انسان کامل از منظر امام خمینی (س)
پدیدآورنده (ها): محمدیان، عباس (عضو هیأت علمی دانشگاه تربیت معلم سبزوار)
چـکیده:
انسان کامل حقیقة الحقایق و روح الارواح و صورت همة صورتها و مادة المواد و جامع جمیع مراتب کـمال اسـت کـه صفات جمال و جلال را در خود به صورت مخفی دارد. از نظرگاه عارفان، انسان کامل انسانی است که بـه خدا می رسد و مظهر کامل همة نامها و صفات حق می شود. تعبیر انسان کامل در قـرآن و سنّت به کار نـرفته و بـه جای آن از تعبیر مسلمان و مؤمن کامل (انسانی که در مسیر دین و ایمان به کمال رسیده) استفاده شده است.
در این مقاله، ابتدا، دربارة صورت انسان کامل و جایگاه او در عالم آفرینش و ارتباطش با سایر موجودات و مـباحث مرتبط با آن، از دیدگاه امام سخن به میان آمده است. در ادامه راجع به مصادیق تام و حقیقی انسان کامل، یعنی پیامبر اکرم (ص) و سایر معصومین (ع) بحث شده است.
در پایان نیز مقامات انسان کامل بـه اعـتبارات مختلف بیان شده و انسان برترین موجود آفرینش و شگفت انگیزترین مخلوقی دانسته شده که پا به عرصة وجود نهاده است.
سه شنبه, ۲۸ تیر ۱۴۰۱ - ۱۲:۰
نگارنده در این نوشتار به شرح دو بخش از مباحث کتاب شرح منظومه حاج ملاهادی سـبزواری پرداخـته و در انـجام این مهم، تقریرات فلسفة امام خمینی را مبنای کار خویش قرار داده است. بخش اول در مورد اثبات وجـود واجب تعالی و بخش دوم دربارة توحید واجب الوجود است.
روش کار در این مقاله بـدین صورت است که ابـتدا عـبارات کتاب شرح منظومه حاج ملاهادی سبزواری ارائه گردیده و سپس در ذیل آن مطالب شرح می شود.
سه شنبه, ۲۸ تیر ۱۴۰۱ - ۱۱:۴۸
بطور قطع یکی از ویژگیهای امام خمینی (س) آگاهی از تاریخ بود، این مسئله با نگاهی اجـمالی بـه سـخنان امام که مملو از استشهادات تاریخی است کاملا روشن است. طـبعا چنین آگاهی تاریخی در کنار دهها عامل فکری و تربیتی دیگر، به عنوان یک عامل در تکوین شخصیت عظیم امام بـه حـساب مـی آید. نتیجه این امر پیش بینی های خاصّ سیاسی حضرت امام بود کـه بـرای بسیاری دیگر حتّی قابل تصوّر نیز بوده است و درست در همین مورد و نظایر آن است که امام از سـایرین مـمتاز گـردیده است.
سه شنبه, ۲۸ تیر ۱۴۰۱ - ۱۱:۳۹
امام به عنوان ایدئولوگ فکری انقلاب، ابتدا وضع موجود را نفی و طرد نمود و سرانجام با طرح درس «ولایت فقیه» نظام آرمانی و مطلوب خود را ـ که از بسیاری جهات بـا نـظامهای مـستقر تفاوت داشت ـ ترسیم کرد. بـدیهی اسـت تـحقق این اندیشه مستلزم ساز و کاری جدید و به طور مشخص یک نظریه انقلابی بود. انقلاب مکانیسمی برای درهم شکستن مناسبات ظالمانه مـوجود بـه مـنظور فراهم ساختن زمینه لازم جهت تحقق حاکمیتی مبتنی بـر اسـلام به وسیله علمای شیعه بود که در شرایط بحران ناشی از غاصب بودن حکومتهای موجود و فقدان شرایط لازم برای استقرار حاکمیتی مـطلوب مـطرح مـی گردید. در پایان نگارنده راهکارهای اجرایی انقلاب را از نگاه امام ارزیابی می کند.
دوشنبه, ۲۰ تیر ۱۴۰۱ - ۱۱:۵۰
موضوع جوان، تعلیم و تربیت و اسـتخراج دیـدگاه امـام (س) در مورد آن، واجد پیچیدگی های چندگانه ای است. از سویی تعلیم و تربیت با ابعاد مختلف و متنوع آن وجود دارد، و از سـوی دیگر، پرداختن به جوان و دوره جوانی که دوره التهاب، هیجان، شور و نشاط، امید و آرزو و تـوانایی های بسیار است، امر سـهلی نـیست و بالاخره کشف زوایای وجودی و دریافت اندیشه سترگ امام علیه السّلام، مستلزم شناخت همه جانبه آن شخصیت بزرگ است-که این خود نیازمند احاطه بر تمامی گفتارها و سیره و رویه های علمی آن مربی عالی قـدر در موقعیت های تربیتی است که امری پس دشوار است. اما از باب وظیفه و ادای دین به آن بزرگ مرد قرن معاصر، می کوشیم، نتیجه مطالعه و بررسی دیدگاه ها و بعضا وارسی سیره عملی آن حضرت در موضوع جوان و تعلیم و تربیت را بـه صـورت خلاصه ارایه نماییم.
دوشنبه, ۲۰ تیر ۱۴۰۱ - ۱۱:۴۵
اکنون در این مقاله در نظر داریم که به شرح و تحلیل یک تعلیقه انتقادی دیگر از امام بپردازیم. این تعلیقه در فص نوحی و به مناسبت بحث تنزیه و تشبیه در دعوت نوح (ع) به نگارش درآمـده است. شکی نیست که یکی از مهمترین و بنیادی ترین مباحث در حوزه کلام و الهیات, مبحث الهیات تنزیهی و تشبیهی و طبقه بندی ادیان براساس این دو نوع الهیات است. بحث از الهیات تنزیهی و تشبیهی در واقع بحث بر سر مـسأله مـنطق دعوت انبیا یعنی تعیین نوع این دعوت در انبیا و ادیان الهی از میان دو نوع تنزیهی یا تشبیهی آن است. حضرت امام در این تعلیقه, ضمن بیان دیدگاه انتقادی خود در این خصوص, به نقد دیـدگاه اسـتادش، عارف شاه آبادی، نیز می پردازد.
دوشنبه, ۲۰ تیر ۱۴۰۱ - ۱۱:۴۲
یکی از مسائلی که از دیرباز در حوزه دین پژوهی مطرح بوده، مسئله رابطه علم و دین و تعارض یا تعامل این دو است. سنجش مناسبات علم و دین از جمله مباحث کلام جدید نیز به شمار می رود. این مقاله در پی آن است که با رویکرد توصیفی ـ تحلیلی، به بررسی مناسبات علم و دین از منظر امام خمینی (س)، به عنوان یکی از بزرگ ترین متفکران معاصر دینی، بپردازد. بر اساس این تحقیق، امام خمینی (س)، کسانی را که قایل به تعارض میان علم و دین هستند به شدت مورد انتقاد قرار می داده است. امام (س) تعارضاتی را که در برخی مواقع بین علم و دین به وجود می آید، ظاهری و صوری می دانند. ایشان علم جدای از دین را نه تنها منشأ سعادت نمی داند، بلکه آن را عامل شقاوت انسان عنوان می کنند. علم و دین همانند دو بال عمل کرده و این قابلیت را خواهند داشت که تمامی نیازهای بشر را پاسخگو باشند. بر این اساس، ما برآنیم تا با ارائه کلیتی از مبانی علمی ـ دینی امام (س)، چگونگی رابطه این دو مقوله مهم را تبیین نماییم.
دوشنبه, ۲۰ تیر ۱۴۰۱ - ۱۱:۲۴
حـاکم اسلامی دارای چنان اختیارات ویژه ای است که می تواند با صدور دستورات موردی با تقیید و تخصیص و حتی تعطیل موقت احکام شرع روابط اجتماعی را چنان تنظیم کند که به نیاز زمان و مکان پاسخ بگوید.
دوشنبه, ۲۰ تیر ۱۴۰۱ - ۱۱:۲۱
فـقه سـیاسی شیعه، اگرچه در دوران گذشته، با توجه به بنیان های معرفت شناختی و روش شناختی خاص خود، از هویت و خصائص ویژه ای برخودار گـردیده، در برابر فقه سیاسی اهل سنت، از این هویت خود دفاع تئوریک کرده است، تا پیش از نـهضت مشروطیت در ایران تا حـدودی کـم فروغ می نمود. پیدایش حادثه مذکور، توسعه و سبط فقه سیاسی شیعه را بهمراه داشت. حادثه مذکور از این منظر، سریان اجتهاد شیعی به عرصه سیاست را بدنبال داشت، در نتیجه، از این دوران به بعد می توان ارتباط اجتهاد با عـمل سیاسی را آشکارا مشاهده کرد. فقه سیاسی و اجتهاد براین اساس با تحولات جدّی و اساسی روبرو گردید اما بدلائلی که بررسی آنها از حوصله نوشتار حاضر خارجاست، تا دهه ۴۰ دچار نوعی فترت و رکود گردید.
دوشنبه, ۲۰ تیر ۱۴۰۱ - ۱۱:۱۶
جمهوری اسلامی ایران در حوزه روابط بین الملل به عنوان بازیگری خاص شناخته شده است، طوری که رفتارهای آن در اغلب موارد با نظریه ها و مفاهیم رایج در این حوزه قابل تبیین نیست. این خاص - بودگی معلول شرایط تاریخی، سیاسی، فرهنگی و مولفه های ارزشی حاکم پس از انقلاب اسلامی است. و اندیشه های سیاسی بنیانگذار ج. ا. ایران به عنوان چراغ راهنمای این نظام سیاسی از اهمیت ویژه ای برخورداراست. امام خمینی (س) دارای اندیشه سیاسی و انقلابی خاص بود که اساس حکمرانی را شکل داد، این نگرش خاص به حوزه سیاست، تبعاتی در حوزه روابط خارجی بوده و نگاه خاصی را در این حوزه ایجاد کرده است. در این مقاله سعی شده به این پرسش پاسخ داده شود که نگرش قدسی به سیاست چه شاخصه هایی در اندیشه های سیاسی امام خمینی (س) داشته و چه تأثیری بر حوزه روابط خارجی گذاشته است. در پاسخی فراخور، اندیشه سیاسی ایشان به روش تحلیل محتوای کیفی مورد مطالعه قرار گرفته و شاخص های تعریف شده برای قدسی انگاری سیاست مورد بررسی قرار گرفته اند. فرضیه مقاله آن است که نگاه قدسی به سیاست باعث شکل گیری آموزه ثنویت (پیکار دائمی حق و باطل) در روابط خارجی ایران شده است و ایران در این نبرد قدسی، راهبر و پیشرو جبهه حق می باشد.
دوشنبه, ۲۰ تیر ۱۴۰۱ - ۱۱:۱۲
متفکران فـلسفه ی سیاسی غرب بر این باورند که اصلِ "اراده ی خودبنیان " به عنوان شاخصِ ارجـمندی انسان به مثابه مـوجودی عـقلانی که حق دارد در مورد سرنوشت خویش تصمیم گیری کند، تنها در سایه سار دموکراسی ظهور می یابد؛ چراکه اراده های خودبنیان، تنها معیار وضع قوانین و مشروعیت نهادهای اجتماعی و سیاسی در دموکراسی است. این نوشتار با شـیوه ی اسنادی ـ تحلیلی اصل اراده ی خودبنیان در اندیشه سیاسی امام خمینی، به عنوان پایه گذار حکومت مبتنی بر مأذونیت و مشروعیت الهی، را بررسی و ارزیابی کرده و ضمن تبیین عدم پاسداشت اصل اراده ی خودبنیان در الگوی دموکراسی غربی و مـلاحظه اصـول پذیرفته شده در اندیشه ی سیاسی امام خمینی ـ هم چون تکثر اراده ها، پاکی سرشت انسان و ناکارآمدیِ تحمیل ـ نشان می دهد که مأذونیت الهی در حکومت اسلامی هرگز ملازم به دیگرآیینی اراده نخواهد بود.
دوشنبه, ۲۰ تیر ۱۴۰۱ - ۱۱:۸
طرح حکومت اسلامی در اندیشه امام خمینی و سید قطب؛ مصر و ایران، قطب و امام (س)
پدیدآورنده (ها): عوض، صالح؛ خسروشاهی، سید هادی
امام خمینی (س) در ایران و سید قطب در مصر، دو نماد اسلام روشنایی بخش این قرن هستند که رویارویی با ستمگران و طـاغوت های جهانی و محلی را بر مسلمانان لازم و سکوت و مماشات در برابر آنان به بهانه تقیه را گناه مـی دانند. امام خمینی (س) که در سـال۱۳۴۲ شـمسی، با درک کامل شرایط تاریخی امت اسلامی، به اجتهاد و فتوا رسید، از همان ابتدا اطاعت از حاکمیت واپسگرای طاغوتی را از ریشه مردود اعلام کرد و هر نوع سازش با آن را غیرممکن دانست. وی ایستادگی در مقابل طاغوت و نابودی آن را واجب شـرعی دانست که همین امر محور اصلی جذب مسلمانان ایران، در روند ریشه کن سازی رژیم طاغوت بود. سید قطب نیز با رویکردی مشابه امام خمینی (س)، مردم مصر و سایر مسلمانان را به براندازی سلطه مشرکان و سردمداران جاهلیت مـعاصر دعـوت کرد. در ذیل، مقاله ای از صالح عوض که آیت الله سید هادی خسروشاهی آن را ترجمه کرده است، با همین مضمون و با اندکی تلخیص از نظر می گذرد.
دوشنبه, ۲۰ تیر ۱۴۰۱ - ۱۱:۳
اندیشه سیاسی مـجموعه ای از آرا و عـقاید اسـت که به شیوه ای عقلانی، منطقی و مستدل، فراتر از آرا و ترجیهات شخصی، درباره چگونگی سازمان دادن به زندگی سـیاسی مطرح میگردد. امام خمینی (س) به حوزه های گوناگون علمی نظیر فلسفه، عـرفان، اصول، فقه و... اشراف داشـت، بـه گونه ای که این ویژگی از ایشان شخصیتی جامع الاطراف ساخته و اندیشه هایشان را از عمق، غنا و ماندگاری شگرفی برخوردار کرده است. با بررسی آثار علمی و سیره نظری و عملی ایشان میتوان به نوعی نظام اندیشه ای مـنسجم، جامع و منطقی دست یافت که اجزای گوناگون آن با هم دارای ارتباط وثیقی هستند. مبانی فلسفی اندیشه سیاسی امام خمینی (س) متأثر از «معرفت شناسی»، «هستی شناسی» و «انسان شناسی» خاص ایشان است. این مبانی چارچوب، مـحدوده و غـایت های اندیشه سیاسی ایشان را به شدت تحت تأثیر قرار داده است. هرچند بین معرفت شناسی، هستی شناسی و انسان شناسی ایشان هم ارتباط و پیوستگی وجود دارد. ولی در این مقاله مبانی هستی شناسانه اندیشه سیاسی امـام خـمینی (س) مورد بررسی قرار گرفته و به این سؤال پاسخ داده می شود: مبانی هستی شناسی فلسفی امام خمینی (س) چیست ؟ این مبانی چه تأثیری در شکل گیری اندیشه سیاسی ایشان داشته است ؟ در نگاه امام هـستی دارای مـراتب گوناگونی است و اندیشه سیاسی ایشان بر اساس جهان بینی الهی، توحید مدار است.
دوشنبه, ۲۰ تیر ۱۴۰۱ - ۱۰:۵۵
امام خمینی (س) به تهذیب نفس و رشد قوای روحـی و اخلاقی شاگردان، اهمیت زیادی می داد؛ از این رو، به دنبال آغاز تدریس فلسفه و عرفان، به منظور تعلیم امور اخلاقی و علوم معنوی، جلسه ی پند و اندرز برقرار کرد. در آغاز، این جلسه خیلی محدود بود و تنها عـدهای از افـراد شایسته و مورد اعتماد معظم له می توانستند شرکت کنند و از روی کتاب منازل السائرین، مسائل معنوی، معارف الهی و راه تهذیب و تزکیه ی نفس را برای آنان بازگو می کرد. به تدریج دامنه ی این درس توسعه یافت و هر هفته، یک روز در سـطح حـوزه تشکیل می شد و علاوه بر روحانیان صدها نفر از کسبه، کارگران و بازاریان قم نیز در جلسه ی درس اخلاق شرکت می کردند. به تدریج شعاع و آثار روحی و معنوی اینـ مـحفل روحانی به آن جا رسید که اهـالی دیگـر شهرستان ها و مرکز نیز خبردار شده، هر هفته راهی قم می شدند و محل درس در مدرسه ی فیضیه آکنده از جمعیت می شد و مجلس رونق به سزایی پیدا می کرد. استقبال فراوان و اظـهار عـلاقه ی شایان مردم به این مـجلس، امـام خمینی را بر آن داشت که جلسه را در هر هفته دو روز (پنج شنبه ـ جمعه﴾ برقرار سازد تا عموم طبقات با تطبیق وضع کسب و کار خود بتوانند در این مجلس درس شرکت کرده، از سخنان آموزنده و سازنده ی ایشان استفاده کنند.
دوشنبه, ۲۰ تیر ۱۴۰۱ - ۱۰:۴۰
امام «عابدی» اسـت که بـه عبودیت عشق می ورزد، و جلوه ی معشوق هرگونه بندگی و بردگی وخودبینی و خودکامگی را، در وجود او نیست و نابود می نماید. شخص فقیه راستین که از نـظر امـام ولایتـش بر امت اسلامی ضروری و واجب شمرده می شود، انسانی اسـت که غیرت محبوب و جلوه ی معشوق، هرگونه مجال وسوسه انگیز "من" را در وجودش مندک ساخته و به حقیقت دین و حقیقت انسان واقف اسـت و کلام او، کلام خـالق او، و ولایت او تـجلی ولایت خداوند است؛ در عرفان امام، «عشق» در نهایت «بندگی» و «عبودیت» در نهایت «وارستگی» مـعنا یافـته و عزت انسان و شرافت مسلمان در این شیفتگی و آراستگی و پیراستگی تحقق یافته است.
دوشنبه, ۲۰ تیر ۱۴۰۱ - ۱۰:۱۵
تـبدیل مـزاح روحـانی و ولادت ثانوی در لسان عرفا تعبیر دیگری از موت ارادی است. موت ارادی که مستلزم اعراض از مشتهیات نفسانی است بـه انتقال از حیات نفسانی و ظاهری می انجامد و این انتقال از بُعد ظاهری، نفسانی و خاکی آدمـی منجر به ظهور بـُعد غـیبی و الهی انسان می گردد و این مسئله در آرای امام خمینی و مولوی به کرات مورد بحث قرارگرفته است. ولادت ثانوی که یک ولادت ربانی است با مرکب عشق، رضا، تسلیم و سرسپردگی خالصانه محقق می شود؛ ازسوی دیگر در این سلوک مـتعالی و هجرت از بُعد فرودین به اعلی مرتبه وجود، تأییدات الهی نیز درکنار مجاهده محبانه سالک کارساز است. سالک با عنایت حق بیدار می شود و هدف از خلقت را درمی یابد و با همین آگاهی در طریق هجرت که در آرای امـام خـمینی و مولوی نقطه آغاز آن «خویشتن» سالک است قدم برمی دارد. از این رو در تبدیل مزاج روحانی و تجربه موت ارادی، درکنار اختیار انسان، فیض حق نیز از جایگاه مهمی برخوردار بوده و این نقش به ویژه در آرای مولوی بیش از اخـتیار انـسان تأثیرگذار می شود. در این مقال به تبیین مفهوم تبدیل مزاج روحانی به امکان این تبدیل، راه های تحقق آن و غایت آن از منظر امام خمینی و مولوی می پردازیم.
دوشنبه, ۲۰ تیر ۱۴۰۱ - ۱۰:۹
مسئله ولایت یکی از مهم ترین مـسائل فقهی، کلامـی و سیاسـی انـدیشـه اسـلامی شیعه اسـت در حقیقـت پاسـخ بـه مشـکلات و مسـائل جامعـه اسلامی در طول تاریخ، طرح این اندیشه را ضروری کرد، بـا توجـه بـه رونـدی کـه بـه پیشـینه ولایت فقیـه نگـاه می شـود از دوره صـفوی بـه این طرف است که بـحث ولایت سیاسی فقیه وارد عرصـه می شـود و در قبال حکومت ها مطرح می شود در سیر این دوره ها با توجه به مسائل و مشکلات کشور تا زمان امام خمینی (س) در رابطـه بـا اینکـه ولایـت بـر حکومت اسلامی با محوریت ولایت فقیه بـاشد در انـدیشه عالمـان بـزرگ مثل آیت الله نائینی، نراقی شکل گرفت ولی در حـد تئـوری مانـد و جنبـه عملی پیدا نکرد و در زمان آیت الله نـائینی بـه صـورت پوشـیده بـه ایـن محور اشاره شده که در فرآیند پژوهش به این مـوارد اشـاره مـیگـردد ولی در زمـان علامه نائینی نیز ولایت فقیه محقق نشد. تا این که در زمان امام خمینی (س) حکومت اسلامی با حاکمیـت ولی فقیـه جنبـه عملـی پیـدا کرد، در پژوهش حاضر هدف نویسنده بر این است که جایگاه سـیاسـی فـقیـه از منظــر امام خمینی (س) و آیــت الله نــائینی بــا اســتفاده از روش توصیفی- تحلیلی و با استناد بـه اسـناد را موردبررسـی قـرار دهـد و سؤال مطرح در پژوهش این که مبانی فکـری امام خمینی (س) و علامـه نائینی در مورد جایگاه سیاسی فـقیه در دولت بـه چـه نحوی بوده و نقاط اشتراک و افـتراق
دوشنبه, ۲۰ تیر ۱۴۰۱ - ۱۰:۱
در کتاب تاریخ قم، که در سال ۳۷۸ ه ق به قلم حسن بن محمد بن حسن بن سائب بن مالک اشعری قمی تصنیف شده است، حدیثی از امام کاظم (ع) وجود دارد که برخی فقیهان و حدیث شناسان معاصر، آن را بر نهضت امام خمینی و انقلاب اسلامی ایران تطبیق کرده اند. در این پژوهش توصیفی ـ تحلیلی، سند و دلالت این حدیث بررسی شده و فرضیه انطباق آن بر امام خمینی واکاوی و ارزیابی شده است. میزان اعتبار کتاب و شخصیت راویانی که در سلسله سند حدیث وجود دارند، بر اساس معیارهای رجالی و گفتار و نوشتار علمای رجال مورد سنجش دقیق قرار گرفت و روشن شد که سند حدیث، قابلیت پذیرش را دارد و محتوای آن با ملاحظات خاص و قرائن و دلایل ویژه بر نهضت امام خمینی (س) تطبیق می کند. صرف نظر از سند حدیث، مفاد و محتوای آن و پیام ها و نکته های نهفته در متن الفاظ این حدیث، با نگاه کلان به احادیث مرتبط با قیام های شیعیان در عصر غیبت و پیش از ظهور قائم آل محمد (عج)، استنباط شد و تمام دلایل و مدارک و شواهد فرضیه تطبیق، شناسایی و ارزیابی گردید.
دوشنبه, ۲۰ تیر ۱۴۰۱ - ۹:۳۸
کتاب «الف لام خمینی» نوشته هدایت الله بهبودی کتابی جامع درباره زندگی امام خمینی است. این کتاب با معرفی خانواده امام خمینی آغاز می شود. سیر زندگی امام را از تولد، رشد، تحصیل در زادگاه، ادامه درس آموزی در اراک و مهاجرت به حوزه علمیه قم پی می گیرد. برش هایی از این کتاب به شکل پادکست از سوی موسسه مطبوعاتی جماران بازخوانی شد که در پرتال امام خمینی(س) بازنشر شد. قسمت دوازدهم (پیامدهای اعلام عزای ملی) با صدای هدایت الله بهبودی
دوشنبه, ۲۰ تیر ۱۴۰۱ - ۸:۵۸
هـر چند جهان اسلام به دلیل منابع انسانی و طبیعی و ذخایر استراتژیک و از سویی اشتراک دینی، دارای قابلیت هـای فراوانی برای تبدیل شدن به یک قدرت اثر گذار در هندسه قدرت جهانی اسـت اما به دلیل بـرخی عـوامل و زمینه های داخلی و خارجی، دچار چالش های جدی است و تاکنون از این پتانسیل عظیم استفاده شایسته ای نشده است. این پژوهش به دنبال بررسی چالش ها و آسیب های دنیای اسلام از منظر وحدت اسـلامی با تکیه به دیدگاه های امام خمینی (س) می باشد. در این راستا، رویکرد قرآن به وحدت، دیدگاه امام خمینی (س) پیرامون وحدت، موانع و چالش های فراروی وحدت جهان اسلام و رویکرد غرب پیرامون اسـلام مـورد بررسی قرار گرفته و به راهکارهای تقویت وحدت در بین مسلمانان نیز اشاره شده است.
شنبه, ۱۸ تیر ۱۴۰۱ - ۱۲:۴۶
ریاستیزی در اشعار امام خمینی (س)
پدیدآورنده (ها): فاکرمیبدی، محمد (عضو هیأت علمی و مدیر گروه علوم قرآن و حدیث مدرسه عالی فقه و معارف اسلامی)
چکیده
در این مقاله ، پس از مقدمه و بـیان مـعنای لغـوی و اصطلاحی ریا، آمده است که در بینش امام، ریا نشان دادن اعمال حسنه به مردم و وانـمود کردن خصال پسندیده یا عقاید حقه برای آنان برای ایجاد منزلت خود در قـلوب آنهاست. در دیدگاه امام، سـمعه از شـجرۀ خبیثۀ ریاست. پس از آن منشأ ریا و حقیقت ریا و تزویر زنجیرگونۀ آن و راهکار رهایی از ریا موردتوجه قرار می گیرد. نویسنده در ادامۀ مقاله به ملاک ریاکارانه بودن عمل و نیز به گسترۀ ریا و قلمرو آن اشاره می کند و آن را در حوزۀ عـقیده، عمل، اخلاق و اوصاف پسندیده می داند.
در بخش دیگری از مقاله این مهم موردتوجه قرار می گیرد که در نگاه امام خمینی (س) ریا به عنوان بیماری مهلک اخلاقی قلمداد می شود و آن را دارای آثار سوء دنیوی و عواقب بد اخـروی مـی دانند. سپس به ابزار پیکار با ریا اشاره می شود. در پایان ایشان نیز اثرات این پیکار و ضرورت وجود مرشدی آگاه در این مسیر پر پیچ و خم یادآوری می شود.
شنبه, ۱۸ تیر ۱۴۰۱ - ۱۲:۴۴
کاوش در ابتدا و انتهای حرکـت افـلاک، از موضـوعات پـژوهش درعلـوم مختلف است. این مسئله در قرآن کریم، کـتاب آفرینندة افلاک نیز آیاتی را به خـود اختصاص داده است که دارای وجوه و تفاسیر متفاوتی اسـت. مفسران قرآن، با تـکیـه بـر اصول و مبانی تفسیری و منابع روایی، درپی تفسـیر وتبیـین ایـن وجـوه بـوده انـد. اخترشناسان به کمک قـوانین فیزیـک و تجهیـزات و تلسـکوپ هـای نجـومی درپـی اثبات فرضیات بوده و هستند. عرفا با قدرت نفس مجرد و منخلع از قید زمان و مـکان و فیلسوفان با پای استدلال عقلی در این جستجو با سایرین همگام شده انـد. در میـان این نظریات، نظریه ادوار و اکوار - معادل تئوری مدل چرخه ای در فیزیک نجـوم - یکی از وجوه تفسیری قرآن کـریم اسـت کـه تأییـد روایـی داشـته وتوسـط عـرفـای شـامخی همچون ابن عربی و اعاظم فلاسفه مانند ملاصـدرا در حکمـت متعالیـه آن را مطرح نمـوده انـد. امـام خمینـی عـارف و فیلسـوف شـهیر نیـز در تأییـد آن از اصـول عرفانی مدد جسته و به اثبات آن پرداخته است.
شنبه, ۱۸ تیر ۱۴۰۱ - ۱۲:۴۱
مسئلۀ جامعیت قرآن از جمله موضوعات مـهم و بـنیادی اسـت که تا حدودی در آراء و نظرات شماری از مشاهیر مفسرین فریقین انعکاس یافته است. اما به رغم اذعـان و اعتقاد جازمی که عموم اندیشــمندان اســلامی نســبت به این موضــوع روا داشته اند، از یکسو بـاید اعتراف نمود که مـسئله جـامعیت قرآن، هیچ گاه به طور مستقل و مستوفا در دستور کار مطالعاتی قرآن پژوهان مسلمان قرار نگرفته و در مواردی هم که از این مقوله سخن گفته اند، همواره تابع و تحت الشعاع مبحث تفسیر علمی آیات واقـع شده است و از سوی دیگر در تبیین مفهوم جامعیت قرآن و تعیین دامنه و گسترة آن با یکدیگر مناقشه نموده اند، به گونه ای که عده ای بر جامعیت مطلق و حداکثری و برخی دیگر برجامعیت خاص و اعتدالی قرآن رأی داده انـد. این در حـالی است که در میان اندیشه وران اسلامی، امام خمینی را باید از جمله معدود عالمانی دانست که در آراء و آثار قرآن شـــناختی خویش از جامعیت قرآن با نگرشـــی خاص، واقع بینانه، مبتکرانه و در عین حال کاربردی ســـخن رانـده کـه چنین باور و بینشـــی در نگاه ها و نگاشته های هیچ یک از متفکرین شیعه و سنی در ادوار مختلف تاریخ تفسیر قرآن به چشم نمیخورد. لذا تبیین اندیشه های قرآن شناختی امام خمینی با تأکید بر تـمرکز بـر مسئلۀ جامعیت قرآن و ترسیم ابعاد و مؤلفه های آن، از اهداف اساسی این مقاله است.
شنبه, ۱۸ تیر ۱۴۰۱ - ۱۲:۳۸
در این کتاب با تدبر و تأمل در فرازهایی از دعای بلند عرفه، آداب سیر و سلوک الی الله را بیاموزیم و آن را بپوییم.
شنبه, ۱۸ تیر ۱۴۰۱ - ۱۱:۲۶
از جمله تألیفات و آثار قلمی امام خمینی کتاب ارجمند «لمحات الاصول» میباشد. لمحات الاصول، تقریر درسهای خارج اصول فقیه اصولی و مرجع جهانی و زعیم بزرگ شیعه، حضرت آیت الله بروجردی است.
آیت الله بروجردی در سال ۱۲۹۲ ق متولد شد و از سال ۱۲۹۹ ق فراگیری علم را در مکتب خانه آغاز و در مدرسه پی گرفت و پس از طی این مرحله، در سن هفده سالگی به حوزه پرآوازه اصفهان در آن عصر هجرت کرد و به مدت ده سال در حوزه اصفهان با اتقان و جدیت به تحصیل و تدریس موفق بوده است و در بیست و شش سالگی هجرت به حوزه پرآوازه و ریشه دار نجف برایش مقدور و محقق شد تا مراتب عالی علمی خود را نزد بزرگترین اساتید عصر بگذراند.
سه شنبه, ۱۴ تیر ۱۴۰۱ - ۱۳:۱
کتاب «الف لام خمینی» نوشته هدایت الله بهبودی کتابی جامع درباره زندگی امام خمینی است. این کتاب با معرفی خانواده امام خمینی آغاز می شود. سیر زندگی امام را از تولد، رشد، تحصیل در زادگاه، ادامه درس آموزی در اراک و مهاجرت به حوزه علمیه قم پی می گیرد. برش هایی از این کتاب به شکل پادکست از سوی موسسه مطبوعاتی جماران بازخوانی شد که در پرتال امام خمینی(س) بازنشر شد. قسمت یازدهم (سفر به حج) با صدای هدایت الله بهبودی
شنبه, ۱۱ تیر ۱۴۰۱ - ۸:۸
در حـرکتهای سـیاسی و جـنبشهای اجتماعی صدوبیست ساله اخیر کشورمان، دامنه تاثیرات مثبت و منفی عنصر رهبری را آشکارا ملاحظه می کنیم. تـا پیـش از شـکل گیری انقلاب اسلامی، همواره نقاط ضعف عنصر رهبری از عوامل مهم ناکامی نهضتها و جنبشهای منطقه ای یـا مـلی در کشور بوده است. در جریان نهضت مشروطه و نیز در جریان جنبش ملی شدن صنعت نفت ــ کـه دو خـیزش و حـرکت اساسی، فراگیر، ضداستبداد و ضداستعماری در تاریخ کشور ما به شمار می روند ــ همین کاستی، در عدم کامیابی آنـها نـقش اساسی و انکارناپذیر داشته است. مقاله حاضر سعی دارد در یک تحلیل تطبیقی با این دو جـنبش، نـقش رهـبری و نیز نقاط قوت و ضعف آن را در جنبش اسلامی سالهای ۱۳۴۱ تا ۱۳۴۳ به رهبری روحانیت و هدایت حضرت امام خمینی (س) کـه سـرانجام به انقلاب اسلامی سال ۱۳۵۷ منتهی شد مورد بررسی قرار دهد.
دوشنبه, ۰۶ تیر ۱۴۰۱ - ۱۲:۲۹
در انقلاب مشروطیت که استبداد را به پادشاهی مشروطه مبدل ساخت و مجلس یا پارلمان را در راس مقدرات کشور قرارداد، مراجع نجف و مجتهدان ایران نقش اصلی را داشتند و در این میان نقش ایدئولوگ یـا طراحی نظام مشروطه را به هر جهت به نام میرزای نائینی و رساله «تنبیه الامه» خوانده اند. هرچند روحانیون عظام دیگری نیز بودند که با ارائه رسائل سیاسی در این زمینه جدوجهدی ستودنی داشتند اما دراین میان، رساله مـرحوم نـائینی (ره) محور مباحث تئوریک دینی درخصوص مشروطیت قرار گرفت؛ شاید از آن رو که برای اولین بار در این رساله بود که بحث آزادی و مساوات به صورت فقهی مطرح می شد و نیز سبک و سیاق رساله با جو روشـنفکری آنـ زمان همخوانی بیشتری داشت. البته خود مرحوم نائینی (ره) شخصا در پی ریزی نظام مشروطه نقش رهبری و مبارزاتی چشمگیری نداشت و حتی با تشخیص انحراف در نهضت مشروطه خود را از موضع رهبری فکری انقلاب کـنار کـشید و رساله خود را نیز از میان مردم جمع آوری کرد. وی دارای دیدگاه خاصی درباب مشروعیت حکومت و اصل ولایت فقیه بود که مشروطه را اگرچه ناقص و بسیار دور از حکومت حق ـ که حکومت معصومین علیهم السلام باشد ـ مـی دانست امـا بـه تناسب مقدورات زمانی، نظر بـه قـاعده دفـع افسد به فاسد آن را قابل حمایت می دانست.
دوشنبه, ۰۶ تیر ۱۴۰۱ - ۱۲:۲۳
گـستردگی شخصیت علمی حضرت امام خمینی به پهنا و گستردگی همه علوم اسلامی است، امّا برخی آن حضرت را تنها از زاویه فقه و اصول می نگرند و به نوآوری ها و ابتکارات او در حوزه مسائل فـرعی پرداخـته انـد و بعضی از منظر اندیشه سیاسی یـا از مـرصد عـلوم قرآنی و تفسیر به مطالعه ابعاد وجودی امام پرداخته اند. ولی کمتر کسی به اندیشه های فلسفی حضرت امام پرداخته است، همچنان کـه دیـد جـامعی نیز نسبت به او وجود ندارد. ما نیز در ایـن مـقالیم که از زاویه علوم به سخنان و کلمات آن فیلسوف دوران پرداخته و آرای فلسفی او را مورد مطالعه و بررسی قرار دهیم.
دوشنبه, ۰۶ تیر ۱۴۰۱ - ۱۱:۳۱
شـاید این حدیث متواتر را شنیده باشید که «هر که از برای نفع امت من چـهل حـدیث از بـر کند، خدای تعالی او را روز حساب فقیهی دانشمند برانگیزد.» امام خمینی (س) نیز به جمع آوری چهل حـدیث از کتب معتبره اصحاب و علماء پرداخته و هر حدیث طوری شرح شده که با حـال عامه مناسبتی داشته بـاشد و از ایـن جهت آن را به زبان فارسی نگاشته که فارسی زبانان نیز از آن بهره گیرند. نویسنده در این نوشتار قصد دارد به تبیین افکار، اندیشه ها و رهنمودهای آن امام راحل (س) در باب نماز که به مناسبت های مختلفی در کتاب ارزشمند و بـی نظیر «شرح چهل حدیث» مطرح شده است، بپردازد
دوشنبه, ۰۶ تیر ۱۴۰۱ - ۱۱:۱۲