1. چهل روز؛ چهل روز از آخرین طلوع طلعت حسینی (علیه السلام) گذشته است و اکنون تاریخ در حقیقت خود، بر مدار طلوع و غروب خورشید خون رنگ عاشورا حرکت می کند. حیات بشری از عظمت و بزرگی این داغ سر خم کرده و زمین حیران از این مصیبت، به تقدیر تلخ خود می نگرد. حقیقت پایه های بلند و استوار خود را در عمق جان انسان ها محکم ساخته است.

چهل روز گذشته است و کاروان حسینی به مقصد رسیده است؛ خورشید بی زوال عاشورا در میانه آسمان ایستاده است و فصلی تازه از روییدن آغاز شده است. اینک حرکت حسینی به بلوغ رسیده است؛ نهال سبزی که حسین (علیه السلام) در کربلا بر زمین نهاد، چنان شاخ و برگ داده است که کاخ تفکر یزیدی، در سایه آن نابود گشته است.
2. زیارت اهل بیت عصمت و طهارت در عداد نماز و زیارت حق نشسته است: «عَلَامَاتُ الْمُؤْمِنِ خَمْسٌ: صَلَاةُ الْخَمْسِینَ‏ وَ زِیَارَةُ الْأَرْبَعِینَ وَ التَّخَتُّمُ فِی الْیَمِینِ وَ تَعْفِیرُ الْجَبِینِ وَ الْجَهْرُ بِ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیم‏» (وسائل الشیعة، ج‏14، ص: 479)
به این بیان، زیارت و خاصه زیارت اربعین حسینی (علیه السلام) در ردیف نمازهای واجب و مستحب نشسته است، و شاید بتوان چنین استظهار کرد که اگر نماز ستون بر پا دارنده دین و شریعت است، زیارت اربعین و در پس آن حادثه کربلا نیز، خیمه ولایت را بر پا داشته است: «وَ لَمْ یُنَادَ بِشَیْ‏ءٍ کَمَا نُودِیَ بِالْوَلَایَةِ». (الکافی، ج‏2، ص: 19)
با این تحلیل، روشن است که آنچه درباره آثار و برکات نماز در متون مقدس دینی آمده است، درباره زیارات و خاصه زیارت اربعین نیز جاری است؛ در حقیقت زیارت انسان های کامل معصوم راه رسیدن به میوه نماز و بهره مندی از برکات آن است؛ افزون بر آنکه اجتهاد در فهم دین و تلاش در جهت تبیین آن و نیز دفاع از ارکان آن در سایه همین زیارات حاصل می آید: «أَشْهَدُ أَنَّکَ‏ قَدْ أَقَمْتَ‏ الصَّلَاةَ وَ آتَیْتَ الزَّکَاةَ وَ أَمَرْتَ بِالْمَعْرُوفِ وَ نَهَیْتَ عَنِ الْمُنْکَرِ وَ اتَّبَعْتَ الرَّسُولَ وَ نَصَحْتَ لِلْأُمَّةِ وَ تَلَوْتَ الْکِتَابَ‏ حَقَّ تِلاوَتِه‏» (زیارت اربعین).
3. اربعین؛ اعداد هر یک ویژگی های خاصی را در خود نهفته دارند و البته در میان اعداد، عدد چهل ویژگی و خصوصیتی منحصر به فرد را به دنبال می کشد که گویی اعداد دیگر از آن بی بهره اند؛ در مثل، قرآن کریم داستان میقات موسی کلیم (علیه السلام) با ذات مقدس حق را در چهل روز منحصر کرده است و بنی اسرائیل به دلیل ناسپاسی های خود، چهل سال سرگردان بیابان ها بوده اند.
نیز در روایات آمده است که آفرینش آدم (علیه السلام) و سرشت طینت او در مدت چهل روز انجام گرفته و سپس پیکر شریف حضرتش چهل سال باقی مانده و در نهایت روح قدسی حق در آن دمیده شده است.
از این دست می توان به مسئله حفظ چهل حدیث نافع، و احیا و اجرای آن در زندگی شخصی و اجتماعی و نیز روایت «مَنْ‏ أَخْلَصَ‏ لِلَّهِ‏ أَرْبَعِینَ یَوْماً فَجَّرَ اللَّهُ یَنَابِیعَ الْحِکْمَةِ مِنْ قَلْبِهِ عَلَی لِسَانِهِ» هم اشاره کرد. نیز توجه به این مسئله خالی از لطف نیست که بیشتر انبیای الهی در سن چهل سالگی به رسالت رسیده اند و در نماز شب به دعای چهل مؤمن سفارش شده است و ... .
درباره امام حسین (علیه السلام) نیز آمده است که آسمان در سوگ او چهل روز خون گریست: «بَکَتِ‏ السَّمَاءُ عَلَی‏ الْحُسَیْنِ‏ أَرْبَعِینَ‏ یَوْماً بِالدَّم‏». (مناقب آل أبی طالب (لابن شهرآشوب)، ج‏4، ص: 55)
همه آنچه درباره عدد چهل گفته شد، نشانگر ویژگی خاص این عدد در فرهنگ دینی مسلمانان است؛ به نظر می رسد که عدد چهل نشانه و نماد رسیدن به نوعی بلوغ است که البته مراتب و مراحل مختلفی را در درون خود نهفته دارد.
4. زیارت اربعین: زیارات، بهترین و برترین راه برای شناخت امامان معصوم و روش و منش ایشان است و از این رو زیارت اربعین جامع ترین متن برای شناخت امام حسین علیه السلام و اهداف الهی حرکت اوست.
با استناد به حدیث شریف نبوی  که «حسین منی و اَنا من حسین»، هدف نهایی و اصلی قیام حسینی همان هدف پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) است و از این رو، همان گونه که هدف غایی ارسال رسل نجات مردم از تاریکی جهل و راه نُمایی ایشان به سوی نور و روشنایی است، هدف اولی و اصلی حرکت حسینی (علیه السلام) نیز راهبری و راهنمایی انسان به سوی نور هدایت و رهانیدن ایشان از گمراهی جهل است: «وَ بَذَلَ مُهْجَتَهُ‏ فِیکَ‏ لِیَسْتَنْقِذَ عِبَادَکَ مِنَ الْجَهَالَةِ وَ حَیْرَةِ الضَّلَالَةِ».
در زیارت اربعین می توان بسیاری ویژگی های انحصاری امام حسین (علیه السلام) از جمله کرامت ویژه، سیادت خاصه و صبر ویژه امام حسین (ع) را به نظاره نشست.

سخن را با کلامی از بزرگ احیاگر فرهنگ عاشورا در عصر حاضر، حضرت امام خمینی(سلام الله علیه) که بحق، هم در سخن و رهنمود، هم در قیام و عمل هم در پای فشردن بر سنتهای احیاگر آن حماسه و حفظ میراث عاشورا، اسوۀ بی‌بدیل بود، پایان می دهیم: ‏

‏ دستور آموزندۀ «‏کلّ یومٍ عاشورا و کلّ ارضٍ کربلا‏» باید سرمشق امت اسلامی باشد. قیام همگانی در هر روز و در هر سرزمین. عاشورا، قیام عدالتخواهان با عددی قلیل و ایمانی و عشقی بزرگ در مقابل ستمگران کاخ‌نشین و مستکبران غارتگر بود، و دستور آن است که این برنامه، سرلوحۀ زندگی امت در هر روز و در هر سرزمین باشد. روزهایی که بر ما گذشت، عاشورای مکرر بود و میدانها و خیابانها و کوی و برزنهایی که خون فرزندان اسلام در آن ریخت، کربلای مکرر و این دستور آموزنده، تکلیفی است و مژده‌ای. تکلیف از آن جهت که مستضعفان اگر چه با عده‌ای قلیل علیه مستکبران، گرچه با ساز و برگ مجهز و قدرت شیطانی عظیم، مأمورند چونان سرور شهیدان قیام کنند. و مژده که شهیدان ما را در شمار شهیدان کربلا قرار داده است و مژده که شهادت، رمز پیروزی است. هفده شهریور، مکرر عاشورا و میدان شهدا مکرر کربلا و شهدای ما مکرر شهدای کربلا و مخالفان ملت ما مکرر یزید و وابستگان او هستند. کربلا، کاخ ستمگری را با خون در هم کوبید، کربلای ما کاخ سلطنت شیطانی را فرو ریخت. اکنون وقت آن است که ما که وارثان این خونها هستیم و بازماندگان جوانان و شهدای به خون خفته هستیم، از پای ننشینیم، تا فداکاری آنان را به ثمر برسانیم و با ارادۀ مصمم و مشت محکم، بقایای رژیم ستمکار و توطئه‌گران جیره‌خوار مشرق و غرب را در زیر پای شهدای فضیلت، دفن کنیم.(ر.ک. صحیفه امام؛ ج9)


. انتهای پیام /*