کتاب دیات
مقدار دیات
نسخه چاپی | ارسال به دوستان
برو به صفحه: برو

نوع ماده: کتاب فارسی

پدیدآورنده : خمینی، روح الله، رهبر انقلاب و بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران، 1279 - 1369

محل نشر : تهران

ناشر: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (س)

زمان (شمسی) : 1392

زبان اثر : فارسی

مقدار دیات

مقدار دیات

[سؤال 11475]‏ ‏ ‏ 6592‏

‏ ‏ ‏ بسمه تعالی ‏ ‏ 12 / 8 / 1358‏

‏رهبر عالی قدر شیعیان جهان حضرت آیت الله‌ العظمی امام خمینی، دامت برکاته‏

‏پاسخ سؤال زیر را به این حقیر بیان فرمایید: شخصی افسر ژاندارمری بوده، در‏‎ ‎‏تظاهرات، بر علیه اسلام، به تظاهرکنندگان بی دفاع حمله نموده، سه نفر را به قتل‏‎ ‎‏رسانیده و چند نفر را با تیر مجروح نموده و معلوم نیست خودش بوده یا مأموران‏‎ ‎‏دیگر. حالیه، قریب یک سال است، متواری است و مقداری از اموال دولت سرقت‏‎ ‎‏نموده. فامیل های شخص قاتل می خواهند دیۀ مقتولین را بدهند. آیا می شود از این‏‎ ‎‏شخص قاتل دفاع کرد یا خیر؟ دیه در رساله حضرت عالی ذکر نشده و نرخ حیوانات‏‎ ‎‏خیلی زیاد شده، وجه پول را از دیه بیان فرمایید.‏

بسمه تعالی، دیۀ مقتول یکی از امور مذکوره در رساله است که از جمله آن ها ده هزار درهم یا هزار دینار است.

[سؤال 11476]‏ ‏ ‏ 6593‏

‏ ‏ ‏ بسمه تعالی‏

‏در رابطه با تعیین دیات شرعیه برای به دست آوردن قیمت درهم شرعی مراجعه‏‎ ‎‏به اهل خبر‏‏ۀ‏‏ ثقه نمودم و چنین به دست آمد که: نقر‏‏ۀ‏‏ غیرمسکوک عیار (100) مثقالی‏‎ ‎‏(400 ریال)، نقر‏‏ۀ‏‏ مسکوک عیار (60) مثقالی (400) ریال با توجه به اینکه چنین نقره‏‎ ‎‏مسکوک فقط عبارت است از پول های نقر‏‏ۀ‏‏ قدیم. نقر‏‏ۀ‏‏ مسکوک (50) عیار مثقالی‏‎ ‎‏(200) ریال با توجه به اینکه چنین نقر‏‏ۀ‏‏ مسکوک فقط عبارت است از آخرین‏‎ ‎‏سکه های نقره ای رژیم طاغوت که البته فعلاً پول رایج نیست چون ارزش آن بیش از‏‎ ‎‏پول رایج فعلی است. در نتیجه فعلاً پول نقره ای رایج در کشور ما وجود ندارد شاید‏

استفتائات امام خمینی (س)ج. 10صفحه 119

‏در سایر کشورها هم وجود نداشته باشد. ظروف و وسایل دیگر نقره ای (50) عیار‏‎ ‎‏مثقالی (200) ریال.‏

‏با توجه به گزارشات فوق حال کسی که بخواهد در دیه درهم شرعی بپردازد باید‏‎ ‎‏معادل وزن درهم شرعی از کدام نوع از نقره های مذکور و به چه قیمتی بپردازد؟‏

بسمه تعالی، میزان در عیار مقداری است که صدق پول نقره نماید و خلیط به مقدار متعارف در ساختن پول نقره ضرر ندارد و اگر خلیط به مقداری باشد که صدق غش کند مضر است و در پرداخت قیمت باید قیمت سکۀ نقرۀ غیر مغشوش را منظور نمایند.

[سؤال 11477]‏ ‏ ‏ 6594‏

‏پاسخ استفتا: [ نقل از صحیفه امام، ج 19، ص 242] ‏

‏زمان: 9 اردیبهشت 1364 / 8 شعبان 1405‏

‏مکان: تهران، جماران‏

‏موضوع: استفتا در مورد پرداخت دیۀ نقدی‏

‏سؤال کننده: صانعی، یوسف (دادستان کل کشور)‏

‏[ 2592 / 1 / 3 مورخ 9 / 2 / 1364 محضر مبارک آیت الله‌ العظمی الامام خمینی،‏‎ ‎‏دام ظله العالی علی رؤوس المسلمین. بعد التحیة، لطفاً به سؤال ذیل پاسخ مرقوم‏‎ ‎‏فرمایید:‏

‏آیا مقدار دیناری که در موارد زیاد از جراحت ها تعیین شده، دارای خصوصیت‏‎ ‎‏است که حتماً باید «جانی» دینار بپردازد، یا مانند شتر که فتوا بر عدم موضوعیت آن‏‎ ‎‏داده اید، موضوعیت ندارد و به نسبت مقدار دینار در دیه اخذ می شود؟‏

‏ ‏ ‏ 6 / 2 / 64 ـ دادستان کل کشور ـ یوسف صانعی] ‏

بسمه تعالی، موضوعیت ندارد و می تواند قیمت عادلۀ آن را بدهد.

‏ ‏ ‏ روح الله‌ الموسوی الخمینی‏


استفتائات امام خمینی (س)ج. 10صفحه 120

[سؤال 11478]‏ ‏ ‏  ‏---->‏ ‏ 6307

‏4. در پرداخت دیه باید قیمت امروز را حساب کرد، یا قیمت روزی ـ مثلاً شش یا‏‎ ‎‏هفت سال قبل ـ را که عمل سقط جنین انجام گرفته است؟ و اگر طلا و یا نقره‏‎ ‎‏قیمت های متفاوت داشته باشد، مثلاً نوعی نقره با قیمت ارزان تر و نوعی نقره با قیمت‏‎ ‎‏گران تر، کدام قیمت را می توان اختیار کرد؟‏

بسمه تعالی، میزان قیمت روز پرداخت است و قیمت عادلۀ سکۀ متعارف میزان است.

[سؤال 11479]‏ ‏ ‏  ‏---->‏ ‏ 6651

‏2. یکی از چیزهایی که می فرمایید می تواند دیۀ قتل باشد، ده هزار درهم است.‏‎ ‎‏بفرمایید: به پول امروز چند تومان است؟‏

بسمه تعالی، ده هزار درهم معادل است با پنج هزار و دویست و پنجاه مثقالِ بیست و چهار نخودی نقرۀ مسکوک به سکۀ رواج معامله، و قیمت عادلۀ روز آن را باید در بازار تعیین نمایند. 

[سؤال 11480]‏ ‏ ‏  ‏---->‏ ‏ 4072

‏5. آیا پول های نقره ای سلاطین سابق، و یا مثل بهار آزادی را می توان درهم و دینار‏‎ ‎‏دانست و دیه را براساس آن و یا با تصالح، قیمت آن را قرارداد، و یا لازم است که بر‏‎ ‎‏اساس سایر اقسام دیه مقدر شود؟‏

بسمه تعالی، درهم و دینار مقدار معیّن نقره و طلای مسکوک است ـ به سکّه رائج ولو قبلاً ـ و با تعذر یا غیر آن، قیمت کافی است. 

[سؤال 11481]‏ ‏ ‏ 6595‏

‏ ‏ ‏ بسمه تعالی ‏ ‏ 12 / 4 / 1362‏

‏محضر مجاهد اعظم، قائد کبیر، نایب الامام، الامام خمینی، رهبر انقلاب و‏‎ ‎‏بنیان گذار جمهوری اسلامی ایران، مدّ ظله العالی، سلامٌ علیکم ‏


استفتائات امام خمینی (س)ج. 10صفحه 121

‏انتخاب دی‏‏ۀ‏‏ قتل در اثر تصادف غیر عمد (بی مبالاتی قاتل) توسط قاتل، با توجه به‏‎ ‎‏اختلاف ناچیزی که در صدر اسلام بین موارد مختلف دیه بوده است و اختلاف‏‎ ‎‏فاحشی که هم اکنون موجود است، چگونه می باشد؟ اگر قاتل مرد باشد، چگونه؟ اگر‏‎ ‎‏قاتل زن باشد، چگونه؟‏

بسمه تعالی، حکم مذکور در شرع مقدس اسلام، اختصاص به زمان خاصی ندارد. 

[سؤال 11482]‏ ‏ ‏  ‏---->‏ ‏ 6307

‏3. آیا می شود از انواع دیه، مثلاً نقره یا طلا و یا لباس به دلخواه یکی را که قیمت آن‏‎ ‎‏کمتر، است پرداخت؟ و اگر فعلاً وسع مالی به هیچ کدام از آن ها نرسد، چه باید کرد؟‏

بسمه تعالی، در موارد تخییر مانع ندارد. 

[سؤال 11483]‏ ‏ ‏ 6596‏

‏ ‏ ‏ بسمه تعالی ‏ ‏ 16 / 11 / 1364‏

‏محضر مبارک حضرت امام خمینی مدّ ظله العالی‏

‏بعد التحیه، استدعا می شود نظر مبارک خود را در مورد ذیل اعلام تا محاکم در‏‎ ‎‏موارد مبتلا به، نسبت به صدور حکم شرعی اقدام نمایند.‏

‏در مواد 110، 122، 126، 128، 129، 130، 137، 145، 189، 190، 194، 201‏‎ ‎‏قانون دیات در خصوص شکستگی دندان، فک، دست، ستون فقرات، دنده، قطع‏‎ ‎‏انگشتان، جراحات، سقط جنین و جنایات بر مرده، مجازات مترتب بر جانی دینار‏‎ ‎‏تعیین شده است. آیا دینار مندرج در مواد مذکور قابل تبدیل به درهم می باشد‏‎ ‎‏یا خیر.‏

بسمه تعالی، به نحو کلی در هر مورد که دیۀ عضوی به حساب دیه کامله انسان به تعدادی دنانیر ذکر شده مانند دیه دندان ها و دست ها و پاها و انگشتان و مانند آن دینار موضوعیت ندارد بلکه به حساب یکی از امور

استفتائات امام خمینی (س)ج. 10صفحه 122

شش گانه در دیه انسان است و در این گونه موارد اختیار دراهم یا یکی دیگر از امور شش گانه اشکال ندارد.

[سؤال 11484]‏ ‏ ‏ 6597‏

‏ ‏ ‏ بسمه تعالی‏

‏محضر مبارک آیت الله‌ العظمی، زعیم الامة الاسلامیه و قائدها الاعظم، امام خمینی،‏‎ ‎‏مدّ ظله العالی، بعد السلام و التحیات، به شرف عرض عالی می رساند:‏

‏در باب دیات در مواردی که دینار یا درهم به عنوان دیه از یکی از امور ششگانه‏‎ ‎‏انتخاب می شود و یا در بعض موارد خاصه، دینار یا درهم به عنوانه، بابت دیه تعیین‏‎ ‎‏می شود، آیا حاکم دادگاه ـ که حکم به پرداخت دیه می نماید ـ می تواند پیش خود و‏‎ ‎‏بدون جلب موافقت محکوم علیه و محکوم له، ارزش دینار یا درهم را به قیمت عادلۀ‏‎ ‎‏روز بازار، از نقد رایج کشور تعیین نماید و یا این که تبدیل دینار یا درهم به نقد رایج‏‎ ‎‏کشور، به توافق محکوم له با محکوم علیه بر چنین مبادله ای نیاز دارد؟ ‏

بسمه تعالی، بدون توافق مشکل است. 

[سؤال 11485]‏ ‏ ‏ 6598‏

‏ ‏ ‏ بسمه تعالی  ‏ ‏ 1 / 8 / 1361‏

‏دفتر استفتای امام، محضر مبارک امام خمینی ‏

‏اگر راننده ای پسربچه ای را به غیر عمد به قتل برساند، حکمش چیست و چقدر‏‎ ‎‏دیه دارد؟‏

بسمه تعالی، در قتل خطایی دیه بر عاقلۀ قاتل است و مقدار دیه، هفتصد و پنجاه مثقال صیرفی طلای رایج در بازار است. 

[سؤال 11486]‏ ‏ ‏ 6599‏

‏ ‏ ‏ بسمه تعالی‏

‏مرجع عالی قدر الامام الخمینی مدّ ظله العالی، محترماً معروض می دارد:‏


استفتائات امام خمینی (س)ج. 10صفحه 123

‏شوهر بنده راننده اتوبوس خط تهران مسافری داشت که خواهش کرد مرا پیاده کن‏‎ ‎‏و چند متری مانده به ایستگاه پیاده کرد و بعد حرکت کرد معلوم شد خانم که از درب‏‎ ‎‏عقب پیاده شده چادرش لای درب اتومبیل گیر کرده و خانم کشیده شده زیر لاستیک‏‎ ‎‏و مرده است مدت دو ماه است در زندان است، ما بی سرپرست و شوهر زن رضایت‏‎ ‎‏داده اما بچه کوچک دارد در نظر شرع اسلام وظیف‏‏ۀ‏‏ شوهرم چیست؟ و از آن طرف ما‏‎ ‎‏خرجی نداریم و قتل غیرعمد بوده است. با یک دنیا معذرت.‏

بسمه تعالی، اگر ثابت است که قتل عمدی نبوده دیه دارد و دیه آن با عاقله است.

[سؤال 11487]‏ ‏ ‏ 6600‏

‏ ‏ ‏ بسمه تعالی ‏ ‏ 8 / 10 / 1361‏

‏حضور محترم دفتر حضرت امام، احتراماً؛ به عرض مبارکتان می رساند:‏

‏در تاریخ 14 / 1 / 1361 دو نفر از اهالی روستای ما می خواستند در زمین شرعی و‏‎ ‎‏قانونی پدرم مبادرت به درست کردن ساختمان نمایند، که پدرم جهت اعتراض پیش‏‎ ‎‏آن ها رفت، ولی آن ها به جای دست کشیدن از عمل غیراسلامی و انسانی خود، با گلوله‏‎ ‎‏به پدرم حمله کردند و خواهرم که می بیند می خواهند پدرم را به قتل برسانند، خود را‏‎ ‎‏به روی پدرم می اندازد، که آن ها ابتدا با گلوله خواهرم را مجروح، و بعد پدرم را به قتل‏‎ ‎‏می رسانند. بعد از چهل روز از این موضوع، طرف مقابل ما به خانه های ما حمله‏‎ ‎‏می کنند و اموال عده ای از ما را به غارت می برند و ما هم به تعقیب آن ها پرداختیم، که‏‎ ‎‏اموال خود را پس بگیریم، و در این میان سه نفر از آن ها و یک نفر از ما به قتل رسیدند،‏‎ ‎‏که تمام مدارک در گروهان ژاندارمری موجود می باشد و طرف مقابل ما به وسیل‏‏ۀ‏‏ یکی‏‎ ‎‏از اهالی روستا که به دزدی و غارتگری در تمام منطقه مشهور می باشد ـ  که دارای‏‎ ‎‏باندی جانی می باشد ـ هر روز به ما حمله می کردند، که ما مجبور شدیم تمام اموال‏‎ ‎‏خود را در روستا به جا گذاشته و به شهر پناه ببریم و الآن نمی توانیم امرار معاش کنیم و‏

استفتائات امام خمینی (س)ج. 10صفحه 124

‏مجبور به خون صلح شدیم. خواهشمندیم اگر امکان دارد این عریضه را به حضرت‏‎ ‎‏امام نشان دهید که برای ما روشن شود که آیا در مورد این سه نفر که به قتل رسیده اند،‏‎ ‎‏دیه تعلق می گیرد یا خیر؟ و اگر دیه تعلق می گیرد، مبلغ آن چقدر می باشد؟ چون‏‎ ‎‏می خواهیم ظرف این ده روز خون صلح کنیم، خواهشمندیم در صورت امکان در‏‎ ‎‏جواب این عریضه تسریع فرمایید. ‏

بسمه تعالی، رسیدگی به مطلب، موکول به دادگاه های صالحه در دولت اسلامی است. 

[سؤال 11488]‏ ‏ ‏  ‏---->‏ ‏ 5429

‏2. من شخصی سپاهی هستم و در درگیری که خان‏‏ۀ‏‏ تیمی می گرفتیم، با عده ای از‏‎ ‎‏برادران داخل خانه شده ام؛ ولی عده ای از برادران پاسدار به خیال این که من منافق‏‎ ‎‏هستم، دنبال من کرده و من سایه ای دیدم و اسلحه کشیدم و یک پیرزن ارمنی کشته‏‎ ‎‏شد، ولی‏‎ ‎‏من قصد کشتن او را نداشته ام. تکلیف من چیست؟‏

بسمه تعالی، دیۀ زن ارمنی کشته شده را که چهارصد درهم باشد، باید به ولیّ او بپرداز[ید].

‎ ‎

استفتائات امام خمینی (س)ج. 10صفحه 125