حج نیابی

‏‏حج نیابی‏

‏‏[سؤال 5594]‏‏ ‏ ‏ 2735‏

‏‏ ‏ ‏ بسمه تعالی ‏ ‏ 12 / 12 / 1361‏

‏‏محضر مقدس حضرت آیت الله‌ العظمی الامام الخمینی دامت برکاته‏

‏‏شخصی در حال اضطرار حج میقات را به یک نفر از اهل سنت داده و از آن برادر‏‎ ‎‏سنی قول گرفته که مثل طریقۀ جعفری حج را انجام بدهد و آن برادر سنی قبول کرده و‏‎ ‎‏طواف نساء و نماز حج را خود این شخص شیعه انجام داده آیا درست هست یا نه؟‏

‏‏بسمه تعالی، نیابت مذکور صحیح نیست.‏

‏‏[سؤال 5595]‏‏ ‏ ‏ 2736‏

‏‏ ‏ ‏ بسمه تعالی ‏ ‏ 22 / 4 / 1361‏

‏‏حضور محترم حضرت سید و آقای خمینی‏

‏‏محترماً؛ به عرض می رساند: این جانب کمترین مردم این مملکت در سال پیش به‏‎ ‎‏مکه مشرف شدم و کاروان، منزلی گرفته بود که می گفتند یا 7 کیلومتر یا 5 کیلومتر تا‏‎ ‎‏خانۀ خدا بود و از اوقاف پنجاه ماشین گرفته بودند صبح ما را می آوردند در مراجعت،‏‎ ‎‏بنده گم می کردم ماشین را و کفش هایم را پیدا نمی کردم، آدرس منزل خوانا نبود‏‎ ‎‏تاکسی نمی آورد. حج تمتع را تا حدودی انجام دادم و طواف نساء را نمی دانستم که‏‎ ‎‏چه جور باید انجام داد و دیگر قدرت از منزل بیرون رفتن نداشتم دست به دامان آقایی‏‎ ‎‏شدم که ایشان انجام بدهد. شب گفت نمی شود، صبح گفت انجام می دهم و ظهر آمد‏‎ ‎‏گفت: انجام دادم، حالیه از شما تقاضامندم که اگر نادرست است، امر فرمایید یک نفر از‏‎ ‎‏حجاج شناسای خودتان این طواف نساء را برای بنده انجام دهد و یا در آن جا کس‏‎ ‎‏دیگر را معرفی بفرمایید بفرستم.‏

‏‏تقاضا دارم که این گره را از کار من بگشایید در انتظار امر شما می باشم و غیر شما‏
‏‎

‎‏هم نمی خواهم این گره را بگشاید. خانواده به شما سلام می رساند و تقاضای‏‎ ‎‏شفاعت  دارد.‏

‏‏بسمه تعالی، اگر شخص نایب شیعی مذهب بود و گفت انجام دادم و شما‏‎ ‎‏در آن وقت و وقت های دیگر نمی توانستید انجام دهید کفایت می کند.‏

‏‏[سؤال 5596]‏‏ ‏ ‏ 2737‏

‏‏ ‏ ‏ بسمه تعالی‏

‏‏شخصی به نیت نیابت برای عمره تمتع محرم شده است، بعداً معلوم شد شرایط‏‎ ‎‏استطاعت در خودش موجود بوده است. آیا نیابت او صحیح است و وظیفه او‏‎ ‎‏چیست؟‏

‏‏بسمه تعالی، نیابت او صحیح نیست و باید برای خودش محرم شود و‏‎ ‎‏عمره و حج خودش را انجام دهد.‏

‏‏[سؤال 5597]‏‏ ‏ ‏ 2738‏

‏‏ ‏ ‏ بسمه تعالی ‏ ‏ 2 / 2 / 1362‏

‏‏حضور مرجع معظم، حضرت امام، رهبر عالی قدر اسلام‏

‏‏احتراماً؛ به عرض می رسانم: پسرزادۀ این جانب در سن 16 سالگی به درجۀ‏‎ ‎‏شهادت نائل آمده و شخص نامبرده مستطیع بوده. حالیه از طرف بنیاد شهید، این جانب‏‎ ‎‏را به مکۀ معظمه دعوت می نمایند، چون ولی شهید می باشم؛ چون که شهید، پدر ندارد‏‎ ‎‏و از دنیا رفته. در عین حال، من خودم مستطیع هستم و در قرعه کشی سال چهارم‏‎ ‎‏نوبت دارم. با توجه به سن بنده، که 82 سال می باشد، لطفاً بفرمایید: آیا می توانم امسال‏‎ ‎‏برای خودم حج به جا بیاورم و برای شهید، نایب بگیرم یا خیر؟ والسلام‏

‏‏بسمه تعالی، باید در فرض سؤال، حج امسال را برای خودت نیت نمایی و‏‎ ‎‏برای شهید می توانی نایب بگیری که برایش در امسال و اگر نشد، در‏‎ ‎‏سال های بعد، حج به جا آورند.‏

‏
‏‎

‎‏[سؤال 5598]‏‏ ‏ ‏  ‏‏---->‏‏ ‏‏ 2823‏

‏‏2. در تحریر الوسیله، شرط ششم از شروط نایب مرقوم شده است: «عدم اشتغال‏‎ ‎‏ذمّته بحجّ واجب علیه فی ذلک العام کما مرّ». سؤال این است که آیا این، شرط‏‎ ‎‏صحت  نیابت است یا شرط صحت حج و برائت ذمۀ منوب عنه، به این معنا که در‏‎ ‎‏صورت عدم رعایت این شرط، نایب پس از انجام حج فقط مستحق گرفتن اجرة المثل‏‎ ‎‏است، ولی حجش صحیح بوده و بالنتیجه ذمۀ منوب عنه، بری ء شده است و یا آن که‏‎ ‎‏ذمۀ منوب عنه، بری ء نشده و لازم است که نایب دیگری مجدداً برای او حج‏‎ ‎‏انجام  دهد؟‏

‏‏بسمه تعالی، در فرض سؤال، حج صحیح نیست و ذمه منوب عنه، بری ء‏‎ ‎‏نمی شود.‏

‏‏[سؤال 5599]‏‏ ‏ ‏  ‏‏---->‏‏ ‏‏ 4‏

‏‏2. کسی که در سال های گذشته به قصد نیابت از شخص مرده ثبت نام کرده و در‏‎ ‎‏سال جاری که باید به مکۀ معظمه مشرف شود خود نیز مستطیع است، باید حج نیابتی‏‎ ‎‏را به جا آورد یا حجی که بر خودش واجب گشته است؟‏

‏‏بسمه تعالی، اگر اجیر نبوده، باید حج خود را مقدم بدارد.‏

‏‏[سؤال 5600]‏‏ ‏ ‏ 2739‏

‏‏ ‏ ‏ بسمه تعالی‏

‏‏شخصی استطاعت مالی و بدنی دارد لکن سازمان حج به او اجازه رفتن به حج‏‎ ‎‏نمی دهد مگر به نیابت. آیا می تواند نیابت را قبول کند یا قبل از آن که برای خودش حج‏‎ ‎‏به جا آورد نمی تواند نایب شود؟‏

‏‏بسمه تعالی، چنانچه استطاعت سربی (از جهت راه) برای خودش ندارد و‏‎ ‎‏حج هم قبلاً بر او مستقر نشده می تواند نیابت را قبول کند و در صورت‏‎ ‎‏قبول نیابت باید عمل نیابی انجام دهد و صحیح است.‏

‏
‏‎

‎‏[سؤال 5601]‏‏ ‏ ‏  ‏‏---->‏‏ ‏‏ 2754‏

‏‏12. طلاب سوری و پاکستانی با عمره مفرده به مکه مشرف می شوند و در مکه‏‎ ‎‏برای حج میقاتی اجیر می شوند، ولی فرصت این که به میقات جحفه یا قرن المنازل‏‎ ‎‏بروند نیست، یا حکومت مانع است، آیا استیجار این گروه برای حج میقاتی در‏‎ ‎‏صورت مفروضه جایز و کافی از حجة الاسلام است یا نه؟‏

‏‏بسمه تعالی، در فرض مذکور مجزی نیست.‏

‏‏[سؤال 5602]‏‏ ‏ ‏ 2740‏

‏‏ ‏ ‏ بسمه تعالی‏

‏‏استنابه افرادی که به خاطر عذر وقوف بین الطلوعین را در مشعر ترک می کنند مانند‏‎ ‎‏خدمۀ کاروان ها که همراه زن ها شبانه به منی می روند جایز و مبرء ذمّه منوب عنه‏‎ ‎‏می باشد یا نه؟‏

‏‏طول عمر حضرت عالی را از خداوند خواستارم. ‏

‏‏بسمه تعالی، اگر قبل از استنابه معذور بوده اند استنابه صحیح نیست و‏‎ ‎‏چنانچه استنابه قبلاً واقع شده باید وقوف اختیاری را درک کنند و دیگری‏‎ ‎‏را همراه زنها بفرستند یا برای درک وقوف بین الطلوعین به مشعر برگردند.‏‎ ‎‏بلی اگر طوری معذور شوند که نه کسی را بتوانند همراه آن ها بفرستند و نه‏‎ ‎‏بتوانند برگردند و اختیاری را درک کنند و عذر بعد از اجاره عارض شده‏‎ ‎‏باشد حج نیابی صحیح است.‏

‏‏[سؤال 5603]‏‏ ‏ ‏ 2741‏

‏‏ ‏ ‏ بسمه تعالی‏

‏‏استنابه زن ها که وقوف بین الطلوعین را در مشعر الحرام درک نمی کنند و شبانه به‏‎ ‎‏منی می روند چگونه است؟‏

‏‏بسمه تعالی، مانع ندارد هرچند منوب عنه مرد باشد.‏

‏
‏‎

‎‏[سؤال 5604]‏‏ ‏ ‏  ‏‏---->‏‏ ‏‏ 2205‏

‏‏3. عده ای هستند که حج به نیابت دیگری اجیراً یا تبرعاً انجام می دهند و‏‎ ‎‏چون  صحیح العمل هستند وقتی خودشان که نماز طواف خواندند باز از باب‏‎ ‎‏احتیاط  نایب می گیرند آیا این نیابت جایز است یا نه؟ بر فرض جواز باید نماز را به‏‎ ‎‏نیابت نایب انجام داد یا از طرف منوب عنه و اصلاً چنین کسی می تواند نیابت کند‏‎ ‎‏یا  خیر؟‏

‏‏بسمه تعالی، کسی که نمی تواند اعمال حج و از جمله نماز طواف را‏‎ ‎‏صحیح  انجام دهد صحیح نیست اجیر شود برای حج و نماز طواف را هر‏‎ ‎‏کسی باید خودش بخواند و احتیاط مانع ندارد و در نیابت باید به قصد‏‎ ‎‏منوب عنه باشد.‏

‏‏[سؤال 5605]‏‏ ‏ ‏  ‏‏---->‏‏ ‏‏ 2767‏

‏‏3. آیا نایب که به نیابت از کسی به حج می رود، می تواند در بعضی از کارها که‏‎ ‎‏می توان نایب گرفت نایب بگیرد؟‏

‏‏بسمه تعالی، مانع ندارد. و استنابۀ ذوی الاعذار صحیح نیست.‏

‏‏[سؤال 5606]‏‏ ‏ ‏  ‏‏---->‏‏ ‏‏ 2760‏

‏‏6. به کسی که قرائت نماز او صحیح نیست، ولی در مقام اصلاح هست و به‏‎ ‎‏کارمندی و خدمت به حجاج مشغول است، می شود نیابت حج واگذار کرد؟‏

‏‏بسمه تعالی، اگر در وقت عمل، قرائت خود را درست کند و صحیح‏‎ ‎‏بخواند، مانع ندارد.‏

‏‏[سؤال 5607]‏‏ ‏ ‏  ‏‏---->‏‏ ‏‏ 1890‏

‏‏26. کسی می خواهد نیابتاً به حج برود اگر درست انجام مناسک را نمی داند و‏‎ ‎‏قرائتش هم درست نیست. ولی با کمک و راهنمایی افراد دیگر و نیابت در نماز‏
‏‎

‎‏می تواند حج را به جا آورد، آیا می تواند نایب شود یا نه؟‏

‏‏بسمه تعالی، اجارۀ او صحیح نیست مگر آن که بتواند در وقت عمل خودش‏‎ ‎‏آن را به طور صحیح انجام دهد.‏

‏‏[سؤال 5608]‏‏ ‏ ‏ 2742‏

‏‏ ‏ ‏ بسمه تعالی ‏

‏‏قم، دفتر استفتائات حضرت آیت الله‌ العظمی امام خمینی، متّع الله‌ المسلمین بطول‏‎ ‎‏بقائه الشریف ‏

‏‏بعد التحیة والسلام، محترماً به عرض می رساند: شخصی از طرف سازمان حج و‏‎ ‎‏زیارت به عنوان نظارت بر اوضاع کاروان، به مکه معظمه سفر می نماید، آیا این‏‎ ‎‏شخص می تواند از طرف میت نیابت قبول کند و منوب عنه بری ءالذمه می شود یا‏‎ ‎‏خیر؟ البته شخص نامبرده حج واجب خود را انجام داده و به علاوه تحصیل کرده نیز‏‎ ‎‏می باشد. لطفاً نظر و فتوای حضرت امام خمینی را در این مورد بیان فرمایید. موفقیت‏‎ ‎‏همه خدمتگزاران به دین مبین اسلام را از خداوند متعال خواستار است.‏

‏‏بسمه تعالی، مانع ندارد و موجب برائت ذمۀ میت می شود. ‏

‏‏[سؤال 5609]‏‏ ‏ ‏  ‏‏---->‏‏ ‏‏ 2716‏

‏‏3. کسی که حج نیابتی را قبول می کند، اگر به عنوان روحانی کاروان باشد و مدیر‏‎ ‎‏کاروان مبلغی به او می پردازد و یا مخارج او (کرایۀ ایاب و ذهاب و پذیرایی در طول‏‎ ‎‏سفر) را تأمین می کند، می تواند به عنوان حج نیابتی، مثلاً مبلغ 25 هزار تومان دریافت‏‎ ‎‏کند؟ در صورتی که من در رسالۀ امام دیده ام باید شخص از اول به قصد حج نیابتی از‏‎ ‎‏طرف کسی ثبت نام کند اما من وجه آن را به یکی از روحانیان بابل داده ام، لطفاً در‏‎ ‎‏اسرع وقت جواب این مسائل را مرقوم و ارسال دارید.‏

‏‏بسمه تعالی، چنانچه با کارهایی که باید انجام دهد منافات نداشته، اشکال‏‎ ‎‏ندارد.‏

‏
‏‎

‎‏[سؤال 5610]‏‏ ‏ ‏ 2743‏

‏‏ ‏ ‏ بسمه تعالی‏

‏‏نایب، حج را مطابق با نظر مرجع تقلید خود بجا می آورد در حالی که منوب عنه‏‎ ‎‏مقلد مرجع دیگری است کافی است یا نه؟‏

‏‏خدایا خدایا تا انقلاب مهدی خمینی را نگهدار‏

‏‏بسمه تعالی، نایب نباید عمل را برخلاف نظر مرجع تقلید خودش انجام‏‎ ‎‏دهد ولی اگر منوب عنه زنده است یا کسی که برای میت اجیر گرفته مقلد‏‎ ‎‏مرجع دیگری است احوط آنست که مراعات فتوای او هم بشود.‏

‏‏[سؤال 5611]‏‏ ‏ ‏  ‏‏---->‏‏ ‏‏ 2725‏

‏‏2. آیا کسی که وجه خمس خود را با نمایندۀ مسلم الوکالۀ حضرت امام، مدّ ظله‏‎ ‎‏العالی دستگردان کرده و بر ذمه دارد که به تدریج بپردازد، می تواند فریضۀ حج را نیابتاً‏‎ ‎‏برای مرحوم والد خود به جا آورد؟‏

‏‏بسمه تعالی، اشکال ندارد.‏

‏‏[سؤال 5612]‏‏ ‏ ‏  ‏‏---->‏‏ ‏‏ 2725‏

‏‏3. نماز و روزۀ قضای پدر که بر فرزند بزرگ واجب است هنوز تماماً به جا آورده‏‎ ‎‏نشده. فرزند بزرگ می تواند قبل از اتمام آن ها، فریضۀ حج را ـ نیابتاً ـ برای والد خود‏‎ ‎‏انجام بدهد؟‏

‏‏بسمه تعالی، اشکال ندارد.‏

‏‏[سؤال 5613]‏‏ ‏ ‏  ‏‏---->‏‏ ‏‏ 2725‏

‏‏7. کسی که فریضۀ حج را ـ نیابتاً ـ برای کسی انجام می دهد آیا باید طبق فتاوای‏‎ ‎‏مرجع تقلید خود عمل نماید یا طبق فتاوای مرجعی که میت قبلاً تقلید می کرده است؟‏

‏‏بسمه تعالی، باید طبق فتوای مرجع خودش عمل کند.‏

‏
‏‎

‎‏[سؤال 5614]‏‏ ‏ ‏  ‏‏---->‏‏ ‏‏ 2812‏

‏‏2. در طواف نساء، نایب نماز آن را به چه نیتی انجام دهد؟ بنابر این که لازم باشد به‏‎ ‎‏قصد ما فی الذمه انجام دهد؛ اگر یک طواف از طرف خود و یکی از طرف منوب عنه‏‎ ‎‏انجام دهد، کفایت می کند یا این که حتماً باید به قصد ما فی الذمه انجام دهد؟‏

‏‏بسمه تعالی، احتیاط آن است که نیت ما فی الذمه کند.‏

‏‏[سؤال 5615]‏‏ ‏ ‏  ‏‏---->‏‏ ‏‏ 511‏

‏‏3. نایب، طواف نساء را به جهت منوب عنه انجام دهد یا به قصد ما فی الذمه؟‏

‏‏بسمه تعالی، احتیاط آن است که نیت ما فی الذمه کند؛ گرچه می تواند به‏‎ ‎‏نیت منوب عنه انجام دهد.‏

‏‏[سؤال 5616]‏‏ ‏ ‏ 2744‏

‏‏ ‏ ‏ بسمه تعالی‏

‏‏محضر مقدس حضرت آیت الله‌ العظمی امام خمینی متّع الله‌ المسلمین بدوام ظله‏‎ ‎‏الشریف، به شرف عرض مقدس می رساند چون مسائل زیر محل ابتلای حجاج است‏‎ ‎‏و در مناسک مفصلاً به آن اشاره نشده است مستدعی است جواب را مرقوم فرمایید؟‏

‏‏1. نایب طواف النساء را برای خود انجام دهد یا برای منوب عنه.‏

‏‏بسمه تعالی، برای منوب عنه به جا آورد و احوط قصد ما فی الذمه است.‏

‏‏2. در صورت ازدحام کثیر حجاج می توان از پشت مقام ابراهیم علیه السلام طواف کرد یا خیر؟‏

‏‏بسمه تعالی، در صورت امکان ولو در وقت خلوت باید در حد طواف کنند و اگر ممکن نیست‏‎ ‎‏طواف در خارج حد صحیح است با مراعات الاقرب فالاقرب.‏

‏‏3. در هدی می فرمایید ذابح شیعه باشد در این فرض قهراً جمع کثیری از حجاج جدا خواهند شد و بیّن‏‎ ‎‏خواهد بود آیا این بر خلاف تقیه نیست.‏

‏‏بسمه تعالی، ذابح باید شیعه باشد و خلاف تقیه نیست.‏

‏‏4. در شب عید اضحی می فرمایید خانم ها و پیرمردان و مریض ها و همراهانشان می توانند پس از نیمه‏‎ ‎‏شب از مشعر به منی کوچ کنند، آیا در شب هم می توانند رمی جمره عقبه را بنمایند یا خیر؟‏

‏
‏‎

‎‏بسمه تعالی، مانع ندارد.‏

‏‏5. آیا در شب، می توان ذبح کرد یا خیر؟ و در فرض عدم جواز اگر جاهل قاصر یا مقصر باشد و ذبح کند‏‎ ‎‏کفایت می کند یا خیر؟‏

‏‏بسمه تعالی، احوط آن است که ذبح را از روز عید تأخیر نیندازند و در هر صورت ذبح در شب‏‎ ‎‏هم کفایت می کند و در صورت عذر شب عید هم ذبح جایز است.‏

‏‏6. آیا حلق و تقصیر را در شب می توان انجام داد یا خیر؟‏

‏‏بسمه تعالی، در صورت عذر مانع ندارد شب عید انجام دهید.‏

‏‏7. در فرض تقیه که افاضه لازم است ولو با علم به خلاف آیا اعمال منی را هم تقیّتاً در همان ایام باید‏‎ ‎‏انجام دهد یا تقیه منتفی است و آنچه واقع است انجام دهد مثلاً روز دهم واقعی ذبح کند و حلق و‏‎ ‎‏تقصیر و رمی جمره عقبه کند و شب سوم را هم در منی بخوابد یا خیر؟‏

‏‏بسمه تعالی، در اعمال منی تقیّه نیست.‏

‏‏8. پاسدارانی که به حج می آیند برای حفظ انتظامات و رساندن حجاج گم شده به منازلشان آیا می توانند‏‎ ‎‏بین عمره تمتع و حج برای یادگرفتن مراکز و مواضع سکنای حجاج ایرانی و راه های منی و عرفات‏‎ ‎‏بدون احرام بیرون روند یا خیر؟ خصوصاً اگر بقا بر احرام برایشان مشکل باشد؟‏

‏‏بسمه تعالی، جایز نیست مگر در مورد حاجت محرماً به احرام حج.‏

‏‏9. آیا نماز جماعت با سنی ها را مجزی می دانید تقیتاً اگر اتصال معتبر نزد خودشان که سماع صوت‏‎ ‎‏است باشد ولی اتصال معتبر نزد شیعه نباشد کفایت می کند یا خیر؟ و اگر امام جماعت را بدانیم ناصبی‏‎ ‎‏است می توان به او اقتدا کرد و مجزی خواهد بود یا خیر؟‏

‏‏بسمه تعالی، در هر صورت عملی که از روی تقیّه انجام شود صحیح است.‏

‏‏10. مسافر در مسجد الحرام و مسجد النبی که از اماکن اربعه تخییر هستند مخیر است بین قصر و‏‎ ‎‏اتمام، آیا این حکم اختصاص به مسجد النبی و مسجد الحرام دارد یا شامل جمیع شهر مکه و مدینه‏‎ ‎‏منوره می شود و بر فرض اختصاص ملحقات به مسجدین شریفین همان حکم را دارد یا خیر؟ ‏

‏‏بسمه تعالی، اختصاص به مسجد دارد و احوط اکتفا به مقدار اصلی آن ها است نه ملحقات.‏

‏‏11. آیا می توان هدی را در غیر منی کشت مثلاً در مکه یا در وطنش یا خیر؟ و اکنون که قربان گاه ساخته‏‎ ‎‏شده در خارج از منی می توان آن جا ذبح کرد یا خیر؟ و در صورت جهل قصوراً یا تقصیراً ذبح کند‏‎ ‎‏مجزی است یا خیر؟‏

‏‏بسمه تعالی، باید در منی ذبح کنند و ذبح در مسلخ جدید صحیح است.‏

‏
‏‎

‎‏12. اگر طواف عمره باطل باشد و بعد از اعمال حج متوجه شود تکلیف چیست؟ و اگر طواف حج‏‎ ‎‏باطل باشد و بعد از طواف نساء متوجه شود آیا بعد از اعادۀ طواف حج و سعی، طواف نساء را هم‏‎ ‎‏بایستی اعاده کند یا خیر؟‏

‏‏بسمه تعالی، باید خصوص طواف و نماز باطل شده را به جا آورد و اتیان اعمال بعد از طواف‏‎ ‎‏لازم نیست.‏

‏‏13. احرام برای حج بایستی از شهر مکه معظمه باشد آیا محلات ملحقه به شهر مکه مکرمه همان‏‎ ‎‏حکم را دارند یا بایستی در شهر قدیم محرم شود؟‏

‏‏بسمه تعالی، از محلات مکه هم کفایت می کند.‏

‏‏[سؤال 5617]‏‏ ‏ ‏  ‏‏---->‏‏ ‏‏ 2773‏

‏‏10. در نیابت از غیر، آیا واجب است نایب خود را به منزلۀ منوب عنه فرض کند یا‏‎ ‎‏این که مجرد نیت از غیر کافی است؟‏

‏‏بسمه تعالی، لازم نیست.‏

‏‏[سؤال 5618]‏‏ ‏ ‏  ‏‏---->‏‏ ‏‏ 4191‏

‏‏5. اگر کسی به نیابت شخصی حج برود و اعمال عمرۀ تمتع را به جا آورد؛ اما به‏‎ ‎‏واسطۀ فوت یا مرض نتواند وقوف به عرفه یا مشعر بنماید ـ نه اختیاری و نه اضطراری‏‎ ‎‏ـ آیا نایب، بری ءالذمه می شود یا نه؟ و در صورت بری ءالذمه شدن، نسبت به‏‎ ‎‏منوب عنه، چه وظیفه ای است؟‏

‏‏بسمه تعالی، اگر بعد از احرام و داخل حرم شدن فوت کند، نایب و‏‎ ‎‏منوب عنه، هر دو بری ءالذمه می شوند؛ و اگر به واسطۀ مرض نتواند حج‏‎ ‎‏به جا آورد، باید به وظیفۀ محصور عمل کند و منوب عنه، بری ءالذمه‏‎ ‎‏نمی شود.‏

‏‏[سؤال 5619]‏‏ ‏ ‏  ‏‏---->‏‏ ‏‏ 2068‏

‏‏5. کسانی که نایب می شوند در اعمال حج، اگر به واسطه بی مبالاتی های اعراب‏‎ ‎‏مخصوصاً با آلودگی هایی که در اطراف مسجد الحرام برخورد می کنند منطبق و‏
‏‎

‎‏عقیده شان این باشد که مسجد آلوده است و چون چاره نیست من هم با همین آلودگی‏‎ ‎‏و نجاست 99 درصد اعمال را انجام می دهم وگرنه به عقیده خود پاک نمی دانم آیا‏‎ ‎‏چنین کسی می تواند نیابت کند و یا نیابت این افراد جایز نیست بر فرض عدم جواز‏‎ ‎‏نسبت به اعمال گذشته و اجرتی که گرفته است چیست؟‏

‏‏بسمه تعالی، از وسواس باید اجتناب نماید و احراز طهارت بر وفق موازین‏‎ ‎‏شرعیه کافی است و عمل محکوم به صحت و مجزی است لیکن اگر یقین‏‎ ‎‏دارد که عمل مشروط به طهارت را بدون طهارت انجام داده محکوم به‏‎ ‎‏بطلان است و استحقاق اجرت ندارد و در فرض یقین به عدم تمکن از‏‎ ‎‏عمل صحیح نمی تواند نایب شود.‏

‏‏[سؤال 5620]‏‏ ‏ ‏  ‏‏---->‏‏ ‏‏ 4999‏

‏‏2. در نیابت حج بلدی میزان، بلد موت است یا بلد سکنا؟‏

‏‏بسمه تعالی، اگر بلد سکنا و موت مختلف است و می خواهند برای حج‏‎ ‎‏بلدی استیجار کنند، درضمن اجاره باید تعیین کنند که از کدام بلد باشد.‏

‏‏[سؤال 5621]‏‏ ‏ ‏ 2745‏

‏‏ ‏ ‏ بسمه تعالی‏

‏‏محضر مبارک حضرت آیت الله‌ العظمی امام خمینی، مدّ ظله العالی، سلام علیکم‏‎ ‎‏ورحمة الله‌، مستدعی است نظر خود را در مورد مسائل زیر بیان فرمایید: ‏

‏‏1. آیا در حج نیابتی مردان، عدم انجام طواف و نماز نساء، حرام بودن زن را بر‏‎ ‎‏منوب عنه نگاه می دارد یا بر نایب؟ ‏

‏‏بسمه تعالی، بر نایب. ‏

‏‏2. آیا انجام طواف و نماز نسائی که از حج تمتع باقیمانده، فقط در ماه های حج ممکن هست، یا در‏‎ ‎‏ماه های دیگر نیز می توان انجام داد؟ و چنانچه فقط در ماه های حج ممکن است، در سال های بعد با‏‎ ‎‏توجه به مراسم آن سال، چگونه می توان آن را انجام داد؟ و تا آن زمان تکلیف چیست؟ ‏

‏‏بسمه تعالی، وقت معینی ندارد. ‏

‏
‏‎

‎‏[سؤال 5622]‏

‏‏3. شخصی به نیابت از پدرش که در قید حیات است، به حج رفته، طواف و نماز‏‎ ‎‏نساء را همان گونه که در مناسک آمده، با نیت «مافی الذمّه»، ولی در عین حال همراه با‏‎ ‎‏ذکر کلمۀ «واجب» به انجام رسانده و گفته است: «هفت شوط طواف نساء (یا دو‏‎ ‎‏رکعت نماز طواف نساء) مافی الذمّه از حجی که به نیابت پدرم انجام داده ام، به جای‏‎ ‎‏می آورم واجب قربةً الی الله‌»؛ به مفهوم دیگر این نیت را داشته که: «طواف و نماز‏‎ ‎‏نسائی را که از حج نیابتی پدرم بر گردن دارم، به جای می آورم واجب قربةً الی الله‌»، آیا‏‎ ‎‏نیت فوق صحیح بوده است یا خیر؟ و به طواف و نماز نساء این شخص اشکالی وارد‏‎ ‎‏می آورد یا خیر؟ ‏

‏‏بسمه تعالی، صحیح است و اشکال ندارد. ‏

‏‏[سؤال 5623]‏‏ ‏ ‏  ‏‏---->‏‏ ‏‏ 251‏

‏‏6. زنی به حج مشرف شده که حج واجب خود را به جا آورد؛ در میقات، مسأله گو‏‎ ‎‏گفته: هر کس نایب برای پدر و مادر است نیت کند که عمرۀ تمتع را به نیت مادر یا پدر‏‎ ‎‏به جا می آورم؛ خانم مذکور با شنیدن این کلام نیت می کند که عمره را برای مادرم به جا‏‎ ‎‏می آورم و بعد، حج را برای خودم و به این نیت عمره را تمام کرده و قبل از وقوف به‏‎ ‎‏عرفات یا بعد از وقوفین فهمیده که باید عمره را هم برای خود نیت کند؛ تکلیف این‏‎ ‎‏زن چیست؟ ‏

‏‏بسمه تعالی، در فرض سؤال، عمره باطل است و اگر وقت برای اعادۀ‏‎ ‎‏عمره، ضیق شده باید به وظیفۀ حج افراد عمل کند و چنانچه به وظیفۀ حج‏‎ ‎‏افراد عمل نکرده باشد، در صورتی که حج بر او مستقر بوده، باید سال بعد‏‎ ‎‏برای خودش حج تمتع به جا آورد.‏

‏‏[سؤال 5624]‏‏ ‏ ‏  ‏‏---->‏‏ ‏‏ 2770‏

‏‏10. کسی که حج مستحبی انجام می دهد آیا می تواند بدون عذر و اختیاراً در بعض‏
‏‎

‎‏اعمال مثلاً طواف و یا رمی و غیره به دیگری نیابت بدهد؟‏

‏‏بسمه تعالی، جایز نیست و فرقی بین حج مستحبی و واجبی نیست.‏

‏‏[سؤال 5625]‏‏ ‏ ‏ 2746‏

‏‏ ‏ ‏ بسمه تعالی‏

‏‏حضور محترم دفتر حضرت آیت الله‌ العظمی امام خمینی، دامت برکاته‏

‏‏پس از تقدیم عرض سلام، مستدعی است جواب مسائل ذیل را مرقوم فرمایید:‏

‏‏1. شهیدی وصیت کرده است که خانمش به جای او حج واجب به  جا بیاورد و‏‎ ‎‏چنانچه شرعاً نمی شود، شخص ثالثی انجام دهد؛ لطفاً مرقوم فرمایید: جایز است زن‏‎ ‎‏به جای مرد به مکه برود یا نه؟‏

‏‏بسمه تعالی، مانع ندارد.‏

‏‏2. اگر کسی وصیت کرده باشد که برای او حج واجب بروند و شخصی را معین کرده باشد، آیا می شود‏‎ ‎‏به  جای رفتن کسی، در مکه برای او حج واجب را خرید یا نه؟ ‏

‏‏بسمه تعالی، اگر ثلث ترکه به وصیت وافی است، باید به هر نحو وصیت کرده عمل شود.‏

‏‏[سؤال 5626]‏‏ ‏ ‏  ‏‏---->‏‏ ‏‏ 2754‏

‏‏2. شخصی عمره مستحبی تمتع انجام داد سپس می خواهد اجیر شود برای حج‏‎ ‎‏میقاتی، آیا می تواند این کار را بکند یا نه؟‏

‏‏بسمه تعالی، مرتهن به حج است و نمی تواند برای دیگری نایب شود.‏

‏‏[سؤال 5627]‏‏ ‏ ‏  ‏‏---->‏‏ ‏‏ 2205‏

‏‏6. آیا می شود یک عمره مفرده برای چند نفر انجام داد یا باید به طریق اهدای ثواب‏‎ ‎‏باشد؟‏

‏‏بسمه تعالی، به هر دو طریق مانع ندارد.‏

‏‏[سؤال 5628]‏‏ ‏ ‏  ‏‏---->‏‏ ‏‏ 2069‏

‏‏3. اگر کسی تبرعاً به نیابت چند نفر برای عمره مفرده محرم شد و اعمال عمره را‏
‏‎

‎‏انجام داد این عمره برای تمام چند نفر واقع شده یا این که برای یک نفر آن ها واقع شده‏‎ ‎‏یا این که برای هیچ کدام واقع نشده؟ در صورتی که برای هیچ کدام واقع نشده باشد، این‏‎ ‎‏شخص هنوز محرم است یا خیر؟‏

‏‏بسمه تعالی، در عمره استحبابی نیابت از چند نفر مانع ندارد. ‏

‏‏[سؤال 5629]‏‏ ‏ ‏  ‏‏---->‏‏ ‏‏ 2798‏

‏‏3. آیا عمرۀ مفردۀ مستحبی را می توان به نیابت چند نفر به جا آورد، یعنی ثواب این‏‎ ‎‏عمل را برای چند نفر در نظر گرفت یا باید فقط به نیت یک شخص معین باشد؟‏

‏‏بسمه تعالی، اشکال ندارد.‏

‏‎ ‎

‏‎

‎