بیروت، مؤسسة اهل البیت،‏‎ ‎‏1403 ق / 1982م. 311ص. ‏

‏فتح البلاد الکافرة ابتداً، الحروب الواقعة فی صدر الاسلام، الکفاح المسلم ضد‏‎ ‎‏الحکومات الاسلامیة المنحرفة، الکفاح المسلح فی زمن الغیبة، قتل الکفار غیر‏‎ ‎‏الذمیین، حکم المحارب الله و لرسوله. ‏

326 ولایة الامر فی عصر الغیبة‏. ع. چاپ اول: قم، مجمع الفکر الاسلامی، 1414ق.‏‎ ‎‏272ص. ‏


کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 120

‏دارای این مباحث است: ‏

شبهات حول اقامة الحکم الاسلامی فی عصر الغیبة، الفقیه رئیس الدولة الاسلامیة فی عصر الغیبة، مدی دخل الانتخاب فی الولایة، شوری القیادة، المرجعیة و الولایة، نفوذ حکم الولی علی سائر الفقهاء، حالة العلم بخطأ الولی. 

و عمید زنجانی، عباسعلی و گرجی، ابوالقاسم (مصاحبه شونده)

327 «نظام سیاسی اسلام». حکومت اسلامی‏، سال اول، ش 1 (پاییز 1375).‏‎ ‎‏ص 8 - 49. ‏

‏سئوال و جوابهای در موضوع های زیر است: ‏

‏نظام سیاسی اسلام، رابطه فقه سیاسی، فلسفه سیاسی و اندیشه سیاسی، مدیریت‏‎ ‎‏سیاسی، مبانی اعتقادی نظام سیاسی در اسلام، امتیازات نظام سیاسی اسلام،‏‎ ‎‏مصلحت، احکام ولایی، نقش فقه در تأسیس نظام سیاسی، که بعضاً ناظر به‏‎ ‎‏دیدگاه امام خمینی می باشد. ‏

 

حائری شیرازی، محی الدین (محمد صادق) 

328 ولایت فقیه‏. چاپ دوم: انتشارات دفتر تحکیم وحدت، 1360. 154ص. ‏

‏نویسنده مبانی عقلی و نقلی ولایت فقیه را طی ده جلسه بیان نموده که بنوعی‏‎ ‎‏توضیح آراء امام خمینی و تبیین این اصل مهم نظام جمهوری اسلامی می باشد. ‏

 

حائری یزدی، مهدی

329 «تأملاتی گذرا درباره امام خمینی، زعامت دینی و حکومت اسلامی». نگین‏،‏‎ ‎‏ش اول، زمستان 77، ص 383 - 404. ‏

‏این نوشته برگرفته از دیدار و گفتگوئی است که خانم فاطمه طباطبائی و آقایان‏‎ ‎‏نجفقلی حبیبی و محمد مهدی با ایشان داشته و سئوالاتی دربارۀ فلسفه سیاسی و‏‎ ‎‏دیدگاههای حکومتی امام خمینی و اختلاف ایشان در روش سیاسی با آیت‏‏ ‏‏الله‏‎ ‎‏بروجردی را بصورتی مختصر بیان می دارند. ‏

330 حکمت و حکومت، ‏چاپ اول: [لندن]، شادی، 1995م. 220ص. ‏

‏دفاع از سیاست مدنی فلاسفه و حاکمیت بر منوال آراء فلسفی و نقد ولایت فقیه‏‎ ‎‏است. ‏

331 «حوار عقلانی حول الحکومة الاسلامیة». ‏قضایا اسلامیة معاصرة، ش‏‎ ‎‏ (1418ق). ص 254 - 259. ‏

‏این مقاله شامل جوابهای آقای دکتر حائری به آیت الله جوادی آملی در خصوص‏‎ ‎‏جوابهای ایشان به اشکالات بر ولایت مطلقۀ فقیه می باشد که نقد دیدگاه امام در‏‎ ‎

کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 121

‏زمینه ولایت فقیه می باشد. ‏

332 «نقد لبحث جولة فی مبانی ولایت فقیه‏». ع. ‏قضایا اسلامیة معاصرة‏، ش اول،‏‎ ‎‏1418 ق. ص 43 - 53. ‏

‏این نوشته به نقد دیدگاه ولایت فقیه در شکل ولایت مطلقه انتصابی فقیه‏‎ ‎‏پرداخته است. ‏

 

حاج حسینی، مرتضی

333 «نگرش کلامی به رابطه امام و مردم». روزنامه سلام‏، 30 بهمن 1376‏‎ ‎‏(ش 1952). ص 9و ش 1957. ص 9. ‏

‏نویسنده پس از بحث مقدماتی در زمینه ولایت فقیه و ریشه های تاریخی و فقهی‏‎ ‎‏آن به تفاوت حاکمیت در نظام ولائی و راسیونالیسم پرداخته و در ضمن آن مواضع‏‎ ‎‏امام خمینی در این مباحث را نیز روشن می نماید. ‏

 

حاجی صادقی، عبدالله

334 «انتصاب یا انتخاب‏». ‏مقاله ارائه شده به کنگره امام خمینی و اندیشه حکومت‎ ‎اسلامی. 

‏نویسنده به پنج نظریه در انعقاد یا انشاء ولایت در عصر غیبت اشاره نموده و نظریه‏‎ ‎‏پنجم که نظریه امام خمینی بر آن استوار است را انشاء ولایت از طرف معصوم بنحو‏‎ ‎‏واجب کفائی و جعل عام می داند. این مقاله به نقد و رد دیگر نظریه ها و اثبات‏‎ ‎‏نظریه پنجم پرداخته است. ‏

 

الحاج علی، مصطفی

335 «الامام و مشکلة التبعیة». ‏ع. المنطلق، ش 56(ذوالحجة 1409). ص 9 - 15.‏

‏بررسی آراء سیاسی امام خمینی و مبانی فکری آن. ‏

 

 حاضری، علی محمد

336 «نظم و امنیت اجتماعی از منظر امام خمینی‏». ‏حضور‏، ش 19، بهار 1376.‏‎ ‎‏ص 104 - 123. ‏

‏نویسنده پس از طرح سئوالاتی در صدد اثبات این موضوع است که رویکرد امام به‏‎ ‎‏مسأله نظم و امنیت اجتماعی نگاهی کلان نگر و تعلیلی است و در مواجه با بی‏‎ ‎‏نظمی، اسیر ظواهر نظم نمی شود و هر نظمی را جلب نمی کند. همچنین امام بی‏‎ ‎

کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 122

‏اعتنا به عوامل و زمینه های ساختاری و فرهنگی جرم ساز، به مجازات مجرمین‏‎ ‎‏بسنده نمی کند و اختلافات شدید طبقاتی را در بی نظمی و ناهنجاریهای اجتماعی‏‎ ‎‏بسیار مؤثر می داند. ‏

337 «میزگرد احیاء تفکر دینی از منظر جامعه شناسی سیاسی». تأملی براحیاء تفکر‎ ‎دینی (مجموعه مصاحبه ها و میزگردها) کنگره بین المللی امام خمینی و احیای‎ ‎تفکر دینی 13 - 11 خرداد 1376. ‏تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام‏‎ ‎‏خمینی، 1376. ص 123 - 161. ‏

‏میزگردی بین آقایان سمتی و منوچهری و خوشرو و هادیان و حبیبی و حاضری‏‎ ‎‏است که به تأثیر تفکر امام و ثمرات حرکت ایشان در حوزه های مختلف اجتماعی‏‎ ‎‏و جامعه‏‏ ‏‏شناسی سیاسی و تغییراتی که در تئوری های موجود در این حوزه بوجود‏‎ ‎‏آمده و همچنین تبیین دیدگاه های ایشان در حوزه جامعه شناسی سیاسی‏‎ ‎‏پرداخته است. ‏

 

حافظ نیا، محمدرضا

338 «امام خمینی و تحولات بین المللی». پاسدار اسلام‏، مهرماه 1378(ش 214).‏‎ ‎‏ص 28 - 30. ‏

‏نویسنده به نقش حساس رهبری انقلاب اسلامی توسط امام خمینی در دوران‏‎ ‎‏جنگ سرد و جهان دو قطبی اشاره کرده است. ‏

 

حامد مقدم، احمد

339 «درآمدی بر اندیشه های سیاسی حضرت امام خمینی». مشکوة‏، ش 23و 24،‏‎ ‎‏تابستان و پائیز 1368. ص 221 - 249. ‏

‏نویسنده با استفاده از کتابها و بیانات امام خمینی و طرح موضوعاتی از قبیل‏‎ ‎‏تعریف سیاست، انواع سیاست، سیاست به عنوان هدف بعثت انبیاء، مقام و‏‎ ‎‏موقعیت سیاست در اسلام، مسأله جدائی دین از سیاست، مشارکت در امور‏‎ ‎‏سیاسی و مردمی بودن حکومت اسلامی از نظر ایشان، بینش و اندیشه سیاسی امام‏‎ ‎‏رامورد بررسی و تحلیل قرار می دهد. ‏

 

حبیبی، نجفقلی

340 «آلیة المشارکة المباشرة للشعب فی النظام السیاسی و الاسلامی استناداً الی‎ ‎تجربة الدیمقراطیة و الشوری فی ایران». ‏ع. ‏مقاله ارائه شده به سمینار‎ ‎سالگرد امام خمینی، ‏دمشق، 1999م. ‏

 


کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 123

حبیقة، نبیل

341 «ایران: لماذا التمرد علی ولایة الفقیه‏». ع. ‏الوطن العربی، ‏5 / 12 / 1997م. ‏

‏کارکرد و نقد ولایت فقیه است. ‏

342 «الصیف الایرانی: خفایا الصراع فی حرب الخلافة». ‏ع. ‏الاسبوع العربی‏،‏‎ ‎‏ش 1547 (5 / 6 / 1989م). ‏

‏تداوم اندیشه ولایت فقیه امام خمینی در ایران بررسی شده است. ‏

 

حجا، مصطفی

343 «الخمینی - العاصفة له علیّ المعممین و الاصولیین و علیه للانسان و مساره». ‏ع.‏‎ ‎النهار‏، 14 / 6 / 1989م و 15 / 6 / 1989. ‏

‏بررسی اندیشه های سیاسی و فقهی و حکومتی امام خمینی و تأثیر جهانی آن ها‏‎ ‎‏است. ‏

 

حجاریان، سعید

344 «قرائت امام از ولایت فقیه چیست؟ محاجه ای با سعید حجاریان». ارزشها‏، اوّل‏‎ ‎‏شهریور 1378(ش 132). ص 4 و ش 133. ‏

‏در پی نگارش متنی از سعید حجاریان درباره این که با اصل ولایت فقیه به قرائت‏‎ ‎‏حضرت امام موافق ولی با سلطنت فقیه مخالف است این هفته نامه برای روشن‏‎ ‎‏شدن دیدگاه وی از قرائت امام خمینی درباره ولایت فقیه به مصاحبه و مجادله با‏‎ ‎‏وی پرداخته است. ‏

 

حجتی، محمدباقر

345 «امام و بیداری امت های اسلامی». حضور‏، ش 11، خرداد 1374.‏‎ ‎‏ص 163 - 173. ‏

‏نویسنده به نقش امام در پیوند قرآن با زندگی مردم مسلمان در ایران و سپس نقش‏‎ ‎‏تفکرات امام و تأثیر آن در بین دیگر مسلمانان جهان اشاره نموده است. ‏

 

حجتی کرمانی، علی

346 «در حاشیه فتاوی جدید امام خمینی». کیهان، ‏اول آبان 1367، ش 13450.‏‎ ‎‏ص 10 و 13453 و 13458 و 13463 و 13467. ‏

‏نویسنده به بررسی ابعاد مختلف فتوای امام در زمینه حکومت اسلامی و اختیارات‏‎ ‎‏ولی فقیه پرداخته و تأثیرات آن را در راهگشائی امور حکومتی یادآور می شود. ‏


کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 124

347 «" وحدت" از دیدگاه عرفانی، دینی و سیاسی امام خمینی(ره)». حضور،‎ ‎‏ش 20، تابستان 1376. ص 92 - 112. ‏

‏نویسنده درصدد است که با استناد به نظرات امام به این سؤال پاسخ دهد که چگونه‏‎ ‎‏حکومتی که بر پایه یک دین مشخص از میان ادیان موجود جهانی بر پا شده است.‏‎ ‎‏جهانیان را به وحدت می خواند و حال آنکه حکومتی که بر پایه یک دین بنا شود،‏‎ ‎‏مردم ادیان و عقاید دیگر از نظرش بصورت فرعی و حتی زیانبخش درخواهند‏‎ ‎‏آمد و این سرآغاز دوگانگی  و درگیری هاست و با وحدت بشری منافات دارد. ‏

 

حداد عادل، غلامعلی

348 «سکولاریزم ویژگی مکتب غربی». روزنامه کیهان‏، ش 14420 و 14421.‏

‏تعریف و توضیح سکولاریسم، تاریخچه آن در غرب، سکولاریزم در جهان‏‎ ‎‏اسلام، نقش سکولاریته در قانونگذاری و تعلیم و تربیت، امام خمینی و تفکر‏‎ ‎‏سکولاریسم، در قسمت آخر مقاله اندیشه های امام خمینی در نفی و ضدیت‏‎ ‎‏سکولاریسم به طور مختصر بررسی کرده است. ‏

 

حسنی طباطبائی، سید محمود

349 نظام رهبری در اسلام، ‏قم، انتشارات دارالنشر قم، 1370. 259 ص. ‏

‏نویسنده ضمن پرداختن به موضوع امام شیعه و اثبات آن در فصل اول و دوم، به‏‎ ‎‏رهبری شیعه در دوران غیبت امام عصر (عج) و موضوع ولایت فقیه پرداخته و‏‎ ‎‏دیدگاههای امام در این زمینه را مورد بررسی قرار داده است. ‏

 

حسنی، عبدالمحمد

350 ولایت فقیه‏، قم، مرکز مطالعات و تحقیقات حوزه نمایندگی ولی فقیه در جهاد‏‎ ‎‏سازندگی، 1376. 239ص. ‏

‏نویسنده پس از بررسی ضرورت حکومت از نگاه قرآن، روایات و سیره معصومین‏‎ ‎‏و منشأ مشروعیت حکومت اسلامی با نظری به تاریخچه ولایت این موضوع را از‏‎ ‎‏منظر امام خمینی در ابعاد مختلف بررسی نموده و نقش و جایگاه مردم را در نظام‏‎ ‎‏ولایت فقیه با استناد به نظرات امام و قانون اسلامی بررسی می نماید. ‏

 

حسنی، محمد حسن

351 نوسازی جامعه از دیدگاه امام خمینی‏، تهران، مؤسسه چاپ و نشر عروج،‏‎ ‎‏1377. 261ص. ‏


کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 125

‏این کتاب در بردارنده یک پیشگفتار، 4فصل و یک نتیجه گیری می باشد. نویسنده‏‎ ‎‏در هر فصل به بررسی موضوعات مختلف پرداخته و کوشش نموده تا نقطه نظرات‏‎ ‎‏امام را در مباحث مربوطه بررسی نماید. فصل اول زمینۀ تاریخی و طرح مسئله،‏‎ ‎‏فصل دوم مبانی نظری با مروری بر ادبیات توسعه و نوسازی. فصل سوم روش‏‎ ‎‏بررسی. فصل چهارم تحلیل دیدگاه امام خمینی(ره) درباره ایده و مفاهیم جدید‏‎ ‎‏که در بردارنده موضوعاتی نظیر، موضع امام در قبال تمدن جدید، عقلانیت از‏‎ ‎‏دیدگاه امام خمینی، امام خمینی و توسعه اقتصادی، امام و دمکراسی، امام خمینی‏‎ ‎‏و آزادی، امام خمینی و برابری می باشد و سپس به نتیجه گیری درباره نوسازی‏‎ ‎‏جامعه از دیدگاه امام می پردازد. ‏

 

حسین، محمدعلی

352 نداء الثورة الاسلامیة: عرض لطائفة من ندائات الامام الخمینی الی ابناء العالم‎ ‎الاسلامی‏. ع. بی جا، بی نا، 1982م. ‏

‏انقلاب اسلامی ایران و تأثیر جهانی آن با توجه به آراء امام خمینی بررسی‏‎ ‎‏شده است. ‏

 

حسین زاده، علی حسین

353 بررسی کارکردهای اجتماعی دین در اندیشه امام خمینی(ره) و دکتر علی‎ ‎شریعتی‏. کارشناسی ارشد، دانشگاه تربیت مدرس دانشکده علوم انسانی،‏‎ ‎‏1375. 260 ص. ‏

‏نویسنده ضمن بررسی شرایط اقتصادی - اجتماعی که منجر به ظهور قدرتمند‏‎ ‎‏دینی از دهه 1340 در عرصه اجتماعی شد، به مقایسه و نقش دو شخصیت فوق در‏‎ ‎‏تحولات اجتماعی ایران شده و از نظر اینان معتقد به نقش مهم دین در حیات‏‎ ‎‏اخروی و اجتماعی و بخصوص نقش برجسته در انسجام بخشی، معنا دادن به‏‎ ‎‏حیات انسانها و داشتن کارکردی انقلابی و ارزش آفرین، مبارزه با حاکمیت ظلم،‏‎ ‎‏و اهتمام به اصلاح جامعه است. ‏

 

حسین زاده یزدی، محمد

354 «ولایت فقیه از دیدگاه امام خمینی». روزنامه اطلاعات‏، 17 خرداد 1376‏‎ ‎‏(ش 21067). ص 7. ‏

‏نویسنده پس از بررسی معانی مختلف ولایت و اقسام آن و ذکر نظرات امام خمینی‏‎ ‎‏درباره معانی ولایت در غیر موضوعات حکومتی، ولایت به معنای امارت و‏‎ ‎‏ولایت فقیه از دیدگاه ایشان را مورد بررسی قرار می دهد. ‏


کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 126

حسین نژاد، ق. 

355 حاکمیت مستضعفین بر زمین در پرتو ولایت فقیه‏. تهران، سازمان تبلیغاتی‏‎ ‎‏همگام با انقلاب اسلامی و بعثت، 1358. 48ص. ‏

 

حسینی، عباس

356 «ولایت فقیه و فرایند مصلحت شناسی اجتماعی». مقاله ارائه شده به کنگره امام‎ ‎خمینی و اندیشه حکومت اسلامی. 

‏در این مقاله ضمن بررسی تطبیقی مصلحت در مکاتب اخلاقی و حقوق غرب، به‏‎ ‎‏فرایند مصلحت شناسی سیاسی، اجتماعی در نظام ولایت فقیه پرداخته و تفاوت‏‎ ‎‏میان منفعت و مصلحت اندیشی و مصلحت شناسی و فلسفه مجمع تشخیص‏‎ ‎‏مصلحت نظام در ساختار سیاسی نظام جمهوری اسلامی ایران را تبیین‏‎ ‎‏نموده است. در این نوشتار دیدگاه های امام در مسائل فوق مورد بررسی قرار‏‎ ‎‏گرفته است. ‏

 

حسینی، سید علی

357 «ضوابط محوری احکام حکومتی». مقاله ارائه شده به کنگره امام خمینی و‎ ‎اندیشه حکومت اسلامی. 

‏نویسنده ابتداءً به بررسی تاریخچه مصلحت در فقه شیعه پرداخته و دیدگاههای‏‎ ‎‏شیخ مفید، شیخ طوسی، شهید اوّل، محقق کرکی، نراقی، صاحب جواهر، شیخ‏‎ ‎‏انصاری و نظریه امام خمینی را ذکر نموده است، سپس مصلحت در لغت و اصطلاح‏‎ ‎‏فقهی مورد بررسی قرار گرفته است. تفاوت مصلحت در اسلام و غرب، تفاوت‏‎ ‎‏مصلحت در دیدگاه شیعه و اهل سنت، متعلق مصلحت، ضوابط مصلحت و مرجع‏‎ ‎‏تشخیص آن، حفظ اسلام و نظام اسلامی و دیدگاه امام خمینی درباره آن و‏‎ ‎‏هم‏‏ ‏‏چنین جایگاه احکام شرعی و عدالت اجتماعی از منظر ایشان، بحث های‏‎ ‎‏پایانی این مقاله می باشد. ‏

 

حسینی، محمدرضا

358 «آزادی از دیدگاه امام خمینی». روزنامه جمهوری اسلامی، ‏ش 5826(3مرداد‏‎ ‎‏1378). ص 15. ‏

‏نویسنده ضمن تشریح و تعریف آزادی و اهمیت آن انواع آزادی را در قالب آزادی‏‎ ‎‏عقیده و بیان، آزادی قلم و آزادی زن از دیدگاه امام خمینی بررسی نموده و حدود‏‎ ‎‏آزادی از این دیدگاه را تبیین می نماید. ‏


کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 127

حسینی کجانی، سید محمد صادق

359 مقایسه نظام دمکراتیک و نظام ولایت فقیه از دیدگاه فطرت انسانی. 

‏کارشناسی ارشد، دانشکده معارف اسلامی و علوم سیاسی دانشگاه امام‏‎ ‎‏صادق، 1374. ط+ 173ص. ‏

‏مشتمل بر سه بخش انسان شناسی، حاکمیت و مقایسه دو نظام دمکراتیک و نظام‏‎ ‎‏ولایت فقیه است. نویسنده در بخشهای دوم و سوم به توضیح نظریه ولایت فقیه و‏‎ ‎‏تبیین آراء امام خمینی پرداخته و از آن دفاع نموده است. ‏

حسنین هیکل، محمد  هیکل، محمد حسنین. 

 

حسینیان، روح الله

360 «امام خمینی و تئوری نظام سیاسی». 15خرداد‏، ش 19 و 20 (تابستان و پائیز‏‎ ‎‏1374). ص 6 - 12. ‏

 

حسینی بهشتی، محمد

361 «ترسیم ابعادی از شخصیت والای حضرت امام خمینی و لحظه هایی از فاجعه خونین 15خرداد در گفتگوی منتشر نشده ای با شهید مظلوم دکتر بهشتی». 

روزنامه اطلاعات، ‏13خرداد 1370، ش 19342. ص 7. ‏

‏این مصاحبه در خصوص مبارزات امام در پانزده خرداد 42 بوده و عمدتاً به‏‎ ‎‏خصوصیات امام در چگونگی رهبری و تدبیر این قیام تا پیروزی انقلاب اشاره‏‎ ‎‏دارد. ‏

 

حسینی، مهدی

362 الثورة و القائد‏. ع. بیروت، دارالمشرق، 1979م. 160ص. ‏

 

حسین، یونس

363 «الفصل الاول، الامام الخمینی و نظریة الفکر السیاسی الاسلامی المعاصر». ‏ع.‏‎ ‎کتاب التوحید، ش 3، دراسات فی الفکر السیاسی للامام الخمینی. ‏قم،‏‎ ‎‏[مؤسسة التوحید للنشر الثقافی]، 1416. ص 9 - 24. ‏

‏نویسنده پس از ذکر مقدماتی در موضوع تغییرات اجتماعی، اندیشه امام در باب‏‎ ‎‏حکومت اسلامی در نجف اشرف را با استناد به جملات ایشان بررسی کرده و‏‎ ‎‏مباحثی مانند ارتباط بین دین و سیاست، نقش علمای دین در اداره حکومت و‏‎ ‎

کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 128

‏رهبری سیاست را تحلیل نموده است. ‏

 

حشمت زاده، محمدباقر

364 «هندسه سیاسی امام خمینی چارچوبی نظری و راهبردی در اندیشه سیاسی امام‎ ‎(وضع مطلوب و مدینه فاضله اسلامی) بررسی موردی و تحلیلی: دروس‎ ‎ولایت فقیه در نجف)». مقاله ارائه شده به کنگره امام خمینی و اندیشه‎ ‎حکومت اسلامی. 

‏نویسنده به بررسی پنج رکن و عنصر در آراء اندیشه های سیاسی امام پرداخته و‏‎ ‎‏این ارکان را تحت این عناوین مورد بررسی قرار می دهد: 1 - وضع موجود جامعه‏‎ ‎‏چیست؟ 2 - وضع مطلوب جامعه چه باید باشد؟ 3 - چه باید کرد تا وضع موجود به‏‎ ‎‏وضع مطلوب رسید؟ 4 - وضع مسبوق و تاریخ جامعه موجود چه بوده؟ 5 -‏‎ ‎‏شاخص های وضع مطلوب مبتنی بر چه جهانبینی و اصول اعتقادی است. نویسنده‏‎ ‎‏سپس به بررسی پاسخ سؤالات مذکور در کتاب ‏ولایت فقیه‏ امام در نجف‏‎ ‎‏می پردازد. ‏

 

حق پناه، جعفر

365 «تأثیر تفکر و حرکت امام خمینی در جان اسلام از زبان رهبران جنبشهای‎ ‎اسلامی». روزنامه کیهان‏، 9خرداد 1370(ش 14198). ص 6. ‏

‏در این نوشتار رهبران جنبشهای اسلامی و متفکرین اسلامی در کشورهای مورد‏‎ ‎‏تأثیر انقلاب اسلامی و تفکرات حضرت امام را در کشور خود بیان داشته اند. ‏

 

حق پناه، رضا

366 «حکومت و ولایت در اندیشه امام خمینی‏». ‏اندیشه حوزه‏، سال پنجم، ش اول،‏‎ ‎‏تابستان 1378. ص 15 - 32. ‏

‏نویسنده به بررسی ابعاد مختلف اندیشه سیاسی امام بطور خلاصه پرداخته است. ‏

367 «رابطه ولی فقیه با قانون». اندیشه حوزه‏، سال پنجم، ش دوم، مهر و آبان‏‎ ‎‏1378. ص 45 - 72. ‏

‏نویسنده پس از ریشه یابی واژگان "ولایت" و "مطلقه" به اختیارات حاکم اسلامی و‏‎ ‎‏ولی فقیه و رابطه ولایت مطلقه فقیه با قانون و عوامل کنترل کننده قدرت فقیه اشاره‏‎ ‎‏نموده و در این امور به دیدگاههای امام استناد نموده است. ‏


کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 129

حقدار، علی اصغر

368 «امام خمینی و نقش زمان و مکان در احکام حکومتی». ملاکات احکام و‎ ‎احکام حکومتی، ‏ج 7. قم، کنگره بررسی مبانی فقهی امام خمینی، 1374. ص 174 - 370. ‏

‏دارای این مباحث است: تعریف، منابع و تاریخ علم فقه، نقش زمان و مکان در‏‎ ‎‏تحول اجتهادی، حدود اختیارات دولت اسلامی، مسائل اقتصادی در حکومت‏‎ ‎‏اسلامی، مسایل حقوقی و عبادی در دولت اسلامی. ‏

 

حقیقت، سید صادق

369 «سیاست خارجی دولت اسلامی از دیدگاه امام خمینی». مقاله ارائه شده به‎ ‎کنگره امام خمینی و اندیشه حکومت اسلامی. 

‏در این مقاله نویسنده به بررسی نظری سیاست خارجی دولت اسلامی از دیدگاه‏‎ ‎‏امام خمینی پرداخته و هشت مسأله اصولی در سیاست خارجی را تحت عناوین:‏‎ ‎‏اصول و مبانی سیاست خارجی دولت اسلامی، سیاست خارجی دولت اسلامی و‏‎ ‎‏مقتضیات مدرنیته، تکلیف گرائی، نظریه توطئه، مسئولیتهای فراملی و منافع ملی‏‎ ‎‏دولت اسلامی، اصل نه شرقی و نه غربی، تعهدات و قراردادهای بین المللی و‏‎ ‎‏ارتباط با مجامع بین المللی، روابط با دیگر کشورها (و اصل عدم مداخله) مورد‏‎ ‎‏بررسی قرار گرفته است. نویسنده مهم ترین سؤالات این‏‎ ‎‏پژوهش را در این موضوعات دانسته است: ‏

‏دیدگاه امام نسبت به هشت مسأله فوق؛ ‏

‏اصول و مبانی ایشان در پاسخ به سؤالات فوق؛ ‏

‏نظام وارگی و انسجام اندیشه سیاست در بعد سیاست خارجی؛ ‏

‏تغییر و تحول اندیشه و آرای سیاسی ایشان در بعد خارجی. ‏

370 مسئولیتهای فراملی در سیاست خارجی دولت اسلامی‏. [تهران. ] سروش،‏‎ ‎‏1376. 596ص. ‏

‏نویسنده در طی 8فصل بطور گسترده به موضوع فوق پرداخته و بعضاً دیدگاه امام‏‎ ‎‏را نیز بیان نموده است. ‏

‏در اصل پایان نامه کارشناسی ارشد نویسنده و پژوهش نویسنده در معاونت اندیشه‏‎ ‎‏اسلامی مرکز تحقیقات استراتژیک بوده است. ‏

371 «معرفی کتاب امام خمینی؛ به سوی آزادی». علوم سیاسی، ‏سال اول، ش 4‏‎ ‎‏(بهار 1378). ص 258 - 260. ‏

‏معرفی و توصیف کتاب مزبور نوشتۀ دمیتری ژوکوف که در تاریخ 16 اسفند 1377‏‎ ‎

کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 130

‏به عنوان مکتوبی از مجموعۀ سری ‏پیشوایان قرن بیستم‏ طی مراسم با‏‎ ‎‏شکوهی با حضور شخصیت های دولتی روسیه معرفی شد. ‏

372 حکومت در اسلام (مقالات سومین و چهارمین کنفرانس اندیشه اسلامی). 

‏چاپ دوّم: تهران، امیرکبیر، 1367، 316+407ص. ‏

‏مجموعۀ مقالات ارائه شده در کنگره مزبور برگزار شده از سوی سازمان تبلیغات‏‎ ‎‏اسلامی در 1363می باشد که به سه زبان عربی، انگلیسی و فارسی منتشر‏‎ ‎‏شده است. ‏

‏تمامی این مقالات بررسی و تحلیل ابعاد مختلف نظام حکومتی اسلام با توجه به‏‎ ‎‏الگوی جمهوری اسلامی ایران و اندیشه های امام خمینی است. عناوین این‏‎ ‎‏مقالات و نویسندگان آن ها به این شرح است: ‏

‏حکومت اسلامی و قانونگذاری: احمد جنتی: حکومت اسلامی، بحثهای‏‎ ‎‏مقدماتی: محمد یزدی: همراه با واقعیت موجود در جهان اسلام: سید محمد حسین‏‎ ‎‏فضل الله؛ منبع قانونگذاری از دیدگاه اسلام: سید محمود هاشمی؛ اعلامیه جهانی‏‎ ‎‏حقوق بشر و انگیزه های بوجود آمدن آن و حکومتها: محمدتقی جعفری، امور‏‎ ‎‏ثابت و متغیر حکومت اسلامی: عبدالله جوادی آملی؛ احترام به آراء مردم‏‎ ‎‏چگونه با ولایت فقیه سازگار است: ناصر مکارم شیرازی؛ انقلاب اسلامی و ستم ستیزی‏‎ ‎‏جهانی: احمد هوبر؛ رابطه ولایت با شوری: سید محمدباقر حکیم؛ حکومت‏‎ ‎‏اسلامی در ایران: محمد مهدی شمس الدین؛ بنیان معنوی و اخلاقی اندیشه‏‎ ‎‏اسلامی: کلیم صدیقی: رهبریت در اسلام و برخی از ملاحظات عقیدتی و تئوریک‏‎ ‎‏در این زمینه: عبدالعزیز ا. ساجدنیا؛ نقش نهضت اسلامی در بیداری مسلمانان:‏‎ ‎‏محمد عمر فاروق. ‏

‏بخش دوّم: جمهوری اسلامی، الگوی نهضتهای جهانی: سید علی خامنه ای؛‏‎ ‎‏نگرشی بر جمهوری اسلامی: علی اکبر هاشمی رفسنجانی؛ بیانات آیت‏‏ ‏‏الله جنتی‏‎ ‎‏در جلسه افتتاحیه؛ واقعیت امروز جهان اسلام: عبدالمجید تراب زمزمی؛‏‎ ‎‏قانونگذاری در نظام های بشری و نظام آسمانی: سید کاظم حائری؛ حکومت‏‎ ‎‏اسلامی در ایران: محمد باقر ناصری؛ شورا، ستون فقرات نظام سیاسی اسلام:‏‎ ‎‏عباسعلی عمید زنجانی؛ نظام اداری در حکومت اسلامی: محمد مهدی‏‎ ‎‏شمس‏‏ ‏‏الدین؛ حکومت و قانون در جمهوری اسلامی: ابوالقاسم گرجی؛‏‎ ‎‏قانونگذاری در حکومت اسلامی: جعفر سبحانی؛ جمهوری اسلامی ایران و‏‎ ‎‏ویژگیهای حکومت اسلامی: سید محمد باقر حکیم؛ پرسشهایی پیرامون جریان‏‎ ‎‏قدرت در دولت اسلامی: سید محمد حسین فضل الله؛ منشأ قانونگذاری از دیدگاه‏‎ ‎‏اسلام: سید محمود هاشمی؛ نحوه قانونگذاری در حکومت اسلامی: محمد مؤمن؛‏‎ ‎

کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 131

‏وظایف حکومت اسلامی و حقوق مسلمین: عبدالرزاق قسوم؛ حقوق اقلیتها در‏‎ ‎‏حکومت اسلامی: فهمی هویدی؛ رسالت بهترین امت: محمد غزالی؛ کارگزاران‏‎ ‎‏در حکومت اسلامی: محمد سلیم العوا؛ جمهوری اسلامی، اصول و گرایش ها:‏‎ ‎‏ابراهیم دسوقی شتا؛ مبانی و اهداف نظام سیاسی اسلام: محمدولد سیدی. ‏

373 «حکومت شعبه ای از ولایت مطلقه». کیهان، ‏19 تا 30 دی 1366 و 1تا 4‏‎ ‎‏بهمن 1366. ‏

 

الحکیم، حسین 

374 «حول الثورة الاسلامیة فی ایران». ‏ع. ‏المنطلق، ‏ش 4 (جمادی الثانی 1399).‏‎ ‎‏ص 6 - 11. ‏

 

حکیم، سید محمدباقر

375 الحکم الاسلامی بین النظریة و التطبیق‏. ع. قم، مؤسسة المنار، 1412ق. ‏

‏بررسی فقهی و سیاسی حکومت اسلامی و نظام سیاسی اسلام بر پایه آراء جدید از‏‎ ‎‏جمله نظرات محمدباقر صدر و امام خمینی است. ‏

376 «الفکر السیاسی للامام الخمینی بین النظریة و التطبیق». مقاله ارائه شده به‎ ‎کنگره امام خمینی و اندیشه حکومت اسلامی. 

‏نویسنده پس از ذکر خصائص امام، ویژگیهای اصلی اندیشه سیاسی امام خمینی را‏‎ ‎‏در قالب: الحکم الاسلامی، الصراع فی المجتمع الانسانی، منابع القوة فی الامة‏‎ ‎‏السیاسة، القاعدة الاخلاقیة، الثقافة الاسلامیة الاصلیة، المنهج السیاسی فی تعبئة‏‎ ‎‏الاُمة، نصرة المستضعفین فی العالم مورد بررسی قرار داده است. ‏

377 «نگاهی به اندیشه سیاسی امام خمینی». ‏ترجمۀ مهرداد آزاد. ‏روزنامه کیهان،‎ ‎‏21 بهمن 1369 (ش 14120). ص 11 و ش 14121 و ش 14122 و‏‎ ‎‏ش 14127. ‏

‏نویسنده پس از ذکر چند خصوصیت بارز امام در عرصه اندیشه و عمل به‏‎ ‎‏ویژگیهای اساسی اندیشه سیاسی امام را در ابعاد حکومت اسلامی، ماهیت‏‎ ‎‏تعارضات و کشمکشها در جوامع بشری و منابع قدرت در امت اسلامی بررسی‏‎ ‎‏نموده و رابطه اصول اخلاقی و فرهنگ اسلامی با علم سیاست و همچنین شیوه‏‎ ‎‏بسیج سیاسی امت را از نظر ایشان مورد تجزیه و تحلیل قرار می دهد. ‏

 

حنفی، حسن


کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 132

378 الحرکات الاسلامیة فی مصر. ‏ع. چاپ اول: بیروت، دارالهدی، 1406 ق /‏‎ ‎‏1986م. 192ص. ‏

‏به جریانهای بنیادگرا مانند جماعت جهاد اسلامی در مصر و تأثیر انقلاب اسلامی‏‎ ‎‏ایران در آن ها پرداخته است. ‏

379 «دراسة فی فکر الامام القائد. مقدمة کتاب الحکومة الاسلامیة». ‏ع. ‏دراسات و‎ ‎بحوث، ‏سال دوم، ش 6 (ربیع الثانی 1403). و ش 7 (رجب 1403). ‏

‏این مقاله مقدمه ای برکتاب ‏حکومت اسلامی‏ امام خمینی است که نویسنده آن را در‏‎ ‎‏مقدمه کتاب نوشته و آن را در مصر به چاپ رسانیده است. او در این مقدمه به‏‎ ‎‏توطئه های صهیونیسم و استعمار بر علیه مسلمانان اشاره نموده و ضرورت تشکیل‏‎ ‎‏حکومت اسلامی از دیدگاه امام را مورد تجزیه و تحلیل قرار داده است. ‏

 

حماده، حسن 

380 نهج الامام الخمینی فی مواجهات الصهیونیة‏. ع. بیروت، دارالوسائل للطباعة‏‎ ‎‏و النشر و التوزیع، 1997. 79ص. ‏

 

حمیدرضا صدیقی

381 «سیاست اور حکومت افکار امام خمینی کی روشنی مین». مجموعه مقالات‎ ‎کانفرس افکار و نظریات حضرت امام خمینی. ‏لاهور، خانه فرهنگ ج. ا. ا.‏‎ ‎‏1994. ص 68 - 81. ‏

‏این اثر دربارۀ آراء و دیدگاههای سیاسی و حکومتی امام خمینی به زبان اردو‏‎ ‎‏است. ‏

 

حوّا، سعید 

382 الخمینیة: نضوض  فی العقائد و نضوض فی المواقف‏. ع. قاهره، بی نا، 1987.‏‎ ‎‏60ص. ‏

‏نویسنده در سه فصل  شیعه - ایران، شعبه - ادبیات ستیزه جو، خمینی، روح الله به‏‎ ‎‏بررسی و نقد آراء سیاسی و حکومتی امام خمینی پرداخته است. ‏

‏ترجمه عنوان: ‏خمینی گرائی، نارسائی در عقاید و نارسائی در مواضع‎ ‎

حواتمه، نایف


کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 133

383 «عمق و اصالت انقلاب اسلامی، گسترش رویاروئی با اسرائیل را فراهم‎ ‎آورد». روزنامه کیهان، ‏17خرداد 1373 (ش 15076). ص 7. ‏

‏در این مصاحبه زوایای مختلف تفکرات امام خمینی و نقش آن در قضیه فلسطین‏‎ ‎‏و چگونگی مبارزه با اسرائیل مورد بحث قرار گرفته است. ‏

 

حیدری، احمد

384 «جمهوری اسلامی، برترین میراث امام، شکل نظام اسلامی». روزنامه‎ ‎جمهوری اسلامی، ‏8 اسفند 1377. ص 15. ‏

‏نویسنده به مسئله حاکمیت و حکومت در اسلام اشاره نموده و مبانی ساختاری آن‏‎ ‎‏را از دیدگاه امام مورد بررسی قرار می دهد. ‏

 

حیدری، حمید. 

385 «آزادی در اندیشه سیاسی حضرت امام خمینی». متین، ‏سال اوّل، ش 2‏‎ ‎‏(بهار 1378). ص 117 - 153. ‏

ترجمه عربی

«الحریة فی رؤیة الفلسفة السیاسة للامام الخمینی»‏. ع. ‏مقاله ارائه شده به‎ ‎سمینار سالگرد امام خمینی، ‏دمشق، 1999م. ‏

‏در این مقاله آزادی های مدنی از دیدگاه امام خمینی مورد بررسی قرار گرفته است‏‎ ‎‏نویسنده در ابتدا به تعریف آزادی در قالب آزادی فلسفی یا توصیفی و آزادی‏‎ ‎‏حقوقی یا تجویزی از دیدگاه امام می پردازد سپس ارزش آزادی را تحت عناوین‏‎ ‎‏آزادی حقی خدادادی، آزادی و امنیت، آزادی تمدن و توسعه و آزادی و توحید‏‎ ‎‏را از منظر امام مورد بررسی قرار می دهد. حدود آزادی از دیگر مقوله های مورد‏‎ ‎‏بحث می باشد که نویسنده به بررسی آن تحت موضوعات: آزادی قانونی و حریم‏‎ ‎‏خصوصی افراد پرداخته است. سپس روشهای تضمین آزادی را در قالب‏‎ ‎‏مشروطیت، حکومت قانون، تفکیک قوا، نظارت رهبر منتخب و مسئول با استفاده‏‎ ‎‏از بیانات و مکتوبات امام تجزیه و تحلیل نموده و به نتیجه گیری می پردازد. ‏

 

حیدری، مجید

386 «احکام حکومتی و نقش زمان و مکان». مسائل مستحدثه، ‏ج 13. قم، کنگره‏‎ ‎‏بررسی مبانی فقهی امام خمینی، 1374. ص 11 - 36. ‏

‏دارای این مباحث است: اسلام و حکومت، انواع حکم، احکام حکومتی. ‏


کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 134

حیدری، محمد جواد

387 «ولایت فقیه از دیدگاه امام خمینی‏». ‏مقاله ارائه شده به کنگره امام خمینی و‎ ‎اندیشه حکومت اسلامی. 

‏نویسنده به تاریخچه بحث ولایت فقیه و تطورات آن در آثار امام خمینی اشاره‏‎ ‎‏نموده است. ‏

 

خارکوهی، غلامرضا. 

388 «ساده زیستی در سیره و اندیشه امام خمینی». روزنامه جمهوری اسلامی،‎ ‎‏23 تیر 1375، ش 4950. ص 15. ‏

‏نویسنده زندگی شخصی امام را بعنوان الگوئی برای رهبران و زمامداران حکومت‏‎ ‎‏اسلامی مورد تحلیل قرار داده و نظرات حضرت امام را در مورد ساده زیستن‏‎ ‎‏کارگزاران بررسی می نماید. ‏

 

الخالدی، محمد عبدالمجید

389 نقد کتاب الحکومة الاسلامی الخمینی: دراسة تحلیلیة النقدیة‏. ع. عمان‏‎ ‎‏(اردن)، بی نا، 1983م. 71ص. ‏

‏ضمن نقد کتاب ‏ولایت فقیه‏ امام خمینی، به بررسی و نقادی آراء سیاسی و‏‎ ‎‏حکومتی ایشان پرداخته است. ‏

 

خالقی، معصومه

390 «امام خمینی و اندیشه های سیاسی». اطلاعات ضمیمه، ‏16خرداد 1378‏‎ ‎‏(ش 21640 تا 21642). ص 2. ‏

‏نویسنده ضمن بررسی مبانی اندیشه های سیاسی امام خمینی درباره حکومت دینی‏‎ ‎‏به استدلالات عقلی و نقلی ایشان بر حاکمیت ولی فقیه را ذکر می نماید. ‏

391 «اندیشه سیاسی امام خمینی». کتاب ماه‏ (ویژه نامه)، فروردین 1378.‏‎ ‎‏ص 25 - 31. ‏

‏نویسنده رهیافت امام در اندیشه سیاسی را ارتباط بین دین و سیاست دانسته و پس‏‎ ‎‏از ذکر ادله آن، مبانی عقلی و نقلی ضرورت تشکیل حکومت ملاکات مشروعیت‏‎ ‎‏در حکومت اسلامی، شکل حکومت اسلامی بر اساس ولایت مطلقه فقیه و دلائل‏‎ ‎‏آن و همچنین شرایط ولی فقیه از منظر ایشان را مورد بررسی قرار می دهد. ‏


کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 135

خالقی افکنه، علی

392 «امام خمینی و غرب». علوم سیاسی‏( ویژه یکصدمین سال میلاد امام خمینی).‏‎ ‎‏ش پنجم (تابستان 1378). ص 307 - 340. ‏

‏نویسنده ضمن بررسی قرائت و تفسیر امام از اسلام، راهکارهای مستنبط امام از‏‎ ‎‏اسلام در مواجهه با ردیۀ سلطه جویانه غرب را در قالب: تلاش در جهت بیداری و‏‎ ‎‏رشد سیاسی، ایستادگی در برابر سلطه استعماری غرب، همبستگی و اتحاد در‏‎ ‎‏مقابله با سلطه جویی های استعماری، تلاش برای ایجاد دولت اسلامی، تلاش در‏‎ ‎‏جهت خودکفائی و خوداتکایی ملی، ساده زیستی و پرهیز از تجملات مورد تجزیه‏‎ ‎‏و تحلیل قرار داده است. ‏

 

خامنه ای، سید علی(رهبر جمهوری اسلامی ایران). 

393 حضرت امام خمینی از دیدگاه رهبری. ‏[تهران]، مؤسسه فرهنگی قدر ولایت،‏‎ ‎‏1376. 88ص. ‏

‏کتاب فوق مجموعه ای از سخنان رهبر انقلاب در رابطه با ابعاد مختلف فکری و‏‎ ‎‏شخصیتی امام خمینی می باشد که به وسیله مؤسسه فرهنگی قدر ولایت‏‎ ‎‏جمع‏‏ ‏‏آوری شده و در بخشهائی ازاین سخنان دیدگاههای حکومتی امام مورد‏‎ ‎‏تحلیل قرار گرفته است. ‏

 

خامه یار، عباس

394 ایران و الاخوان المسلمین، دراسة فی عوامل الالتقاء و الافتراق. ‏ع. ‏تعریب‎ ‎عبدالامیر الساعدی، مقدمه خالد زیادة. ‏چاپ اول: ‏بیروت، مرکز الدراسات‎ ‎و الاستراتیجیة و البحوث و التوثیق، ‏1997م. 286ص. ‏

‏دارای چهارفصل ‏الاصولیة، تاریخ الاخوان المسلمین، عوامل الالتقاء و الافتراق‎ ‎بین الحرکتین الاسلامیتین، العلاقات بین الاخوان المسلمین و الثورة الاسلامیة‎ ‎الایرانیة است. 

‏انقلاب اسلامی و شاخص آن یعنی اندیشه های سیاسی و حکومتی امام خمینی و‏‎ ‎‏جنبش اخوان المسلمین دارای شباهت ها  و تمایزهایی است که در این کتاب‏‎ ‎‏بررسی شده است. در بخش آخر نویسنده به تأثیر و تأثرهای آن ها اشاره دارد. ‏

395 تأثیر انقلاب اسلامی ایران بر جنبش اخوان المسلمین. کارشناسی ارشد، 

‏دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، 1371. 335ص. ‏

‏مباحثی پیرامون بنیادگرایی، تاریخچه جمعیت اخوان المسلمین، عوامل‏‎ ‎‏همگرایی و واگرایی، بررسی روابط بین اخوان المسلمین و انقلاب اسلامی ایران. ‏


کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 136

خزعلی، ابوالقاسم 

396 «[اندیشه حکومتی امام خمینی]». تأملی بر احیای تفکر دینی (مجموعه‎ ‎مصاحبه ها و میزگردها) کنگره بین المللی امام خمینی و احیای تفکر دینی‎ ‎13 - 11خرداد 1376. ‏تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی. 1376.‏‎ ‎‏ص 77 - 84. ‏

‏مصاحبه شونده پس از تعریفی از احیای تفکر دینی و نقش امام در این زمینه به‏‎ ‎‏موضوع ولایت فقیه در دیدگاه امام خمینی اشاره کرده و موضوع نقش مردم در‏‎ ‎‏نظام ولایت فقیه از دیدگاه امام اشاره نموده است. ‏

397 «ولایت فقیه». مجموعه سخنرانیهای پیرامون ولایت فقیه. ‏قم، دفتر انتشارات‏‎ ‎‏اسلامی، 1363. ص 104 - 181. ‏

‏نویسنده طی سه سخنرانی به توضیح پیرامون ولایت فقیه، و تشریح وظایف ولی‏‎ ‎‏فقیه حق متقابل ولی فقیه و مردم بر یکدیگر، شبه انحصارگرائی و توجه ولی فقیه‏‎ ‎‏نسبت به مردم پرداخته که ناظر به دیدگاههای امام خمینی در این زمینه است. ‏

 

خسرو پناه، عبدالحسین 

398 «امام خمینی و چالشهای نظری حکومت ولائی». اندیشه حوزه، ‏سال پنجم،‏‎ ‎‏ش دوم(مهر و آبان 1378). ص 127 - 151. ‏

‏نویسنده شبهاتی که دربارۀ دیدگاههای سیاسی امام مطرح شده را به سه دسته‏‎ ‎‏تقسیم نموده و پس از ریشه یابی اشکالات  و شبهات به بیان اندیشه سیاسی ایشان‏‎ ‎‏در قالب ده عنوان اشاره می کند. ‏

 

خسروشاهی، السید هادی

399 «اشکالیة العلاقة بین الدیمقراطیة و النظام الاسلامی فی ضوء فکر الامام‎ ‎الخمینی». ‏ع. ‏مقاله ارائه شده به کنگره بین المللی تبیین انقلاب اسلامی،‎ ‎‏تهران، 1378. ‏

‏نویسنده به بررسی نقاط اشتراک نظام جمهوری اسلامی که میراث امام خمینی‏‎ ‎‏می باشد با دمکراسی پرداخته و موضوعاتی مانند حاکمیت قانون به عنوان‏‎ ‎‏بالاترین مرجع حکومتی - جمهوریت، دخالت مردم در تشکیل حکومت و تعیین‏‎ ‎‏نحوه اجرای آن، انفصال قوای سه گانه، حقوق  و آزادی های عمومی و نمونه های‏‎ ‎‏عملی آن در طول بیست سال حاکمیت جمهوری اسلامی که به نظر نویسنده گوی‏‎ ‎‏سبقت را از نظام دمکراتیک ربوده است. ‏


کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 137

400 خط امام و ویژگی های آن: گزیده ای از نظرات آیت الله آذری قمی. ‏تهران، بنیاد‏‎ ‎‏فرهنگی باقرالعلوم(ع)، 1364. ‏

‏دفتر اول: خط امام و وحدت، سیاست خارجی، جنگ، قانون، دولت،‏‎ ‎‏مستضعفین، فقه سنتی. ‏

401 «خلافة الامامة». ‏ع. ‏الدستور، ‏ش 225(13آب 1984). ‏

‏تحلیل دیدگاهها و اندیشه های سیاسی و حکومتی امام خمینی است. ‏

 

خلج، محمدتقی

402 پرتویی از حکومت الهی‏. قم، جهان آرا، [بی تا]. 60ص. ‏

403 «دولت کریمه». دیدگاهها و انقلاب اسلامی ایران. ‏به کوشش باقری و‏‎ ‎‏بیدهندی. قم، نشر روح، 1359. 366ص. ‏

‏نویسنده به بررسی دو نظام مدیریتی صالح و ناصالح پرداخته و نظام جمهوری‏‎ ‎‏اسلامی ایران را که بر دیدگاههای امام استوار می باشد با توجه به خصوصیات‏‎ ‎‏حاکم بر آن در ردیف کریمه و صالح قرار داده است. ‏

 

خلخالی، صادق

404 «ولایت فقیه تداوم ولایت معصومین(ع)». ابرار، ‏4 تا 29 بهمن 1366 و 1تا5‏‎ ‎‏بهمن 1366. ‏

‏نویسنده دیدگاه امام در زمینه اختیارات ولی فقیه و مبانی روائی و قرآنی آن اشاره‏‎ ‎‏کرده و به نقش این دیدگاه در سهولت اداره جامعه اشاره می کند. ‏

خلخالی، محمد مهدی - موسوی خلخالی، سید محمد مهدی

 

خلیلی، محسن

405 «بایستگی پدیداری قانون اساسی ج. ا. ا. در دیدگاه امام خمینی(ره)».‎ ‎حضور، ‏ش 27، بهار 1378. ص 163 - 191. ‏

‏نویسنده درصدد پاسخ به سه پرسش بنیادین در اندیشه حکومتی امام خمینی‏‎ ‎‏می باشد و این سئوالات عبارتند از: 1 - اندیشه امام خمینی در مورد تدوین قانون‏‎ ‎‏اساسی برای جامعه پس از انقلاب چه بود؟ 2 - امام خمینی در مورد جایگاه قانون‏‎ ‎‏اساسی در روز اداره اداره امور کشور پس از پیروزی انقلاب چه می اندیشید؟3 -‏‎ ‎‏شیوه عمل و سیرۀ امام خمینی در مورد تدوین قانون اساسی از چه قرار بود؟ که‏‎ ‎

کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 138

‏نهایتاً شتاب در تدوین قانون اساسی، استقرار سریع و همه جانبه نظام جمهوری‏‎ ‎‏اسلامی، قانونمند شدن روال اداره امور جامعه، دخیل کردن ملت در سرنوشت‏‎ ‎‏سیاسی و تأکید همه جانبه به حضورعمومی و آراء مردم را از عمل و کلام امام‏‎ ‎‏خمینی در پاسخ به این پرسشها نتیجه می گیرد. ‏

‏این مقاله قبلاً در فصلنامه ‏متین‏ (ش اول، زمستان 1377)به چاپ رسید. ‏

406 «تغییرات فرادستوری در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، سیره عملی و‎ ‎نظری امام خمینی در بهره وری از اختیارات مطلقه ولی فقیه». مقاله ارائه‎ ‎شده به کنگره امام خمینی و اندیشه حکومت اسلامی. 

‏نویسنده در صدد پاسخ به این سؤال برآمده که امام خمینی در رفع کاستی های‏‎ ‎‏قانون اساسی ج. ا. ا. در دو مورد تأسیس مجمع تشخیص مصلحت نظام و‏‎ ‎‏شیوه و چگونگی بازنگری در قانون اساسی که در تجدید نظر سال 1368 در متن قانون‏‎ ‎‏اساسی بوجود آمد از کدامین مبانی و مستندات فقهی و حقوقی بهره برده و در این‏‎ ‎‏زمینه چه شیوه ای اتخاذ نموده است. ‏

 

خلیلیان، خلیل

407 نگرشی بر قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران‏. تهران، برهان، 1358. 211ص. ‏

‏نویسنده به تفسیر قانون اساسی پرداخته است. ‏

 

خمینی، سید احمد

408 «اتکای امام به خدا و مردم در سیاست خارجی». مجموعه مقالات چهارمین‎ ‎سمینار بررسی سیره نظری و عملی امام خمینی(س) (تهران، خرداد 1373)‎ ‎‏جمعیت زنان جمهوری اسلامی ایران. مؤسسه چاپ و نشر عروج، 1373.‏‎ ‎‏ص 15 - 22. ‏

‏در این مقاله به مسائلی از جمله احترام متقابل در روابط سیاسی، بدون‏‎ ‎‏مرزبودن ایدئولوژی اسلامی، نبرد حزب الله با آمریکا در لبنان حمایت از مظلومین جهان،‏‎ ‎‏اتکای امام به خدا و مردم و معرفی ایران بعنوان ام القرای جهان اسلام از دیدگاه‏‎ ‎‏امام اشاره شده است. ‏

409 «وحدت از دیدگاه امام خمینی‏». ‏حضور، ‏ش 8، پائیز 1373. ص 85 - 101.‏

‏این مقاله که بصورت سخنرانی بوده در صدد بیان زوایای مختلف وحدت و ذکر‏‎ ‎‏مبانی و عوامل آن از دیدگاه امام خمینی بوده و لوازم و عواملی که امام به عنوان‏‎ ‎‏پیش شرطهای تحقق وحدت در جامعه مدنظر داشته اند را بیان می کند. ‏


کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 139

410 «وحدت از دیدگاه امام خمینی». روزنامه همشهری، ویژه نامه سالگرد ارتحال‎ ‎امام خمینی(ره)، ‏13خرداد 1374، ش 698. ص 10. ‏

‏در این مقاله فرزند امام وحدت حقیقی در جامعه انسانی را از جلوه های اعتقاد به‏‎ ‎‏توحید و وحدانیت حقایق هستی می داند و با اشاره به دیدگاههای عرفانی و اشعار‏‎ ‎‏امام که در آن نیز آوای وحدت سر می دهند، در میدان مبارزه سیاسی نیز ایشان را‏‎ ‎‏یکی از پیشگامان دعوت به وحدت می داند، وی با استناد به کتابها، سخنان و سیره‏‎ ‎‏عملی امام در طول حیاتشان به 14 عامل که امام به عنوان لوازم و پیش شرطهای‏‎ ‎‏تحقق وحدت مد نظر داشته و بر آن مبنا جامعه را هدایت می نمودند اشاره می کند. ‏

 

خمینی، سید مصطفی

411 ثلاث رسائل‏. ع. چاپ اول: تهران و قم، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی،‏‎ ‎‏1418ق. 81ص. ‏

‏این اثر مشتمل برسه نوشتار ولایة الفقیه، العوائد و الفوائد و دروس الاعلام و نقدها‏‎ ‎‏است که فقط در نوشتار اول به بررسی آراء سیاسی پرداخته است. این نوشتار در‏‎ ‎‏اصل جزئی از ‏تحریرات فی الفقه‏ کتاب بیع است. کتاب ‏تحریرات فی الفقه‏ که در‏‎ ‎‏چند جلد منتشر شده است  و دو جلد آن به بیع اختصاص دارد، حاوی همۀ مباحث‏‎ ‎‏بیع نیست  بلکه نیمی از آن مفقود است و آنچه چاپ شده نیمی از آن در دو جلد‏‎ ‎‏است. از بخش مفقود شده مبحث ولایت فقیه که استنساخ آقای سید محمد‏‎ ‎‏سجادی از نسخه اصلی مؤلف بوده در کتاب ‏ثلاث رسائل‏ آمده است. و توسط‏‎ ‎‏محققان مؤسسه تنظیم و نشر آثار، تحقیق و تصحیح شده است. روش آقا مصطفی‏‎ ‎‏تقریر عین گفته های پدرشان (امام خمینی) نبوده است بلکه با توجه به افادات والد‏‎ ‎‏استاد، تحریری نو همراه با شرح و بسط بیشتر، نقدها، نقل اقوال دیگران و گاهی‏‎ ‎‏با تغییر طرز استدلال و سبک ورود و خروج در مباحث ارائه می کرده اند. از اینرو‏‎ ‎‏این اثر را می توان شرح آرای امام خمینی در زمینه حکومت اسلامی و ولایت فقیه‏‎ ‎‏دانست. ‏

‏تاریخ فراغت امام خمینی از تسوید ‏کتاب بیع‏ 15 جمادی الاولی 1396 در نجف‏‎ ‎‏اشرف است و تاریخ ‏تحریرات فی الفقه، کتاب الخیارات‏ آقا مصطفی محرم الحرام‏‎ ‎‏1396 می باشد که نشانگر تقارن زمانی تقریر و تدریس است. ‏

‏در آثار منتشره غیر از رساله «ولایة الفقیه». جایی دیگر را سراغ نداریم آقا‏‎ ‎‏مصطفی که به مبحث ولایت فقیه پرداخته باشد البته تک جمله هایی نه به صورت‏‎ ‎‏مبحث مستقل از ایشان سراغ داریم: یکی در ص 14 ‏تحریر العروة الوثقی‏ در‏‎ ‎‏پنج جمله به تقدم شرائط زعیم مرجع بر مرجع به هنگام تهافت شرایط و دوم در‏‎ ‎‏پایان ‏تحریرات فی الفقه: کتاب الخیارات‏ به تفکیک شرائط زعیم از مرجع‏‎ ‎

کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 140

‏پرداخته است. ‏

‏و ذیل مباحث حرمة  اعانة الظالمین در کتاب ‏مستند تحریر الوسیله‏، حرمة‏‎ ‎‏الولایة من قبل الجائر و حکم ما تأخذه الحکومة من الضریبة علی الاراضی در‏‎ ‎‏همان کتاب به مباحث ولایت فقیه پرداخته است. ‏

 

دارابکلائی، اسماعیل

412 «منافع ملی از دیدگاه امام خمینی». مقاله ارائه شده به کنگره امام خمینی و‎ ‎اندیشه حکومت اسلامی. 

‏نویسنده ضمن بیان پیشینه ای تاریخی از منافع ملی و تعاریف آن، به تعیین منافع‏‎ ‎‏ملی از دیدگاه امام خمینی در قالب حفظ موجودیت و هویت جامعه، حفظ نظام،‏‎ ‎‏ضرورت تشکیل حکومت اسلامی و پاسداری از آن، بهره گیری از امکانات مادی‏‎ ‎‏و معنوی، وحدت و همدلی، تحمل مشکلات و سختیها پرداخته است. ‏

 

داوری، رضا

413 «امام خمینی و طرح تجدید سیاست دینی». نامه پژوهش، ‏سال دوم، ش 8‏‎ ‎‏(بهار 1377). ص 1 - 6. ‏

‏نویسنده در این مقاله به ویژگیهای  شخصیّتی و نظری امام و جایگاهی که امام از‏‎ ‎‏منظر آن به سیاست می نگریست پرداخته است. ‏

 

دبیرخانه مرکزی ائمه جمعه

414 ولایت فقیه زیربنای حکومت اسلامی‏. چاپ اول: تهران، چاپ و نشر بنیاد،‏‎ ‎‏1368. 278ص. ‏

‏مجموعه ای از هفت مقاله ای است که در سمیناری در دی ماه 1366 ارائه شد.‏‎ ‎‏چنانکه در مقدمه آمده است، بالا گرفتن اختلاف نظرها پیرامون مسائلی مانند‏‎ ‎‏قانون کار، اراضی شهری و اخذ مالیات موجب برپایی این سمینار توسط دبیرخانه‏‎ ‎‏مرکزی ائمه جمعه گردد. مقاله اوّل با عنوان «حکومت و ولایت» ترجمه قسمتهایی‏‎ ‎‏از جلد اوّل کتاب ‏فقه الدولة‏ آیت‏‏ ‏‏الله منتظری توسط احمد بهشتی است که پیش از‏‎ ‎‏این در روزنامه اطلاعات منتشر می شده است. مقاله دوّم (حدود اختیارات ولی‏‎ ‎‏فقیه) نوشته علی مشکینی. مقاله سوم بخشی از کتاب ‏تبیین مبانی فقهی ولایت‎ ‎فقیه؛ ‏مقاله چهارم(نظریه فقهاء سلف پیرامون ولایت فقیه) از یوسف صانعی؛ مقاله‏‎ ‎‏پنجم (نقش ولایت فقیه در حلّ معضلات سیاسی اجتماعی) از عبدالکریم موسوی‏‎ ‎‏اردبیلی؛ مقاله ششم (حکومت اسلامی منهای ولایت فقیه امکان پذیر نیست) از‏‎ ‎

کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 141

‏محمد تقی فلسفی: مقاله هفتم (ولایت فقیه راهگشای مشکلات اجرایی) از‏‎ ‎‏میرحسین موسوی است. ‏

 

الدّجیلی، حسن

415 الفقهاء حکام علی الملوک، علماء ایران من العهد الصفوی الی العهد البهلوی‎ ‎(1500 - 1979)‏. بیروت، دار الاضواء، 1411ق. 570ص. ‏

‏این کتاب در شانزده فصل و هر فصل شامل موضوعات متعدد می باشد که نویسنده‏‎ ‎‏تا فصل پانزدهم به تاریخ روابط علما و پادشاهان از دوران صفویه تا عصر پهلوی و‏‎ ‎‏تاریخی از انقلاب اسلامی پرداخته  و دو فصل پانزدهم و شانزدهم به موضوع‏‎ ‎‏حکومت اسلامی از دیدگاه امام خمینی می پردازد و به سؤالات مختلف از این‏‎ ‎‏دوره پاسخ داده و توضیحی از قانون اساسی ج. ا. ا. نیز بیان می کند که کلاً در دفاع‏‎ ‎‏از علما و سیره آنان و دفاع از انقلاب اسلامی پرداخته است. ‏

416 درخششی در غروب. ‏مرکز پژوهشهای فرهنگی، تهران، واحد فرهنگی تهران‏‎ ‎‏(بنیاد شهید)، 1368. 294ص. ‏

‏این کتاب ضمن توضیحاتی پیرامون ویژگیهای شخصیت امام از نظر بعضی از‏‎ ‎‏دوستانشان، گفته ها و نوشته های افراد مختلف از پنجاه کشور جهان درباره‏‎ ‎‏شخصیت امام را جمع آوری کرده که بعضاً اشاره ای به اندیشه سیاسی امام و تأثیر‏‎ ‎‏آن در کشورهای مختلف دارد. ‏

417 «درسهائی از سیره و روش امام خمینی (دقت در مصرف بیت المال)». روزنامه‎ ‎جمهوری اسلامی، ‏17 دی 1386، ش 3077. ص 10. ‏

‏نویسنده با ذکر نمونه هائی از رفتار امام در چگونگی مصرف بیت المال، الگوئی‏‎ ‎‏برای رهبران، سیاسی جامعه اسلامی ترسیم می کند. ‏

 

درولی، بهرام

418 ولایت فقیه نظریه سیاسی جمهوری اسلامی. ‏کارشناسی ارشد، دانشکده علوم‏‎ ‎‏انسانی دانشگاه تربیت مدرس، 1375. 243 ص. ‏

‏نویسنده مطالب خود را در سه فصل تبویب نموده که فصل اول آن به رویکرد‏‎ ‎‏نظامی شیعه و قیامهای آن پرداخته و فصل دوم به رویکرد تئوریک شیعه در دوران‏‎ ‎‏غیبت می پردازد و در فصل سوم به رویکرد فرهنگی شیعه پرداخته و مباحث‏‎ ‎‏مشروطیت و دیدگاه علما درباره آن و سپس دیدگاههای امام در کتاب ‏کشف‎ ‎

کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 142

الاسرار‏ و کتاب ‏ولایت فقیه‏ بررسی نموده و به تبیین نظریه ولایت فقیه به عنوان‏‎ ‎‏نظام حاکم بر جمهوری اسلامی ایران می پردازد. ‏

 

دری نجف آبادی، قربانعلی

419 «توسعه، فرهنگ و دیدگاههای امام خمینی». روزنامه اطلاعات، ‏12خرداد‏‎ ‎‏1375، ش 19630 - 19634، 19638، 19639، ص 6. ‏

‏نویسنده پس از بیان اهمیت و ضرورت توسعه تاریخچه ای از آن را بیان نموده و‏‎ ‎‏سپس به نظرات امام در این خصوص از سال 42 اشاره می کند. پیام منشور‏‎ ‎‏بازسازی امام که پس از قبول قطعنامه 598 صادر شده را مورد بررسی قرار‏‎ ‎‏می دهد در این مقاله مفاهیم مورد توجه در توسعه از نظرا مام خمینی در‏‎ ‎‏موضوعات قطع وابستگی، رشد و توسعه درون گرا و اینکه فرهنگ محور توسعه‏‎ ‎‏بوده و راههای توسعه فرهنگی و جایگاه دین در توسعه و مسئله توسعه فرهنگ‏‎ ‎‏دینی می پردازد. ‏

 

دژاکام، تقی

420 «"آزادی" از نگاه امام خمینی». روزنامه کیهان‏، 13خرداد 1370‏‎ ‎‏(ش 14201). ص 6 و ش 14207 و ش 14208. ‏

‏نویسنده کوشیده تا اهتمام امام به مسئله آزادی و خصوصیات آزادی مورد نظر‏‎ ‎‏ایشان و تجلیات آنرا در عرصه های اجتماعی و آزادی بیان و قلم و مطبوعات و‏‎ ‎‏محدودیتهای آنرا از نظر امام مورد بررسی قرار دهد. ‏

 

دستغیب، سید محمد هاشم

421 ولایت فقیه، ‏چاپ دوم: [ شیراز]، کانون تربیت شیراز، 1363. 254ص. ‏

‏به منظور دفاع از نظریه ولایت فقیه و تبیین نظرات امام خمینی نگارش یافته و‏‎ ‎‏دارای این مباحث است: اهمیت و ضرورت ولایت فقیه، ولایت پیامبر و ائمه، ادله‏‎ ‎‏ولایت فقیه، وظایف ولایت فقیه، ویژگی های ولی فقیه، اقتصاد در دولت اسلامی.‏‎ ‎‏این کتاب قبلاً به صورت مقالاتی در ‏روزنامه ابرار‏ (26 تا 31 خرداد و 2تا 31‏‎ ‎‏تیر 1365 و 5 تا 23 مرداد 1365 و 16 تا 29 شهریور 1365 و 1تا 6 مهر 1365) چاپ‏‎ ‎‏شده است. ‏

 

دستغیب شیرازی، سیدعبدالحسین


کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 143

422 حکومت اسلامی‏، تهران، ناس، 1363. 248ص. ‏

‏گردآوری و تدوین خطبه های نماز جمعه در شیراز در بررسی ولایت فقیه است. ‏

 

دستغیب، علی محمد

423 «حکم اخیر امام خمینی از گره ها را گشود و بن بست ها را باز کرد». کیهان،‎ ‎‏6بهمن 1366، ش 13239. ص 14. ‏

‏نویسنده به تشریح دیدگاه امام در مسائل حکومتی و بازگشائی بسیاری از‏‎ ‎‏مشکلات حکومتی با چنین دیدگاهی را مطرح کرده و به توضیح آن می پردازد. ‏

 

دستمالچی، پرویز

424 نقدی بر قانون اساسی ج. ا. ا. و نظام ولایت فقیه‏، برلین، آزاد، 1373.‏‎ ‎‏187ص. ‏

‏نویسنده ضمن بیان تاریخ مختصری از پیدایش شیعه در اسلام و سپس ایران،‏‎ ‎‏ریشه های مکتبی - ایدئولوژیک ولایت فقیه را از دیدگاه امام خمینی مورد بررسی‏‎ ‎‏رار داده و تفاوتهای میان نظام دمکراسی و ولایت فقیه را ذکر می کند سپس به نقد‏‎ ‎‏قانون اساسی ج. ا. ا. و مقایسه آن با اصول حقوق بشر و دیدگاههای ارزشی غرب‏‎ ‎‏می پردازد. ‏

 

دعموش، علی

425 «ولایت الفقیه و اثرها فی التحولات». ‏ع. ‏العهد‏، 19 تشرین الثانی 1999م.‏‎ ‎‏ص 33. ‏

 

دفتر بررسیهای اجتماعی

 426 «گذری بر اندیشه امام خمینی(ره)». روزنامه اطلاعات‏، 12خرداد 1376‏‎ ‎‏ (ش 21065). ص 6. ‏

‏در این مقاله اندیشه های امام در بعد سیاسی و اجتماعی در موضوعات ولایت فقیه‏‎ ‎‏و ارزشهای حکومت اسلامی و تفکر ایشان در احیای شعائر اسلامی مورد بررسی‏‎ ‎‏قرار گرفته است. ‏

 

 دفتر بررسیهای سیاسی - مرکز پژوهش


کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 144

427 «انتخابات از منظر امام و رهبر». روزنامه اطلاعات، ‏17 اسفند 1374‏‎ ‎‏(ش 20721). ص 12و7. ‏

‏در این مقاله موضوع اهمیت انتخابات و بُعد شرعی و نیز مردمی آن و نقش شورای‏‎ ‎‏نگهبان و احزاب و گروههای اجتماعی و مسئولان اجرائی انتخابات از نظر امام‏‎ ‎‏خمینی و رهبر انقلاب مورد بررسی قرار گرفته است. ‏

 

دفتر سیاسی

428 پیرامون ولایت فقیه، خط حاکم بر سپاه، ‏بی جا، [انتشارات سپاه پاسداران‏‎ ‎‏انقلاب اسلامی].  بی تا، 117ص. ‏

‏این کتاب به تبیین ولایت فقیه از دیدگاه امام و پاسخ به شبهات مطرح شده در این‏‎ ‎‏موضوع پرداخته است. ‏

 

دفتر فرق و مذاهب 

429 «امام و حقوق اقلیت ها در جامعۀ اسلامی». روزنامه اطلاعات، ‏17خرداد‏‎ ‎‏1369، ش 19060. ص 7 و ش 19062. ‏

‏نویسنده مقاله پس از توضیحاتی در خصوص حقوق اقلیتها در قانون اساسی ج. ا.‏‎ ‎‏ا. به دیدگاههای فقهی امام در خصوص ازدواج، حق مالکیت، عوارض انتقال‏‎ ‎‏زمین، آزادی شغل، آزادی انتخاب مسکن اقلیتها پرداخته و به انبوهی از‏‎ ‎‏فرمایشات امام درباره حقوق اقلیتها اشاره می کند. ‏

430 دو بهائی: ابوالاعلی مودودی و خمینی‏. اردو. کراچی، بیت التوحید کراچی،‏‎ ‎‏[بی تا]. 72ص. ‏

‏ترجمه عنوان: ‏دو برادر مودودی و [امام] خمینی

 

دوران، بهزاد

431 بازسازی تئوری انقلاب در آثار امام خمینی‏. کارشناسی ارشد، 1375. ‏

‏نویسنده ضمن اشاره به نظریه های کلاسیک و جدید انقلاب در جهان و تبیین‏‎ ‎‏حکومت حق و باطل و بیان شرایط ذهنی و عینی انقلاب و تعبیر جامعه شناختی‏‎ ‎‏نظر امام برای تبیین انقلاب را مطرح و مدلی برای تبیین انقلاب اسلامی در آثار‏‎ ‎‏امام خمینی(س) عرضه می کند. ‏

معرفی و توصیف


کتابامام خمینی و حکومت اسلامی: مأخذشناسی اندیشه سیاسی امامصفحه 145

‏حضور، ش 22 (زمستان 1376). ص 273. ‏

432 «الدور الکبیر الذی اداه الامام الخمینی فی العصر الحدیث». ‏ع. ‏الرصد، ‏ش 43‏‎ ‎‏(ایار 1994). ص 13 - 21. ‏

‏آراء شخصیت های مختلف دوبارۀ تأثیرات اندیشه سیاسی امام خمینی است. ‏

 

دوستی ثانی، مرتضی

433 «ضوابط دولتهای نامطلوب از دیدگاه امام و ویژگی های عملکرد عمومی‎ ‎آنان». مقاله ارائه شده به کنگره امام خمینی و اندیشه حکومت اسلامی. 

‏نویسنده ضمن بررسی مفهوم دولت و پیش فرضهائی که دولت باید الزاماً از آن‏‎ ‎‏برخوردار باشد به بررسی انواع دولتهیا نامطلوب از دیدگاه امام خمینی پرداخته و‏‎ ‎‏ویژگی های آنان را در قالب: بی قانونی، زورمداری، فریبکاری، وابستگی،‏‎ ‎‏جدائی دولت از ملت تبیین می نماید. ‏