پرتال امام خمینی(س): با وجود شکست رژیم شاه در مقابل خواست عمومی به رهبری روحانیت به‌ویژه حضرت امام خمینی(س)، در قضیه انجمن‌های ایالتی و ولایتی ولی باز هم تحت فشار آمریکا برای انجام اصلاحات مورد نظر آنها، شاه شخصاً در دی‌ماه 1341 اصول شش‌گانه اصلاحات خویش را اعلام و برای تصویب آن خواستار رفراندوم به ظاهر مردمی شد. تهدیدات و ارعاب‌های رژیم پلیسی شاه، غوغای تبلیغاتی وسایل ارتباط جمعی غربی، همراهی کمونیست‌ها و نیز احزاب ملی با برنامه‌های شاه مانع از این نشد که امام خمینی(س) هدف‌های پشت پرده رژیم از اصلاحات و رفراندوم را که حاصل آن تباهی فرهنگی نسل و از بین رفتن کشاورزی و حرث و نهایتاً نابودی استقلال نیم بند کشور بود، و با احساس مسئولیت ولو با خطرات ناشی از رویارویی با شخص شاه به تکلیف خویش عمل نکند؛ بیانیه کوبنده دوم بهمن 1341 در 5 بند بیانگر این حقیقت است. در این بیانیه به فضای اختناق، غیر قانونی بودن رفراندوم، زیر سؤال بردن صلاحیت شاه برای این امر، شرایط انجام رفراندوم از حیث شرایط مناسب اجتماعی، ویژگی‌های رأی دهندگان، اطلاع رسانی کامل و... بحث شده و نهایتاً این امر را به‌طور سالم در ایران عملی نمی‌داند: (روزنگار زندگی و تاریخ سیاسی اجتماعی امام خمینی، ص 349 و 350)

[حضور محترم حضرت مستطاب حجت الاسلام و المسلمین، آیت اللَّه العظمی فی الارضین، آقای حاج آقا روح اللَّه خمینی- دام ظله العالی علی رءوس الأنام

تقاضا داریم نظریه خودتان را در موضوع «تصویب ملی» که در مطبوعات اعلام شده بیان فرمایید.

جمعی از متدینین تهران ]

بسم اللَّه الرحمن الرحیم

هر چند میل نداشتم مطلب به اظهار نظر برسد، لهذا مصالح و مفاسد را به وسیله آقای بهبودی «1» به اعلیحضرت تذکر دادم و انجام وظیفه نمودم، و مقبول واقع نشد؛ اینک باید به تکلیف شرعی عمل کنم. به نظر این جانب این رفراندم، که به لحاظ رفع برخی اشکالات به اسم «تصویب ملی» خوانده شده، رأی جامعه روحانیت اسلام و اکثریت قاطع ملت است، در صورتی که تهدید و تطمیع در کار نباشد و ملت بفهمد که چه می کند. این جانب عجالتاً از بعضی جنبه های شرعی آن، که اساساً رفراندم یا تصویب ملی در قبال اسلام ارزشی ندارد، و از بعضی اشکالات اساسی قانونی آن برای مصالحی صرف نظر می کنم، فقط به پاره ای اشکالات اشاره می نمایم:

1- در قوانین ایران رفراندم پیش بینی نشده و تا کنون سابقه نداشته، جز یک مرتبه، آن  هم از طرف «مقاماتی غیر قانونی» اعلام شد، و به جرم شرکت در آن جمعی گرفتار شدند و از بعضی حقوق اجتماعی محروم گردیدند «2». معلوم نیست چرا آن وقت این عمل «غیر قانونی» بود، و امروز قانونی است!

2- معلوم نیست چه مقامی صلاحیت دارد رفراندم نماید «3»؛ و این امری است که باید قانون معین کند.

3- در ممالکی که رفراندم قانونی است باید به قدری به ملت مهلت داده شود که یک یک مواد آن مورد نظر و بحث قرار گیرد، و در جراید و وسایل تبلیغاتی آرای موافق و مخالف منعکس شود و به مردم برسد؛ نه آنکه به طور مبهم، با چند روز فاصله، بدون اطلاع ملت اجرا شود.

4- رأی دهندگان باید معلوماتشان به اندازه ای باشد که بفهمند به چه رأی می دهند. بنابراین اکثریت قاطع حق رأی دادن در این مورد را ندارند؛ و فقط بعضی اهالی شهرستانها که قوه تشخیص دارند صلاحیت رأی دادن در مواد ششگانه را دارند که آنان هم بی چون و چرا مخالف هستند.

5- باید رأی دادن در محیطِ آزاد باشد و بدون هیچ گونه فشار و زور و تهدید و تطمیع انجام شود؛ و در ایران این امر عملی نیست و اکثریت مردم را سازمانهای دولتی در تمام نقاط و اطراف کشور ارعاب کرده و در فشار و مضیقه قرار داده و می دهند.

اساساً پیش آوردن رفراندم برای آن است که تخلفات قانونیِ قابل تعقیب که ناچار مقامات مسئول گرفتار آن می شوند، لوث شود. و کسانی که در مقابل قانون و ملت مسئول هستند اعلیحضرت را اغفال کرده اند که به نفع آنان این عمل را انجام دهند. اینان اگر برای ملت می خواهند کاری انجام دهند چرا به برنامه اسلام و کارشناسان اسلامی رجوع نکرده  و نمی کنند تا با اجرای آن برای همه طبقات زندگی مرفه تأمین شود و در دنیا و در آخرت سعادتمند باشند؟! چرا صندوق تعاونی درست می کنند که حاصل دسترنج زارع را ببرند؟! با تأسیس این چنین صندوق تعاونی، بازار ایران بکلی از دست می رود و بازرگانان و کشاورزان به خاک سیاه می نشینند؛ و در نتیجه سایر طبقات نیز به همین روز مبتلا می شوند. اگر ملت ایران تسلیم احکام اسلام شوند و از دولتها بخواهند برنامه مالی اسلام را با نظر علمای اسلام اجرا کنند، تمام ملت در رفاه و آسایش زندگی خواهند کرد

مقامات روحانی برای قرآن و مذهب احساس خطر می کنند. به نظر می رسد این رفراندم اجباری مقدمه برای از بین بردن مواد مربوط به مذهب است. علمای اسلام از عمل سابق دولت راجع به انتخابات انجمنهای ایالتی و ولایتی، برای اسلام و قرآن و مملکت احساس خطر کرده اند؛ و به نظر می رسد که همان معانی را دشمنان اسلام می خواهند به دست جمعی مردم ساده دلِ اغفال شده اجرا کنند. علمای اسلام وظیفه دارند هر وقت برای اسلام و قرآن احساس خطر کردند، به مردم مُسْلِم گوشزد کنند تا در پیشگاه خداوند متعال مسئول نباشند. از خداوند متعال حفظ قرآن مجید و استقلال مملکت را خواهانیم.

روح اللَّه الموسوی الخمینی

(1)- سلیمان بهبودی (از نزدیکان دربار رضا خان و محمد رضا).

(2)- منظور، برگزاری رفراندم توسط آقای محمد مصدق است. وی به همین علت و مواردی دیگر از سوی دولت کودتا( زاهدی) که دولت مصدق را« مقامات غیر قانونی» عنوان می کرد، محاکمه شد.

(3)- در کتاب نهضت روحانیون ایران، ج 3، ص 204، جمله اول از ردیف دوم چنین نقل شده: دولت کنونی صلاحیت ندارد رفراندم نماید.

(صحیفه امام، ج 1، ص: 135-137) 

. انتهای پیام /*