بخش سوم: ظهور حکومت پهلوی در ایران
فصل سوم: شرح حال مختصر حضرت امام خمینی
تحصیلات
نسخه چاپی | ارسال به دوستان
برو به صفحه: برو

نوع ماده: کتاب فارسی

پدیدآورنده : پسندیده،مرتضی

محل نشر : تهران

ناشر: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (س)

زمان (شمسی) : 1392

زبان اثر : فارسی

تحصیلات

‏ ‏

‏امام در مکتب خانۀ ملا ابوالقاسم تحصیل می کردند. ملا ابوالقاسم پیرمردی بود که‏‎ ‎‏مکتب خانه اش نزدیک منزل ما بود. من هم پیش او درس خوانده بودم. هر یک از ما‏‎ ‎‏بچه ها در مکتب خانه روزی نیم جزء قرآن می خواندیم و هر وقت کسی قرآن را ختم‏‎ ‎‏می کرد و به آخر می رسید، رسم بود که به سایر بچه ها و به ملاّ نهار بدهد.‏

‏امام پس از ختم قرآن که سنش هفت سال بود تقریباً برای فراگیری ادبیات و درس‏‎ ‎‏عربی، نزد شیخ جعفر پسر عموی مادر ما رفتند و بعد از او پیش میرزا محمود افتخار‏‎ ‎‏العلما. درسهای ابتدایی را نزد مرحوم حاج میرزا محمد مهدی (دایی مان) شروع و سپس‏‎ ‎

کتابخاطرات آیت الله پسندیدهصفحه 216

‏نزد مرحوم حاج میرزا رضا نجفی (که شوهر خواهرمان بود) منطق را شروع کردند و بعد‏‎ ‎‏هم منطق و مطول و سیوطی را نزد من خواندند. و ضمناً  نزد من مشق هم می کردند چون‏‎ ‎‏من تا اندازه ای خط نستعلیق را خوب می نوشتم ولی طوری شده بود که خطشان به خط‏‎ ‎‏من خیلی شبیه شده بود و به اندازه ای شبیه بود که یکبار من نصف کاغذ را نوشتم و‏‎ ‎‏نصف دیگرش را ایشان نوشتند و هیچ کس نمی توانست بین این دو خط فرق بگذارد.‏

‏در هر صورت امام تا 16،17 سالگی در خمین بودند و بیشتر دروس مقدماتی را نزد‏‎ ‎‏من خواندند سپس در سال 1336 قمری به اراک رفتند. در آن وقت مرحوم حاج شیخ‏‎ ‎‏عبدالکریم حائری در اراک بودند. مرحوم حاج آقا نورالله عراقی در نظر مردم مقدم بر‏‎ ‎‏حاج شیخ بود ولی حاج شیخ علماً بر همه مقدم بود. امام در آن سال به سلطان آباد‏‎ ‎‏(اراک) رفتند و نزد مرحوم شیخ محمد گلپایگانی منطق و نزد مرحوم آقا عباس اراکی‏‎ ‎‏شرح لمعه خواندند.‏

‏مرحوم آیت الله حائری در رجب سال 1340 قمری (نوروز 1301 شمسی) از اراک‏‎ ‎‏به قم هجرت کردند،امام هم بدنبال هجرت حاج شیخ، به قم رفتند. یعنی به خمین آمدند‏‎ ‎‏و از خمین به قم تشریف بردند.‏

‏در قم تتمۀ مطول را نزد مرحوم ادیب تهرانی موسوم به آقا میرزا محمد علی و سطوح‏‎ ‎‏را نزد مرحوم آقای حاج سید محمد تقی خوانساری و بیشتر نزد مرحوم آقا میرزا سید‏‎ ‎‏علی یثربی کاشانی تا آخر سطوح ـ خواندند و با ایشان به درس خارج مرحوم آیت الله ‏‎ ‎‏حائری می رفتند و عمدۀ تحصیلات ایشان نزد آن مرحوم بوده است فلسفه را نزد مرحوم‏‎ ‎‏حاج سید ابوالحسن قزوینی و ریاضیات، هیئت و حساب را نیز نزد ایشان و مرحوم آقا‏‎ ‎‏میرزا علی اکبر یزدی خواندند و عمده استفاده ایشان در علوم معنوی و عرفانی نزد‏‎ ‎‏مرحوم آقای آقا میرزا محمد علی شاه آبادی بوده است.‏

‏تا وقتی که مرحوم حائری در حیات بودند (سال 1355 هجری قمری)ایشان به درس‏‎ ‎‏آن مرحوم حاضر می شدند در آن زمان موقعیت علمی امام خیلی زیاد شده بود و‏‎ ‎‏خودشان فقه و اصول را تدریس می کردند. عرفان و فلسفه را هم خصوصی به بعضی از‏‎ ‎‏زبدگان درس می دادند.پس از فوت مرحوم آیت الله حائری با عده ای از فضلا و رفقا‏‎ ‎‏مباحثه برقرار کردند تا آنکه مرحوم آیت الله بروجردی رحمت الله علیه به قم آمدند. امام‏‎ ‎

کتابخاطرات آیت الله پسندیدهصفحه 217

‏برای ترویج ایشان به درس حاضر می شدندو به اظهار خودشان استفاده هم کرده اند در‏‎ ‎‏آن اوقات بر حسب تقاضای جمعی از آقایان مثل مرحوم آقای مطهری و غیره در مسجد‏‎ ‎‏سلماسی قم به تدریس خارج فقه مشغول شدند و از علوم عقلیه باز ماندند و این درس‏‎ ‎‏خارج در تمام مدت اقامت در نجف اشرف ادامه داشت. (پس از انتقال به پاریس اوضاع‏‎ ‎‏دگرگون گردیده و حسب وظیفه شرعی و تکلیف ضروری به اهم امور اشتغال داشتند.)‏

‏مجلس درس امام موج می زد از علمای زیادی که برای استفاده بدان جا می رفتند.‏‎ ‎‏امام از نبوغ و استعداد فوق العاده ای برخوردار بودند، با اینکه بیست سال اول عمرشان را‏‎ ‎‏در تحصیل ادبیات گذراندند و مدت زیادی به ادبیات پرداختند با این حال از سال 1340‏‎ ‎‏تا 1347 (ه.ق) جهش فوق العاده ای در ایشان پیدا شد که حتی اسفار را هم پشت سر‏‎ ‎‏گذاشتند و از فضلا و شخصیت های برجستۀ حوزۀ علمیه به شمار می آمدند.‏

‏ ‏

‎ ‎

کتابخاطرات آیت الله پسندیدهصفحه 218