سیماى حضرت مهدى در اندیشه امام خمینى‏

‏

مسئله مهدویت و ظهور قائم آل محمد صلى‏الله علیه
و آله، جزء بنیادى‏ترین و زنده‏ترین مسائل دینى، اعتقادى
و اسلامى بخصوص از منظر مکتب اهل بیت (ع) است، به همین
دلیل دین‏پژوهان هر کدام به نوبه خود و طبق نیاز و اقتضائات زمان
خود به نحوى درباره آن سخن گفته‏اند. از کسانى که جریان ظهور مصلح کل و عدل‏گستر جهانى در آثار و اندیشه او پرفروغ تجلى کرده مصلح بزرگ قرن بیستم امام خمینى است. امام درباره مهدویت از جنبه‏هاى مختلف به طور زنده، آموزنده و کارآمد سخن گفته است که در این مقاله نمودارى از سخنان ایشان طرح و تحلیل مى‏شود. بى‏تردید مسئله مهدویت از جهات متعدد قابل طرح است، اما برخى جنبه‏هاى آن ویژگى و برجستگى خاص دارد.

1. نقش حضرت مهدى در نظام عالم‏

یکى از مباحث مهم مهدویت نقش آن حضرت در نظام آفرینش است. لذا در داده‏هاى دینى بر این نکته اصرار شده که زمین در پرتو وجود حجت خداوند پایدار است، و اگر جهت الهى‏ لحظه‏اى در روى زمین نباشد زمین از هم متلاشى مى‏شود، از جمله امام صادق علیه‏السلام، فرمود: «لوبقیت الارض بغیر امامٍ لسافت» 1 یعنى اگر زمینى بدون امام باشد، فرو مى‏ریزد و از هستى ساقط مى‏گردد.

و در روایت دیگر امام باقر علیه‏السلام فرمود: «لو انّ الامام رُفع من الارض ساعهً لَماجت باهلها کما یموج البحر باهله» 2 یعنى اگر امام و حجت خدا لحظه‏اى از زمین گرفته شود، زمین با اهل آن همانند دریا دچار اضطراب مى‏شود. از این‏گونه روایات برمى‏آید که وجود حضرت مهدى (عج) به عنوان آخرین امام و حجت خداوند در زمین از ضرورى‏ترین نیازهاى عالم آفرینش است، زیرا آن حضرت واسطه فیض خداوند در عالم است، و این حقیقت در اندیشه امام خمینى به گونه‏اى زیبا تجلى کرده از جمله ایشان مى‏گوید: «ولى‏الله اعظم و بقیه‏الله فى ارضه ارواحنا لمقدمه الفداء که واسطه فیض و عنایات حق تعالى است و دعاى خیرش بدرقه امت جد بزرگوارش صلى‏الله علیه و آله، مى‏باشد ...» 3

و هم‏چنین در اشعار نغز عرفانى خود نیز در چند مورد بر این نکته که در روایات آمده اشاره کرده از جمله گفته است:

حضرت صاحب زمان مشکوه انوار الهى‏

مالک کون و مکان مرآت ذات لامکانى‏

مظهر قدرت، ولى عصر، سلطان دو عالم‏

قائم آل محمد مهدى آخر زمانى‏