فرهنگ عاشورا اقتباسی است از زیارت شریف اربعین، که درطی آن امام صادق (ع)، آنرا آموزش می دهد. سیدالشهدا(ع) با بنیان گذاری فرهنگ عاشورا، این هدف را مد نظر دارد، که آدمی از نادانی وحیرت گمراهی نجات یابد. ایشان برای نجات مردم، هرگونه سازشکاری را که ازطرف مصلحت اندیشان ارایه می شد، به شدت رد می کرد. ‏

‏‏پیام عاشورا، ایستادن در برابر جاهلیت همۀ اعصار و قرون می باشد، جاهلیتی که پلیدی گستر است و جانها را  افسرده می کند و جسمها را به ذلت می کشاند. ‏

در اربعین، چهل روز از آخرین طلوع طلعت حسینی (علیه السلام) می گذرد و تاریخ در حقیقت خود، بر مدار طلوع و غروب خورشید خون رنگ عاشورا حرکت می کند. حیات بشری از عظمت و بزرگی این داغ سر خم کرده و زمین حیران از این مصیبت، به تقدیر تلخ خود می نگرد و حقیقت پایه های بلند و استوار خود را در عمق جان انسان ها محکم ساخته است.

چهل روز گذشته است و کاروان حسینی به مقصد رسیده اند؛ خورشید بی زوال عاشورا در میانه آسمان ایستاده است و فصلی تازه از روییدن را نظاره می کند. اینک حرکت حسینی به بلوغ رسیده و نهال سبزی که حسین (علیه السلام) در کربلا بر زمین نهاد، چنان شاخ و برگ داده که کاخ تفکر یزیدی، در سایه آن نابود گشته است.

زیارت اربعین حسینی (علیه السلام) در ردیف نمازهای واجب و مستحب نشسته است و شاید بتوان چنین استظهار کرد که اگر نماز ستون بر پا دارنده دین و شریعت است، زیارت اربعین و در پس آن حادثه کربلا نیز، خیمه ولایت را بر پا داشته است: «وَ لَمْ یُنَادَ بِشَیْ‏ءٍ کَمَا نُودِیَ بِالْوَلَایَةِ». (الکافی، ج‏2، ص: 19)

در حقیقت زیارت انسان های کامل و معصوم راه رسیدن به میوه نماز و بهره مندی از برکات آن است؛ افزون بر آنکه اجتهاد در فهم دین و تلاش در جهت تبیین آن و نیز دفاع از ارکان آن در سایه همین زیارات حاصل می آید: «أَشْهَدُ أَنَّکَ‏ قَدْ أَقَمْتَ‏ الصَّلَاةَ وَ آتَیْتَ الزَّکَاةَ وَ أَمَرْتَ بِالْمَعْرُوفِ وَ نَهَیْتَ عَنِ الْمُنْکَرِ وَ اتَّبَعْتَ الرَّسُولَ وَ نَصَحْتَ لِلْأُمَّةِ وَ تَلَوْتَ الْکِتَابَ‏ حَقَّ تِلاوَتِه‏» (زیارت اربعین).

زیارت اربعین بهترین و برترین راه برای شناخت امامان معصوم و روش و منش آنهاست. این زیارت جامع ترین متن برای شناخت امام حسین علیه السلام و اهداف الهی حرکت اوست.

هدف نهایی و اصلی قیام حسینی همان هدف پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله)، یعنی نجات مردم از تاریکی جهل و راه نمایی ایشان به سوی نور و روشنایی است. بنابراین در زیارت اربعین می خوانیم: وَ بَذَلَ مُهْجَتَهُ‏ فِیکَ‏ لِیَسْتَنْقِذَ عِبَادَکَ مِنَ الْجَهَالَةِ وَ حَیْرَةِ الضَّلَالَةِ.

در این زیارت می توان بسیاری از ویژگی های انحصاری امام حسین (علیه السلام) مانند کرامت، سیادت خاصه و صبر ویژه امام حسین (ع) را به نظاره نشست.

الگو طلبی و اسوه خواهی یکی از تمایلات انسان است و تعالیم دین با توجه به این بعد از واقعیت وجود انسان و درراستای پاسخ گویی صحیح و دقیق به  این نیاز درونی بشر، الگوهای مورد نیاز آدمی را به وی ارایه می دهد. پیامبران و ائمه اطهار اسوه های انسانند و اباعبدالله الحسین(ع) و صف کربلاییان، نمونۀ ملموس این الگوهای مورد نیاز بشریت می باشند. پایداری یاد و خاطرۀ این صالحان و شایستگان در جامعۀ انسانی راهنمای بشر برای نیل به هدایت و سعادت است.

عاشورا و کربلا در نگاه امام خمینی (س) جایگاه ویژه ای دارد. ایشان نظر گاه بلندی به عاشورا افـکنـده و آن را دست مایه سترگی برای آفریـنـش انقلاب اسلامی یافته و از آن الهام گرفته اند. امام خمینی(س) قیام خود را برگرفته از قیام سیدالشهدا (ع) معرفی و به آن افتخار می کند و یادآور می شـود که ما  بـایستی درسـهای شجاعـت، شهـادت، عدالـت خـواهی، مبارزه با ظـلم و دفاع از مکتب را از سالار شهیدان امام حسین(ع) بیاموزیم.

سخن را با کلامی از احیاگر فرهنگ عاشورا در عصر حاضر، پایان می دهیم: ‏

‏‏ دستور آموزندۀ «‏‏کلّ یومٍ عاشورا و کلّ ارضٍ کربلا‏‏» باید سرمشق امت اسلامی باشد. قیام همگانی در هر روز و در هر سرزمین. عاشورا، قیام عدالتخواهان با عددی قلیل و ایمانی و عشقی بزرگ در مقابل ستمگران کاخ‌نشین و مستکبران غارتگر بود، و دستور آن است که این برنامه، سرلوحۀ زندگی امت در هر روز و در هر سرزمین باشد. روزهایی که بر ما گذشت، عاشورای مکرر بود و میدانها و خیابانها و کوی و برزنهایی که خون فرزندان اسلام در آن ریخت، کربلای مکرر و این دستور آموزنده، تکلیفی است و مژده‌ای. تکلیف از آن جهت که مستضعفان اگر چه با عده‌ای قلیل علیه مستکبران، گرچه با ساز و برگ مجهز و قدرت شیطانی عظیم، مأمورند چونان سرور شهیدان قیام کنند. و مژده که شهیدان ما را در شمار شهیدان کربلا قرار داده است و مژده که شهادت، رمز پیروزی است. هفده شهریور، مکرر عاشورا و میدان شهدا مکرر کربلا و شهدای ما مکرر شهدای کربلا و مخالفان ملت ما مکرر یزید و وابستگان او هستند. کربلا، کاخ ستمگری را با خون در هم کوبید، کربلای ما کاخ سلطنت شیطانی را فرو ریخت. اکنون وقت آن است که ما که وارثان این خونها هستیم و بازماندگان جوانان و شهدای به خون خفته هستیم، از پای ننشینیم، تا فداکاری آنان را به ثمر برسانیم و با ارادۀ مصمم و مشت محکم، بقایای رژیم ستمکار و توطئه‌گران جیره‌خوار مشرق و غرب را در زیر پای شهدای فضیلت، دفن کنیم.(ر.ک. صحیفه امام؛ ج9)

 

. انتهای پیام /*