کنگره اندیشه های اخلاقی ـ عرفانی امام خمینی (ره)
روش‌شناسی اندیشه اخلاقی ـ عرفانی امام خمینی
نسخه چاپی | ارسال به دوستان
برو به صفحه: برو

نوع ماده: مقاله

پدیدآورنده : دیلمی، احمد

محل نشر : قم

ناشر: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (س)

زمان (شمسی) : 1382

زبان اثر : فارسی

روش‌شناسی اندیشه اخلاقی ـ عرفانی امام خمینی

‏ ‏

‏ ‏

‏ ‏

  روش شناسی اندیشه اخلاقی ـ عرفانی امام خمینی

حجة الاسلام والمسلمین احمد دیلمی

 

‏ ‏

‏روش شناسی دقیق مبتنی بر شناخت ادوار این اندیشه و مناسبات‏‎ ‎‏اخلاق و عرفان است، مشرب فیلسوفانه و عارفانه و مشرب نقلی سه‏‎ ‎‏مکتب در حوزه مطالعات اخلاقی اندیشمندان مسلمان است؛ اولاً با توجه‏‎ ‎‏به اهمیت مراتب وجودی  انسان و قوای نفسانی او، که محوری ترین مبانی‏‎ ‎‏انسان شناسانه مکتب اخلاقی امام خمینی است می توان مشرب ایشان را‏‎ ‎‏دریافت و ثانیاً در باب معیار نیک و بد اخلاق می توان عدالت را از منظر‏‎ ‎‏امام حد وسط بین افراط و تفریط دانست، که آیات و روایاتی که متضمن‏‎ ‎‏واژه صراط مستقیم هستند موید این نظریه اند مقاله در بحث از مناسبات‏‎ ‎‏اخلاق و عرفان و دین، در مقام پاسخ به بعضی از سؤالات مثل اینکه آیا‏‎ ‎‏پاییندی به اخلاق یا عرفان خاص بدون اتکا به دین در کمال طلوب انسان‏‎ ‎‏کافی است یا نه؟ به نظریاتی اشاره کرده است که هر کدام از مشرب های سه‏‎ ‎‏گانه چه مشرب اخلاقی نقل که بر عمل خالصانه تاکید می کند و چه مکتب‏‎ ‎‏اخلاق فیلسوفانه که به تعدیل قوای درونی اهمیت می دهد و چه مشرب‏‎ ‎‏اخلاق عارفانه که بر بکارگیری ابزارهای تقویت محبت میان محب و‏‎ ‎‏محبوب اصرار می ورزند جایگاه مخصوص دارند که گاهی تلفیق آنها لازم‏‎ ‎‏و از دیدگاهی انفکاک آنها امکان ناپذیر است، از آموزه های معنوی امام(ره)‏‎ ‎‏مستفاد می شود که ایشان برای هر یک از این سه روش در جای خود‏‎ ‎‏ارزشی مخصوص به خود قائلند؛ روش اول تناسب با ساحت ملکی و عالم‏‎ ‎

مجموعه آثار کنگره اندیشه های اخلاقی ـ عرفانی امام خمینی (ره) ـ جلد 15چکیده مقالات کنگرهصفحه 343

‏شهادت وجود انسان همراه نیل به تعالی ملازمه این مقام است. روش دوم‏‎ ‎‏سازگار با ساحت برزخی  و خیالی وجود آدمی و ملازمه تکامل اوست و‏‎ ‎‏روش سوم شرط سلوک معنوی در ساحت غیبی و عقلی و روحانی است،‏‎ ‎‏امام بعضا به آموزه های درونی این سه مشرب انتقاداتی داشته اند، لذا‏‎ ‎‏نمی توان ایشان را پیرو مطلق یکی از مشرب های سه گانه پنداشت به همین‏‎ ‎‏جهت است که در جای جای  آثار خویش، شریعت و ظاهر گریزی برخی‏‎ ‎‏از صوفیه را به شدت به باد انتقاد می گیرد.‏

‏ ‏

‎ ‎

مجموعه آثار کنگره اندیشه های اخلاقی ـ عرفانی امام خمینی (ره) ـ جلد 15چکیده مقالات کنگرهصفحه 344