السابع خیار العیب
و فیه مسائل
الثالثة: الاختلاف فی العلم بالخیار أو بفوریّته
نسخه چاپی | ارسال به دوستان
برو به صفحه: برو

پدیدآورنده : خمینی، روح الله، رهبر انقلاب و بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران، 1279-1368

محل نشر : تهران

ناشر: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (س)

زمان (شمسی) : 1388

زبان اثر : فارسی

الثالثة: الاختلاف فی العلم بالخیار أو بفوریّته

‏‏الثالثة: الاختلاف فی العلم بالخیار أو بفوریّته‏‏ ‏

‏‏لو ادعی ا لبائع علم ا لمشتری با لخیار أو بفوریّتـه ، وأنکره ا لمشتری ، فا لقول‏‎ ‎‏قول ا لمشتری .‏

‏‏وقد یقا ل :‏‏ إنّـه کذلک إ لاّ أن یکون قولـه مخا لفاً للظاهر ا لمعتمد‏‎[1]‎‏  ‏‏وفیـه‏‎ ‎‏إشکا ل تقدّم ا لکلام فیـه‏‎[2]‎‏ .‏

‏‏وقد یقا ل :‏‏ إنّ ثبوت ا لخیار للعا لم بـه ، أو ثبوت ا لفوریّـة للعا لم بها ، غیر‏‎ ‎‏معقول ، إمّا للدور ، أو للخلف ، نظیر ما یقولـه ا لمصوّبـة‏‎[3]‎‏ .‏

‏‏وفیـه :‏‏ أنّ قول ا لمصوّبـة لایستلزم ا لمحا ل ، وإن کان خلاف ا لواقع ، وقد‏‎ ‎‏ذکرنا فی محلّـه أ نّـه لا مانع من جعل ا لأحکام ا لقانونیّـة ا لصوریّـة ؛ لیجتهد فیها‏‎ ‎‏ا لمجتهدون ، فإذا أدّی اجتهاد بعضهم إ لیٰ حکم ، والآخر إ لی حکم آخر یخا لفـه ،‏‎ ‎‏تبع ا لحکم ا لفعلی لاجتهادهم‏‎[4]‎‏ ، ویمکن تصوّر ذلک فی ا لمقام أیضاً .‏

‏
‏
‎

‎‏ویمکن ا لقول‏‏ فیـه زائداً علیٰ ذلک ـ بناءً علیٰ کون ا لدلیل علی ا لخیار‏‎ ‎‏حدیث نفی ا لضرر‏‎[5]‎‏ : بأ نّـه حاکم علیٰ دلیل ا للزوم ؛ بمقدار لاینسب ا لضرر إ لیٰ‏‎ ‎‏تقصیر صاحب ا لخیار ، فیدّعیٰ أنّ عدم إعما لـه مع علمـه با لخیار ، إهما ل موجب‏‎ ‎‏لسلب ا لخیار ؛ لقصور دلیلـه ، وا لأمر سهل .‏

‏‎ ‎

‏‎

‎

  • )) اُنظر حاشیـة ا لمکاسب ، ا لمحقّق ا لأصفهانی 2 : 123 / ا لسطر3 ، ا لخیارات (تقریرات ا لمحقّق ا لحائری) ا لأراکی : 408 .
  • )) اُنظر ما تقدّم فی ا لصفحـة 141 .
  • )) حاشیـة ا لمکاسب ، ا لمحقّق ا لخراسانی : 230 ، حاشیـة ا لمکاسب ، ا لمحقّق ا لأصفهانی 2 : 122 / ا لسطر39 ، ا لخیارات (تقریرات ا لمحقّق ا لحائری) ا لأراکی : 407 ـ 408 .
  • )) أنوار ا لهدایـة 1 : 97 ، تهذیب ا لاُصول 2 : 28 ـ 29 .
  • )) وسائل ا لشیعـة 18 : 32 ، کتاب ا لتجارة ، أبواب ا لخیار ، ا لباب 17 ، ا لحدیث 3 و 4 و 5 ، و 25 : 427 ، کتاب إحیاء ا لموات ، ا لباب12 ، ا لحدیث 3 و 4 و5 .