خیار شرط

‏‏خیار شرط‏

‏‏[سؤال 7139]‏‏ ‏ ‏ 3601‏

‏‏ ‏ ‏ بسمه تعالی‏

‏‏محضر مبارک حضرت آیت الله‌ العظمی امام خمینی‏

‏‏در موقع انجام معامله که قیمت معین است و قرار بر این است که کالا یک سال بعد‏‎ ‎‏تحویل مشتری گردد؛ آیا فروشنده می تواند شرطی قرار دهد که قیمت در موقع تحویل‏‎ ‎‏کالا مجدداً محاسبه شود و بر اساس نرخ روز وجه را دریافت نماید یا خیر؟‏

‏‏بسمه تعالی، اگر معامله شود به قیمتی که وقت تحویل جنس تعیین‏‎ ‎‏می شود، معامله باطل است و گیرنده جنس، ضامن آن است و در صورت‏‎ ‎‏تلف، باید قیمت روز تلف را بپردازد. ولی چنانچه قیمت معلوم باشد و‏‎ ‎‏معامله واقع شود و در ضمن آن شرط گردد که در صورت ترقی قیمت‏‎ ‎‏جنس تا وقت تحویل، فروشنده بتواند عقد را فسخ کند و مجدّداً به قیمت‏‎ ‎‏روز تحویل، معامله شود، معامله صحیح و شرط در ضمن آن نافذ است.‏‎ ‎‏لکن این در صورتی است که در وقت معاملۀ جدید، عین مورد معامله از‏‎ ‎‏بین نرفته باشد. بلی، اگر مورد معامله کلی باشد، اشکال ندارد.‏

‏‏[سؤال 7140]‏‏ ‏ ‏  ‏‏---->‏‏ ‏‏ 6479‏

‏‏4. اگر با تنظیم قولنامه ملک به تصرف خریدار داده شد، پس از انصراف مالک و‏‎ ‎‏عدم رضایت او بر فروش، تصرف خریدار شرعاً جایز است یا خیر؟‏

‏‏بسمه تعالی، در صورتی که معامله تمام شده، اگر شرط شده که با انصراف‏‎ ‎‏مالک، معامله منفسخ باشد، پس از آن تصرف خریدار باید با رضایت‏‎ ‎‏فروشنده باشد.‏

‏
‏‎

‎‏[سؤال 7141]‏‏ ‏ ‏ 3602‏

‏‏ ‏ ‏ بسمه تعالی ‏ ‏ 9 / 8 / 1358‏

‏‏پیشگاه رهبر انقلاب اسلامی ایران، زعیم عالی قدر حضرت آیت الله‌ حاج سید‏‎ ‎‏روح الله‌ الموسوی الخمینی، دامت برکاته‏

‏‏با کمال ادب به استحضار می رساند: متعاملینی در دفترخانۀ اسناد رسمی، ملکی را‏‎ ‎‏به عنوان خرید و فروش بر اساس بیع شرط، معامله می کنند که در مسائل 2126 و‏‎ ‎‏2127 رسالۀ آن حضرت صراحت دارد. بعد از انقضای مدت، اگر متعاملین حاضر به‏‎ ‎‏تمدید شده باشند، پس از انقضای مدت اولی، آیا خریدار حق مطالبۀ اجارۀ تمدید‏‎ ‎‏شده را دارد یا خیر؟ مستدعی است نظر مبارک را اعلام فرمایند.‏

‏‏بسمه تعالی، حق ندارد.‏

‏‏[سؤال 7142]‏‏ ‏ ‏  ‏‏---->‏‏ ‏‏ 3431‏

‏‏2. معاملات بیع شرطی ملک یا منزل که زمان بیع آن منقضی شده و با اخطار مکرر‏‎ ‎‏طلبکار بدهکار از پرداخت آن امتناع ورزیده تا این که طلبکار با تحمل خسارات طبق‏‎ ‎‏قانون جاری مملکت به خود انتقال داده است نظریه شما چیست؟‏

‏‏بسمه تعالی، اگر بیع شرط فرار از ربا نباشد صحیح است و بعد از انقضای‏‎ ‎‏مدت و عدم فسخ فروشنده لازم می شود ولی اگر وسیلۀ ربا خواری باشد در‏‎ ‎‏حکم ربا و باطل است.‏

‏‏[سؤال 7143]‏‏ ‏ ‏ 3603‏

‏‏ ‏ ‏ بسمه تعالی‏

‏‏پیشگاه رهبر عالی مقام حضرت آیت الله‌ العظمی امام خمینی دامت بقائه‏

‏‏زنی برای امرار معاش خود و شوهرش ملک شخصی خود را در بیع الشرط‏‎ ‎‏می گذارد و مبلغ یک هزار تومان هر ماه می گیرد، ضمناً بین طرفین قرار می شود که اگر‏‎ ‎‏به مدت معلوم، وجه به مشتری پرداخته شود خود مالک است، در موعد معینه وجه به‏
‏‎

‎‏مشتری پرداخت نشده و مالک مورد بیع الشرط را مالک شده است و آن را به دیگری‏‎ ‎‏فروخته. پس از انقضای مدت یک سال شوهر آن زن ملک مزبور را از مشتری‏‎ ‎‏خریداری نموده است، بفرمایید ملک مجدداً به زن برمی گردد یا مالک، شوهر آن زن‏‎ ‎‏می شود؟ یاری فرمایید.‏

‏‏بسمه تعالی، اگر بیع شرط حقیقی بوده در فرض مذکور زمین ملک شوهر‏‎ ‎‏است و اگر به منظور فرار از ربا انجام شده اصل معامله باطل و زمین باقی‏‎ ‎‏به ملک زن است.‏

‏‏[سؤال 7144]‏‏ ‏ ‏ 3604‏

‏‏ ‏ ‏ بسمه تعالی‏

‏‏حضور محترم بنیان گذار جمهوری اسلامی، امام خمینی، دامت برکاته ‏

‏‏1. شخصی می میرد و از او یک پسر و یک دختر باقی می ماند و از بابت ترکه یک‏‎ ‎‏باب خانه و یک باغ می ماند. نامبرده در حال حیات خود نصف خانه را در مقابل‏‎ ‎‏شصت تومان بیع شرط می نماید که پسر بزرگ شود و مبلغ مزبور را بدهد و سند را‏‎ ‎‏پس بگیرد. آیا دختر در آن نصف حق پدری دارد یا نه؟ ‏

‏‏2. باغ را سه حصه نماید. محدوداً شمالاً علی محمد، شرقاً مشهدی حسین و حاج‏‎ ‎‏رحیم، جنوباً نعلبندی، غرباً شارع می باشد. برای حق عبور نه یک متر زمین و نه پنج‏‎ ‎‏تومان پول نداده است. شرعاً، عرفاً و قانوناً این ضعیفه حق دارد یا ندارد؛ حق عبور؟‏

‏‏بسمه تعالی، بعد از فسخ بیع شرط، همه ورثه در مورد آن حق دارند و سؤال‏‎ ‎‏دوم مفهوم نشد.‏

‏‏[سؤال 7145]‏‏ ‏ ‏ 3605‏

‏‏ ‏ ‏ بسمه تعالی ‏ ‏ 20 / 7 / 1361‏

‏‏محضر مبارک رهبر عظیم الشأن و زعیم بزرگوار، حضرت آیت الله‌ العظمی امام‏‎ ‎‏خمینی، دامت برکاته‏

‏
‏‎

‎‏پس از عرض سلام؛ همواره از درگاه خداوند منان عظمت و نصرت اسلام و‏‎ ‎‏سلامت و طول عمر مقام معظم رهبری را مسئلت دارم. متمنی است نظر مبارک‏‎ ‎‏آیت اللهی را در مورد مسأله زیر بیان فرمایید:‏

‏‏شخصی در حدود 42 سال قبل زمین زراعتی خود را در قبال دریافت مبلغی پول‏‎ ‎‏در مدت 4 ماه و پنج روز بیع شرطی، معامله می کند. پس از گذشت مدت معلوم و‏‎ ‎‏نپرداختن بدهی، زمین به تصرف طلبکار در می آید. اکنون پس از 42 سال و گذشت‏‎ ‎‏مدت معامله و فوت بدهکار، پسرش ادعا نموده که من همان مبلغ 42 سال قبل را‏‎ ‎‏می پردازم و زمین را تصرف می کنم. اما طلبکار می گوید که من پس از گذشت مدت 4‏‎ ‎‏ماه و پنج روز مالک زمین شدم و هم اکنون زمین ملک من است. خواهشمند است در‏‎ ‎‏این مورد حکم الله‌ را صادر فرمایید. طول عمر آن رهبر عظیم الشأن و نصرت اسلام را‏‎ ‎‏مسئلت دارم. والسلام علیکم ورحمة الله‌‏

‏‏بسمه تعالی، اگر واقعاً به بیع شرط زمین فروخته شده، در مقابل مبلغ معین،‏‎ ‎‏با گذشت مدت و عدم پرداخت ثمن، معامله لازم و حق فسخ ساقط‏‎ ‎‏می شود. ولی اگر مبلغ به صورت وام بوده و بعد از گذشت مدت بخواهد در‏‎ ‎‏مقابل بدهی، زمین را تصرف نماید، حق ندارد.‏

‏‎ ‎

‏‎

‎