پیشگفتار

‏‏پیشگفتار‏

‏‏عارف عابد و زاهد سالک، رضی الدین علی بن طاوس(قده) در کتاب «اقبال ‏‎ ‎‏الاعمال» از شیخ طوسی(ره) و ابن ابی قره(ره) از ایوب بن یقطین روایت می کند که ‏‎ ‎‏پیرامون دعای ‏‎]‎‏سحر‏‎[‎‏ از امام رضا علیه السلام پرسش کرد؛ و حضرت رضا(ع) در ‏‎ ‎‏پاسخ وی فرمودند: «این دعای ابوجعفر محمد بن علی الباقر علیهما السلام در ‏‎ ‎‏سحرهای ماه مبارک رمضان بوده است.» و حضرت رضا(ع) ویژگیهای زیر را در ‏‎ ‎‏مورد دعای سحر از پدرشان از امام باقر(ع) نقل می فرمایند:‏

‏‏ـ بزرگی درخواستهای این دعا در درگاه حق تعالی.‏

‏‏ـ سرعت اجابت برای دعاکننده.‏

‏‏ـ وجود اسم اعظم در این دعا.‏

‏‏ـ دعای سحر از مکنون علم حق تعالی است.‏

‏‏ـ سفارش به حفظ این دعا از دسترسی نااهلان.‏

‏‏حضرت باقر(ع) در آخر کلام خویش این دعا را، دعای «مباهله» می خوانند. و ‏‎ ‎‏دعای مباهله، از دعاهایی است که در اعمال روز بیست و چهارم ذی الحجة (روز ‏‎ ‎‏مباهله) خوانده می شود و مشابه دعای سحر با اضافاتی است که از ائمه ‏‎ ‎
‏‎

‎‏معصومین(ع) نقل شده است. و در کتابهای دعا مثل «مصباح المتهجّد» شیخ ‏‎ ‎‏طوسی(ره) و «البلد الامین» و «مصباح» کفعمی و «اقبال الاعمال» نقل شده است.‏

‏‏دعای سحر، دربردارنده اسما و صفات حق تعالی است. و حضرت امام در شرح ‏‎ ‎‏آن، به مباحث اسما و صفات و بحث دعا و اقسام آن و ... پرداخته و آن را با زبان ‏‎ ‎‏اهل معرفت همراه آیات و روایات بیان کرده اند و در شرح خویش ضمن بیان و نقل ‏‎ ‎‏دیدگاههای صاحبان معرفت، برخی نظرات خاصّ خویش را نیز طرح کرده اند. درک ‏‎ ‎‏و فهم کامل مطالب این اثر نیازمند آشنایی با زبان معارف است.‏

‏‏ـ تاریخ نگارش این اثر سال 1347 ق است، در زمانی که از عمر شریفشان بیش ‏‎ ‎‏از 27 سال نگذشته بود. و اولین اثر شناخته شده ایشان می باشد.‏

‏‏ـ شرح دعای سحر، بیش از سی سال مخطوط باقی مانده بود و فقط عده ای از ‏‎ ‎‏نزدیکان و شاگردان ایشان از آن نسخه برداشته و استفاده می کردند. در سال ‏‎ ‎‏1359 ش، برای اولین بار متن عربی کتاب همراه ترجمه فارسی به قلم مرحوم ‏‎ ‎‏آیت الله سید احمد فهری توسط انتشارات نهضت زنان مسلمان منتشر گردید، و پس ‏‎ ‎‏از دو سال متن عربی آن توسط مؤسسة الوفاء بیروت: با مقدمه آقای فهری انتشار ‏‎ ‎‏یافت.‏

‏‏ـ مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(س) به حکم مسئولیت و وظیفه ای که به ‏‎ ‎‏عهده دارد، متن عربی شرح دعای سحر را با مقابله چند نسخه خطی و تصحیح و ‏‎ ‎‏تعلیق فهارس فنی در سال 1374 منتشر کرده است.‏

‏‏ـ بیشتر بخشهای اثر فوق در تبیانهای موضوعی که قبلاً انتشار یافته ترجمه ‏‎ ‎‏گردیده است و هم اکنون ترجمه کامل آن مطابق متن تصحیح شده ارائه می گردد.‏

‏‏ـ برخی از اصطلاحات و تعابیر عرفانی این اثر در پیوست شرحی کوتاه شده ‏‎ ‎
‏‎

‎‏است و تلاش گردیده که شرح آن در حد توان روان باشد تا بهره مندی خوانندگان را ‏‎ ‎‏افزایش دهد. ولی به دلیل بلندی معارف اهل معرفت و کوتاهی شارح، پیشاپیش از ‏‎ ‎‏محضر عزیزان و علاقمندان جهت مشکلی مطالب پوزش می طلبیم و از صاحبنظران ‏‎ ‎‏و علاقمندان می خواهیم ما را از نظرات تکمیلی و اصلاحی خود بهره مند سازند. ‏

‏‏در پایان از همه افرادی که در تهیه این اثر ما را یاری داده اند به ویژه آقای محسن ‏‎ ‎‏باغبان که ویرایش نهایی آن حاصل تلاش ایشان است صمیمانه تشکر می شود.‏

‏‏ ‏

‏‏                          گروه معارف‏

‏‏معاونت پژوهشی مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(س)‏

‎

‏‎ ‎

‏‎

‎