وقف یکی از موضوعاتی هست که هم بخش حقوقی و فقهی دارد و هم بخش اقتصادی دارد و هم آثار تربیتی و اخلاقی دارد و لذا دارای ابعاد مختلف و گوناگون فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی است.
حضرت امام نه فقط با استناد به آموزه های قرآن و رویکردهای اقتصادی آن در صدد تبیین و ترویج اندیشۀ عدم وابستگی و استقلال است، بلکه آنچه در بیانات و رهنمودهای ایشان در این زمینه به جای مانده، تضاد یا تقابلی با اندیشه های رایج و متعارف اقتصاد کلاسیک ندارد و در بسیاری موارد به ویژه در مورد تأکید ایشان بر رشد درونزا، جایگزین کردن واردات، و توسعه بخشهای کلیدی اقتصادی همان مضامین پیچیدۀ اقتصاد متعارف است.
انسان در کانون عالم هستی قرار دارد و برای رهایی از گمراهی و سرگردانی و شناخت طریق هدایت و نیل به کمال و نیز به منظور جلوگیری از تباه سازی خود و دیگران نیازمند به مربیانی است که خود در علم و عمل به کمال رسیده باشند و از طرفی «انسان» و راه رشد وی را در تمام ابعاد آن به خوبی بشناسند.
امام خمینی (س) با تأسی از مولایش آقا امام رضا – علیه السلام - که فرمودند، توکل یعنی اینکه از احدی غیر از خدا نترسی، با توکل و اعتماد تمام امور را به صاحب آن واگذار می نمود و در راه رضای محبوب گام برمی داشت و یقین داشت که اینگونه حرکت، غایتِ رحمت و عطوفت و لطف و مهربانی خدا را نصیب انسان می کند.
هدف اقتصادی انقلاب اسلامی، وصول به خودکفایی و تأمین رفاه لازم برای مردم است. هدف انقلاب ساختن یک جامعه بر اساس اصول اقتصادی اسلام است، جامعه ای که به یک اندازه از امپریالیسم و مارکسیسم فاصله دارد، پیرو هیچ یک نمی باشد و تنها تعالیم اسلام را وجهه همت خود قرار می دهد و می توان ادعا کرد که کشور ما توانسته است به تدریج به این اهداف دست یابد.
به همه معلمین و بچه ها سلام مرا برسانید. و همین طور سر کلاسها به آنها بگویید که خودتان را برای آینده، خوب درست کنید. بزرگترین تحولی که باید بشود در فرهنگ باید بشود؛ برای اینکه بزرگترین مؤسسه ای است که ملت را یا به تباهی می کشد، یا به اوج عظمت و قدرت می کشد. برنامه های فرهنگی تحول لازم دارد، فرهنگ باید متحول بشود.
بررسی و مداقّه در مفاد وصیت نامه حضرت امام، حاکی از کثرت عناصر و اجزاء یک متن آینده نگرانه، با وجوه پیش نگرانه و پس نگرانه است و زوایای شفافی از چارچوب های شناختی و هنجاری ایشان مبتنی بر پُررنگی وجوه آموزه های دینی، ارزشی و مفاهیم بلند اسلامی است.
من با اینکه کودکی ده ساله بیشتر نیستم، دوست دارم تا به رحمت خدا نرفته ام شما را ببینم و در آغوشت بنشینم.
نه فقط در ایران بلکه برای بیشتر مردم در دنیای عرب و مسلمان و همینطور برای مردم اروپا امام خمینی شخصیتی بسیار مهم است که در دوره پایانی قرن بیستم تحولی ایجاد کرد. این چیزیست که در فرانسه خواهم گفت. ایران کشوری است که باید آن را ببینید. با وجود اینکه به علت تحریم ها امکان مسافرت راحت برای توریست ها وجود ندارد و این تحریم ها به بهانه انرژی هسته ای قصد دارند ایران را ایزوله کنند و این دلیل تحریم هایی است که آژانس بین المللی انرژی هسته ای علیه ایران اعمال کرده است.
روحانی، بازاری، کارگر، کشاورز، کارمند، قوای مسلح، همه باید حال آماده باش داشته باشند. ما اگر حالا در بین راه که هستیم و اینهمه توطئه الآن هست، اگر فراموش کنیم نهضت را، اگر فراموش کنیم انقلاب را و برویم سراغ کارمان، هر کدام برویم سراغ شغلی که داریم و حاضر نباشیم در صحنۀ سیاست، و خودمان را مجهز نکنیم برای حفظ این مملکت اسلامی و حفظ اسلام، خدای نخواسته یکوقت به کارهای بد خواهد رسید. و ممکن است که البته نمی توانند ان شاءالله.
اهمیت مبارزه با بی سوادی بر کسی پوشیده نیست و کم و بیش تمام کشورهای جهان، و به خصوص جوامع در حال توسعه، از دیرباز به اهمیّت این امر پی برده اند. جمهوری اسلامی ایران نیز با توجه به اهمیتی که برای امور آموزشی و فرهنگی قائل است، برنامه های گسترده ای برای مبارزه با بی سوادی به انجام رسانده است. تشکیل نهضت سوادآموزی و فعالیت ها و موفقیت های آن در صحنه های بین المللی، شاهد گویایی بر این ادعاست. تلاش گسترده و همگانی مردم و مسئوولان دلسوز، به ویژه دست اندرکاران این نهاد بزرگ، پدید آمدن ایرانِ باسواد و با فرهنگ را فراهم می سازد.
وقتی که مردم مغرب زمین به بهانۀ حذف مزاحمان حیات معقول خود، دین را کنار گذاشتند، در حقیقت آن دینی را که ساخته شدۀ متصدیان دین بود و ضد علم و پیشرفت و آزادی معقول و عدالت و کرامت ذاتی انسانی بود کنار گذاشتند و این جریان دربارۀ دین اسلام به هیچ وجه منطقی نیست، زیرا بدیهی است که مکتب اسلام که یکی از دو تمدّن اصیل تاریخ بشری را برای انسانیت به ارمغان آورده است محال بود که تمدن را بدون علم، سیاست، اقتصاد و حقوق به جهانیان عرضه کند.
حکومت اسلامی، حکومت خدمت است. پیغمبر اکرم خدمتگزار مردم بود با اینکه مقامش آن بود ولی خدمتگزار بود. من با مردم ایران برادر هستم و خود را خادم و سرباز آنان می دانم.
هدف نوسازی سیاسی امام خمینی رسیدن به یک نظام ایده آل سیاسی بود که هر چند وجوه مشترکی با دموکراسی غربی (یعنی حاکمیت مردم بر مردم) داشت اما به طور کامل بر دموکراسی غربی انطباق نداشت و این دو دارای تشابهات و تعارضات خاصی بودند و در واقع جمهوری اسلامی الگوی مستقلی را تشکیل می داد و در نوع خود منحصر به فرد بود که می توان از آن تحت عنوان الگوی نوسازی تأسیسی ـ تلفیقی یاد کرد.
کسانی که افکار حضرت امام(ره) را مورد مطالعه قرار دهند، در می یابند که نخستین مسأله ای که مورد توجه و عنایت ایشان قرار گرفت، مسأله بیداری ملتهای اسلامی بود تا در برابر حالتی از رخوت و رکود حاکم بر جوامع اسلامی، به پا خاسته و نیروهایی را که صرف مسایل جزئی و حاشیه ای می شد، در راه پیشرفت کشورهای خود به کار گیرند.
وحدت و انسجام از مسائل مهم و مورد تأکید دین اسلام است که در آیات قرآن و احادیث ائمه به آن سفارش شده و در مقابل تفرقه و اختلاف نهی شده است . بر همین اساس امام خمینی به این مسأله اساسی توجه داشته اند و به وحدت ملّی در داخل کشور و بین عموم مردم و به انسجام اسلامی بین ملّتهای مسلمان سفارش نموده اند
تصدقت شوم؛ الهی قربانت بروم، در این مدت که مبتلای به جدایی از آن نور چشم عزیز و قوّت قلبم گردیدم متذکر شما هستم و صورت زیبایت در آئینه قلبم منقوش است.
هر چند بدون تردید برخی استعدادها و توانها در افرادی برجسته تر است اما هرگز نباید آنچه را به عنوان خصوصیت های معنوی و اخلاقی ممتاز در آنها سراغ داریم صرفاً به حساب این زمینه های خدادادی بگذاریم و نقش خودسازی ها را دست کم بشمریم. از جمله در مورد خود مرحوم امام ایشان با نقل خاطره ای از طول دوران تحصیل گفتند که امام هم مسیر رشدی را طی کرده اند تا اینک چنین ظرفیتی را می توانی در ایشان بیابی و این خصلت نیز با زحمت و تمرین بدست آمده است.
امام خمینی نه تنها بر اساس چنین نگرشی به عدالت و ارتباط آن با آزادی و اختیار انسان، مبارزه سرسختانه با هرگونه جبر و جباریت و استبداد و ستم و نفی حقوق بندگان را در سرلوحۀ زندگانی خود قرار داد بلکه بر حمایت از محرومان و مستضعفان جامعه و نفی شکاف طبقاتی نیز اصرار داشت به گونه ای که با تکیه بر اصل حد وسط و نفی افراط و تفریط دیدگاه متوازنی در باب عدالت توزیعی در حوزه اقتصاد مطرح ساخت.
کلیه حقوق برای موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (س) محفوظ است.