پاسخ استفتاء
قلمرو احکام سلطانیه و تعزیرات شرعی
پاسخ استفتاء رئیس دیوان عالی کشور (قلمرو احکام سلطانیه و تعزیرات شرعی)
نسخه چاپی | ارسال به دوستان
برو به صفحه: برو

نوع ماده: صحیفه امام

پدیدآورنده : خمینی، روح الله، رهبر انقلاب و بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران، 1279 - 1368

محل نشر : تهران

ناشر: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (س)

زمان (شمسی) : 16 ب‍ه‍م‍ن‌ ‭1364

زمان (قمری) : 25 جمادی الاول ‭1406

مکان: تهران

شماره صفحه : 472

موضوع : قلمرو احکام سلطانیه و تعزیرات شرعی

زبان اثر : فارسی

پاسخ استفتاء رئیس دیوان عالی کشور (قلمرو احکام سلطانیه و تعزیرات شرعی)

پاسخ استفتاء

‏زمان: 16 بهمن 1364 / 25 جمادی الاول 1406‏

‏مکان: تهران، جماران ‏

‏موضوع: قلمرو احکام سلطانیه و تعزیرات شرعی‏

‏سؤال کننده: موسوی اردبیلی، سید عبدالکریم (رئیس دیوانعالی کشور)‏

‏ [‏‏بسمه تعالی. محضر انور حضرت آیت الله العظمی امام خمینی ـ ادام الله ظله‏

‏     پس از عرض سلام مستدعی است مسائل زیر را جواب فرمایید. در هیأت بررسی تعزیرات مورد‏‎ ‎‏نیاز است:‏

‏     1ـ حبس، نفی بلد، تعطیل محل کسب، منع از ادامۀ خدمت در ادارات دولتی، جریمۀ مالی و به طور‏‎ ‎‏کلی هر تنبیهی که به نظر برسد موجب تنبه و خودداری از ارتکاب جرایم می گردد جایز است به عنوان‏‎ ‎‏تعزیر تعیین شود، یا در تعزیرات به مجازاتهای منصوص‏‎[1]‎‏ باید اکتفا کرد؟‏

‏    ‏‏2ـ برای ادارۀ امور کشور، قوانینی در مجلس تصویب می شود، مانند قانون قاچاق، گمرکات و‏‎ ‎‏تخلفات رانندگی، قوانین شهرداری، و به طور کلی احکام سلطانیه؛‏‎[2]‎‏ و برای اینکه مردم به این قوانین‏‎ ‎‏عمل کنند برای متخلفین مجازاتهایی در قانون تعیین می کنند. آیا این مجازاتها از باب تعزیر شرعی‏‎ ‎‏است و احکام شرعی تعزیرات از نظر کم وکیف بر اینها بار است یا قسم دیگر است و از تعزیرات جدا‏‎ ‎‏هستند، و اگر موجب خلاف شرع نباشد باید به آنها عمل کرد؟‏

‏     3ـ در موارد تعزیرات، حسب نظر حضرتعالی «قضاتِ مأذون»‏‎[3]‎‏ نمی توانند تعیین تعزیر کنند. آیا‏‎ ‎‏مانند قضاتِ واجد شرایط که در موارد تعزیرات حق عفو دارند، آنها نیز حق عفو دارند یا مانند اصل‏‎ ‎‏قضا، استفاده از حق عفو، احتیاج به اجازه دارد؟‏

‏16 / 11 / 64 ـ ادام الله عمرکم الشریف ـ عبدالکریم موسوی اردبیلی‏‏]‏


‏بسمه تعالی ‏

‏[‏‏پاسخ سؤال 1:‏‏]‏‏ در تعزیرات شرعیه احتیاط آن است که به مجازاتهای منصوصه‏‎ ‎‏اکتفا شود، مگر آنکه جنبۀ عمومی داشته باشد. مثل احتکار و گرانفروشی که با مقررات‏‎ ‎‏حکومتی داخل در مسئلۀ دوم می باشد.‏

‏ ‏

‏بسمه تعالی ‏

‏[‏‏پاسخ سؤال 2:‏‏]‏‏ در احکام سلطانیه که خارج است از تعزیرات شرعیه، در حکم‏‎ ‎‏اوّلی است، متخلفین را به مجازاتهای بازدارنده به امر حاکم یا وکیل او می توانند مجازات‏‎ ‎‏کنند.‏

‏ ‏

‏بسمه تعالی ‏

‏[‏‏پاسخ سؤال 3 :‏‏]‏‏ حق عفو ندارند، مگر به اذن فقیه جامع الشرایط.‏

‏روح الله الموسوی الخمینی ‏

‎ ‎

  • ـ مجازاتهای تعیین شده و نام برده شده در روایات.
  • ـ احکام اجتماعی و حکومتی.
  • ـ قضاتی که با اذن مجتهد جامع الشرایط به امر قضا پرداخته و خود فاقد شرط اجتهاد برای قضای شرعی هستند.