کتاب قصاص
کیفیت استیفاء قصاص
نسخه چاپی | ارسال به دوستان
برو به صفحه: برو

نوع ماده: کتاب فارسی

پدیدآورنده : خمینی، روح الله، رهبر انقلاب و بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران، 1279 - 1369

محل نشر : تهران

ناشر: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (س)

زمان (شمسی) : 1392

زبان اثر : فارسی

کیفیت استیفاء قصاص

کیفیت استیفاء قصاص

[سؤال 11445]‏ ‏ ‏ 6571‏

‏ ‏ ‏ بسمه تعالی‏

‏محضر مقدس حضرت آیت الله‌ العظمی امام خمینی، دام ظله العالی، پس از سلام،‏‎ ‎‏به عرض عالی می رساند:‏


استفتائات امام خمینی (س)ج. 10صفحه 101

‏اگر قتلی به طور عمد واقع شود و قاتل هم به طور یقین شناخته شود، ولیّ دم به‏‎ ‎‏گردن قاتل حقی دارد یا نه؟ اگر دارد چیست؟‏

بسمه تعالی، ولیّ دم حق دارد به مقامات صالحه مراجعه و درخواست قصاص کند و می تواند با رضایت جانی دیه بگیرد. و اگر جانی راضی به دیه نشود، ولیّ نمی تواند او را الزام به دیه کند و فقط حق قصاص دارد.

[سؤال 11446]‏ ‏ ‏ 6572‏

‏ ‏ ‏ بسمه تعالی ‏ ‏ 22 / 11 / 1361‏

‏محضر مبارک حجت الاسلام والمسلمین، رهبر گرام، امام خمینی، دامت برکاته ‏

‏در این مسأله شرعیه چه می فرمایید: مادرم در سال 1324 به ضرب گلول‏‏ۀ‏‏ شخصی‏‎ ‎‏به قتل رسیده و قاتل، دارای نفوذ و قدرت بوده و هرچند به مقامات طاغوتی شکایت‏‎ ‎‏می نمودیم ـ چون رشوه می داد ـ به شکایت ما رسیدگی نمی گردید و از دی‏‏ۀ‏‏ مادرم یک‏‎ ‎‏دینار به ما نداده است. آیا از نظر شرع اسلام ما می توانیم دعوی نماییم یا خیر؟‏

بسمه تعالی، تا ولی دم، حق خود را ولو به مصالحه اسقاط نکرده، حق مراجعه به محکمۀ شرعیه و طلب حق خود را دارد. 

[سؤال 11447]‏ ‏ ‏ 6573‏

‏ ‏ ‏ بسمه تعالی ‏ ‏ 2 / 3 / 1361‏

‏محترماً به عرض می رساند این جانب دختری داشتم شاگرد دبیرستان، یک نفر قاتل‏‎ ‎‏که راننده تاکسی بوده است چند نوبت آمده و تقاضای ازدواج کرده است، چون که من‏‎ ‎‏دختر بزرگ تر داشتم گفتم نمی توانم دختر کوچک تر به شما بدهم، نمی دانم خلاصه‏‎ ‎‏گفت من عاشق شدم، چندین مرتبه به دادگاه مراجعه و التزام از ایشان در دادگاه و‏‎ ‎‏کمیته جمهوری اسلامی از ایشان گرفتم که مزاحمت برای دخترم و خانواده ام نکند.‏‎ ‎‏مع الوصف او را با تهدید و زور در ماشین خودش در راه مدرسه گذاشته و در جاده‏‎ ‎‏خاکی او را برده و قصد تجاوز به او داشته ولی دخترم ممانعت کرده او را با کارد ‏‎ ‎


استفتائات امام خمینی (س)ج. 10صفحه 102

‏کشته و جسد بی جان دخترم درب منزل آورده و قصد کشتن من با برادرش را نموده بود که‏‎ ‎‏از طریق کلانتری با ماشین غرق در خون دستگیر شد، چه در کلانتری و چه در دادگاه‏‎ ‎‏اظهار داشته چون که به من ندادند او را کشتم که به یکی دیگر ندهند و پس از یک سال‏‎ ‎‏و بعد از سه دوره تشکیل دادگاه طبق قانون طاغوت با یک درجه تخفیف به حبس ابد‏‎ ‎‏محکوم شده است در صورتی که آیت الله‌ شیرازی نوشته اند دادگاه بایستی این شخص‏‎ ‎‏را محکوم به قصاص می نمود و گواهی نامه حسن اخلاق فرزندم در دبیرستان گرفته ام‏‎ ‎‏به دادگاه ارائه دادم، خواهش دارم حکم شرعی درباره قصاص درباره شخص قاتل‏‎ ‎‏ذیلاً مرقوم دارید. خواهش دارم که پرونده را انتقال دهند به کمیته جمهوری اسلامی.‏

بسمه تعالی، اگر قتل عمدی به وجه شرعی ثابت شود ولیّ مقتول حق مطالبۀ قصاص دارد و چنانچه نزاعی در بین باشد به محاکم صالحه مراجعه شود. 

[سؤال 11448]‏ ‏ ‏ 6574‏

‏ ‏ ‏ بسمه تعالی‏

‏شخصی، دیگری را به قتل می رساند به ناحق، ورثه مقتول را راضی می کند، وارث،‏‎ ‎‏خون مقتول را می بخشد اگر ببخشد خون از گردن قاتل به کلی رفع می شود دیگر در‏‎ ‎‏قیامت مقتول حق ندارد به قاتل حرف بزند؟ شما بیان فرمایید.‏

بسمه تعالی، باید توبه نماید و حساب او در قیامت با کرام الکاتبین است.

[سؤال 11449]‏ ‏ ‏ 6575‏

‏ ‏ ‏ بسمه تعالی‏

‏در جریان یک نزاع خانوادگی در تاریخ 24 / 9 / 1358 قتلی واقع شده، مقتول در‏‎ ‎‏زمان فوت دارای مادر و برادر و خواهرانی بوده، بعد از مدتی مادر مقتول به مرگ‏‎ ‎‏طبیعی فوت می نماید. هم اکنون فرزندان مادر یعنی خواهران و برادر مقتول تقاضای‏‎ ‎


استفتائات امام خمینی (س)ج. 10صفحه 103

‏قصاص کرده اند، با عنایت به اینکه مقتول دارای فرزند پسر صغیر هم هست و مدعی‏‎ ‎‏هستند که حق قصاص به آن ها به ارث می رسد، آیا می توانند چنین تقاضایی داشته‏‎ ‎‏باشند یا خیر؟‏

بسمه تعالی، در فرض سؤال احوط آن است که در اجرای قصاص صبر نمایند تا فرزند صغیر به حدّ بلوغ برسد.

[سؤال 11450]‏ ‏ ‏ 6576‏

‏ ‏ ‏ بسمه تعالی‏

‏در مورد قتل عمدی که در اثر اختلافات و نزاع محلی واقع شده، اگر بعضی اولیای‏‎ ‎‏دم صغیر هستند و کبار از آن ها مطالب‏‏ۀ‏‏ قصاص می نمایند و وضع محل هم طوری است‏‎ ‎‏که بدون قصاص آرام نمی شود، قصاص جایز است یا نه؟ و در این صورت، اگر کبار از‏‎ ‎‏اولیای دم تعهد کنند و حتی سند بدهند که اگر صغیر بعد از بلوغ مطالب‏‏ۀ‏‏ دیه کند، کبار که‏‎ ‎‏حق قصاص را استیفا نموده اند، حق صغیر را از دیه بپردازند، آیا استیفای قصاص جایز‏‎ ‎‏است یا نه؟ در صورتی که تمام اولیای دم صغیر هستند و صلاح منطقه در قصاص‏‎ ‎‏باشد، آیا با مطالب‏‏ۀ‏‏ ولیّ شرعی صغار و یا بزرگان خانواده و تعهد ادای دیه در صورت‏‎ ‎‏مطالبه اولیای دم بعد از بلوغ، قصاص جایز است یا نه؟ ‏

‏لازم به تذکر است که ضد انقلاب، از عدم استیفای قصاص و تأخیر آن بهره برداری‏‎ ‎‏نموده و موجبات تحریک و تشنج را در منطقه ایجاد می نمایند.‏

بسمه تعالی، در فرض مذکور، قصاص نمایند.

[سؤال 11451]‏ ‏ ‏ 6577‏

‏ ‏ ‏ بسمه تعالی ‏

‏محضر مقدس حضرت آیت الله‌ العظمی امام خمینی، رهبر کبیر انقلاب اسلامی‏‎ ‎‏ایران، دام مجده العالی، خواهشمند است مسأله ای را که ذیلاً معروض می گردد پاسخ‏‎ ‎‏فرمایید:‏


استفتائات امام خمینی (س)ج. 10صفحه 104

‏شخصی به جرم قتل عمد محکوم به قصاص گردیده، اولیای دم صغیر هستند و‏‎ ‎‏طبق نظر حضرت عالی احتیاطاً بایستی تا کبیر شدن صغار، اجرای حکم به تأخیر بیفتد‏‎ ‎‏و پس از بلوغ، صغار شخصاً خواستار قصاص گردند. ‏

‏بیان فرمایید آیا در فرض مذکور می توان تا زمان کبیر شدن صغار، قاتل را در زندان‏‎ ‎‏بازداشت نمود، یا نمی توان؟ ‏

بسمه تعالی، صرف محکومیت به قصاص مجوّز حبس محکوم علیه تا زمان بلوغ و اظهار نظر وارث صغیر نیست، ولی اگر خوف فرار محکوم علیه در بین باشد، مانع ندارد کفیل یا وثیقۀ نقدی یا غیرنقدی اخذ نمایند و در صورت خوف فرار محکوم علیه، اگر مدت انتظار بلوغ صغار کوتاه باشد، حبس اشکال ندارد. 

[سؤال 11452]‏ ‏ ‏ 6578‏

‏ ‏ ‏ بسمه تعالی‏

‏حضرت امام خمینی، رهبر انقلاب اسلامی، روحی له الفداء ‏

‏در پرونده ای که موضوع آن ایراد ضرب منتهی به فوت است، برادر این جانب متهم‏‎ ‎‏پرونده می باشد. ولیّ دم، پدر مقتول که شخصی افغانی است، تا کنون اظهار می داشته‏‎ ‎‏که مقتول، وارث دیگری به جز خودش ندارد، و با گرفتن مبلغ معتنابهی ـ یک صد‏‎ ‎‏هزار تومان ـ از خانواد‏‏ۀ‏‏ فقیر و مستضعف متهم به قتل رضایت داده است. ولی فعلاً‏‎ ‎‏اظهار می دارد که مقتول مادری هم دارد که در افغانستان می باشد. با این که پدر مدعی‏‎ ‎‏است و معلوم نیست که واقعاً مادری برای مقتول هست یا خیر و به فرض بودن، با‏‎ ‎‏توجه به وضع موجود، رفتن به افغانستان ممکن نیست. دادگاه مربوطه هم اظهار‏‎ ‎‏می دارد حاکم شرع باید از ولی فقیه اجازه بگیرد با توجه به این که قریب 5 / 2 سال‏‎ ‎‏است که متهم زندانی است و از عمل خود نادم، و خانواده اش بی سرپرست و از ولیّ‏‎ ‎‏دم هم رضایت گرفته، ذیلاً مرقوم فرمایید که در این قضیه، تکلیف شرعی چیست؟ ‏

بسمه تعالی، اگر ولیّ موجود که مطالبۀ حق کرده، رضایت داده و ولیّ دیگر 


استفتائات امام خمینی (س)ج. 10صفحه 105

بر فرض وجود، مطالبۀ حق نکرده، نمی توانند او را زندانی کنند و باید او را رها نمایند. 

[سؤال 11453]‏ ‏ ‏ 6579‏

‏ ‏ ‏ بسمه تعالی‏

‏محضر مقدس رهبر عالی قدر، حضرت آیت الله‌ العظمی خمینی ‏

‏پس از سلام، عرض می شود: شخصی قتلی انجام داده و این مقتول دارای اولاد‏‎ ‎‏صغاری می باشد و صغار، ولی شرعی ـ که عبارت باشد از جد ـ دارند و ولی شرعی‏‎ ‎‏ایشان مطالب‏‏ۀ‏‏ قصاص می کند. آیا از نظر شرع مقدس اسلام باید صبر کرد تا صغار کبیر‏‎ ‎‏بشوند و یا این که بر طبق مطالبه ولی که جد باشد، می شود قصاص کرد؟‏

بسمه تعالی، احوط آن است که صبر کنند تا صغیر بالغ شود و دربارۀ قصاص یا گذشت نظر دهد، مگر آن که تأخیر قصاص موجب مفسده باشد و یا آن که خلاف مصلحت صغیر باشد، که در این صورت می توانند، ولی کبیر مطالبۀ قصاص نمایند. 

[سؤال 11454]‏ ‏ ‏ 6580‏

‏ ‏ ‏ بسمه تعالی ‏ ‏ 22 / 8 / 1362‏

‏محضر مبارک آیت الله‌ العظمی امام خمینی، دام ظله، بعدالتحیه‏

‏آیا پدر می تواند نسبت به فرزند صغیرش که مجروح شده، هم از دیه بگذرد و هم‏‎ ‎‏از قصاص و مجّاناً صرف نظر نماید، یا چنین حقّی ندارد؟ چون هیچ مصلحتی برای‏‎ ‎‏طفل در نظر گرفته نشده و در باب قصاص، فتوا و قانون بر این است که ولیّ صغیر حق‏‎ ‎‏ندارد قاتل را مجّاناً عفو نماید. ‏ ‏ دادستان کلّ کشور، یوسف صانعی‏

بسمه تعالی، در فرض مزبور احوط آن است که صبر کنند تا صغیر بالغ شود و در قصاص یا غیر آن، خودش تصمیم بگیرد و ولی صغیر در فرض مذکور، گذشتش صحیح نیست. 


استفتائات امام خمینی (س)ج. 10صفحه 106

[سؤال 11455]‏ ‏ ‏ 6581‏

‏ ‏ ‏ بسمه تعالی ‏ ‏ 7 / 11 / 1362‏

‏محضر مبارک آیت الله‌ العظمی الامام خمینی، دام ظله علی رؤوس المسلمین ‏

‏بعد التحیة والسلام، لطفاً به سؤال ذیل پاسخ مرقوم فرمایید:‏

‏اگر بعضی از اولیای دم که ولی بقی‏‏ۀ‏‏ اولیای غیربالغ می باشد، خواستار قصاص‏‎ ‎‏باشند، لکن قاضی تشخیص می دهد که ولی، غبط‏‏ۀ‏‏ آن ها را در نظر نگرفته و با فقر‏‎ ‎‏صغار و رضایت قاتل به پرداخت پولی در حدود یک و نیم میلیون تومان، باز‏‎ ‎‏درخواست قصاص می نماید. ‏

‏آیا اولاً چنین حقی را دارد، یا باید به نحوی صبر کرد تا صغار بالغ گردند؟ ‏

‏و ثانیاً اگر حق دارد، آنچه باید برای آن ها منظور نماید سهم آن ها از دیه است،‏‎ ‎‏همانند اختلاف کبار، یا سهم آن ها از مقدار پولی است که قاتل حاضر است بپردازد؟ ‏

‏و ثالثاً اگر به مقدار سهم از دیه باید بپردازد، یا در مورد اختلاف کبار، انتخاب دیه به‏‎ ‎‏عهد‏‏ۀ‏‏ کسی از اولیاء است که قصاص نمی خواهد، یا به عهد‏‏ۀ‏‏ کسی است که خواستار‏‎ ‎‏قصاص است؟ ‏ ‏ دادستان کل کشور، یوسف صانعی‏

بسمه تعالی، در فرض مرقوم، حق قصاص برای بعض ورثه ثابت نیست، تا صغار بالغ شوند و همگی مجتمعاً تصمیم بگیرند. 

[سؤال 11456]‏ ‏ ‏ 6582‏

‏ ‏ ‏ بسمه تعالی ‏ ‏ 12 / 6 / 1360‏

‏حضرت آیت الله‌ العظمی امام خمینی، مدّ ظله العالی‏

‏فردی خاطی تحت تعقیب قرار می گیرد و در دادگاه انقلاب یکی از شهرستان ها، به‏‎ ‎‏اعدام محکوم می گردد و حکم جهت تأیید به شورای عالی قضایی ارسال می گردد.‏‎ ‎‏خاطی که در سپاه پاسداران آن شهر بازداشت بوده، در این هنگام مبادرت به فرار‏‎ ‎‏می نماید. پاسداران به تعقیب او می پردازند، وی سنگر می گیرد و به طرف پاسداران‏‎ ‎


استفتائات امام خمینی (س)ج. 10صفحه 107

‏تیراندازی می کند که در نتیجه، فرماند‏‏ۀ‏‏ سپاه به شهادت می رسد و محکوم فراری نیز‏‎ ‎‏بعد از چند دقیقه، توسط بقی‏‏ۀ‏‏ پاسداران به هلاکت می رسد. علیهذا آیا دی‏‏ۀ‏‏ فرماند‏‏ۀ‏‏ سپاه‏‎ ‎‏را باید از اموال قاتل هلاک شده پرداخت یا خیر؟ حکم الله‌ را بیان فرمایید.‏

‏از خداوند بزرگ، موفقیت و سلامتی شما را آرزومندم.‏

بسمه تعالی، در مورد مرقوم دیه ثابت نیست. 

[سؤال 11457]‏ ‏ ‏  ‏---->‏ ‏ 6635

‏2. دو نفر محکوم به قتل یک نفر گردیده اند؛ اولیای دم می خواهند با پرداخت‏‎ ‎‏نصف دیه هر یک از محکومین، هر دو نفر را قصاص نمایند. در فرض مذکور انتخاب‏‎ ‎‏نوع دیه با کیست؟ با اولیای دم است یا با ورثۀ محکومین؟ ‏

بسمه تعالی، انتخاب نوع دیه در این مورد هم با کسی است که تکلیف به پرداخت دیه می شود؛ یعنی با اولیای دم که می خواهند قصاص نمایند. 

[سؤال 11458]‏ ‏ ‏  ‏---->‏ ‏ 6522

‏3. قصاص را ولیّ مقتول می خواهد خودش انجام دهد، ولی حاکم شرع به شخص‏‎ ‎‏دیگر واگذار نموده است، آیا کفایت می کند یا نه؟ بیان فرمایید. و اگر چنانچه کفایت‏‎ ‎‏نکرد قاضی قاتل است یا نه بیان فرمایید.‏

بسمه تعالی، اختیار با قاضی است، هر چند باید با مطالبۀ ولیّ مقتول باشد.

[سؤال 11459]‏ ‏ ‏  ‏---->‏ ‏ 6522

‏4. شخص را به وسیل‏‏ۀ‏‏ کارد یا چاقو و یا شمشیر یا چوب و یا سنگ یا لگد و‏‎ ‎‏یا  مشت کشتند؛ ولی قصاص را به وسیل‏‏ۀ‏‏ گلوله انجام می دهند. آیا کفایت می کند یا‏‎ ‎‏نه؟  اگر کفایت نمی کند قاضی مسئول است یا شلیک کنند‏‏ۀ‏‏ به دستور قاضی؟ بیان‏‎ ‎‏فرمایید.‏

بسمه تعالی، کفایت می کند. 

‎ ‎

استفتائات امام خمینی (س)ج. 10صفحه 108