احکام نماز
شکهای صحیح
نسخه چاپی | ارسال به دوستان
برو به صفحه: برو

نوع ماده: کتاب فارسی

پدیدآورنده : خمینی، روح الله، رهبر انقلاب و بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران، 1279-1368

محل نشر : تهران

ناشر: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (س)

زمان (شمسی) : 1391

زبان اثر : فارسی

شکهای صحیح

مساله 1199ـ‏ در نُه صورت اگر در شمارۀ رکعتهای نماز چهار رکعتی شک کند،‏‎ ‎‏باید فکر نماید، پس اگر یقین یا گمان به یک طرف شک پیدا کرد همان طرف را بگیرد‏‎ ‎‏و نماز را تمام کند وگرنه به دستورهایی که گفته می شود عمل نماید و آن نُه صورت از‏‎ ‎‏این قرار است:‏


کتابرساله توضیح المسائلصفحه 189

‏اول: آن که بعد از سربرداشتن از سجده دوم شک کند دو رکعت خوانده یا سه‏‎ ‎‏رکعت، که باید بنا بگذارد سه رکعت خوانده و یک رکعت دیگر بخواند و نماز را تمام‏‎ ‎‏کند و بعد از نماز یک رکعت نماز احتیاط ایستاده یا دو رکعت نشسته به دستوری که‏‎ ‎‏بعداً گفته می شود به جا آورد.‏

‏دوم: شک بین دو و چهار بعد از سر برداشتن از سجدۀ دوم، که باید بنا بگذارد‏‎ ‎‏چهار رکعت خوانده و نماز را تمام کند و بعد از نماز دو رکعت نماز احتیاط ایستاده‏‎ ‎‏بخواند.‏

‏سوم: شک بین دو و سه و چهار بعد از سر برداشتن از سجدۀ دوم، که باید بنا بر‏‎ ‎‏چهار بگذارد و بعد از نماز دو رکعت نماز احتیاط ایستاده و بعد دو رکعت نشسته به‏‎ ‎‏جا آورد، ولی اگر بعد از سجدۀ اول یا پیش از سر برداشتن از سجدۀ دوم یکی از این‏‎ ‎‏سه شک برایش پیش آید می تواند نماز را رها کند و دوباره بخواند.‏

‏چهارم: شک بین چهار و پنج بعد از سر برداشتن از سجدۀ دوم، که باید بنابر‏‎ ‎‏چهار بگذارد و نماز را تمام کند و بعد از نماز دو سجدۀ سهو به جا آورد ولی اگر بعد‏‎ ‎‏از سجدۀ اول، یا پیش از سر برداشتن از سجدۀ دوم، این شک، برای او پیش آید، بنابر‏‎ ‎‏احتیاط استحبابی به دستوری که گفته شد عمل کند اگرچه نمازش باطل است و باید‏‎ ‎‏دوباره بخواند.‏

‏پنجم: شک بین سه و چهار، که در هر جای نماز باشد، باید بنابر چهار بگذارد و‏‎ ‎‏نماز را تمام کند و بعد از نماز یک رکعت نماز احتیاط ایستاده یا دو رکعت نشسته به‏‎ ‎‏جا آورد.‏

‏ششم: شک بین چهار و پنج در حال ایستاده که باید بنشیند و تشهد بخواند و‏‎ ‎‏نماز را سلام دهد و یک رکعت نماز احتیاط ایستاده یا دو رکعت نشسته به جا آورد.‏

‏هفتم: شک بین سه و پنج در حال ایستاده که باید بنشیند و تشهد بخواند و نماز‏‎ ‎‏را سلام دهد و دو رکعت نماز احتیاط ایستاده به جا آورد.‏

‏هشتم: شک بین سه و چهار و پنج در حال ایستاده، که باید بنشیند و تشهد‏‎ ‎‏بخواند و بعد از سلام نماز دو رکعت نماز احتیاط ایستاده و بعد دو رکعت نشسته به‏‎ ‎‏جا آورد.‏


کتابرساله توضیح المسائلصفحه 190

‏نهم: شک بین پنج و شش در حال ایستاده که باید بنشیند و تشهد بخواند و نماز‏‎ ‎‏را سلام دهد و دو سجدۀ سهو به جا آورد.‏

مساله 1200ـ‏ اگر یکی از شکهای صحیح برای انسان پیش آید نباید نماز را‏‎ ‎‏بشکند و چنانچه نماز را بشکند معصیت کرده است، پس اگر پیش از انجام کاری که‏‎ ‎‏نماز را باطل می کند مثل رو گرداندن از قبله، نماز را از سر گیرد نماز دومش هم باطل‏‎ ‎‏است. و اگر بعد از انجام کاری که نماز را باطل می کند، مشغول نماز شود نماز دومش‏‎ ‎‏صحیح است.‏

مساله 1201ـ ‏اگر یکی از شکهایی که نماز احتیاط برای آنها واجب است در‏‎ ‎‏نماز پیش آید، چنانچه انسان نماز را تمام کند و بدون خواندن نماز احتیاط نماز را از‏‎ ‎‏سر بگیرد معصیت کرده است. پس اگر پیش از انجام کاری که نماز را باطل می کند‏‎ ‎‏نماز را از سر گرفته، نماز دومش هم باطل است و اگر بعد از انجام کاری که نماز را‏‎ ‎‏باطل می کند، مشغول نماز شده نماز دومش صحیح است.‏

مساله 1202ـ‏ وقتی یکی از شکهای صحیح برای انسان پیش آید چنان که گفته‏‎ ‎‏شد، باید فکر کند ولی اگر چیزهایی که بواسطۀ آنها ممکن است یقین یا گمان به یک‏‎ ‎‏طرف شک پیدا شود، از بین نمی رود، چنانچه کمی بعد فکر کند اشکال ندارد، مثلاً‏‎ ‎‏اگر در سجده شک کند می تواند تا بعد از سجده، فکر کردن را تاخیر بیندازد.‏

مساله 1203ـ‏ اگر اول گمانش به یک طرف بیشتر باشد، بعد دو طرف در نظر او‏‎ ‎‏مساوی شود، باید به دستور شک عمل نماید. و اگر اول دو طرف در نظر او مساوی‏‎ ‎‏باشد و به طرفی که وظیفۀ اوست بنا بگذارد، بعد گمانش به طرف دیگر برود، باید‏‎ ‎‏همان طرف را بگیرد و نماز را تمام کند.‏

مساله 1204ـ‏ کسی که نمی داند گمانش به یک طرف بیشتر است یا هر دو طرف‏‎ ‎‏در نظر او مساوی است باید احتیاط کند و در هر مورد احتیاط، بطور مخصوصی‏‎ ‎‏است که در کتابهای مفصل گفته شده است.‏

مساله 1205ـ‏ اگر بعد از نماز بداند که در بین نماز حال تردیدی داشته که مثلاً‏‎ ‎‏دو رکعت خوانده یا سه رکعت و بنا را بر سه گذاشته ولی نداند که گمانش به خواندن‏‎ ‎‏سه رکعت بوده یا هر دو طرف در نظر او مساوی بوده به احتیاط واجب باید نماز‏‎ ‎‏احتیاط را بخواند.‏


کتابرساله توضیح المسائلصفحه 191

مساله 1206ـ‏ اگر موقعی که تشهد می خواند، یا بعد از ایستادن شک کند که دو‏‎ ‎‏سجده را به جا آورده یا نه و در همان موقع یکی از شکهایی که اگر بعد از تمام شدن‏‎ ‎‏دو سجده اتفاق بیفتد صحیح می باشد، برای او پیش آید مثلاً شک کند که دو رکعت‏‎ ‎‏خوانده یا سه رکعت، به احتیاط واجب باید به دستور آن شک عمل کند و نمازش را‏‎ ‎‏هم دوباره بخواند.‏

مساله 1207ـ‏ اگر پیش از آن که مشغول تشهد شود، یا در رکعتهایی که تشهد‏‎ ‎‏ندارد پیش از ایستادن، شک کند که دو سجده را به جا آورده یا نه، و در همان موقع‏‎ ‎‏یکی ازشکهایی که بعد ازتمام شدن دوسجده صحیح است، برایش پیش آید نمازش‏‎ ‎‏باطل است.‏

مساله 1208ـ‏ اگر موقعی که ایستاده بین سه و چهار یا بین سه و چهار و پنج شک‏‎ ‎‏کند و یادش بیاید که دو سجده، یا یک سجده از رکعت پیش به جا نیاورده نمازش‏‎ ‎‏باطل است.‏

مساله 1209ـ‏ اگر شک او از بین برود و شک دیگری برایش پیش آید، مثلاً اول‏‎ ‎‏شک کند که دو رکعت خوانده یا سه رکعت، بعد شک کند که سه رکعت خوانده یا‏‎ ‎‏چهار رکعت، باید به دستور شک دوم عمل نماید.‏

مساله 1210ـ‏ اگر بعد از نماز شک کند که در نماز مثلاً بین دو و چهار شک‏‎ ‎‏کرده، یا بین سه و چهار، احتیاط واجب آن است که به دستور هر دو عمل کند و نماز‏‎ ‎‏را هم دوباره بخواند.‏

مساله 1211ـ‏ اگر بعد از نماز بفهمد که در نماز شکی برای او پیش آمده ولی‏‎ ‎‏نداند از شکهای باطل بوده یا از شکهای صحیح و اگر از شکهای صحیح بوده کدام‏‎ ‎‏قسم آن بوده است بنابر احتیاط واجب باید به دستور شکهایی که صحیح بوده و‏‎ ‎‏احتمال می داده عمل کند و نماز را هم دوباره بخواند.‏

مساله 1212ـ‏ کسی که نشسته نماز می خواند اگر شکی کند که باید برای آن یک‏‎ ‎‏رکعت نماز احتیاط ایستاده یا دو رکعت نشسته بخواند، باید دو رکعت نشسته به جا‏‎ ‎‏آورد. بلکه اگر شکی کند که باید برای آن دو رکعت نماز احتیاط ایستاده بخواند، باید‏‎ ‎‏دو رکعت نشسته به جا آورد.‏


کتابرساله توضیح المسائلصفحه 192

مساله 1213ـ‏ کسی که ایستاده نماز می خواند، اگر موقع خواندن نماز احتیاط از‏‎ ‎‏ایستادن عاجز شود، باید مثل کسی که نماز را نشسته می خواند و حکم آن در مسالۀ‏‎ ‎‏پیش گفته شد، نماز احتیاط را به جا آورد.‏

مساله 1214ـ‏ کسی که نشسته نماز می خواند، اگر موقع خواندن نماز احتیاط‏‎ ‎‏بتواند بایستد باید به وظیفۀ کسی که نماز را ایستاده می خواند عمل کند.‏

‎ ‎

کتابرساله توضیح المسائلصفحه 193