حج، آهنگ دوست
یادداشتی از حجت الاسلام و المسلمین
حسن پویا

در میان عبادات و مناسک دینى، حج برترین شمرده شده
است. چنانچه امام صادق(ع) مى‏فرمایند: «الحجّ أفضل من
الصلاة و الصّیام» (وسائل الشیعه، ج 8، ص 78) حج برتر از
نماز و روزه است. از این رو به ما توصیه شده است در ماه مبارک
رمضان، که ماه استجابت دعا و پاکى و خلوص است، در میان دعاها و خواسته‏هاى خود، با تأکید فراوان‏ترى، حج را از خداوند طلب کنید: «اللّهم ارزقنى حجّ بیتک الحرام» نه تنها در این سال، که براى همه سال‌ها: «فى عامى هذا و فى کلّ عام» و این نشانگر عظمت حج و نیز وجود اسرار نهفته فراوان در آن است. اسرار ظاهرى از تجمع مسلمانان و درد دل آنان با یکدیگر تا تجارت و داد و ستد گرفته تا اسرار مخفى و حقایق ارزشمند معنوى و سیر و سلوکى که برخى حاجیان به آن نایل مى‏شوند و دست مى‏یابند و خرسند و پاک همچون نوزادى تازه متولد شده، از این سفر برمى‏گردند.
امام خمینى(س)، که از واقفان به اسرار حج و سالک این طریق معنوى است خطاب به مسلمانان مى‏فرماید:
بزرگ‏ترین درد جوامع اسلامى این است که هنوز فلسفه واقعى بسیارى از احکام الهى را درک نکرده‏اند؛ و حج با آن همه راز و عظمتى که دارد هنوز به صورت یک عبادت خشک و یک حرکت بى حاصل و بى‌ثمر باقى مانده است. (صحیفه امام، ج 21، ص 76)
بدین گونه است که هر سال میلیون‏ها انسان به این سفر معنوى و عبادى ـ سیاسى مى‏روند ولکن هیچ معارفى از آن بدست نمى‏آورند و تنها به حرکات و اعمال ظاهرى اکتفا مى‏کنند، در حالى که نه به مسایل فراوان معنوى مى‏اندیشند و نه مشکلات بى‌شمار مسلمانان را درک مى‏کنند.
با نگاهى به کلمات و پیام‏هاى بنیان‌گذار جمهورى اسلامى ایران که هر ساله خطاب به مسلمانان جهان صادر مى‏شد، ابعاد بسیارى از رازهاى نهفته حج آشکار مى‏گردد از جمله در کلام بلند ایشان آمده است.
میلیون‏ها مسلمان هر سال به مکه مى‏روند، و پا جاى پاى پیامبر و ابراهیم و اسماعیل و هاجر مى‏گذارند، ولى هیچ کس نیست که خود بپرسد ابراهیم و محمد علیهم السلام که بودند و چه کردند؛ هدفشان چه بود؛ از ما چه خواسته‏اند؟ (صحیفه امام، ج 21، ص 78)